| Kỷ niệm sáu mươi năm quốc gia Việt Nam Vào năm 1949, chiến tranh đang tiếp diễn giữa Việt Minh (VM) và Pháp, một biến cố quan trọng xảy ra làm thay đổi tính chất và chiều hướng của cuộc chiến ở Việt Nam. Ðó là sự thành lập chính thể Quốc Gia Việt Nam, do cựu hoàng Bảo Ðại làm quốc trưởng sau hiệp định Élysée ngày 8-3-1949. Cho đến năm nay (2009), Quốc Gia Việt Nam được tròn 60 tuổi. |
|
Home
|
(Bài 1: Gi?i pháp B?o Đ?i) Tr?n Gia Ph?ng Vào nam 1949, chi?n tranh dang ti?p di?n gi?a Vi?t Minh (VM) và Pháp, m?t bi?n c? quan tr?ng x?y ra làm thay d?i tính ch?t và chi?u hu?ng c?a cu?c chi?n ? Vi?t 1. Vai tṛ c?a c?u hoàng B?o Đ?i T? khi n?m du?c quy?n l?c nam 1945, M?t tr?n VM theo ch? nghia C?ng S?n, liên t?c kh?ng b? và tiêu di?t m?t cách có h? th?ng toàn b? nh?ng nhà ho?t d?ng chính tr? không C?ng S?n. V́ t́nh h́nh ḍi h?i, dôi khi VM t?m th?i liên k?t v?i nh?ng d?ng phái d?i l?p, nhung ngay trong lúc dó, VM cung ki?m cách bí m?t tiêu di?t h?. Nhi?u nhà chính tr? th?y rơ dă tâm c?a VM nên dă s?m r?i b? chính ph? liên hi?p do H? Chí Minh d?ng d?u. Nguy?n H?i Th?n ph?n d?i hi?p d?nh So b? (6-3-1946), rút lui kh?i chính ph? sau ngày kư, r?i b? sang Qu?ng Tây (Trung Hoa). Tháng 6-1946 Nguy?n Tu?ng Tam tr? l?i Nam Kinh (Trung Hoa). Vu H?ng Khanh b? qua Vân Nh?ng ngu?i theo ch? nghia dân t?c, v?i l?p tru?ng t? do dân ch?, d?n d?n tách ra kh?i m?t tr?n VM. V́ b? VM truy du?i, t?n di?t, nh?ng ngu?i n?y b? d?n vào th? tranh d?u s?ng c̣n v?i VM, ch? c̣n m?t con du?ng duy nh?t là ph?i v? thành ph? sinh s?ng và ch?ng d?ng d?ng ph?i t?m th?i liên k?t v?i Pháp, t́m ki?m m?t gi?i pháp chính tr? d? ch?ng c?ng, dù bi?t r?ng th?c dân Pháp không th?c tâm và ch? mu?n l?i d?ng t?t c? các co h?i d? duy tŕ quy?n l?i c?a Pháp t?i Vi?t Nam. Nói cách khác, nh?ng ngu?i b?t d?ng chính ki?n v?i VMCS, theo ch? nghia dân t?c roi vào th? k?t gi?a hai th? l?c C?ng S?n và th?c dân, nhung ph?i t?m th?i ch?p nh?n liên k?t v?i th?c dân Pháp d? ch?ng c?ng. Nhân v?t thích h?p nh?t cho gi?i pháp n?y du?c nhi?u ngu?i lúc dó nghi d?n là c?u hoàng B?o Đ?i, m?t ngu?i không d?ng phái, d?ng gi?a các d?ng phái, và là v? vua ai cung bi?t ti?ng tam khi ông t? nguy?n thoái v?, t? b? quy?n l?i gia t?c v́ s? doàn k?t qu?c gia. V? phía ngu?i Pháp, sau khi thuong thuy?t b?t thành v?i H? Chí Minh, Pháp cung c?n t́m m?t gi?i pháp chính tr? cho cu?c d?i d?u v?i VM. Tru?c dây, ngu?i Pháp b?t b́nh v? nh?ng ḍi h?i c?i trói b?o h? và ḍi h?i d?c l?p c?a Vua B?o Đ?i khi c̣n ? trên ngôi báu, nh?t là b?n Tuyên ngôn d?c l?p mà Vua B?o Đ?i dă công b? ngày 11-3-1945 nhân cu?c d?o chánh c?a quân Nh?t, l?t d? Pháp t?i Đông Duong (9-3-1945). Tuy nhiên, ngu?i Pháp bi?t r?ng B?o Đ?i v?n m?m m?ng, không có cá tính m?nh, có th? d? gây ?nh hu?ng.