Bùi Tín
 
''Th?i co vàng” và “th?m h?a den” là 2 khái ni?m c?a ông Nguy?n Trung thu?ng dùng trên báo m?ng Tia Sáng ? Hà N?i t? 3-4 nam nay.
Ông Nguy?n Trung nguyên là cán b? quân d?i nhân dân, chuy?n ngành sang b? ngo?i giao, làm d?i s? t?i Bangkok (Thái Lan) r?i v? huu. Ông là m?t trí th?c hi?u bi?t khá r?ng, có t?m lòng v?i d?t nu?c, có tu duy d?c l?p, không a dua, nói theo duôi d? gi? mình.
Theo ông Nguy?n Trung, nu?c ta bu?c vào th? k? 21 v?i nhi?u th?i co thu?n l?i quý hon vàng. Hòa bình, th?ng nh?t, m? c?a, d?i m?i, th?i d?i c?a n?n kinh t? tri th?c, cu?c cánh m?ng thông tin v?i computer, Internet, v? trí d?t nu?c nhi?t d?i d?a vào Tru?ng Son nhìn ra Thái Bình Duong, gia nh?p T? ch?c WTO, m?t dân t?c nhi?u sinh l?c, tr?, c?n cù c?u ti?n... là nh?ng nhân t? thu?n l?i t?o nên th?i co vàng ngay tru?c m?t c?a nhân dân ta.
Ông Nguy?n Trung nh?n d?nh r?t dúng r?ng t?t c? v?n d? là ? lãnh d?o, là ? du?ng l?i chính tr?-kinh t?-van hóa-d?i ngo?i, là ? B? Chính Tr? có ? t?m cao trách nhi?m và th? thách hay không; ho?c là s? d?n d?t nu?c vào th?i k? phát tri?n cao, hài hòa, b?n v?ng, có công b?ng xã h?i, có lu?t pháp nghiêm minh, có tình nghia dân t?c, có môi tru?ng trong s?ch, lành m?nh, nghia là có h?nh phúc cho toàn dân; ho?c là s? d?n d?n m?t xã h?i sa sút v? m?c s?ng, d? v? vì tham ô lãng phí, r?n n?t vì b?t công, r?a nát v? môi tru?ng s?ng, nghia là dua d?t nu?c chìm d?n vào th?m h?a den.
V?y thì d?n nay ta dã có th? so k?t tình hình d? ph?ng doán xem 14 v? trong B? Chính Tr? hi?n t?i dang d?n d?t nu?c d?n dâu, d?n b?n b? “h?nh phúc cho toàn dân” hay d?n b? v?c c?a “th?m h?a den”? Xin kính m?i bà con ta trong c? nu?c cho ý ki?n.
Theo tôi, theo dõi tình hình ch?t ch? hon m?t ch?c nam nay, xu hu?ng hi?n nay là nguy hi?m, c?n báo d?ng, vì b?n b? h?nh phúc cho toàn dân ngày càng xa v?i, còn th?m h?a den thì c? hi?n d?n lên lù lù ngay nhãn ti?n, khá là d?m nét.
Ðây r?t nên là d? tài nghiên c?u, tìm hi?u k?, dánh giá m?t cách khách quan, khoa h?c, ngay c? trong cu?c h?p Trung Uong Ð?ng CS cu?i nam nay và cu?c h?p th? 4 c?a Qu?c h?i khóa XII s?p khai m?c vào ngày 20-10- 2008 t?i, n?u nhu có m?t s? v? quan tâm.
