| Khả năng kỳ diệu của âm nhạc Một cuộc khảo sát ở Anh Quốc gần đây đã xác nhận về những gì mà đa số những ai thường tập thể dục trong các gym đã biết từ lâu: Nghe nhạc giúp tăng cường khả năng vận động và sức chịu đựng. |
|
Home
|
Nguy?n Hà Son (vi?t theo LiveScience.com) M?t cu?c kh?o sát ? Anh Qu?c g?n dây dă xác nh?n v? nh?ng ǵ mà da s? nh?ng ai thu?ng t?p th? d?c trong các gym dă bi?t t? lâu: Nghe nh?c giúp tang cu?ng kh? nang v?n d?ng và s?c ch?u d?ng. Trong Tháng Mu?i v?a qua, hon 7,000 ngu?i dă tham gia m?t cu?c ch?y du?ng tru?ng “n?a marathon,” v?i l? tŕnh 13 d?m (21 km), trong khi h? ch?u ?nh hu?ng t? nh?c kích d?ng, v?i m?c dích thí nghi?m nh?ng lư thuy?t v? kh? nang kích thích và gây ph?n kh?i c?a âm nh?c. Nh?ng nh?c khúc, thu?c lo?i có th? v?a nghe v?a khiêu vu, du?c s? d?ng trong cu?c ch?y dua n?a marathon ? London dă du?c tuy?n l?a can c? vào nh?ng cu?c kh?o c?u c?a Giáo Su Costas Karageorghis, m?t chuyên gia môn tâm lư th? thao (sport psychology) t?i tru?ng d?i h?c Brunel University ? Anh Qu?c. Ông dă nghiên c?u d? xác d?nh nh?ng nh?c khúc có kh? nang kích thích các l?c si th? thao ? m?c d? c̣n m?nh hon c? nh?ng ch?t “doping” b?t h?p pháp mà có khi h? dùng d? tang cu?ng s?c l?c. Ti?n Si Karageorghis nói trong m?t cu?c ph?ng v?n c?a báo chí, “Âm nh?c là phuong ti?n tuy?t di?u d? di?u ḥa tinh th?n c? tru?c khi l?n trong khi chúng ta v?n d?ng th? l?c. Nhi?u l?c si s? d?ng âm nh?c nhu là m?t th? thu?c kích thích h?p pháp. H? có th? dùng nó d? t? kích thích ho?c nhu là m?t th? thu?c an th?n. Nói m?t cách d?i cuong, nh?c kích d?ng gây ra hi?u ?ng kích thích, trong khi nh?c êm d?u có tác d?ng gi?ng nhu thu?c an th?n.” S? liên quan gi?a âm nh?c và thành tích c?a l?c si ch? là m?t thí d?, trong s? nh?ng d? tài tuong d?i m?i m?, mà gi?i khoa h?c dang nghiên c?u d? t́m hi?u v? nh?ng kh? nang k? di?u c?a âm nh?c d?i v?i tâm th?n và th? ch?t c?a con ngu?i. Khoa h?c dang giúp ch?ng minh cho nh?ng ǵ mà tr?c giác và kinh nghi?m c?a chúng ta dă c?m nh?n, r?ng âm nh?c qu? th?t có kh? nang làm gi?m cang th?ng, b?i du?ng tâm trí, và có th? thay d?i c? tâm tr?ng c?a chúng ta. Âm nh?c làm gi?m cang th?ng Ngày càng có nhi?u ngu?i trong gi?i san sóc y t? cho b?nh nhân trong các b?nh vi?n và du?ng du?ng nghe nh?ng nh?c khúc có kh? nang tr? li?u mà h? dă ch?n l?c d? giúp nh?ng ngu?i này mau kh?i b?nh. Nh?ng cu?c nghiên c?u trong d?u th?p niên 1990 du?c thi hành t?i b?nh vi?n Bryan Memorial Hospital ? Lincoln, Nebraska, và b?nh vi?n St. Mary's Hospital ? Mequon, Wisconsin, dă xác nh?n r?ng âm nh?c giúp h? th?p “m?t cách dáng k?” nh?p tim d?p, làm di?u ḥa nh?p th? và áp huy?t c?a nh?ng b?nh nhân v?a m?i tr?i qua nh?ng cu?c gi?i ph?u. Trong nam 2007, m?t cu?c nghiên c?u ? Đ?c nh?n th?y r?ng tr? li?u b?ng âm nh?c giúp c?i thi?n nh?ng ch?c nang v?n d?ng cho các b?nh nhân dang h?i ph?c t? nh?ng con d?t qu?. Nh?ng cu?c nghiên c?u khác nh?n th?y r?ng tr? li?u b?ng âm nh?c có th? tang cu?ng