Võ Long Tri?u

Ph?n II: Hi?n tình d?t nu?c

Võ Long Tri?u: Thua quí khán thính gi?, cu?c h?i lu?n chính tr? v? Vi?t Nam bu?c qua ph?n th? hai, th?o lu?n v? hi?n tình chính tr?. Nói d?n v?n d? n?y thì quí khán thính gi? dã bi?t quá nhi?u v? nh?ng sai trái mà d?ng c?ng s?n ph?m ph?i trong khi h? cai tr? d?t nu?c Vi?t Nam m?y ch?c nam qua. Di nhiên cung có cái t?t nhung nó quá ít so v?i cái x?u lan tràn kh?p nu?c trong th?i gian dài. Bây gi? l?p l?i nh?ng s? sai trái mà da s? ai cung bi?t thì rõ là nhàm chán. Nhung chúng tôi dã bàn v? quá kh? và mu?n nhìn v? tuong lai thì ph?i di?m so qua xem hi?n t?i nó nhu th? nào?

Ngoài nh?ng chuy?n tham nhung lan tràn nhân dân ta thán, th? gi?i chê cu?i, ngoài s? ph?n b?i giai c?p công nhân lao d?ng mà b?n c?m quy?n Hà N?i t? hào chính giai c?p dó s?n sinh ra ch? d? c?ng s?n. Nh?ng ngu?i lãnh d?o d?ng c?ng s?n ph?n b?i giai c?p c?a mình b?ng cách th?a hi?p v?i tu b?n ngo?i qu?c bóc l?t công nhân, làm cho hàng ch?c ngàn dân lao d?ng ph?i dình công thu?ng xuyên lan tràn kh?p nu?c, dòi tang luong, dòi quy?n s?ng.

Có l? nh?ng v?n d? hi?n t?i ký gi? Thanh Toàn là phóng viên du?c c?ng s?n Hà N?i nhìn nh?n và cho phép thu?ng xuyên v? Vi?t Nam bi?t nhi?u. V?y xin anh Thanh Toàn phát bi?u ý ki?n.

Thanh Toàn: Vâng, tru?c khi phát bi?u Thanh Toàn xin h?i các bác các chú ? dây có ai v? Vi?t Nam chua? (Nhi?u ngu?i lên ti?ng nói chua bao gi?).

Tru?c khi Thanh Toàn nói v? hi?n t?i c?a Vi?t Nam mà các chú các bác mu?n bi?t thì xin nói là có m?t nhà báo, ký gi? ngo?i qu?c h?i Thanh toàn: SBTN là m?t dài truy?n hình ch?ng c?ng mà t?i sao Thanh Toàn có th? v? Vi?t Nam và có th? ngang nhiên th?c hi?n nh?ng chuong trình phóng s?? Tôi tr? l?i v?i nhà báo dó là SBTN v? Vi?t Nam thông qua B? Ngo?i Giao Hoa K? và SBTN v? làm vi?c ? t?i Hà N?i m?t cách công khai r?t là rõ ràng. Tuy nhiên n?u quí v? c?m m?t cái mi-crô có lô-gô c?a SBTN và dám nói lên s? th?t v? nh?ng ngu?i nghèo tranh d?u cho t? do dân ch? ? Vi?t Nam, Thanh Toàn dã làm cái công vi?c dó. Và t? cái công vi?c dó Thanh Toàn cung tr? l?i m?t cách rõ ràng SBTN là m?t dài truy?n hình nhu th? nào c?a ngu?i Vi?t ? h?i ngo?i.

Tr? v? v?n d? hi?n t?i thì chúng tôi cung xin tr? l?i là v? Vi?t Nam Thanh Toàn nhìn nh?ng ngu?i nghèo kh?, thuong h? m?t thì Thanh Toàn thuong nh?ng ngu?i Vi?t t? n?n ? h?i ngo?i hai. T?i sao? Là t?i vì m?t nam c?ng s?n Vi?t Nam nh?n hàng t? dô la c?a ngu?i Vi?t ? h?i ngo?i g?i v? trong nu?c m?t cách r?t là ngang nhiên và công khai. Ðó là ti?n cho, g?i v? cho ngu?i thân trong gia dình. Còn bao nhiêu t? mà ngu?i Vi?t h?i ngo?i giúp cho các qui t? thi?n, con s? dó chúng ta không th? bi?t du?c là bao nhiêu? Thi?t nghi b?t c? ngu?i Vi?t nào ? h?i ngo?i m?i nam chúng ta cung ph?i nh?n an nh?n m?c, ph?n c?a chúng ta và các con cháu chúng ta d? nhu?ng ph?n g?i v? cho nh?ng ngu?i nghèo ? Vi?t Nam.