 
Nh?ng nét tiêu bi?u c?a th?m h?a den
 
Ch? xin ch? ra vài d?n ch?ng v? môi tru?ng. Khu v?c Ð?ng Nai-Bà R?a Vung Tàu là khu v?c tr?ng di?m hàng d?u v? công nghi?p, d?u tu, khai thác d?u khí, du l?ch c?a c? nu?c. C? nu?c v?a du?c bi?t, quá u ch?m ch?p r?ng dòng sông Th? V?i t?i dó dang ch?t, nghia là b? ô nhi?m r?t n?ng n? b?t d?u t? nam 1994 d?n nay, nghia là su?t 14 nam nay r?i; t? dó d?n nay tôm cá quanh vùng v?n sung mãn dã ch?t d?n và nay dã ch?t s?ch; cu?c s?ng c?a 20 v?n cu dân ? 2 bên dòng sông Th? V?i v?n xanh tuoi trù phú dã tr? nên không th? s?ng n?i cho tr? em, ngu?i già, cho c? ngu?i lao d?ng, nghia là cho m?i ngu?i. Nu?c con sông Th? V?i nay ng? sang màu xám, mùi hôi tanh n?ng n?c, ch? c?n nhúng tay xu?ng nu?c sông là móng tay den s?m, bàn tay nh?p nháp, sau dó b? gh? l?. Không còn ai dám l?i qua sông, chua nói d?n t?m r?a gi?t giu d?c theo 14 kilômét c?a dòng sông v?n nên tho và trù phú này. Nh?ng th? nghi?m cho bi?t nhi?u ch?t d?c h?i trong nu?c sông dã d?t d?n g?p t? 1 nghìn d?n 3 nghìn m?c d? cho phép. T?i ph?m gây nên th?m h?a môi tru?ng t?i dây là nhà máy ch? bi?n b?t ng?t VEDAN, do tu b?n Nam Hàn d?u tu 100%, dùng 1.800 lao d?ng ngu?i Vi?t, b?t d?u xây d?ng t? nam 1991, khai truong nam 1994, dùng nguyên li?u chính là s?n tuoi (1 tri?u t?n/nam). Cái gian x?o t?i ác c?a b?n tu b?n Nam Hàn VEDAN là tìm cách t?u tán m?i ngày 5.000 mét kh?i nu?c th?i th?i b?n chua h? thanh l?c xu?ng sâu du?i dáy sông, b?ng nhi?u ?ng bom và ?ng x? ch?ng chéo nhau, thoát kh?i m?i ki?m tra ki?m soát c?a phía Vi?t nam t? trung uong d?n d?a phuong, v?n c?c k? vô trách nhi?m, l?i d?t nát và tham nhung, r?t d? b? mua chu?c b?ng quà cáp và dôla. (xin nh?: tu b?n Nam Hàn n?i ti?ng là hung d? v?i lao d?ng Vi?t nam và r?t ranh ma trong h?i l?, dút lót quan ch?c Vi?t Nam. Bà con ta không quên Ð? Mu?i khi sang Séoul trên cuong v? t?ng bí thu CS, dã nu?t m?y tri?u dôla h?i l? nhung không chùi s?ch mép). Ði?u kinh d? ? dây không ph?i là muu ma chu?c qu? c?a tên phó ch? t?ch h?i d?ng qu?n tr? VEDAN tên là K.H.Yang m?i dây leo l?o xin l?i phía Vi?t Nam và h?a b?i thu?ng thi?t h?i (bao nhiêu cho d?!), ho?c th? do?n b?p b?m c?a 2 tên k? thu?t viên Nam Hàn tên là Lâm M?u Ph? và Vuong Kim Ði?n du?c ch? giao cho vi?c di?u hành h? th?ng ?ng bom và ?ng x? ma qu?, lu?n sâu d?n 9, 10 mét du?i m?t sông. Ði?u kinh d? là s? im l?ng, tê li?t c?a c? m?t h? th?ng chính quy?n t? xã Phu?c Thái, huy?n Long Thành, d?n ch? t?ch t?nh và bí thu t?nh ?y Ð?ng Nai, là s? mù m? ?m ? c?a các quan ch?c ? B? Tài Nguyên-Môi Tru?ng, ? B? K? Ho?ch-Ð?u Tu, các ban ngành c?a 2 b? này, cho d?n các d?i bi?u qu?c h?i c?a t?nh Ð?ng nai, cho d?n các phó th? tu?ng và th? tu?ng... d?u im re su?t 10 nam tr?i, k? t? khi v?n d? này b? phát hi?n, qua hàng tram lá thu t? cáo và kêu c?u c?a chính anh ch? em lao d?ng c?a VIDAN b? ch? du?i vì dám nói lên vi?c làm t? h?i c?a chúng; và hàng tram lá thu c?a nhân dân 2 bên b? sông kêu c?u g?i chính quy?n, Trung Uong Ð?ng, Thanh Tra Chính Ph?, B? Y T?, h?i ph? n?, ?y ban b?o v? ph? n? và nhi d?ng, g?i các báo... T?t c? d?u roi vào im l?ng. C? m?t h? th?ng vô h?n, vô c?m, theo guong ù l? c?a B? Chính Tr?.
Cho d?n nay, b? tru?ng B? Tài Nguyên-Môi Tru?ng m?i m? m?m “yêu c?u nhà máy SEDAN báo cáo v? vi?c này”! [sau m?t cu?c ki?m tra không có k?t lu?n, vì quá ph?c t?p r?i r?m (!)]? b?t c? m?t nu?c dân ch? nào, công lu?n s? c?t ti?ng quy?t li?t, và 2 b? tru?ng môi tru?ng và d?u tu dã b? truy t? và m?t ch?c t? lâu.
