(Nguy?n Hà Son chuy?n ng?)

Sau dây là nh?ng trích do?n t? bài ph?ng v?n b?ng ti?ng Anh c?a ký gi? K?-Phong Tr?n v?i d?o di?n Khoa Ð? dang trên ph? trang Ngu?i Vi?t 2 ngày 2 Tháng Tu, 2009.

H?i: Anh dã d?n Úc d?nh cu trong nam 1980. H?i dó anh bao nhiêu tu?i và anh còn nh? du?c nh?ng gì?

Ðáp: Lúc ?y tôi chua t?i 2 tu?i. Cu?c hành trình dó d?y gian nan. Gia dình chúng tôi ch?y kh?i Vi?t Nam trên m?t chi?c thuy?n cùng v?i 40 ngu?i khác, và tôi là ngu?i nh? nh?t. Trong chuy?n vu?t bi?n, thuy?n c?a chúng tôi dã h?ng máy, b? h?i t?c t?n công và dói khát. R?t may là chúng tôi dã d?n du?c Malaysia.

H: Xin nói qua v? gia dình anh. Ngoài ngu?i anh là ông Ánh, anh có nh?ng anh ch? khác không?

Ð: Gia dình chúng tôi r?t g?n bó v?i nhau. Tôi có m?t em gái, tên Trâm, hi?n dang làm ngh? nhi?p ?nh viên dám cu?i ? Sydney. Có th? coi nhu t?t c? ba anh em chúng tôi d?u cùng làm vi?c trong nh?ng d?a h?t có tính cách sáng t?o.

H: Xin anh cho bi?t v? kinh nghi?m l?n lên ? Úc, trong khi anh thu?c vào th? h? ngu?i Úc g?c Vi?t dông d?o d?u tiên?

Ð: L?n lên ? Úc, kinh nghi?m s?ng c?a tôi th?t là h?ng thú. Tôi di h?c ? tru?ng ti?u h?c cùng v?i nh?ng d?a tr? thu?c 20 b?i c?nh khác nhau. Khi t?t c? chúng tôi d?u là di dân thì gi?ng nhu là cùng di v?i nhau trên m?t con thuy?n. Tôi dã có b?n thu?c các s?c dân Trung Hoa, Portugal, Lebanon, Italy, Tonga, và nh?ng s?c dân khác n?a. Th?t là vui thích, và chúng tôi không nghi gì d?n nh?ng chuy?n liên quan t?i ngu?i t? n?n ho?c ngu?i ngo?i qu?c. Khi lên trung h?c, tôi là h?c sinh g?c Vi?t duy nh?t trong tru?ng, và dó là m?t kinh nghi?m hoàn toàn m?i m? d?i v?i tôi.

Nh?ng ngu?i Vi?t Nam ? Úc thu?ng nói nhi?u v? cu?c chi?n. H? di bi?u tình và luôn luôn nh?c nh? chúng tôi v? nh?ng chuy?n gian nan mà h? dã tr?i qua d? giúp cho các con du?c hu?ng d?i s?ng t?t d?p hon ? Úc.

H: Xin anh cho bi?t v? c?ng d?ng Úc g?c Vi?t, nh?t là trong lãnh v?c ngh? thu?t và di?n ?nh? ? Hoa K?, tôi c?m th?y cu?i cùng dã có s? tru?ng thành, không nh?ng d?i v?i gi?i ngh? si mà còn c? t?i nh?ng co s? h? tr? cho các ngh? si, nhu h?i VAALA và ViFF, báo chí, các tru?ng d?i h?c, và nh?ng phòng tri?n lãm.

Th? h? c?a ông cha chúng ta ph?i cham lo tr?ng tr?t nh?ng g?c r? và chuy?n muu sinh, bây gi? th? h? c?a chúng ta dã có nh?ng uu dãi (v? ngôn ng?, giáo d?c, ti?n b?c, v.v.) d? th?c hi?n ngh? thu?t liên quan t?i nh?ng kinh nghi?m c?a mình. Xin anh cho bi?t ý ki?n v? v?n d? này?

Ð: C?ng d?ng ngu?i Vi?t ? Úc r?t b?o th? d?i v?i v?n d? vi?c làm. Ða s? gi?i tr? g?c Vi?t khi l?n lên s? làm vi?c trong các lãnh v?c nhu y khoa, nha khoa, k? su, di?n toán và thuong m?i. C?n ph?i can d?m d? di vào các môn ngh? thu?t, và chính b?n thân tôi lúc d?u dã h?c lu?t nhung cu?i cùng tôi di vào lãnh v?c di?n ?nh.