Th? thì Thanh Toàn nghi r?ng chúng ta nên b?t d?u b?ng cái hi?n t?i khi chúng ta ngu?i Vi?t ? h?i ngo?i dã làm du?c nh?ng gì? Ngu?i Vi?t t? n?n c?ng s?n chúng ta ? h?i ngo?i ai cung có ý th?c là ghét c?ng s?n, ai cung ch?ng c?ng s?n, tranh d?u cho t? do. Thanh Toàn ch?ng ki?n là có r?t nhi?u Vi?t ki?u v? Vi?t Nam, các anh không ng?n ng?i lên ti?ng ph?n d?i nh?ng ngu?i công an ? trong nu?c v? vi?c dúng và sai, tranh d?u cho t? do dân ch?. Nhung mà hi?n t?i ? dây ch?c có l? là quí v? nên bàn xem hi?n t?i ? dây chúng ta dã có làm cái gì? Chúng ta làm du?c cái gì? T? dó chúng ta có th? th?y hi?n t?i Vi?t Nam nó ph?i nhu th? nào?

Võ Long Tri?u: Tôi d?ng ý v?i Thanh Toàn là ph?i d?t v?n d? dó, nhung chúng ta s? d?t nó v? sau khi nói v? tuong lai ph?i làm nhu th? nào? Bây gi? chúng ta nhìn cái hi?n t?i. Nó nhu th? nào? Chúng ta dùng ch? sai trái thì nó nh?, ph?i nói r?ng xã h?i d?y d?y b?t công, h?n d?n, d?i tr?y, tha hóa. Tôi xin d?t m?t câu h?i d? cho Thanh Toàn và quí v? có ý ki?n và bàn th?o. T?i sao công nhân là giai c?p du?c c?ng s?n d? cao và t? hào giai c?p dó là ti?n b? và s?n sinh ra d?ng viên c?ng s?n mà bây gi? c? m?y ch?c ngàn công nhân bi?u tình dình công, có ngày x?y ra hàng ch?c cu?c dình công trên kh?p x?? Ph?i chang là d?ng c?ng s?n dã ph?n b?i giai c?p mà chính mình t? dó ra?

Còn m?t di?u n?a, m?i ngu?i nói d?n và nói hoài là tham nhung. G?n dây có di?u nh?c nhã và x?u h? hon n?a là chính quy?n Nh?t B?n b?t m?y ông giám d?c công ty Nh?t B?n vì t?i dút h?i l? cho nhân viên B? Giao Thông V?n T?i Vi?t Nam. V?y mà phát ngôn viên chính ph? Hà N?i trách c? t?i sao Nh?t b?n d? cho ký gi? và báo chí Nh?t loan tin t?c n?y di kh?p th? gi?i? Tai sao không b?t mi?ng chúng nó vì quy?n l?i c?a hai qu?c gia?

N?u nói v? tham nhung thì chúng ta nói dài dài không h?t, nào là l?y ti?n vi?n tr? dem di cá d? bóng dá hàng tri?u dô la. Ð? b? ra tòa án x? ph?t cho có l?. Chuy?n tham nhung mình có dào sâu cho m?y di n?a thì cung v?y thôi.

Bây gi? có l? chúng ta nên h?i ngu?i hi?u bi?t c?ng s?n Hà N?i nhi?u nh?t là c?u Ð?i Tá Bùi Tín. Xin anh nêu vài thí d? c? th? d? cho anh em th?y rõ nh?ng sai trái c?a c?ng s?n Hà N?i. Xong r?i t? dó, nhu Thanh Toàn h?i nãy có d?t v?n d? r?ng: Tu?i tr? ? Vi?t Nam nói v?i Thanh Toàn: Chúng tôi r?t hãnh di?n v? d?ng c?ng s?n c?a chúng tôi. Còn m?y anh có quy?n hãnh di?n v? n?p s?ng c?a các anh. Ðó là m?t v?n d? quan tr?ng mà mình ph?i nói trong tuong lai. Thanh Toàn th?c m?c chúng ta ph?i làm cái gì? Chuy?n chúng mình s? bàn trong cu?c h?i lu?n v? tuong lai. Bây gi? chúng ta hãy nhìn hi?n t?i cái dã. Xin m?i anh Bùi Tín.

