Lái Thiêu với người Sài Gòn xưa
Năm xưa, có bao chàng trai người Minh Hương bỏ tiền ra mua cho được chiếc giường lèo với ước mong cưới được những cô con gái Việt hương sắc ở Lái Thiêu? Không ai biết. Có điều tôi biết chắc là người Sài Gòn xưa mong cuối tuần đi Lái Thiêu đổi gió và ăn trái cây, nhứt là cứ độ từ tháng 5 đến tháng 8, là mùa trái cây ở Lái Thiêu chín rộ.

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Hoài Thanh, văn nô hay phê bình gia chân chính?
    Trong nền văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa, người phê bình văn học đóng vai trò của một ‘búa rìu” để răn đe những người bước đi chệch khỏi hướng đã được định sẵn.

  •  
  • Trần Chánh Chiếu mở đầu lối viết “Roman” ở Nam kỳ
    Ở Chợ Lớn có một ngôi chợ đầu mối chuyên hàng bán sỉ mang tên chợ Trần Chánh Chiếu. Sau năm 1975 cùng với những đổi thay ở Sài Gòn, ngôi chợ Trần Chánh Chiếu bị di dời ra ngoài Bình Ðiền, quận Bình Chánh. Tuy nhiên tới nay một số tiểu thương Sài Gòn-Chợ Lớn vẫn tìm đến ngôi chợ cũ Trần Chánh Chiếu làm điểm giao dịch, liên lạc với bạn hàng cũ để tiếp tục buôn bán...

  •  
  • THƠ GIAO YÊN


  •  
  • Chiếu Cà Mau
    Ngày xưa cứ vào độ cuối năm, lúc lúa ngoài đồng vừa nặng hột và trời bắt đầu hơi se lạnh, thì ở làng quê Lục Tỉnh xuất hiện mấy người Miên “đội chiếu Cà Mau trên đầu”, đi vào từng xóm rao: “Chiếu... hôn! Chiếu... hôn!” Không ai biết ai mà họ bán chịu, Tết trở lại thâu tiền!

  •  
  • Men lối cỏ thơm đi
    Mỗi khi trở về tham dự các sinh hoạt tại tu viện Lộc Uyển, những ai đã được học hỏi với Thầy Giác thanh, thường lên núi Yên Tử để thăm tháp tưởng niệm Thầy. Nhiều người nhớ thầy thì thiền hành quanh vườn hoa ở giữa tăng xá Vững Chãi để tưởng niệm, vì biết những cây cỏ trong vườn đều đã được ít nhiều “hưởng” một chút tro của nhục thân thầy. Sau khi thị tịch 49 ngày, tro của thầy đã được chia ra để rắc bón cây tại Lộc Uyển và tại Làng Mai, theo ý nguyện của người đã giải thoát.

  •  
  • Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
    Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.

  •  
  • Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
    Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.

  •  
  • Văn tế tử sĩ và tù nhân VNCH bỏ mình trong trại tập trung của cộng sản


  •  
  • Tạp Ghi Quỳnh Giao: Hope là Hy Vọng
    Ðiều mà ít ai để ý, Bob Hope sinh tại nước Anh, và trở thành di dân đời thứ nhất tại Hoa Kỳ khi mới lên năm. Ông đến như một tia sáng mặt trời đã sưởi ấm những ngày u tối và để lại tiếng cười khiến người khác không bao giờ thấy tuyệt vọng. Giờ đây, hãy nghe lại bài Buttons and Bows và nhớ đến Bob Hope, thì thấy rằng đời ta chưa đến nỗi nào!

  •  
  • Lần giở từng trang sách
    Có ai còn nhớ những ngày mà cả miền Nam sôi động lên vì phong trào đốt sách, giam cầm văn nghệ sĩ của bạo quyền khi bọn họ vừa chiếm được cả giang sơn. Hai mươi năm văn học miền Nam bị thiêu hủy trong sắt máu. Từng đoàn học sinh thắt khăn quàng đỏ đi vào tận từng nhà để thu góp sách vở và mang đi tiêu hủy thiêu đốt.