h? th?ng mi?n nhi?m, c?i thi?n s? t?p trung tâm trí, giúp ch? ng? nh?ng con dau nh?c, t?o c?m giác kh?e m?nh, và gi?m b?t s? lo l?ng cho nh?ng b?nh nhân dang ch? d?i d? gi?i ph?u. G?n dây, trong m?t cu?c kh?o c?u v? tr? li?u b?ng âm nh?c ? Đài Loan cho 236 ph? n? có thai, các chuyên gia thu?c d?i h?c y khoa Kaohsiung Medical University nh?n th?y r?ng nó giúp làm gi?m cang th?ng tâm lư cho nh?ng bà này. Nh?ng ph? n? tham gia cu?c nghiên c?u du?c nghe nh?c êm d?u thu thanh t? nh?ng dia CD, m?i ngày 30 phút, th́ gi?m m?t cách dáng k? v? cang th?ng, lo âu và tr?m c?m, theo l?i Giáo Su Chung-Hey Chen. M?t trong nh?ng dia CD dó có nh?ng ca khúc êm d?u nhu “Lullaby” và “Twinkle, Twinkle, Little Star” c?a Brahms. Trong nh?ng dia CD khác có nh?ng âm thanh c?a thiên nhiên nhu ti?ng gió vi vu, nh?ng ca khúc nhi d?ng, và nh?c c? di?n c?a Beethoven và Debussy. Nh?ng k?t qu? t? cu?c nghiên c?u này dă du?c tu?ng tŕnh chi ti?t trong m?t s? d?c bi?t c?a d?c san The Journal of Clinical Nursing. Âm nh?c làm s?ng l?i kư ?c Các nhà khoa h?c cung dă xác nh?n r?ng âm nh?c có kh? nang kích d?ng trí nh?, nhu h?u h?t m?i ngu?i d?u dă tr?i qua kinh nghi?m này, khi chúng ta ch? c?n nghi t?i m?t bài hát là bao nhiêu k? ni?m hi?n ra trong tâm trí, ch? không c?n ph?i du?c nghe l?i chính bài hát dó. Ngu?i ta cung dă nh?n th?y âm nh?c giúp làm d?u con dau c?a s?n ph? lâm b?n, gi?m s? c?n dùng t?i thu?c an th?n, gi?m t́nh tr?ng tr?m c?m, và giúp cho tr? em choi nh?c tr? thành thông minh hon. Ph?n năo thái duong bên ph?i du?c coi là noi ch? y?u c?a b? óc d? x? lư âm nh?c, v́ dă có nh?ng cu?c nghiên c?u cho th?y khi ngu?i ta chú tâm l?ng nghe nh?c th́ ? vùng óc dó gia tang nh?ng ho?t d?ng. Trong khi loài ngu?i thích ch?y theo nh?p di?u c?a âm nh?c th́ du?ng nhu loài cá cung boi theo ti?ng nh?c. Kh? nang theo dơi th?i gian là di?u thi?t y?u d?i v?i s? ?ng x? và ti?n tŕnh nh?n th?c c?a t?t c? m?i sinh v?t, theo l?i Giáo Su Mu-ming Poo, thu?c tru?ng d?i h?c University of California, Berkeley, trong m?t phúc tŕnh nghiên c?u dang trong s? d? ngày 16 Tháng Mu?i 2008 c?a d?c san khoa h?c Nature. Ông Poo và các d?ng nghi?p nh?n th?y r?ng trong h? th?ng th?n kinh c?a gi?ng cá v?n (zebrafish) có v? hi?n h?u m?t ch?c nang sinh lư gi?ng nhu d?ng h? d? giúp chúng ghi nh? du?c nh?p c?a ti?ng nh?c trong kho?ng th?i gian tuong d?i lâu dài. H? nh?n th?y r?ng sau khi ti?ng nh?c dă ch?m d?t, nh?ng con cá v?n có v? v?n c̣n “nh?” nh?p di?u c?a b?n nh?c v?a qua và chúng thu?ng ti?p t?c v?y duôi trong khi boi, gi?ng y nhu kho?ng cách th?i gian c?a nh?p di?u mà chúng dă nghe. Nh?ng khám phá khoa h?c này ng? ư r?ng kh? nang và khuynh hu?ng c?a con ngu?i ua c? d?ng theo nh?p di?u c?a âm nh?c - nhu khiêu vu, múa và t?p th? d?c theo nh?p di?u nh?c - là di?u mà chúng ta dă th?a hu?ng t? nh?ng t? tiên s?m nh?t trong quá tŕnh ti?n hóa c?a loài ngu?i. Sau dây là vài di?m chính y?u v? l?i ích c?a âm nh?c liên quan t?i th? d?c và d?i s?ng, theo