Kế nhiệm ông Hai Nun: Nỗi cô đơn của tổng thống Hoa Kỳ
Khi chuẩn bị ra về vào cuối năm nay, Tổng Thống George W. Bush tất nhiên sẽ có vài lời khuyên cho người kế nhiệm. Năm xưa, ông cũng nhận được một lời khuyên khá bất ngờ - cho chúng ta - từ vị tiền nhiệm là Tổng Thống Bill Clinton. Ðó là... xem phim High Noon!

Home
Nguy?n Xuân Nghia Khi chu?n b? ra v? vào cu?i nam nay, T?ng Th?ng George W. Bush t?t nhiên s? có vài l?i khuyên cho ngu?i k? nhi?m. Nam xua, ông cung nh?n du?c m?t l?i khuyên khá b?t ng? - cho chúng ta - t? v? ti?n nhi?m là T?ng Th?ng Bill Clinton. Đó là... xem phim High Noon! Theo Giáo Su Manfred Weidhorn c?a Đ?i H?c Yeshiva ? New York, ông Bill Clinton dă xem High Noon ch?ng hai ch?c l?n và gi?i thi?u tác ph?m dó cho ông Bush 43. Tru?c d?y, m?t ngu?i n?i ti?ng không khoái xem phim cung dă ng?i coi High Noon ba l?n trong Ṭa B?ch Cung, dó là T?ng Th?ng Dwight Eisenhower. T? m?t noi r?t xa Hoa K?, ông Junichiro Koizumi, th? tu?ng Nh?t B?n t? 2001 d?n 2006, cung coi phim này là tác ph?m di?n ?nh ḿnh ua thích nh?t. High Noon là cái ǵ mà các v? lănh d?o l?i ua xem nhu v?y? Xu?t hi?n nam 1952, High Noon là phim “cao b?i” t? l?i không khí ngh?t th? c?a m?t th? tr?n nh? c?a ti?u bang Kansas khi m?t tay anh ch? du?c th? l?m dă nh?t quy?t tr? l?i ch?n cu d? di?t viên c?nh sát tru?ng nam xua dă b?t ḿnh vào tù. Will Kane là viên “marshall” dó. Chàng v?a tr? lon và chu?n b? di noi khác s?ng d?i thanh b́nh v?i cô v? m?i cu?i. Chàng là ngu?i r?a tay gói ki?m s?p k? lông mày cho v?. Nhung, tin k? d?o t?c và d?ng b?n s? t?i th? tr?n b?ng chuy?n xe h?a vào dúng mu?i hai gi? trua (ư nghia c?a high noon) khi?n dân làng lo s?, tr?n tránh, k? c? ngu?i ph? tá c?a Kane. Cô v? m?i cu?i c?a chàng là ngu?i theo d?o Quaker hi?u ḥa th́ khuyên ch?ng, r?ng “tránh voi ch?ng x?u m?t nào”, và hăy lên xe mà di t?i m?t noi yên b́nh hon. Will Kane th́ nh?t quy?t ? l?i, và tru?c s? t? ch?i hay l?n tránh c?a dân làng, dành ph?i don thuong d?c mă d?i di?n v?i b?n cu?ng b?o. Khi th?c hi?n tác ph?m này, ngu?i vi?t k?ch b?n là Carl Foreman dang b? phong trào t? C?ng c?a Ngh? Si Joseph McCarthy t?n công và b? Hollywood t?y chay v́ l?p tru?ng thân C?ng S?n. Th?c t? ông ta là d?ng viên d?ng C?ng S?n Hoa K?. Vào th?i ?y, Chi?n Tranh L?nh v?a b?t d?u và qu? là C?ng S?n có bành tru?ng tuyên truy?n trong xă h?i M?, v?i s? y?m tr? ng?m c?a co quan KGB và s? ?ng h? c?a nhi?u trí th?c van ngh? si c?c t?. Không khí t? C?ng khét l?t do McCarthy d? xu?ng có gây kinh hoàng cho gi?i van ngh? si và c? truy?n thông M?, khi?n h? g?i dó là “ch? nghia McCarthy”, nôm na là ch? nghia ái qu?c và ch?ng C?ng c?c doan. Trong ṿng tranh c? so b? c?a d?ng Dân Ch?, m?t v? d?ng ch? t?ch ?y ban v?n d?ng cho ?ng viên