( 1) Hon n?a, ông ? v? trí don thân, không có phe nhóm, không có nh?ng ngu?i xu?t s?c làm tham muu, không có d?ng phái chính tr? d?ng sau lung. Tru?c m?t chính gi?i qu?c t?, c?u hoàng B?o Đ?i là nhân v?t sáng giá nh?t, d?ng gi?a các phe nhóm chính tr? Vi?t Nam t? t? (VM C?ng S?n) d?n h?u (Vi?t Nam Qu?c Dân Đ?ng), và cung là nhân v?t tuong d?i du?c ḷng toàn dân c? ba mi?n B?c, Trung và Nam Vi?t Nam, hon h?n các nhân v?t d?a phuong c?a t?ng mi?n. V? phía c?u hoàng B?o Đ?i, ngày 16-3-1946, ông tháp tùng phái doàn VM qua Trung Hoa tham vi?ng xă giao ch? t?ch nu?c n?y là th?ng ch? Tu?ng Gi?i Th?ch. Khi phái doàn VM tr? v?, theo l?i c?u hoàng, ông b? VM b? roi l?i ? Côn Minh (Kunming, t?nh Vân Nam) vào tháng 4-1946. (2) R?i Côn Minh, c?u hoàng d?n H?ng Kông ngày 15-9-1946. T? dó, ông không liên l?c v?i nhà c?m quy?n Hà N?i. H? Chí Minh lo ng?i c?u hoàng s? nghiêng v? phía d?i l?p, nên vào gi?a tháng 11-1946 (tru?c khi chi?n tranh bùng n?), H? Chí Minh c? bác si Ph?m Ng?c Th?ch qua H?ng Kông g?p c?u hoàng d? yêu c?u c?u hoàng “nên c?nh giác ngu?i Pháp, và d? pḥng t?t c? b?n Vi?t gian làm tay sai cho Pháp”. (BĐ, sdd. tr. 258.) Sau Ph?m Ng?c Th?ch, các ông Vu H?ng Khanh, Nguy?n Tu?ng Tam, Nguy?n H?i Th?n, cùng d?n g?p c?u hoàng t?i khách s?n Gloucester, noi c?u hoàng dang luu ng? ? H?ng Kông. C? ba ngu?i kêu g?i c?u hoàng d?ng ra gánh vác vi?c nu?c tr? l?i. Theo c?u hoàng B?o Đ?i, ti?p theo các nhân v?t n?y là Tr?n Tr?ng Kim (BĐ, sdd. tr. 259). Chính khách n?y khuyên c?u hoàng nên liên l?c v?i Trung Hoa Qu?c Dân Đ?ng, nhung c?u hoàng không d?ng ư. C?u hoàng B?o Đ?i nói v?i Tr?n Tr?ng Kim: “Chua bi?t ch?ng b?n Tru?ng Gi?i Th?ch cung ph?i cu?n gói ch?y ngày nào d?y.” (3) Ngoài ra, có thêm nhi?u lănh t? chính tr? kh?p B?c, Trung, Nam Vi?t Nam, l?n lu?t d?n H?ng Kông g?p c?u hoàng, nhu Phan Huy Đán (sau d?i thành Phan Quang Đán), Đinh Xuân Qu?ng, Tr?n Van Tuyên, Lê Van Ho?ch, Ph?m Van Bính, Ngô Đ́nh Di?m, Ph?m Công T?c, Tr?n Van Soái, hoàng thân Vinh C?n (ông hoàng Tùng Đ?) v?i em là Vinh Tu?ng và Phan Van Giáo. T?t c? d?u d? ngh? c?u hoàng tr? v? tham chính. V? phía Pháp, cao ?y Thierry D'Argenlieu c? thám t? riêng c?a Ṭa lănh s? Pháp ? H?ng Kông tên là Yole, d?c bi?t theo dơi ho?t d?ng c?a c?u hoàng ? H?ng Kông. Yole dua c?u hoàng d?n g?p m?t lănh t? Pháp ? H?ng