  •  
  • Bài thơ nhớ mãi
    Hồi tôi mười lăm tuổi, học đệ tứ của trường Trung Học Trần Cao Vân, Tam Kỳ. Tôi có dịp may là đọc được các tạp chí Sáng Tạo của một người anh học trên tôi những bốn, năm lớp cho mượn. Tôi thấy hồn mình như bay bổng. Bởi vì, lúc đó, tôi chỉ đọc các tuần san như Phụ Nữ Ngày Mai, Phụ Nữ Diễn Ðàn của chị tôi mua, tôi đọc như một giải trí của tuổi thiếu niên chứ không biết giá trị văn học là gì. Nên khi đọc được những bài trong Sáng Tạo, tôi thấy mình như ở một thế giới khác, thế giới của chữ nghĩa, của văn chương.

  •  
  • Vườn thơ Bình Thuận


  •  
  • Văn chương Hoa Kỳ qua John Updike và Philip Roth: tự kỷ, biệt lập?
    Có hai nhà văn Hoa Kỳ mà mấy năm gần đây năm nào cũng được chọn trong “final list” những nhà văn có hy vọng trúng giải. Ðó là Philip Roth và John Updike. Có dư luận cho rằng ông Horace Engdahl cho rằng nhận xét văn học đầy chất tự kỷ và biệt lập bắt nguồn từ nhận xét về hai nhà văn Hoa Kỳ nổi tiếng này. Philip Roth thường viết nhiều về đời sống chung quanh mình, ở môi trường đời sống văn học và đại học, cũng như những kinh nghiệm về tình dục của người Mỹ gốc Do Thái. Còn John Updike thì lấy đề tài từ những người Hoa Kỳ da trắng trung lưu theo đạo Tin Lành.

  •  
  • Triển lãm hội họa “Tandem Solo” của Ann Phong và Nguyễn Việt Hùng


  •  
  • Sự Thật chỉ có Một Nhà Thơ Nguyễn Chí Thiện
    Lời người viết: Người Bạn Trần Phong Vũ đã viết đủ trong “Nghĩ về Nguyễn Chí Thiện” (NV số 8339 ngày 6 Tháng Mười 2008), nhưng Trần huynh chưa đề cập đến những “chung quanh, đằng sau Nguyễn Chí Thiện”, bài nầy vì thế được viết nên. Xin lỗi với quý độc giả nếu phải đọc lại thêm một lần những nội dung về người/việc mà bài viết của Trần Phong Vũ đã nêu ra. Tất cả chỉ do ý hướng muốn nói rõ ra sự việc mà thôi.

  •  
  • Thơ Hồ Thụy Mỹ Hạnh


  •  
  • Bạn tôi: Thiếu Úy Huệ
    Bên ngoài, trời bắt đầu lạnh. Ðèn Noel trên các nóc nhà cháy sáng. Tiếng nhạc rền dứt khoảng từ chiếc radio cũ kỹ qua cái loa rè rè vì đã rách. Bản nhạc “Ðêm Ðông Lạnh Lẽo” từ một đài phát thanh địa phương trỗi lên. Ðiếu thuốc tôi đốt nửa chừng rồi lại quăng đi. Mùi vị đắng nghét của một gói thuốc cũ lâu ngày hôi mốc như một quãng đời dang dở không trọn vẹn đã đi qua. Như cuộc đời của nó trong đêm Noel lạnh lẽo nầy.

  •  
  • Mùa Hạ Ðom Ðóm và Dế Mèn
    Tháng Sáu, tôi đến chơi với anh tôi ở Virginia. Cái nóng rịn mồ hôi trên thái dương, và khó ngủ lắm, buổi tối, tôi với anh ra ngồi ở bực thềm, nói chuyện. Tôi bỗng thấy thỉnh thoảng có những chớp nho nhỏ như lân tinh sáng lóe lên rồi lại biến mất trong bụi cây thấp trước mặt, hỏi anh tôi, cái gì thế? “Ðom Ðóm”.