Barack Obama - viên tu?ng không quân h?i huu Merrill “Tony” McPeak - công kích nguyên T?ng Th?ng Bill Clinton là “s?c mùi McCarthy” khi Clinton nói r?ng ch? có hai ?ng c? viên là ngu?i yêu nu?c và uu lo cho quy?n l?i c?a nu?c M?. Phe Barack Obama ch?m n?c v́ cho r?ng Clinton ám ch? là ch? có hai Ngh? Si Hillary Clinton và John McCain là có tinh th?n ái qu?c mà thôi! Khi vi?t truy?n phim cho High Noon, Carl Foreman minh nhiên t? cáo s? khi?p nhu?c c?a Hollywood v́ t?y chay nh?ng ngu?i b? di?u tra và truy t? v? t?i C?ng S?n. Sau này, l?ch s? m?i ch?ng minh r?ng phong trào t? C?ng ?y không sai, và r?ng C?ng S?n dă xâm nh?p khá sâu vào xă h?i M?, lên t?i khá cao trong h? th?ng lănh d?o c?a hai t?ng th?ng Dân Ch? là Roosevelt và Truman. Nhung dó là chuy?n v? sau, khi h? so v? an ninh có m?t hi?u là Verona du?c công b?. Ch? vào th?i dó, McCarthy b? mang ti?ng là quá khích. High Noon tr? thành di?n h́nh c?a ngu?i hùng cô don tru?c b?o l?c, trong s? khi?p nhu?c c?a xă h?i. Ngu?i hùng cô don ? dây là ngu?i hùng thiên t? trong m?t xă h?i t? do! Tài t? John Wayne là ngu?i yêu nu?c, b?o th? và k?ch li?t ch?ng l?i tinh th?n thiên t? và th?c t? là thân C?ng trong t?ng l?p van ngh? si và trí th?c Hoa K?. Ông g?i High Noon là “tác ph?m ch?ng M? n?ng nh?t du?c xem th?y trong d?i!” và cùng d?o di?n Howard Hawks th?c hi?n m?t phim có n?i dung ph?n bi?n. Đó là Rio Bravo, m?t cu?n phim tuy?t v?i du?c Howard Hawks th?c hi?n l?i hai l?n, thành phim El Dorado và Rio Lobo. Di nhiên John Wayne th? vai chính, ngu?i hùng tr? gian di?t b?o, nhung không h? cô don. Xă h?i M? không hèn nhu v?y, dó là thông di?p c?a Howard Hawks và John Wayne! Th?t ra, các t?ng th?ng M? s? di ua phim ?y ch?ng v́ ch?ng d?i McCarthy, hay thân C?ng. Cu?n phim ch? d? gây d?ng c?m cho ngu?i lănh d?o siêu cu?ng s? m?t th? gi?i trong m?t ch?c nang th?c s? cô don. Dù có c? ban tham muu và d?y c? v?n chung quanh, t?ng th?ng M? v?n ph?i quy?t d?nh m?t ḿnh trong m?t th? gi?i quá nhi?u nhuong. T? m?t giác d? khác ? bên ngoài, du lu?n các nu?c cung có th? nghi t?i T?ng Th?ng Bush là tiêu bi?u c?a tay cao b?i hung hang, c? ua l?y c̣ choi b?o mà b?t ch?p quan di?m c?a thiên h?. Qu? là ngang tàng nhu dân Texas! Trong ư hu?ng dó, ngu?i ta li?t kê ra r?t nhi?u thói x?u c?a T?ng Th?ng Bush. Nào là ông b?t ch?p quan di?m c?a Liên Hi?p Qu?c mà don phuong can thi?p vào Iraq. Ông cung ch?ng quan tâm d?n vi?c b?o v? môi sinh và ngoan c? ch?ng Ngh? Đ?nh Thu Kyoto do Âu Châu d? ngh? nh?m ngan n?n nhi?t hóa d?a c?u. Ông cuong quy?t duy tŕ nhà tù Guantanano d? khai thác các nghi can kh?ng b? v?i k? thu?t tra t?n tinh vi. Ông l?i không ch?u d? Hoa K? gia nh?p Ṭa Án H́nh S? Qu?c T? ICC, v́ s? dân M? s? b? qu?c t? lôi ra ṭa v́ t?i di?t