Kông là Joubert. Yole c̣n chuy?n ti?n c?a D'Argenlieu, g?i qua H?ng Kông giúp d? B?o Đ?i. (BĐ, sdd. tt. 252-266) Không ph?i v́ nhân d?o mà D'Argenlieu g?i ti?n giúp c?u hoàng B?o Đ?i. T?i Sài G̣n, sau khi ti?p xúc v?i nhi?u nhân v?t chính tr? Vi?t Nam, D'Argenlieu phúc tŕnh lên chính ph? Pháp ngày 14-1-1947 r?ng t?i Vi?t Nam nên “tr? l?i n?n quân ch? c? h?u...” (BĐ, sdd. tt. 269-270.) Tuy th?, cung chua ph?i d? dàng di d?n s? h?p tác gi?a c?u hoàng và ngu?i Pháp. Sau cu?c dàm phán th?t b?i c?a Paul Mus v?i Hoàng Minh Giám và H? Chí Minh ? vùng sông Đu?ng ngày 12- 5-1947, m?t nhân viên lănh s? Pháp ? H?ng Kông tên là Cousseau d?n tham ḍ c?u hoàng kho?ng cu?i tháng 5-1947. C?u hoàng cuong quy?t ḍi ngu?i Pháp “hăy th?a măn nguy?n v?ng c?a dân chúng Vi?t Nam, nu?c Pháp hăy tr? l?i n?n th?ng nh?t và d?c l?p cho h?”. (BĐ, sdd. tr. 278.) Ngày 5-7-1947, c?u hoàng B?o Đ?i dua ra l?i tuyên b? công khai d?u tiên v? ch? truong c?a ḿnh trên báo Union Fran?aise (Liên Hi?p Pháp), b?n d?ch nhu sau: “N?u t?t c? dân chúng Vi?t Nam d?u d?t tín nhi?m noi tôi, n?u m?t khác, s? hi?n di?n c?a tôi có th? góp ph?n dem l?i s? giao h?o c?a dân t?c tôi v?i ngu?i Pháp, tôi s? sung su?ng d? tr? v? nu?c. Tôi không ?ng h? Vi?t Minh và cung không ch?ng Vi?t Minh. Tôi không theo d?ng phái nào. Ḥa b́nh s? tr? l?i nhanh chóng, n?u ngu?i Pháp hi?u r?ng tinh th?n dân t?c tôi không gi?ng nhu tru?c, cách dây mu?i nam. Tôi không mu?n nói dài hon n?a, v́ chính ph? Pháp dă hi?u l?p tru?ng c?a tôi r?i. Đ? ngh? c?a tôi là mu?n dóng vai tṛ ḥa gi?i gi?a nu?c Pháp và các phe phái ? Vi?t Nam.” (BĐ, sdd. tr. 280.) 2. B?o Đ?i gi?a các th? l?c Sau thông di?p c?a c?u hoàng B?o Đ?i, H? Chí Minh c?i t? chính ph? VM ngày 19-7-1947, v?i thành ph?n m?i là: C? v?n : Vinh Th?y. Ch? t?ch: H? Chí Minh. B? tru?ng Ngo?i giao : Hoàng Minh Giám. - Qu?c pḥng: T? Quang B?u. - Tài chánh: Lê Van Hi?n. - Tu pháp: Vu Đ́nh Ḥe. - Kinh t?: Phan Anh. - Canh nông: Ngô T?n Nhon. - Y t?: Hoàng Tích Tri. - Lao d?ng: Nguy?n Van T?o. - C?u t? Xă h?i: Chu Bá Phu?ng. - Giáo d?c: Nguy?n Van Huyên. - C?u chi?n binh: Vu Đ́nh T?ng. Qu?c v? khanh: Nguy?n Van T?; Đ?ng Van Hu?ng; B? Xuân Lu?t. Th? tru?ng N?i v?: Tr?n Duy Hung. - Tài chánh: Tr?n Van Bính. - Tu pháp: Tr?n Công Tu?ng. - Canh nông: Nghiêm Xuân Yêm. - Y t?: Tôn Th?t Tùng. - Giáo d?c: Nguy?n Khánh Toàn. - C?u chi?n binh: Ngô T? H?. - Kinh t? Nhà nu?c: Cù Huy C?n. T?ng tu l?nh Quân d?i: Vơ Nguyên Giáp. Theo các gi?i ch?c ngo?i giao lúc dó, H? Chí Minh lo ng?i Pháp s? nói chuy?n v?i c?u