M?t h? th?ng chính quy?n tê li?t, y?u ?t, quan liêu tru?c m?t th?m c?nh môi tru?ng kéo dài 14 nam, m?t chính ph? lo chuy?n dàn áp luong dân dòi l?i d?t, b?t b? các công dân dòi tu do cho xã h?i, làm ngo tru?c s? tàn b?o tham lam c?a tu b?n nu?c ngoài, m?t B? Chính Tr? 14 v? buông trôi tru?c m?i dau kh? c?a nhân dân th?p c? bé h?ng dang lâm vào cõi ch?t t?p th?, khi môi tru?ng s?ng b? de d?a t?n g?c, v?y chính quy?n ?y, B? Chính Tr? ?y có th? “bi?n th?i co vàng thành h?nh phúc c?a toàn dân” hay không?
 
Môi tru?ng d?u tu và môi tru?ng ch?ng tham nhung sa sút rõ
V? án h?i l? c?a PCI - PACIFIC CONSULTANT INSTITUTE (Nh?t b?n ) và v? án 4 nhà d?u tu Hoa K? thu?c công ty K? thu?t NEXUS TECHNOLOGIES h?i l? m?t lo?t công ty qu?c doanh Vi?t Nam (t? d?u khí, di?n l?c, hàng không d?n ngân hàng, qu?c phòng...), 14 v? B? Chính Tr? b? d?n vào th? bí. N?u hang hái lao vào di?u tra và x? lý thì nh?ng v? bê b?i b? phoi bày, có th? d?ng d?n nh?ng c?p cao nh?t, nhung n?u khoanh l?i, ?m di nhu v? T?ng C?c II thì không th? du?c n?a, vì b? máy tu pháp nghiêm c?a Nh?t B?n và Hoa K? dã kh?i d?ng không sao quay ngu?c. Ðành ph?i choi trò mua th?i gian, mi?n cu?ng, d?ng d?nh, t? t? vào cu?c, trì hoãn m?t cách b?t l?c s? bùng n? c?a s? th?t.
H?u qu? là các nhà d?u tu Nh?t B?n, Hoa K? (là 2 nu?c có v?n th?c t? ODA và FDI, vi?n tr? và d?u tu, cao nh?t) s? ch? d?i, cân nh?c k? và có th? n?n chí.
Không ph?i ng?u nhiên mà ngu?i phát ngôn c?a Ngân Hàng Th? Gi?i WB cùng v?i báo Echos (Pháp) d?u ch? trích b? tru?ng d?u tu và k? ho?ch Vi?t Nam là ''quá ng? ng?n và v?ng v?'' khi ch? trung ra con s? h?a h?n d?u tu là 46 t? dôla, mà che gi?u con s? tiêu hóa, thanh kho?n du?c có hon 10 t? m?t nam. H? lên l?p cho ông b? tru?ng Hà N?i là con s? d? d?nh d?u tu, có ý mu?n d?u tu, ch? là con s? h?a h?n mi?ng và trên gi?y, ch?ng có m?y ý nghia, m?t b? tru?ng d?u tu hon ai h?t không du?c t? ru ng? mình, mà ph?i nhìn cho rõ s? th?t là “vì sao mà ti?p thu d?u tu ch?m nhu rùa bò”, ch? h?a hão là ''m?t c?a'', “th? t?c ch? c?n 2 tháng” mà thu?ng v?n kéo dài d?n 2 nam!
Môi tru?ng ch?ng tham nhung b? ô nhi?m và phá ho?i b?i chính nh?ng ngu?i c?m d?u b? máy ch?ng tham nhung, khi h? ngang nhiên b?t giam và t?ch thu th? hành ngh? c?a nh?ng nhà báo hang hái ch?ng tham nhung nh?t, kéo dài lê thê vi?c xét s? v? án s? 1: PMU 18 g?n 3 nam tr?i mà chua k?t thúc cu?c di?u tra! Chính ph? Anh, Th?y Ði?n, Nh?t B?n... nh?t lo?t c?nh báo r?ng h? s? không ti?p t?c vi?n tr? n?u nhu vi?c s? d?ng ti?n vi?n tr? v?n không minh b?ch, phung phí ti?n c?a chính ph? và c?a công dân dóng thu? c?a nu?c h?. H? ghi nh?n nh?ng l?i h?a kiên quy?t và v?n còn ch? d?i vi?c làm.