Bùi Tín: Cám on anh võ Long Tri?u, thua quí khán thính gi? dài SBTN, Nh?ng l?i phát bi?u c?a tôi không bi?t nó có ra ngoài d? chang? Thua quí anh, chúng ta s?ng trong th?i d?i hi?n nay là th?i d?i toàn c?u hóa, tôi có c?m giác là t? sáu nam nay, th? gi?i t? do tây phuong còn nuong tay, d?i x? nh? quá v?i phe xã h?i ch? nghia còn t?n t?i. Tôi nghi th? gi?i t? do dã d? ra chính sách “containment strategic” t? nam 1945 dó là r?t dúng. Be b? ch?n c?ng s?n và dã t?o du?c nh?ng chuy?n bi?n trong các ch? d? chuyên ch? tr? thành dân ch?. Th? mà d?n nam 1991 khi mà Liên-Xô s?p d? thì t?i sao l?i tuyên b? là toàn th?ng cu?c chi?n tranh l?nh? T?i sao l?i k?t thúc cu?c v?n d?ng ch?ng phe xã h?i ch? nghia? T?i sao l?i coi nh?ng nu?c nhu Trung Qu?c, Vi?t Nam, B?c Hàn là có th? tr? thành b?n? Tôi nghi M? và các nu?c Tây Phuong có bao nhiêu t? ch?c chuyên môn d? mà suy nghi (Think Tank) l?i không th?y v?n d? c?ng s?n v?n còn t?n t?i. Tôi nghi dó là m?t ki?u “dánh tr?ng b? dùi”, khi dã th?y ch? nghia c?ng s?n là m?t sai l?m c?a l?ch s?, m?t th?m h?a c?a nhân lo?i, thì các anh ph?i c?u m?ng cái n?n van minh hi?n nay cho d?n t?n cùng ch?! Cho nên cái duôi còn l?i là Trung Qu?c, Vi?t Nam, B?c Hàn và Cu-Ba có d?n m?t t? ru?i nhân m?ng, tôi nghi l? ra Tây Phuong ph?i th?a th?ng, xóa b? các cái duôi xã h?i ch? nghia dó. T?t nhiên tôi cung nghi có l? các nu?c Tây Phuong cho r?ng Liên-Xô là c?t tr? l?n nh?t, v?ng m?nh nh?t c?a phe c?ng s?n d? s?c v?i M? mà bây gi? nó s?p d? thì s? toàn th?ng s? n?m ch?c trong tay. Tây phuong tu?ng r?ng t? dó s? k?t thúc xong xuôi cái phe xã h?i ch? nghia r?i, do dó mà h? nuong nh? v?i các ch? d? c?ng s?n còn t?n t?i.

Cái dó là cái b?t c?nh giác, duy trì cái tai h?a cho d?n ngày nay. Tôi nghi lúc n?y là lúc chúng ta ng?i dây, trong cu?c h?i th?o n?y chúng ta ph?i góp ý v?i các “Think Tank” c?a th? gi?i di?u ch?nh l?i cái l?i suy nghi dó.

Võ Long Tri?u: Xin cám on anh Bùi tín, tôi d?ng ý v?i anh, chúng ta s? bàn th?o r?ng hon khi nói v? tuong lai c?a d?t nu?c. Bây gi? tôi xin nêu m?t thí d? khác.