  •  
  • Nỗi Lòng


  •  
  • Nhớ trường Nguyễn Hoàng
    Niên khóa 1956-1957, tôi được vào học trường công lập Nguyễn Hoàng. Trong kỳ thi tuyển Ðệ Thất, tôi may mắn đậu thứ hạng 143 đồng hạng chót với sáu bạn nữa không nhớ tên.

  •  
  • Giá ngàn vàng
    Phải khó khăn lắm bà Tám Ðào mới đi thẳng được vào đề để nói lên cái điều mà từ mấy tháng nay bà từng trông đợi có dịp tốt để nói với gã công an khu vực bà ở, nói một cách riêng tư để cho người khác khỏi nghe thấy.

  •  
  • Những mẩu chuyện trong nghệ thuật sân khấu
    Về phía Thầy Chàm thì thời gian qua cho đến lúc này vẫn đang sửa sang, trùng tu ngôi mộ của vị hoàng tử và đêm qua lại được hoàng tử về báo mộng, nên đã không ngần ngại kể hết những điều bí mật cho vị khách mà ông chỉ mới gặp gỡ lần đầu.

  •  
  • Nhà văn XHCN: Một cuộc đời, hai khuôn mặt
    Ghi lại sự thực bằng hồi ký có phải là một phương cách để làm rõ ràng hơn những dữ kiện văn học và khám phá thêm nhiều góc cạnh của những chân dung văn học? Gần đây có tập hồi ký của Nguyễn Ðăng Mạnh được phổ biến vài ba đoạn và đã gây ra nhiều phê phán bình luận.

  •  
  • Phan Thị Bạch Vân và “Nữ Lưu Thơ Quán”
    Ðất Nam kỳ Lục Tỉnh sớm rơi vào tay Pháp so với cả nước! Nhưng người Nam Kỳ cũng là người sớm tiếp nhận được nhiều cái mới từ người Pháp so với người Việt mình ở Trung và Bắc. Một trong những cái mới đó là tinh thần Dân Chủ Tự Do và Bình Ðẳng của người Pháp. Nói gì thì nói, thời điểm đó, Pháp là nước dân chủ, có nền kinh tế hàng hóa phát triển, trong khi Việt Nam mình còn là nước phong kiến với nền kinh tế nông nghiệp tự cung...

  •  
  • Thơ Bút Trẻ chúc mừng tám chiến sĩ nhân quyền Việt Nam
    Tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (Human Rights Watch) đã quyết định trao giải thưởng Hellman/Hammett 2008 cho 34 vị thuộc 19 nước, trong đó có tám chiến sĩ nhân quyền ở Việt Nam.

  •  
  • Thi sĩ và bầu cử


  •  
  • Thơ Mường Giang


  •  
  • Những đóa thơ cho phố núi Pleiku
    Mấy ngày hôm nay, buổi sáng nào cũng mù mịt sương. Mùa Thu ở đây như gợi lại một nỗi niềm nào. Lái xe trên đường, trong cái mù mịt của đất trời thấy mình như sống lại một thuở nào, ở không gian thời gian nào tuy thật xa nhưng trong giây phút hiện tại lại thật gần gũi. Cái tâm trạng bềnh bồng, của tiềm thức chơi vơi trong buổi sáng hôm nay như dẫn từng bước chân trở về, thuở xa xưa, ngày vừa trên hai mươi tuổi.

  •  
  • Kỷ niệm khó quên…
    Cái bàn ủi bà con ngoài Bắc gọi là cái bàn là. Bàn ủi là đồ dùng để ủi cho quần áo thẳng. Bàn ủi làm bằng kim loại, đáy phẳng, đốt nóng lên để ủi đồ, rất quen thuộc và gần gũi với mọi người mình.