hoàng B?o Đ?i, nên c?i t? chính ph?, t?m th?i lo?i b?t nh?ng ph? tá thân c?n nhu Ph?m Van Đ?ng, Vơ Nguyên Giáp ra kh?i n?i các nh?m b?t tính ch?t C?ng S?n, d? t? d?u hi?u VM mu?n thuong thuy?t v?i Pháp. (4) Đi?u d?c bi?t là H? Chí Minh v?n luu gi? tên c?u hoàng B?o Đ?i trong vai tṛ c? v?n chính ph? VM, dù c?u hoàng dă ? H?ng Kông t? hon m?t nam qua. Trong m?t l?i tuyên b? sau dó, vào cu?i tháng 7-1947, H? Chí Minh l?i nói v? c?u hoàng nhu sau: “Nhi?u nhân viên chính ph? và c? tôi n?a, d?u là b?n thân c?a C? v?n Vinh Th?y, ai cung khao khát du?c g?p m?t l?i C? v?n, và mong mu?n ngu?i tr? v?, d? cùng chúng tôi cham lo vi?c nu?c. Nhung hi?n nay C? v?n Vinh Th?y chua th? d?i b? H?ng Kông v? du?c. Chúng tôi dù cách m?t nhung ch?ng xa ḷng. Chính ph? và dân chúng Vi?t Nam hoàn toàn tin tu?ng vào ḷng trung thành c?a C? v?n Vinh Th?y, dù ? ngo?i qu?c, v?n ti?p t?c làm vi?c cho chính ph? qu?c gia mà C? v?n c̣n là m?t thành viên.” (BĐ. sdd. tr. 281) L?i tuyên b? c?a H? Chí Minh làm cho nhi?u ngu?i hoang mang, không bi?t l?p tru?ng c?a c?u hoàng B?o Đ?i nhu th? nào? Đi?u n?y l?i t?o ra m?t hi?u ?ng ngu?c noi ngu?i Pháp, và c? ngu?i M? n?a. H? lo ng?i c?u hoàng theo VM, nên l?i t́m cách liên l?c v?i c?u hoàng. Vào d?u tháng 8-1947, chính ph? Pháp c? thi?u tá Reynaud t? Paris sang H?ng Kông g?p c?u hoàng. Reynaud là si quan tùy viên c?a B?o Đ?i khi c̣n làm vua ? Hu?, kho?ng 1935-1936. G?p Reynaud, B?o Đ?i dua ra nh?ng ḍi h?i gi?ng nhu dă nói v?i Cousseau trong ṭa Lănh s? Pháp ? H?ng Kông, nghia là Pháp ph?i trao tr? d?c l?p và th?ng nh?t cho Vi?t Nam. (BĐ. sdd. tt. 281-282.) M?t si quan Hoa K? thu?c co quan t́nh báo O.S.S. (Office of Strategic Services, ti?n thân c?a CIA), thi?u tá Buckley, nhi?u l?n d?n g?p c?u hoàng cung vào tháng 8-1947, cho c?u hoàng bi?t r?ng “Hoa K? không thích H? Chí Minh và s?n sàng y?m tr? cho b?t c? ai có th? dua l?i d?c l?p cho Vi?t Nam, v?i di?u ki?n không ph?i C?ng S?n là du?c.” (BĐ. sdd. tr. 283.) 3. Các t? ch?c không C?ng S?n ?ng h? B?o Đ?i Nh?n th?y t́nh h́nh dă thích h?p, ngày 5-9-1947, c?u hoàng B?o Đ?i tuyên b? t?i H?ng Kông r?ng ông s?n sàng g?p g? các lănh t? chính tr? b?t c? thu?c quan di?m chính tr? nào, vào ngày 9-9 d? bàn lu?n và t́m ki?m m?t k? ho?ch ḥa b́nh cho d?t nu?c. Vào ngày dă d?nh (9-9-1947), có t?t c? 24 ngu?i d?n h?p, trong s? dó có Nguy?n Van Tâm, Nguy?n Van Sâm, Tr?n Quang Vinh, Tr?n Van Lư, Cao Van Chiêu, Phan Van Giáo, Luu Đ?c Trung. Nh?ng ngu?i n?y dua ra m?t b?n tuyên ngôn chung có do?n vi?t nhu sau: “Toàn th? yêu