 
Môi tru?ng pháp lý v?n còn tù mù
Trong th?i d?i m?i, vài ch?c b? lu?t dã du?c thông qua, tru?ng dào t?o lu?t su m? r?ng, tòa án các c?p ho?t d?ng, vi?c khi?u n?i tang nhanh, nhung môi tru?ng pháp lý v?n tù mù, l?c h?u. Ð?u tháng 9 này, Vi?n Ði?u Tra Qu?c T? v?a x?p Vi?t Nam vào th? áp chót, nghia là g?n “bét dem” v? m?t pháp lý ? Châu Á, nghia là v? tôn tr?ng pháp lu?t, x? án công minh và thi hành án nghiêm ch?nh thì Vi?tnam thua kém Thái Lan, Philípin, Indonexia, c? Camb?t n?a.
Xin h?i 14 v? trong B? Chính Tr? là các v? có quan tâm d?n s? x?p h?ng trên dây c?a co quan di?u tra qu?c t? v? m?t pháp lý, d? còn bi?t h? th?n và s?a ch?a khuy?t di?m r?t nghiêm tr?ng c?a chính quy?n do quý v? lãnh d?o, vì m?t n?n pháp lý l?c h?u, trì tr? d?n v?y thì làm sao có th? b?o d?m công b?ng và h?nh phúc cho toàn dân.
Vi?t d?n dây tôi nh?n du?c di?n tho?i t? Hà N?i báo tin r?ng ông Ph?m Quang Ngh? ?y viên B? Chính Tr?, bí thu thành ?y Hà N?i dang dích thân cùng viên giám d?c S? Công An ch? d?o cu?c dàn áp giáo dân dang c?u nguy?n d? dòi l?i quy?n s? h?u Tòa Khâm S? công giáo 42 Nhà Chung, b?ng bi?n pháp s? d?ng công an, c?nh sát, dân quân cho d?n b?n luu manh c?a xã h?i den, du?c u?ng ru?u d? lao vào d?p phá, hành hung, ch?i b?i và d?a n?t dân lành tay không. V?y thì pháp lý ? dâu? b?o l?c d?n t? phía nào? dâu là công b?ng xã h?i, là l? ph?i ? d?i ? Ông bí thu thành ?y dang b?o d?m h?nh phúc cho toàn dân th? dô nhu v?y hay sao? ông có thích thú tru?c vi?c ngu?i du?i quy?n ông d?p ch?y máu v? d?u tru?ng d?i di?n hãng thông t?n AP ? Hà N?i Ben Stocking, r?i ông có xui ngu?i phát ngôn Lê Dung ch?i bay ch?i bi?n? pháp lu?t nào v?y, hay theo lu?t r?ng?
Cu?i nam nay, các d?o Lu?t v? d?t dai và Lu?t v? báo chí s? du?c bàn cãi t?i qu?c h?i, công lu?n dã và dang lên ti?ng khá m?nh, v?i d?y d? lý s? là: không ph?i s?a d?i, b? sung lu?t d?t dai, dã d?n lúc d?ng CS sòng ph?ng tr? l?i quy?n s? h?u ru?ng d?t cho nông dân, sau khi dã tr? l?i quy?n s? h?u tu nhân cho các nhà thuong nghi?p và công nghi?p. V? lu?t báo chí không th? trì hoãn vi?c công nh?n quy?n t? do báo chí c?a tu nhân nghia là c?a m?i công dân nhu dã ghi rõ trong Hi?n pháp, trong các van ki?n qu?c t? v? nhân quy?n mà Vi?t nam dã cam k?t tôn tr?ng.
 
Môi tru?ng van hóa suy d?i d?n bi th?m
Nhi?u trí th?c, nhà van hóa, nhà kinh t? dã nêu lên, cu?c d?i m?i t? 1986 d?n nay ngày càng l?ch hu?ng. Van hóa b? coi r?t nh?, theo nghia van hóa là d? cao v? trí “con ngu?i “ trong xã h?i, ph?c v? ngu?i công dân, ch? không ph?i d? cao v?t ch?t, ti?n b?c, quy?n l?c; “van hóa d?u tu” cung l?ch hu?ng vì xây d?ng khách s?n, sân golf, Casino, khu du l?ch cao c?p nhi?u hon là các nhà máy k? thu?t hi?n d?i, tru?ng h?c và b?nh vi?n. Chua có lúc nào n?n nghi?n ng?p, xì ke ma túy, c? b?c, choi d?, buôn l?u, buôn ph? n?, tr? em, nh?y nhót tr?n tru?ng... có xu hu?ng phát tri?n không ng?ng nhu hi?n nay. Nhà nu?c t? ch?c nhi?u l? h?i, thi hoa h?u d? ki?u hào nhoáng t?n kém d? che d?u s? bang ho?i v? d?o d?c và l?i s?ng trong xã h?i. Môi tru?ng kinh doanh cung ph?n van hóa vì s? kh?ng ch?, hi?p dáp c?a các t?p doàn kinh t? qu?c doanh d?i v?i các nhà kinh doanh tu nhân ngay th?t luong thi?n và có tài nang.