ch?ng hay tàn sát, v.v... Du lu?n thiên t? và ph?n chi?n t?i M? nuôi du?ng và th?i ph?ng h́nh ?nh dó c?a Bush. H? l?p lu?n không khác ǵ kh?i C?ng S?n th?i Chi?n Tranh L?nh, r?ng Bush là tay “sen d?m qu?c t?”, m?t viên c?nh sát ua ngang ngu?c can thi?p vào thiên h? s?! Có l? da s? dân M? cung nghi th?, n?u ta th?y t? l? ?ng h? r?t th?p hi?n nay c?a Bush. Cho nên m?i ngu?i ch? d?i r?ng sau cu?c tranh c? tháng 10 này, nu?c M? s? có m?t v? t?ng th?ng hi?u ḥa và bi?t di?u hon, d? s?n sàng h?p tác v?i các nu?c. L?m to! Hoa K? không h?n là vào Iraq m?t ḿnh mà b?t ch?p quan di?m c?a Liên Hi?p Qu?c. T? ch?c qu?c t? này dă có nhi?u ngh? quy?t k?t án ch? d? Saddam Hussein t? khi Bush chua nh?m ch?c và khi chu?n b? t?n công Iraq, ông c? v?n d?ng s? ?ng h? c?a H?i Đ?ng B?o An Liên Hi?p Qu?c. Cho t?i khi Pháp d?o ngu?c l?p tru?ng, ng? theo Liên Bang Nga và cùng Đ?c lên ti?ng ngan c?n. Cu?i cùng, Bush ph?i b? qua s? ch?ng d?i c?a Liên Hi?p Qu?c mà khai m? chi?n d?ch Iraq v?i m?t s? d?ng minh r?t ít nhu Anh, Ba Lan, Đan M?ch, Ư, Úc, Tây Ban Nha, Nh?t B?n, Nam Hàn, v.v... T?ng c?ng ch? có ch?ng hai ch?c qu?c gia, nhung hon 90% quân s? là c?a Hoa K?. Th?t ra, trên th? gi?i, khi c?n d?ng l? th́ Hoa K? s?n sàng h?p tác v?i Liên Hi?p Qu?c và là thành viên tài tr? nhi?u nh?t cho t? ch?c này. Nhung Liên Hi?p Qu?c th?c s? b?t l?c và b? suy y?u v́ n?n tham ô trong n?i b? trong khi không dám gi?i quy?t nhi?u v?n d? “nh?y c?m”, di?n h́nh nh?t là n?n chà d?p nhân quy?n c?a m?t s? h?i viên hay n?n ph? bi?n vu khí h?ch nhân. Nh?ng tru?ng h?p b?t l?c tiêu bi?u nhu dàn áp dân ch? t?i Mi?n Đi?n, chà d?p tôn giáo t?i Tây T?ng, b? dói ngu?i dân d? ch? t?o vu khí h?ch nhân t?i B?c Hàn, n?n di?t ch?ng t?i Darfur c?a x? Sudan, t́nh tr?ng d?c tài t?i Cuba, Trung Qu?c hay c? Vi?t Nam, n?n kh?ng b? t?i Palestine hay Lebanon, v.v... cho th?y có nhi?u h? so mà Hoa K? không th? v?n d?ng du?c Liên Hi?p Qu?c d? gi?i quy?t v́ lá phi?u ph? quy?t c?a Nga và Trung Qu?c ho?c v́ da s? phi?u ch?ng c?a các nu?c Á R?p trong h? so Palestine. M?t x? C?ng S?n d?c tài nhu Cuba mà c̣n ng?i trong Cao ?y Nhân Quy?n c?a Liên Hi?p Qu?c th́ sheriff M? ph?i t́m ng? khác! Nam xua, nu?c M? th?i Clinton cung g?p hoàn c?nh ?y v?i Liên Hi?p Qu?c nên ṿng qua ng? Minh U?c NATO d? t?n công Serbia nh?m b?o v? dân H?i Giáo t?i Kosovo. Trong tuong lai, Hoa K? cung s? có lúc ph?i g?t Liên Hi?p Qu?c qua m?t bên. Và t?ng th?ng M? dành là tay c?nh sát m?t thân m?t ḿnh di vào cu?c h?n gi?a trua v?i b?o l?c. Có m?t d?ng minh chí thi?t là nu?c Anh t?i Iraq, Hoa K? cung v?a ph?i s?n vào vi?c b́nh d?nh Basrah. Khu v?c này do Anh d?m b?o cho t?i nam ngoái, mà không hoàn t?t du?c nhi?m v? cho chu dáo, khi?n các phía Shia d?u ti?p t?c tung hoành - v?i s? y?m tr? c?a Iran phía sau. Tu?n qua, chính quy?n c?a Th? Tu?ng Nuri al-Malaki - ngu?i Shia- dă ph?i tung quân và c?nh sát vào noi dó d? truy lùng l?c lu?ng dân quân Shia c?a giáo si al-Sadr - hi?n dang “nh?p th?t” t?i Iran. Du lu?n không th?y r?ng phe da s? Shia dang thanh lư môn h? trong n?i b? d? ?n d?nh t́nh h́nh Iraq, mà ch? k?t lu?n r?ng chính quy?n Bush thêm m?t l?n th?t b?i! Ngay trong co ch? pḥng v? quân s? mà Hoa K? có ?nh hu?ng nh?t là Minh U?c NATO, Hoa K? cung nhi?u lúc b?c b?i v́ s? tham gia r?t y?u c?a các d?ng minh Âu Châu, nh?t là các nu?c Tây Âu giàu có mà s? ch?t và d?u tu r?t ít vào qu?c pḥng. Ch?ng ph?i ng?u nhiên mà nhi?u x? Đông Âu cu - và thành viên m?i c?a Liên Hi?p Âu Châu hay NATO - l?i ?ng h? l?p tru?ng c?a Bush trong nhi?u h? so, k? c? trong chi?n d?ch Iraq. H? dă t?ng là n?n nhân c?a ngo?i xâm và d?c tài trong nhi?u nam tru?c s? b?t l?c tri?n miên c?a Liên Hi?p Qu?c. Nh́n t? ti?n l? Kosovo, m?t t?ng th?ng nhu Hillary Clinton cung s? có lúc ph?i hành x? nhu Bush, có khi là v?i lư lu?n c?a Bill Clinton. Và s? ph?i theo dơi k? thu?ng d?nh NATO tu?n này t?i Bucharest, th? dô Romania, v?i vi?c m? r?ng lá ch?n b?o v? cho nhi?u nu?c Đông Âu cu, và m?c nhiên gây hi?m khích v?i Liên Bang Nga trong m?t hoàn c?nh Chi?n Tranh L?nh. Trong h? so Kyoto cung th?! Chính quy?n Bill Clinton ph?i ng? theo quy?t d?nh c?a Thu?ng Vi?n M? - 95 ngu?i ch?ng trong s? 100 ngh? si, và t? nam 1997! Chính quy?n Bush cung ch?ng th? làm hon v́ s? c?n tr? xu?t phát t? qu?c h?i, do áp l?c c?a nhi?u nhóm quy?n l?i bên c? hai d?ng C?ng Ḥa và Dân Ch?. Ít ra, George W. Bush c̣n d? ngh? gi?i pháp h?p tác c?a các nu?c Á Châu, k? c? Trung Qu?c và ?n Đ?, nh?m t? nguy?n gi?m thi?u khí th?i khi Kyoto c?a Âu Châu không ràng bu?c du?c hai x? tân hung này, v?n dang gây ra ô nhi?m môi sinh ? m?c tr?m tr?ng nh?t. Và nhi?u nu?c Âu Châu dă kư k?t hi?p u?c Kyoto cung chua tôn tr?ng du?c nh?ng cam k?t c?a chính h? trong vi?c ti?t gi?m khí th?i. Nh́n t? bên ngoài, nhi?u nu?c trên th? gi?i c? hay ch? d?i v? nguyên th? c?a siêu cu?ng giàu m?nh nh?t s? gi?i quy?t nh?ng v?n d? c?a h?, theo quan di?m v? quy?n l?i c?a h?. Các nu?c thu?ng khôn ngoan l?y c?a che ḿnh, d?p nh?t là nh?ng ǵ c?a M? d? che thân c?a h?. Kh?n n?i, t?ng th?ng M? du?c dân M? b?u lên d? ph?c v? quy?n l?i c?a M?. Trong da s? tru?ng h?p, quy?n l?i ?y có s? tuong d?ng. Trong nhi?u tru?ng h?p khác th́ không! T? do ngo?i thuong hay kinh t? th? tru?ng là chuy?n có l?i - cho nh?ng nu?c mu?n bán hàng vào M?. Bush hay McCain là nh?ng ngu?i tích c?c ?ng h? quan di?m ?y. Nhung Hillary và Obama th́ chua ch?c. Nhi?u qu?c gia khó ch?u v?i Bush s? r?t ng? ngàng và c̣n khó ch?u g?p b?i n?u Hillary hay Obama vào Ṭa B?ch Cung. Hai