  •  
  • Chuyện vãn với mất hay còn... Và, chuyện vãn với... chuyện vãn
    Chuyện vãn? Có thể là độc thoại. Có thể là song thoại. Có thể là đối thoại.

  •  
  • Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
    Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.

  •  
  • Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
    Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!

  •  
  • Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
    Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.

  •  
  • Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
    Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.

  •  
  • Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
    Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.

  •  
  • Cha chặt tay con gái
    Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.

  •  
  • Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
    Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.

  •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

  •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

  •  
  • Tê giác còn sót ở Việt Nam
    Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.

  •  
  • Cụ Phạm-Đỗ Thành


  •  
  • Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa


  •  
  • Cụ Bà Trương Thị Cầm


  •  
  • KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa


  •  
  • $350,000 cặp bao tay của Michael Jackson


  •  

Nam Son Tr?n Van Chi

 

“Đêm r?m mu?i sáu trang treo

Anh dóng giu?ng lèo, cu?i v? Lái Thiêu”

(Ca dao)

 

Nam xua, có bao chàng trai ngu?i Minh Huong b? ti?n ra mua cho du?c chi?c giu?ng lèo (giu?ng b?ng g?, có ch?m tr?) v?i u?c mong cu?i du?c nh?ng cô con gái Vi?t huong s?c ? Lái Thiêu? Không ai bi?t. Có di?u tôi bi?t ch?c là ngu?i Sài G̣n xua mong cu?i tu?n di Lái Thiêu d?i gió và an trái cây, nh?t là c? d? t? tháng 5 d?n tháng 8, là mùa trái cây ? Lái Thiêu chín r?.

Đ?t B́nh Duong-Th? D?u M?t ra d?i cùng lúc v?i l?ch s? h́nh thành Sài G̣n-Đ?ng Nai, thu? Nguy?n H?u C?nh “mang guom di m? cơi”. Đ?t B́nh Duong n?m trong vùng chuy?n ti?p gi?a cao nguyên Nam Trung Ph?n v?i d?ng b?ng sông C?u Long nên th? d?t b?ng ph?ng hoi d?c, có d? cao trung b́nh 20-25m so v?i m?t bi?n, r?t thích h?p v?i các lo?i cây công nghi?p và cây an trái. Và Lái Thiêu là m?t trong 5 qu?n thu?c t?nh B́nh Duong t? lâu dă n?i ti?ng v?i vu?n cây tr?i r?ng trên di?n tích 1,250 ha.

Thu? tru?c, B́nh Duong là m?t ph?n c?a t?nh Th? D?u M?t. Đ?n tháng 12 nam 1899 t?nh Th? D?u M?t du?c thành l?p t? S? Tham Bi?n Th? D?u M?t, tách t? t?nh Biên Ḥa. T?i th?i Vi?t Nam C?ng Ḥa, t?nh B́nh Duong (là m?t trong 22 t?nh c?a Nam Ph?n Vi?t Nam du?c thi?t l?p theo S?c L?nh s? 143-NV ngày 22 tháng 10 nam 1956) bao g?m t?nh Th? D?u M?t và m?t ph?n t?nh B́nh Long, có 5 qu?n, t?nh l? là Phú Cu?ng. Ngu?i B́nh Duong trong l?ch s? c?a ḿnh dă làm nên di s?n van hóa mi?t vu?n “d?c trung mi?n Đông” và làng ngh? truy?n th?ng diêu kh?c g?, d? g?m và tranh son mài, ti?ng tam vang l?ng c? nu?c cho t?i ngày nay.

Lái Thiêu cách Sài G̣n kho?ng 20 km, thu? xua là noi ngh? cu?i tu?n tuy?t di?u “dành riêng” cho ngu?i Sài G̣n. Lái Thiêu c̣n n?i ti?ng là di?m ḥ h?n c?a các l?a tu?i... Lái Thiêu tuy?t v?i nhu th? nhung h?i dó dâu ph?i ngu?i Sài G̣n nào cung bi?t thu?ng th?c Lái Thiêu dâu!