 
Môi tru?ng chính tr? hu h?ng t? g?c
 
V?n d? môi tru?ng là v?n d? nóng b?ng, c?p bách ? Vi?t Nam. Môi tru?ng m?i m?t dang kêu la c?p c?u.
V?n d? con sông Th? V?i ? Ð?ng Nai b? b?c t? 14 nam nay dang r?y ch?t. C? nu?c hãy quan tâm, lên ti?ng và c?p c?u bà con ta ? huy?n Long Thành dang s?ng d? ch?t d?. Hãy m?i 2 b? tru?ng Tài Nguyên-Môi Tru?ng và Ð?u Tu vào x?n qu?n l?i xu?ng dòng sông den ngòm ?y d? may ra có th? gi?t mình nh?n ra trách nhi?m c?a mình, không còn n? s? tu b?n Nam Hàn nhu c?p n?a.
Nhung c?n nh?n rõ cái g?c c?a v?n d? là môi tru?ng chính tr?, là ch? d? d?c quy?n c?a m?t chính d?ng duy nh?t, là quy?n l?c n?m tr?n trong tay 14 v? trong b? chính tr?, không có l?y m?t lá phi?u b?u c?a ngu?i công dân. Ai kén h?, ai ch?n h?, ai c? h?? có ma bi?t!
Cái g?c c?a v?n d? có th? g?i là “dòng sông Th? V?i v? chính tr?”, là ch? d? d?c doán d?c d?ng phi nhân tính, là ch? d? d?c quy?n d?ng tr? ph?n dân ch? l?c lõng gi?a th?i d?i m?i, gây ô nhi?m xã h?i ngày càng n?ng n? su?t hon n?a th? k?, dã d?n lúc ph?i xóa b? g?p; ph?i thay th? nó b?ng m?t dòng sông chính tr? da nguyên da d?ng t? lá phi?u t? do c?a toàn dân, dòng sông chính tr? trong tr?o, xanh mát, v?i hoa thom qu? ng?t, làng m?c trù phú, ?m no, hòa thu?n, có môi tru?ng pháp lý công b?ng cho m?i ngu?i, môi tru?ng d?u tu có van hóa vì h?nh phúc nhân dân, môi tru?ng kinh doanh lành m?nh có ganh dua bình d?ng, h?i nh?p h?n vào th? gi?i dân ch? và van minh.
14 cái d?u b?o th? c?a B? Chính Tr? không th? kìm hãm và b?c t? toàn xã h?i!
14 b? m?t ?y nay dã l? l? t?i làm tôi dòi cho b?n bành tru?ng cu?p d?t, cu?p bi?n, cu?p tài nguyên nu?c ta.
14 guong m?t den t?i mang màu s?c t? th?n c?a dòng sông Th? V?i mà h? góp ph?n b?c t? vì tu l?i và tu thông v?i tu b?n nu?c ngoài.
Khi vài ch?c v?n công dân luong thi?n có dung khí lên ti?ng, khi vài ch?c v?n d?ng viên thu?ng ? co s? chia s? v?i nhân dân n?i nh?c không có t? do, n?i nh?c d?t nu?c b? m?t d?t, m?t bi?n, m?t d?o, d? d?n thân vì T? qu?c, khi m?t b? ph?n uu tú c?a tu?i tr? nu?c ta vào cu?c, xu?ng du?ng, dòi t? do, dòi quy?n làm chính tr?, dòi trong s?ch hóa m?i th? môi tru?ng, th?ng l?i s? ch?c ch?n trong t?m tay.
Môi tru?ng t? do nhu du?ng khí cho cu?c s?ng xã h?i. Môi tru?ng chính tr? t? do là then ch?t, là chìa khóa d? lành m?nh hóa các môi tru?ng van hóa, d?u tu, pháp lý, kinh doanh, m? du?ng cho phát tri?n b?n v?ng, mà th? gi?i g?i là “phát tri?n xanh, s?ch” - le développement vert, propre - tránh kh?i s? phát tri?n xô b?, kh?p khi?ng, phát tri?n b?nh ho?n, gi? t?o và b?t công.
Không có m?t con du?ng nào khác d?n d?n h?nh phúc cho toàn dân.
Bùi Tín
Paris, 24-9-2008