G?n dây tôi có nói chuy?n v?i m?t ngu?i b?n. Ngu?i n?y làm công tác t? thi?n. Giúp d? ngu?i nghèo ? Vi?t Nam mu?i nam nay r?i. M?i nam ngu?i n?y v? Vi?t Nam ? l?i dó t? m?t tháng d?n m?t tháng ru?i, di kh?p t? B?c chí Nam. H? ch?ng ki?n nhi?u vi?c dau lòng. H? cho r?ng cái t?i l?n nh?t c?a c?ng s?n là làm tha hóa con ngu?i Vi?t Nam. Ngu?i n?y k? v?i tôi r?ng ngoài B?c t? nh?ng ngu?i tu hành, ông linh m?c, tang ni Ph?t t? d?u an gian nói d?i, giành gi?t, ích k?. Và con nít cung nhu ngu?i l?n ch? bi?t gian d?i, an c?p, gi?t gi?c. Con ngu?i b? c?ng s?n nh?i n?n không còn là con ngu?i t?t c?a ngày xua n?a. Bây gi? mình ki?m h?ng ngu?i dó không có ra. Nam nào ngu?i b?n n?y cung dem ti?n v? giúp cho các co quan t? thi?n c?a các giáo h?i t? t?nh thành d?n các hang cùng ngõ h?m c?a d?t nu?c. Ngu?i n?y còn nói rõ ? trong Nam thì con ngu?i cung b? tha hóa nhung còn d? hon ngoài B?c b?i vì nó còn t?n t?i chút du âm cu ngày xua. Ðó cung là m?t v?n d? hi?n t?i.

V?n d? th? hai tôi mu?n nói là v?n d? giáo d?c thì quí anh th?a bi?t quá r?i. ? dây có giáo su Nguy?n Thanh Liêm bi?t quá rõ n?n giáo d?c hi?n t?i v?i b?ng c?p gi?, b?ng c?p trao kh?ng cho nhân viên nhà nu?c mi?n là dã ghi danh trong “d?i h?c t?i ch?c”. Thi c? gian l?n, bán d? thi, hình nhu dài SBTN có thu du?c hình ?nh c?a l?p thi tú tài mà ngu?i dân bên ngoài trèo tu?ng vào tru?c m?t công an gác hành lang bên ngoài l?p, anh công an cung gi? v? ru?t theo và cung d? cho ngu?i gian này vào l?p trao bài gi?i cho thí sinh.

Giáo su thì không có kh? nang gi?ng d?y, th?ng kê chính th?c c?a nhà nu?c ch? có 20% giáo su d? trình d? tuong x?ng v?i ch?c v?. N?n giáo d?c tr? thành t?i t? d?n m?c không tu?ng tu?ng du?c. Nh?ng v?n d? trên dây chúng ta nên bàn th?o ph?i làm gì cho tuong lai nhu Thanh Toàn nói.

Nói v? lu?t pháp thì g?n dây h?i lu?t gia Saigon tuyên b? rút ra kh?i t? ch?c h?i d?ng lu?t su c?a nhà nu?c t?i vì các lu?t su Saigon mu?n có m?t n?n tu pháp d?ng d?n.

V?y thì v? các v?n d? con ngu?i trong xã h?i, giáo d?c và lu?t pháp qu?c gia xin quí v? dóng góp ý ki?n. V? nh?ng v?n d? trong quá kh? chúng ta dã trao d?i ý ki?n t?m d?y d?. Bây gi? xin th?o lu?n v? hi?n t?i. M?i anh Liêm.

Nguy?n Thanh Liêm: Mình bi?t ch? d? c?ng s?n Hà N?i là m?t ch? d? chuyên chính, mà t?t c? nh?ng ch? d? d?c tài chuyên chính thì nó có h?u qu? nhu nhau, cái chuyên chính dó dù là do nhóm quân phi?t thi hành chính sách d?c tài hay là do ch? d? c?ng s?n, h?u qu? cung v?y thôi.

H?u qu? th? nh?t là không th? tránh du?c s? nghèo dói. S? nghèo dói c?a qu?n chúng ch? không ph?i c?a d?ng viên. Nghèo dói vì ch?m ti?n b?i vì cái n?n giáo d?c c?a nó không th? nào có d? ki?n th?c và d?o d?c giúp cho cái xã h?i dó ti?n b? du?c h?t.

K? dó là v?n d? t?i ph?m. Chúng ta bi?t r?ng h? chuyên chính thì bao gi? nó cung d?n d?n s? dàn áp, dùng s?c m?nh c?a công an, c?nh sát, quân d?i d? dàn áp dân chúng. Nhu v?y th? nào cung có ch?t chóc, gây nên t?i ph?m. Không tôn tr?ng con ngu?i, dùng con ngu?i nhu m?t phuong ti?n d? d?t m?c tiêu là duy trì th? ch? d?c tài quân phi?t hay c?ng s?n.