Qua kh?i c?u B́nh Tri?u, theo Qu?c l? 13 di kho?ng 20 phút chúng ta s? di vào Lái Thiêu, m?t vùng d?t vu?n cây xanh t?t, mát l?nh (trung b́nh 26 d?, mùa T?t 24 d? C), không khí trong lành. Vào trong làng, sâu vào là nh?ng nhà vu?n, noi dây có sông có r?ch dua nu?c len l?i vào t?ng góc vu?n, có nh?ng con du?ng d?t d? quanh co theo các lùm cây r?p bóng trái triu trên d?u...

Ngu?i Sài G̣n d?n Lái Thiêu m?t ph?n v́ ti?ng d?n “S?u riêng Lái Thiêu”.

Qu? không sai! Nói d?n Lái Thiêu không th? không nh?c cái tên “S?u riêng Lái Thiêu”. Trái s?u riêng ? dây du?c li?t vào hàng ngon, b? nh?t và d?t giá nh?t. S?u riêng tr?ng du?c ? L?c T?nh nhung trái không ngon b?ng s?u riêng tr?ng ? Lái Thiêu.

Ngu?i Pháp g?i trái s?u riêng là Durian, hay Durion. Ngu?i Vi?t ḿnh g?i là s?u riêng, và ph?i chang ti?ng “s?u riêng” do ta d?c tr?i t? ti?ng “Djoerian” c?a ngu?i Malaysia mà ra chang? Trái s?u riêng không gi?ng trái mít nhu có ngu?i l?m tu?ng!

Cây s?u riêng có tên khoa h?c là Durio Zibethinus, hay Durio Capparis thu?c h? th?o m?c Malvacées hay Bombacacerae, cùng h? v?i cây g̣n- g?o, cây bông v?i. B? tách trái s?u riêng ra, bên trong có nhi?u múi nhu trái g̣n, trái bông v?i.

Cây s?u riêng nguyên th?y m?c ? r?ng Malaysia, ngu?i ? dây g?i là cây Djoerian. Ngu?i Tàu sang Malaysia buôn bán, h? mang h?t v? tr?ng t?i ?n Đ?, Thái Lan, Cambodia. Đ?n khi ngu?i Pháp chi?m Nam K?, có m?t s? c? d?o truy?n giáo Gia Tô theo vô x? Lái Thiêu, và nh?ng nhà truy?n giáo n?y dă mang nhi?u gi?ng cây trái l? t? các x? khác vào dây, trong dó có cây s?u riêng. Ngu?i Lái Thiêu k? l?i, vào nam 1890 có c? d?o ngu?i Pháp tên là Cernot dem h?t s?u riêng t? x? Nam Duong v? tr?ng ? h? d?o Tân Quy. Có l? dây là cây s?u riêng d?u tiên c?a Lái Thiêu?

Cây s?u riêng cao l?n t?i 20m. Lá h́nh b?u hoi dài, hoa m?c ? nhánh, trái to, v? có gai r?t nh?n. Trái cho nhi?u múi, m?i múi có t? 1 d?n 5 h?t nhu h?t mít. H?t có bao b?c m?t l?p com m?m, màu tr?ng vàng óng nhu màu m? gà, gi?ng nhu múi mít m?t, mít ráo.

S?u riêng chín có mùi r?t d?c bi?t, g?i là mùi s?u riêng. Mùi xu?t phát t? l?p com s?u riêng, bay xuyên qua v? t?a ra ngoài. Mùi s?u riêng m?nh hon mùi mít, ngu?i thích th́ khen là thom, ai không ua th́ cho là mùi “khó ch?u”. Nói ǵ th́ nói là h? dă “ch?u an” s?u riêng r?i th́ th?y nó ngon-bùi-béo-thom và ghi?n luôn...