c?u c?u hoàng B?o Đ?i, ngu?i d?i di?n d?c nh?t, d? tu cách c?a dân t?c Vi?t Nam ra ch?p chánh và m? cu?c dàm phán v?i nu?c Pháp, h?u tái l?p ḥa b́nh ? Vi?t Nam và th?c hi?n ḥa b́nh và d?c l?p.” (BĐ. sdd. tr. 284). Sau dó hai ngày (11-9), Nguy?n H?i Th?n ch? t?a m?t cu?c h?p t?i H?ng Kông v?i kho?ng 30 chính khách nhu Nguy?n Tu?ng Tam, Tr?n Van Lư, Nguy?n Tu?ng Long, Truong Vinh T?ng, Nguy?n B?o Toàn, Nguy?n Van Hai, Nguy?n Van Sâm, Nguy?n Van Tâm, Luu Đ?c Trung, Cung Giu Nguyên... dua ra m?t ngh? quy?t hai di?m: ?ng h? c?u hoàng B?o Đ?i và tranh d?u cho d?c l?p th?ng nh?t lănh th?. (Chính Đ?o, sdd. tr. 64) Trong khi dó, cao ?y Émile Bollaert th?y khó có th? thuong thuy?t v?i VM, nên Bollaert b?t d?u tr? nên c?ng r?n v?i VM. Ngày 10-9-1947, Bollaert d?c di?n van l?n th? hai t?i Hà Đông, nhung khác v?i l?n tru?c, l?n n?y ngôn ng? Bollaert m?nh m? hon. Đây là d?u hi?u cho th?y Pháp mu?n ch?m d?t nói chuy?n v?i VM, và chuy?n qua gi?i pháp B?o Đ?i. D?u hi?u n?y du?c l?p l?i khi g?p O'Sullivan, phó lănh s? Hoa K? t?i Hà N?i ngày 14-9-1947, Bollaert nói r?ng bài di?n van t?i Hà Đông ngày 10-9-1947 có ư lo?i b? H? Chí Minh và m? du?ng cho c?u hoàng B?o Đ?i. Ngày 29-12-1947, William Bullitt, c?u d?i s? Hoa K? t?i Pháp, trong m?t bài vi?t trên báo Life, cho r?ng t?p h?p nh?ng nhân v?t chính tr? chung quanh c?u hoàng B?o Đ?i có th? giúp ch?ng H? Chí Minh m?t cách h?u hi?u. Ư ki?n n?y du?c gi?i chính tr? Pháp cho r?ng Hoa K? s?n sàng h?u thu?n “gi?i pháp B?o Đ?i”. (5) Có hai cu?c bi?u t́nh c?a dân chúng Vi?t Nam ? trong nu?c ?ng h? c?u hoàng B?o Đ?i và kêu g?i c?u hoàng v? nu?c ch?p chánh, là cu?c bi?u t́nh ngày 12-8-1947 t?i Hu?, và cu?c bi?u t́nh ngày 14-9-1947 t?i Sài G̣n. Trong khi dó, chi?n cu?c VM - liên quân Pháp càng ngày càng gia tang. Tr?n Gia Ph?ng (Toronto, 01-01-2009) Chú thích: 1. Philippe Devillers, Histoire du Vi?t-Nam de 1940 - 1952, Editions Du Seuil, Paris 1952, tr. 397. 2. B?o Đ?i, Con r?ng Vi?t Nam, California: Nxb. Xuân Thu, 1990, tt. 241-242. (Vi?t t?t: BĐ, tr.) 3. Trích d?n nguyên van c?a Tr?n Tr?ng Kim. Ngoài ra, Tr?n Tr?ng Kim c̣n k? r?ng khi v?a g?p nhau, c?u hoàng B?o Đ?i nói v?i Tr?n Tr?ng Kim: “Chúng ḿnh già tr? m?c l?a b?n du côn”. (Trích nguyên van).[ http://vnthuquan.net] 4. Chính Đ?o, Vi?t Nam niên bi?u 1939-1975, t?p B: 1947-1954, Houston: Nxb. Van Hóa, 1997, tr. tt. 55-56. (Vi?t t?t: Chính Đ?o, tr.) 5. Archimedes Patti, Why Vietnam?, University of California Press, 1980, tr. 457. |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here