Ði?u th? ba là các t? ch?c công quy?n không h?u hi?u t?i vì chính sách bao che, d?c doán, bè phái, chuyên dùng nh?ng ngu?i “h?ng hon là chuyên” ch?ng h?n, nghia là dùng d?ng viên c?ng s?n dù là d?t nát không có kh? nang. Nhu th? nh?ng ngu?i d?u não c?a các co quan ch? bi?t có d?ng, ph?c v? cho d?ng mà thôi ch? không ph?i nh?ng ngu?i có tài v? phuong vi?n chuyên môn d? d?m trách nhi?m v? m?t cách h?u hi?u.

Ði?u th? tu là môi tru?ng, ch? d? Hà N?i s? d?ng môi tru?ng m?t cách r?t b?a bãi, ngay ? Trung C?ng hay Vi?t Nam môi tru?ng b? tàn phá d?n m?c không th? tu?ng tu?ng du?c. R?i nh?ng chuy?n khác nhu chính tr? thì vi ph?m nhân quy?n, giáo d?c nh?i s? m?t cách ác h?i. Ngay nh?ng em nh? xíu còn trong tu?i chua bi?t gì mà ph?i h?c tu tu?ng H? Chí Minh, ca t?ng lãnh t? d?ng c?ng s?n Mác, Lênin, thay vì giáo d?c d? phát tri?n con ngu?i toàn di?n v? d?o d?c hay kh? nang chuyên môn thì làm sao có th? phát tri?n d?t nu?c. Ðó là h?u qu? c?a ch? d? chuyên chính d?c tài mà bây gi? nh?ng ch? d? d?c tài không ph?i là ít dâu.

Ð?n nam 2006 theo th?ng kê c?a Freedom House ch?ng h?n, trong s? sáu t? nam tram ti?u ngu?i ? trên th? gi?i có 23% nhân s? ? trong các nu?c chuyên chính du?c x?p h?ng trong m?c g?i là 'Not Free” nghia là không có t? do chút nào h?t. Thành ra dó là m?t v?n d? r?t quan tr?ng nói chung cho t?t c? các nu?c còn gi? ch? d? chuyên chính d?c bi?t là c?ng s?n.

Tr?n Van Son: Khi nãy d?n tham gia cu?c h?i lu?n thì tôi d?n s?m, ng?i trong phòng ch? d?i th?y có anh d?i s? Bùi Di?m, có anh Nguy?n Chí Thi?n và m?t vài anh em khác. Trong khi ng?i nói chuy?n v?i nhau thì anh Nguy?n Chí Thi?n có dua ý ki?n nhu th? n?y: Có l? chúng ta ph?i tìm cách v? Vi?t Nam m?i th?y t?n m?t th?c t? c?a xã h?i và d?t nu?c nó nhu th? nào. M?c dù ? nu?c ngoài ph?i công nh?n là chúng mình du?c cung c?p tin t?c m?t cách phong phú, nhung mà nó không th? nào thay th? cho dôi m?t c?a mình du?c. Cung chính v? v?n d? dó mà v?a r?i anh Tri?u có nói m?t ngu?i b?n dã v? Vi?t Nam nhi?u l?n trong mu?i nam qua d? làm công tác t? thi?n. Ngu?i b?n n?y dã di cùng kh?p x? và phác h?a cho anh Tri?u và chúng ta th?y hi?n tình xã h?i nhu th? nào?

Ph?n tôi nam 2001 có v? Vi?t Nam, và tôi r?t d?ng ý v?i anh Thi?n là nh? chuy?n di dó mà tôi có du?c nhi?u nh?n xét, tôi cung thú th?t là n?u không có chuy?n di dó thì tôi không th? có nh?ng nh?n xét nhu sau.