Cây s?u riêng tr? bông ba d?t trong m?t nam, cho 60 d?n 90 trái. T? khi tr? bông d?n khi trái d?u là 20 d?n 25 ngày, và t? ngày tr? bông d?n ngày k?t trái và chín là 5 tháng. Mùa s?u riêng t? tháng 5 d?n tháng 9 duong l?ch. S?u riêng khi “chín mùi” th́ t? nhiên ban dêm r?ng xu?ng g?c. Ch? vu?n không ai d? trái chín mùi c?, mà c?t s?u riêng tru?c khi chín, nhi?u khi trái dem di bán hăy c̣n xanh là v?y.

Mua s?u riêng ph?i là “ngu?i chuyên môn” m?i bi?t trái s?u riêng nào ngon. S?u riêng chín già bao gi? cung ngon hon trái non dem “giú ép” cho chín gi?. Trái già nh́n v? có màu vàng d?m, gai n? cách xa nhau, gay to và d?u. Trái v? c̣n xanh th́ ph?n nhi?u ru?t chua chín h?t, com m?ng và không m?m. Cho nên khi mua, có ngu?i ḍi ngu?i bán khoét m?t l? - g?i là th?: coi màu s?c, coi com c?ng hay m?m, n?m ng?t l?t... V?y mà nhi?u lúc v?n b? l?m!

Có ngu?i cho r?ng s?u riêng an r?t b?, giúp nhu?n tràng, an vô th?y h?t m?t nh?c. Nh?ng ngu?i mà da khô hay n?t n?, có gai, nh?t là ph? n?, an nhi?u s?u riêng s? làm cho da nh?n m?n. Ngày xua ph? n? ? Malaysia thu?ng l?y com c?a trái s?u riêng và m? c?a trái bo làm thu?c xoa bóp cho da tr? nên m?n, d?p, ch?c và bóng m?n.

Giai tho?i k? r?ng vào d?u th? k? 17, Lái Thiêu b?y gi? c̣n là m?t vùng d?t hoang v?i b?t ngàn r?ng r?m. Trong s? nh?ng ngu?i Minh Huong d?u tiên d?n l?p nghi?p ? Lái Thiêu, có gia d́nh c?a m?t ngu?i dàn ông h? L?c làm ngh? g?m. Con trai c?a ông là L?c Thành Tài dă dem ḷng yêu m?t cô gái ngu?i Vi?t, nhà ? bên kia sông R?ch Tra. Hàng ngày, cô gái thu?ng chèo ghe, ch? m?m, khô d?n bán cho ḷ g?m. Gia d́nh hai bên bi?t du?c, d?u ngan c?m nhung hai ngu?i v?n quy?t tâm t́m d?n nhau. Cu?i cùng, m?i t́nh c?a h? dă ph?i k?t thúc b?ng hai cái ch?t bi thuong.

Sau dó, trên m? hai ngu?i m?c lên m?t loài cây l?, trái c?a nó có v? ngoài xù x́, gai góc nhung bên trong th́ thom ngon d?n l? lùng. Ngu?i dân d?a phuong dă d?t tên cây là s?u riêng d? tu?ng nh? t?i m?i t́nh chung th?y c?a dôi trai gái và Lái Thiêu cung n?i danh v? trái cây t? dó.

Cây s?u riêng cao trên 20m, trái n?ng t? 2-5kg, khi chín t? r?ng xu?ng. Đi?u k? l? là trái s?u riêng ch? r?ng vào ban dêm nên không h? có tru?ng h?p roi vào d?u ngu?i. Ngu?i cho dó là do s? linh nghi?m c?a chàng trai Minh Huong và cô gái Lái Thiêu.

 

Mang c?t Lái Thiêu cung là trái cây níu kéo ngu?i Sài G̣n.