? Úc, tuy có s? h? tr? [trong c?ng d?ng g?c Vi?t] dành cho ngh? thu?t, nhung thi?u v?ng nh?ng ngu?i thu?ng ngo?n. Nói t?ng quát, dân s? ngu?i g?c Vi?t ? Úc ? m?c quá nh? d? có th? thành l?p và nuôi du?ng nh?ng t? ch?c ch? chuyên v? ngh? thu?t c?a ngu?i Vi?t.

H: Ði?u gì dã khi?n anh mu?n tr? thành m?t ngu?i làm phim? Có ph?i khi xem m?t cu?n phim nào dó anh ch?t có ý nghi, “À, ta ph?i làm chuy?n này?”

Ð: Tôi còn nh? khi lên sân kh?u l?n d?u tiên nhu là m?t di?n viên, khi tôi 19 tu?i. Tôi nhìn khán gi? và th?y h? cham chú nghe t?ng l?i nói c?a mình. Tôi c?m th?y nhu có s? ràng bu?c hoàn toàn v?i khán gi? mà tru?c gi? phút dó tôi chua bao gi? c?m th?y nhu v?y.

Tôi c?m th?y nhu th?i gian d?ng l?i. Tôi và khán gi? cùng chia s? di?u gì dó th?c s? là c?a chung, và dó là lúc tôi nh?n th?c du?c mãnh l?c c?a ngh? thu?t k? chuy?n. Tôi c?m th?y, “À, ta ph?i làm chuy?n này.” Ð?i v?i tôi, làm vi?c trong lãnh v?c di?n ?nh là cách d? chia s? nhãn quan cá nhân d?c dáo c?a mình v?i th? gi?i.

H: Anh dã tr? thành m?t d?o di?n nhu th? nào? Anh có h?c k? thu?t làm phim ? tru?ng không, ho?c th?c t?p v?i d?o di?n nào dó, hay là b?ng nhiên nh?y vào ngh? này?

Ð: Tôi dã tr? thành d?o di?n nh? t? h?c ? các phim tru?ng. Ð?u tiên tôi làm công vi?c vi?t truy?n phim cho cu?n “Delivery Day,” và nhu là di?n viên trong vài cu?n phim khác. Tôi thu?ng quan sát, nêu nh?ng câu h?i và th?m nhu?n nh?ng công vi?c trong ti?n trình làm phim. Sau này, khi d?n lúc t? làm d?o di?n cho nh?ng cu?n phim c?a mình, tôi c?m th?y ti?n trình dó di?n ra m?t cách t? nhiên.

H: Thân m?u anh dã nghi sao v? ngh? nghi?p khác thu?ng c?a anh? Bà có khi nào khuyên nh? anh hãy tr? thành m?t bác si hay k? su không? Bà có bi?t anh làm phim hay không? (Tôi h?i gi?n câu này cho vui).

Ð: Cung may là m? tôi r?t tán thành vi?c làm c?a tôi. Tôi dã m?i bà dóng vai các nhân v?t trong nhi?u cu?n phim mà tôi dã h?p tác d? th?c hi?n. Nhung tôi còn nh? khi nói v?i bà l?n d?u tiên r?ng tôi s?p vào ngh? làm phim, bà cho r?ng tôi có v? ngông cu?ng. Tôi b?o bà tôi s? ch? làm phim m?t nam r?i s? ng?ng và di làm ngh? k? toán. Ðó là chuy?n cách dây 10 nam.

H: Footy Legends là cu?n phim th? nhì c?a anh và dã du?c phát hành ? Úc cách dây ba nam. Nó dã du?c dón nh?n ? Úc nhu th? nào? Ðu?c dón nh?n ? ngo?i qu?c nhu th? nào? Anh có c?m th?y mình làm chuy?n li?u linh khi pha tr?n lo?i phim th? thao v?i nh?ng kinh nghi?m s?ng c?a ngu?i t? n?n?