Ði?m th? nh?t là nhu anh Thanh Toàn có nói dó, anh g?p m?t s? d?ng viên c?ng s?n tr? và h? r?t t? hào v? d?ng c?ng s?n c?a h?. Hi?n gi? mình ph?i nhìn nh?n trong d?ng c?ng s?n Vi?t Nam có hai nhóm du?c phân bi?t r?t rõ. M?t nhóm ? thu?ng t?ng là nhóm c?m quy?n và phác h?a chính sách. Ph?i công nh?n cái nhóm n?y là b?n ngu?i hu h?ng. Bây gi? m?t ngu?i nhu v?y có ít nh?t là m?t tram tri?u M? kim, còn nh?ng ngu?i mà gia tài có ch?ng mu?i tri?u M? kim thì vô s? k?. Hi?n t?i cái m?c dích c?a h? là làm th? nào d? duy trì quy?n cai tr? và gi? du?c cái l?i c?a h?. Còn nh?ng ngu?i d?ng viên tr? thì h? vào d?ng ch? vì bi?t dó là co h?i d? h? vuon lên mà thôi. Cái lý tu?ng c?ng s?n, cái lý tu?ng xây d?ng th? gi?i d?i d?ng, thi?t nghi h? không có. Ðó là d?ng c?ng s?n Vi?t Nam.

Nói v? hi?n t?i thì mình có th? nói t? nam 1975. T? nam 1975 d?n 1986 thì c?ng s?n Hà N?i nh?m m?t thi thành chính sách kinh t? xã h?i ch? nghia có ki?m soát và theo “kinh t? k? ho?ch”. K?t qu? là nam 1986 thì g?n nhu c? nu?c tr? thành nghèo dói. Trong khi dó thì Liên-Xô ông Gorbachow b?t d?u dua ra chính sách Perostroika, r?i Glasnot. Cho nên d?ng c?ng s?n Vi?t Nam th?y r?ng n?u h? không thay d?i thì ch?t. Vì v?y d?i h?i d?ng nam 1986 h? quy?t d?nh ph?i “d?i m?i d? s?ng còn”. Trong khi dó thì cung có d?i m?i dôi chút v? m?t chính tr? và xã h?i trong m?t th?i gian ng?n thôi. Sau dó h? th?y Liên-Xô s?p d? và m?t s? các nu?c c?ng s?n thì h? m?nh d?n ti?n qua kinh t? th? tru?ng, t? dó mình th?y r?ng cái khuôn m?t Vi?t Nam nó có thay d?i,

Cái thay d?i n?y nó nguy hi?m vì ch? có b? ngoài thôi. Cái ph?n vinh mà ngu?i mình v? Vi?t Nam có th? th?y du?c là cái ph?n vinh ? thành ph? thôi. Ph?n vinh dó là do s? d?ng viên c?ng s?n cao c?p có ti?n và con cháu h? chi tiêu tha h?, nhung n?u chúng ta ch?u khó bu?c v? nhà quê hay di vào nh?ng khu ch?t h?p c?a thành ph? thì s? th?y d?i s?ng c?a ngu?i Vi?t Nam r?t là kh? c?c. Ðó là nói v? v?n d? v?t ch?t thôi, còn nói v? tinh th?n thì lúc nãy anh Tri?u có di?m qua dó. V? giáo d?c anh Liêm dã nói r?i, còn v? m?t y t? thì ngu?i nào có ti?n m?i du?c san sóc còn nh?ng ngu?i nghèo khó không ti?n b? d?i dãi nhu là con v?t v?y.

V? m?t van hóa thì ph?i nói ngay, bây gi? nh?ng ngu?i Vi?t Nam s?ng v?i nhau không có t? t? nhu nh?ng ngu?i mi?n Nam Vi?t Nam mà chúng mình dã bi?t. Ngu?i Vi?t Nam tru?c kia cung có nh?ng tranh ch?p, b?t d?ng nhung cái c?ng d?ng m?y ch?c tri?u h?i dó có s?ng t? t? v?i nhau. Ngu?i Vi?t Nam bây gi? vì di?u ki?n kinh t? h? s?ng không có t? t? v?i nhau. N?u mà tình tr?ng nhu bây gi? còn kéo dài thì s? d?n d?n s? suy d?i r?t là nguy hi?m, mà s? suy d?i nó xu?ng d?n m?t m?c nào dó thì s? vùng d?y r?t là khó khan. Ðó là nh?ng ý ki?n tôi mu?n dóng góp v?i quí anh,

(Còn ti?p)