Mang c?t lo?i trái cây du?c xem là n? hoàng c?a cây an trái nhi?t d?i, trái có h́nh dáng d?p d? thuong và ch?a nhi?u ch?t b? du?ng. Trái mang c?t chín có màu tím s?m nh́n b?t m?t, b? ra bên trong màu tr?ng tinh g?i c?m, huong thom d?u mát quy?n ru, và b?n có th? an no mà không s? d?y b?ng.

Mang c?t Lái Thiêu tr?ng theo k? thu?t cách 6-7m/cây theo h́nh vuông, tàn cây không du?c giáp nhau nên ph?i t?a cành sau m?i v? thu ho?ch. Mang c?t du?c tr?ng t? h?t cung có d?c tính gi?ng nhu cây m?, d? 8-10 tu?i m?i cho trái. Cây mang c?t tr? bông thay lá vào tháng 2, tháng 3. Mùa trái chín t? tháng 5 d?n tháng 7.

Theo các nhà nghiên c?u trên th? gi?i th́ mang c?t (Garania Mangostana Linn) là 1 trong 10 “siêu trái cây”, v́ mang c?t là s? k?t h?p hoàn h?o v? nhi?u m?t nhu: huong v? thom ngon d?c s?c, h́nh dáng và màu s?c d?p m?t, giàu du?ng ch?t, có kh? nang ch?ng oxy hóa và giúp co th? ch?ng l?i du?c nhi?u b?nh t?t. V? mang c?t du?c x?t lát, s?y khô, r?i nghi?n thành b?t tr? b?nh ki?t l?.

Mang c?t không ch? có ? Lái Thiêu mi?n Đông, mà c̣n du?c tr?ng vùng L?c T?nh nhu B?n Tre, C?n Tho, H?u Giang, Sóc Trang,và trong dó B?n Tre mang c?t tr?ng xen trong vu?n d?a lăo. Hi?n nay toàn t?nh B?n Tre có kho?ng 4,500 ha d?t tr?ng mang c?t, chi?m 77% di?n tích c? nu?c v́ ? B?n Tre cây mang c?t phát tri?n r?t t?t.

***

Đ?t B́nh Duong-Th? D?u M?t ra d?i cùng lúc v?i l?ch s? h́nh thành Sài G̣n-Đ?ng Nai, thu? Nguy?n H?u C?nh “mang guom di m? cơi”. Lái Thiêu là m?t trong 5 qu?n thu?c t?nh B́nh Duong t? lâu dă n?i ti?ng v?i vu?n cây trái. Lái Thiêu xua là noi ḥ h?n c?a ngu?i Sài G̣n. Lái Thiêu là noi ngu?i Sài G̣n cu?i tu?n di d?i gió.

Lái Thiêu gi? dây ngày nào cung ph?i dón khách, và dang ch?u s? h?y ho?i môi tru?ng!

Lái Thiêu c?a ngu?i Sài G̣n xua gi? dây ph?i chang ch? c̣n là k? ni?m d? nh? d? thuong? Ti?c thay!

 

(*) Giu?ng lèo là giu?ng b?ng g? quư, có ch?m tr? công phu.

Ngày 26 tháng 9 nam 2008

tranvannamson@gmail.com

 

Trân tr?ng gi?i thi?u hai tác ph?m m?i và d?c s?c c?a Nam Son Tr?n Van Chi

1. Nhân V?t Mi?n Nam, M?t Th?i Vang Bóng, Van M?i xu?t b?n nam 2008, giá $17 USD

2. Món Ngon Mi?n Nam Xua Và Nay, Van M?i xu?t b?n nam 2008, giá $14 USD

Xin h?i:

- T?i front desk báo Ngu?i Vi?t, trong ngày và gi? làm vi?c.

- ? xa xin liên l?c v?i tác gi?:(310) 516-8234 ho?c: tranvannamson@gmail.com

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here