ngh? si này là con tin c?a các nghi?p doàn và các th? l?c b?o h? m?u d?ch t?i M? nên dă h?a h?n s? don phuong xét l?i các cam k?t c?a Hoa K? trong nhi?u hi?p d?nh v? t? do ngo?i thuong, k? c? hi?p d?nh NAFTA v?i hai nu?c buôn bán nhi?u nh?t v?i Hoa K? là Canada và Mexico! Nh́n t? m?t khía c?nh khác th́ th? gi?i c̣n g?p c?nh ng? xoay chuy?n l?p tru?ng khá nhanh c?a lănh d?o M?. Khi tranh c? nam 2000, Th?ng Đ?c George W. Bush là ngu?i ch? truong tinh th?n d?i ngo?i khiêm cung: Hoa K? ph?i khiêm nhu?ng và d?ng áp d?t nh?ng giá tr? c?a ḿnh v?i th? gi?i. Và ông k?ch li?t d? kích vi?c chính quy?n Clinton ti?n vào Kosovo. Chín tháng sau khi nh?m ch?c, Hoa K? b? n? dom dóm m?t v́ v? kh?ng b? 9-11! Th?ng Đ?c Bush n?i ti?ng là có thành tích ḥa gi?i và h?p tác v?i d?i l?p Dân Ch? t?i Texas b?ng tr? thành tay cao b?i ngang ngu?c trong Ṭa B?ch Cung. Ông lùng s?c kh?ng b? kh?p noi và coi vi?c b?o v? an ninh c?a M? là nhi?m v? t?i thu?ng. Có s? c?ng tác c?a th? gi?i th́ càng hay, n?u không th́ v?n n?p d?n ôm súng bu?c vào cu?c h?n gi?a trua v?i quân kh?ng b?. Và d?ng Dân Ch? mà ḍi níu tay can ngan du?i kh?u hi?u hi?u ḥa th́ c? d?ng qua m?t bên v́ quy?n ph? quy?t c?a ông. Khi tranh d?c c?, Ngh? Si McCain dă ch? truong là s? gi?i tán nhà tù Guantanamo n?m t?i Cuba. T?c là các nghi can s? du?c dua v? M? di?u tra theo lu?t h́nh s? Hoa K?. N?u d?c c?, ông s? ph?i d?i di?n, r?t cô don, v?i th?c t? là n?u nhà ch?c trách Hoa K? không l?p du?c m?t h? so truy t? nghi can d? ch?t th́ ph?i tha b?ng. Và tha b?ng trên lănh th? M?! Nh?ng lu?t su nhu Hillary Clinton hay Barack Obama d?u d? hi?u bi?t chuyên môn d? th?y r?ng vi?c lu?n lách lu?t l? là di?u có th? x?y ra, và không khó. M?t nghi can du?c tha mà l?i là tay kh?ng b? ra ḍn ngay t?i M? th́ Guantanamo s? l?i du?c trùng tu! Và th? gi?i s? l?i tuy?t v?ng v? t?ng th?ng Hoa K?, ngang ngu?c và hung b?o! Trong hoàn c?nh ?y, không nên ch? d?i là Bush ra di th́ th? gi?i s? l?p t?c b́nh an. Ngu?c l?i, và nh́n t? bên trong, th? gi?i nên s? m?t chuy?n khác: T?ng th?ng M? s? d?i l?p tru?ng r?t nhanh v́ dân M? cung r?t mau d?i ư. Hai nam h? l?i di b?u m?t l?n và h? không ch?p nh?n m?t cu?c chi?n nào kéo dài quá b?n nam. Vi?c Hoa K? tham chi?n t?i Vi?t Nam du?c Thu?ng Vi?n M? ?ng h? v?i t? l? 98-02 và H? Vi?n “hoàn toàn nh?t trí” 435-0. Đó là “ḷng dân” vào Tháng Tám nam 1964. B?n nam sau, nu?c M? b?t d?u tháo ch?y. Vi?c Hoa K? tham chi?n t?i Iraq du?c g?n 80% dân M? ?ng h? vào cu?i nam 2001 và hon 70% dân chúng d?ng ư khi chi?n d?ch khai di?n vào Tháng Ba nam 2003. Ngày nay, dây là t?i n?ng nh?t c?a v? t?ng th?ng r?t cao b?i c?a x? Texas! Hèn ǵ, các t?ng th?ng M? khoái xem phim High Noon!
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here