Ð: Footy Legends dã dem l?i nh?ng kinh nghi?m k? l?. Công vi?c th?c hi?n cu?n phim này là m?t th? thách khó tin, trong khi chúng tôi có s? di?n viên khá dông d?o, m?t th?i gian quay phim có gi?i h?n, và dó là l?n d?u tiên tôi th?c hi?n m?t cu?n phim truy?n 35 mm. Thêm vào dó, tôi v?a làm phim v?a ph?i bay di kh?p noi trong nu?c v?i tu cách là “Thanh Niên Úc Trong Nam” (Young Australian of the Year) c?a nam dó.

S? dón nh?n ? trong nu?c dành cho cu?n phim th?t là tuy?t di?u. ? ngo?i qu?c thì khó khan hon. Nhân viên ti?p th? c?a chúng tôi dã bán du?c phim trong m?t s? nu?c, và th?t là dáng ng?c nhiên khi du?c bi?t phim c?a mình dã du?c chi?u ? Trung Qu?c, ho?c ? m?t nu?c nh? bé nào dó.

Pha tr?n lo?i phim th? thao qu? th?t có nhi?u r?i ro, nhung tôi nghi r?ng khi th?c hi?n nh?ng phim có tác d?ng m?nh chúng ta c?n ph?i ch?p nh?n nh?ng r?i ro.

H: Anh có ph?n ?ng nhu th? nào khi tác ph?m c?a mình du?c ch?n d? chi?u trong dêm khai m?c c?a d?i h?i ViFF? Tru?c dây anh dã d?n Hoa K? và vùng Little Saigon l?n nào chua? Anh có c?m tu?ng nhu th? nào?

H: Th?t là tuy?t di?u khi du?c ch?n làm cu?n phim chi?u trong dêm khai m?c c?a ViFF. Tru?c dây tôi dã t?ng d?n Hoa K? và vùng Little Saigon. Th?t là thích thú. Tôi thích các món an và gi?ng nói M?. Gi?ng nhu là mình dang xem nh?ng phim M? ngay tru?c m?t!

Th?t là m?t vinh d? khi cu?n phim c?a tôi du?c ch?n d? chi?u trong dêm khai m?c c?a d?i h?i ViFF. Tôi khâm ph?c nh?ng gì Ysa Lê và ban t? ch?c dã làm, d? th?c hi?n m?t d?i h?i dành riêng cho ngành di?n ?nh c?a ngu?i Vi?t Nam trên kh?p th? gi?i.

H: Xin anh cho bi?t so qua v? ngu?n g?c c?a Footy Legends?

Ð: Ðó là m?t ti?n trình dài, nhung ngu?n g?c c?a Footy Legends phát xu?t t? nh?ng ngày mà anh tôi và tôi l?n lên và cùng choi môn rugby v?i nhau. Chúng tôi t?ng có cao v?ng tr? thành c?u th? rugby nhà ngh?, nhung r?i th?y mình không d? to l?n, không ch?y d? nhanh, và không d? kh?e d? choi môn th? thao này. Nhung tôi luôn luôn có cao v?ng m?t ngày nào dó s? th?c hi?n m?t cu?n phim v? m?t thanh niên Úc g?c Vi?t choi rugby th?t gi?i.

Sau khi th?c hi?n phim “The Finished People,” m?t bi k?ch v? cu?c d?i co c?c và dày d?n trên nh?ng du?ng ph? c?a vùng phía Tây Sydney, tôi mu?n th?c hi?n m?t tác ph?m hoàn toàn khác, m?t cu?n phim d?y tình c?m v? m?t c?u th? rugby Úc g?c Vi?t c? g?ng cham lo cho d?a em gái, do c?m h?ng t? nh?ng kinh nghi?m riêng c?a chính tôi.

H: Ði?u gì là ph?n th? thách khó nh?t khi d?o di?n m?t cu?n phim? Và di?u gì là ph?n thu?ng dáng k? nh?t?

Ð: Ph?n th? thách khó nh?t là tìm du?c toán di?n viên hoàn h?o. Ph?n thu?ng dáng k? nh?t là ng?i trong m?t r?p cinema cùng v?i vài tram khán gi? và xem tác ph?m c?a mình trên m?t màn ?nh l?n.

H: N?u m?t ngu?i làm phim tr? tu?i nào dó d?c bài ph?ng v?n này thì anh s? có di?u gì d? khuyên h??

Ð: Ð?ng nghe l?i b?t c? ai. Ngu?i ta ch? bi?t nhi?u b?ng b?n mà thôi.