l?i gi?i thích c?a Giáo Su Karageorghis. Th? nh?t, âm nh?c làm gi?m b?t ư th?c v? chuy?n chúng ta dang t?p th? d?c, ho?c làm vi?c, c?c nh?c nhu th? nào. Theo u?c tính c?a ông Karageorghis, m?c gi?m này ? kho?ng 10%. Th? nh́, âm nh?c có th? gây ?nh hu?ng m?nh t?i tâm tr?ng c?a chúng ta, giúp b?i du?ng nh?ng tr?ng thái tích c?c nhu s? hang hái, ph?n kh?i và l?c quan yêu d?i, trong khi làm gi?m nh?ng tr?ng thái tiêu c?c nhu lo âu, bu?n r?u, chán n?n, cang th?ng, t?c gi?n. Th? ba, chúng ta có th? dùng âm nh?c d? tang cu?ng nh?p d? ho?t d?ng c?a ḿnh. Haile Gebrselassie - l?c si ch?y b? du?ng dài n?i ti?ng ngu?i Ethiopia do?t huy chuong vàng môn ch?y 10,000 mét t?i Th? V?n H?i Sydney 2000 - có l?n dă yêu c?u ban t? ch?c choi nh?ng nh?c khúc trong dia CD “Scatman” khi ông tham d? m?t cu?c ch?y dua. Th? tu, có th? dùng âm nh?c d? ch? ng? s? m?t nh?c và ki?m soát nh?ng c?m xúc c?a chúng ta tru?c khi thi dua. L?c si nh?y rào ngu?i M? Edwin Moses (huy chuong vàng môn nh?y rào 400 mét t?i Th? V?n H?i Montreal 1976 và Th? V?n H?i Los Angeles 1984) thu?ng nghe nh?ng b?n nh?c soul tru?c khi kh?i s? m?t cu?c thi dua. Trong cu?c ch?y dua n?a marathon ? London ngày 5 Tháng Mu?i 2008, nh?ng b?n nh?c kích d?ng gây ph?n kh?i dă du?c choi t?i 17 tr?m d?t cách xa nhau bên l? du?ng, ch? không ph?i là trong su?t l? tŕnh dài 13.1 miles; b?i v́ nh?ng cu?c nghiên c?u c?a ông Karageorghis cho th?y r?ng hi?u ?ng c?a âm nh?c lên t?i nh?ng m?c cao nh?t khi chúng ta dang du?i s?c, ch? nó không ph?i là m?t nhân t? kích thích tru?ng k? b?t bi?n. V́ v?y, d?i v?i nh?ng ngu?i t?p th? d?c trong các gym và nh?ng ngu?i ch?y b? m?i bu?i sáng, ông khuyên h? c? m?i 2 l?n v?a t?p v?a nghe nh?c th́ xen k? b?ng 1 l?n ch? t?p mà không nghe nh?c; nhu v?y, hi?u ?ng c?a âm nh?c s? không tr? thành “cùn nh?t” ho?c “nhàm chán.” Nh?ng l? h?i k?t h?p th? thao v?i âm nh?c M?c dích c?a Giáo Su Karageorghis khi thu th?p nh?ng d? ki?n trong cu?c ch?y dua n?a marathon ? London, g?m hàng ngàn ngu?i, là d? xét nghi?m cho nh?ng lư thuy?t c?a ông sau hai th?p niên nghiên c?u v? hi?u ?ng c?a âm nh?c. M?c dù hôm dó tr?i mua và có nhi?u gió, nh?ng ngu?i du?c ph?ng v?n sau cu?c ch?y dua nói r?ng âm nh?c dă giúp h? c?m th?y ph?n kh?i và vui thú trong khi ch?y. Trong tuong lai, Giáo Su Karageorghis d? trù s? t? ch?c nh?ng l? h?i van hóa trong dó có s? k?t h?p gi?a các môn th? thao và âm nh?c, trong dó dám dông khán gi? và các l?c si s? du?c kích d?ng b?ng nh?ng nh?c khúc choi t?i các tr?m d?c theo l? tŕnh, trong khi h? khích l? l?n nhau. Ông nói: “Có nh?ng hi?u ?ng vu?t xa hon âm nh?c d? t?o nên m?t tinh th?n d?ng d?i, m?t th? t́nh doàn k?t mà ngu?i ta không t́m th?y trong các d?p qui t? c?a nh?ng dám dông. Âm nh?c có kh? nang t?o s? g?n bó v?i nhau gi?a nh?ng ngu?i xa l? cùng tham d? m?t d?p vui, m?t th? keo son xă h?i giúp cho chúng ta th?a măn nhu c?u tâm lư v? t́nh liên d?i.” |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here