| Lễ Tạ Ơn tại Hoa Kỳ Con tàu Mayflower nổi danh vượt Ðại Tây Dương chở di dân với các niềm tin giáo lý khác nhau đến vùng Plymouth Rock của tiểu bang Massachusetts bây giờ. Nhóm gia đình người Anh chỉ có hơn ba chục, số còn lại là phần đông thủy thủ đoàn. Tổng số 102 người. |
|
Home
|
Giao Ch? - San Jose Qu? th?c ngu?i M? dã có d?y d? lý do d? gi? gìn truy?n th?ng v?i ngày L? T? On vào Tháng Mu?i M?t m?i nam. L?ch s? ghi r?ng vào nam 1620 có m?t nhóm gia dình ngu?i Anh theo Tin Lành dã di tìm d?t m?i d? s?ng d?i t? do tín ngu?ng. Con tàu Mayflower n?i danh vu?t Ð?i Tây Duong ch? di dân v?i các ni?m tin giáo lý khác nhau d?n vùng Plymouth Rock c?a ti?u bang Ðây là con tàu chính th?c c?a di dân vì g?m c? gia dình v? con. Tr?i qua m?t nam d?u v?i Mùa Ðông kh?c nghi?t, không d? th?c ph?m, không có d? qu?n áo, không có noi cu trú nên di dân dã ph?i chôn c?t 46 ngu?i. Qua nam sau, mùa g?t 1621 thành công, di dân cùng dân da d? b?n x? t? ch?c ti?c m?ng L? T? On trên d?t M?. Ðó là ngày l? h?i d?u tiên t?i M? Châu và truy?n th?ng còn mãi d?n ngày nay. Không d?a theo 1 d?o giáo nào, L? T? On tr?i qua g?n 400 nam dã thành ngày h?i c?a c? qu?c gia c?m on tr?i d?t cho m?i ngu?i d? com áo d? sinh t?n. Trong b?a ti?c L? T? On nam d?u tiên di dân dã an th?t già r?ng, an bánh làm b?ng trái bí d? và th?c don này dã tr? nên món an truy?n th?ng ngày l? h?i c?a M? Qu?c cho t?i ngày nay. Tuy nhiên d? tr? thành 1 ngày qu?c l? chính th?c thì ph?i t?i nam 1863, v? t?ng th?ng th? 16 c?a Hoa K? là ông Lincoln m?i d? ngh? vào Tháng Mu?i M?t và T?ng Th?ng Roosevelt ban hành lu?t. T? dó L? T? On du?c chính ph? công nh?n vào ngày Th? Nam c?a tu?n l? th? tu Tháng Mu?i M?t hàng nam. Bây gi? Hi?p Ch?ng Qu?c dã tr? thành quê huong m?i c?a các s?c dân. T? 102 di dân trên tàu “Hoa Tháng Nam,” Hoa K? dã có 300 tri?u dân và tr? thành qu?c gia hùng cu?ng nh?t th? gi?i. Nu?c M? có ti?m l?c l?n hon t?t c? qu?c gia Âu Châu g?p l?i. Và di?m d?c bi?t nh?t, Hoa K? chính là mi?n d?t c?a co h?i. Hãy dua ra m?t thí d? c? th? t?i qu?c gia dù ti?n b? nhu Nh?t B?n nhung không bao gi? m?t di dân nu?c ngoài có th? tr? thành tri?u phú, chính khách, khoa h?c gia, hay tài t? t?i d?t nu?c c?a Thiên Hoàng. Nhung t?i M? thì b?t c? chuy?n gì cung có th? x?y ra cho ngu?i ngo?i nh?p. M?t tài t? di?n ?nh g?c Áo là ông Arnold dã tr? thành th?ng d?c California. Ngo?i tru?ng Hoa K? v?n là m?t ngu?i da den sinh tru?ng ? H?i Ð?o thu?c M?. Tu?ng Colin Powell tru?c khi làm ngo?i tru?ng dã t?ng là tham muu tru?ng liên quân. M?i dây khi ông Powell d? don t? ch?c, T?ng Th?ng Bush dã dua bà Condoleezza Rice lên k? nhi?m. Báo chí thân m?t g?i bà là “Condi.” C?n ph?i bi?t là ch?c v? ngo?i tru?ng ? v? trí quan tr?ng th? 4 trong gu?ng máy hành pháp Hoa K?. N?u x?y ra bi?n d?ng thì ngu?i thay th? t?ng th?ng là phó t?ng th?ng kiêm ch? t?ch Thu?ng Vi?n. Ngu?i th? ba là ch? t?ch H? Vi?n và r?i d?n ngo?i tru?ng Hoa K?. V? trí th? 4 c?a b?c thang trong qu?c gia d?y quy?n l?c trên th? gi?i n?m trong tay m?t ph? n? da den d?c thân 50 tu?i dã t?ng n?i danh trong gi?i khoa b?ng t?i Ð?i H?c Stanford California. Tru?c khi du?c m?i v? làm c? v?n an ninh B?ch Cung, nàng Condi da den dã làm khoa tru?ng d?i h?c danh ti?ng nh?t th? gi?i v?i ngân sách 1 t? ru?i M? kim, 1,400 giáo su v?i nhi?u tu?c hi?u Nobel d?y 14,000 sinh viên uu tú trên toàn th? gi?i. Không ph?i vì là bà Rice có kh? nang nói ti?ng Nga v?i T?ng Th?ng Putin mà b?i vì bà may m?n s?ng ? mi?n d?t H?a noi dã t?o co h?i cho t?t c? m?i ngu?i. Cho d?n mùa L? T? On 2008 thì m?t huy?n tho?i dã thành s? th?c. M?t ngu?i con c?a di dân da den, Thu?ng Ngh? Si Obama dã du?c b?u làm t?ng th?ng Hoa K?. Không nu?c nào trên th? gi?i có th? dành cho ngu?i dân nh?ng co h?i nhu th?. Là qu?c gia du?c thành l?p và xây d?ng b?i các di dân, ti?n nhân c?a M? Qu?c dã vi?t nên các b?n van b?t h? là hi?n pháp và tu chính án Dân Quy?n. Ð?o lu?t qu?c t?ch c?a Hoa K? ban hành 1790, hon 200 nam tru?c dã có nh?ng l?i vàng ng?c nhu sau: “B?t c? ai t? n?n d?n Hoa K?, sau khi du?c xác nh?n s? hu?ng quy ch? nh?p cu.” Nhu v?y chúng ta hi?u m?t cách gi?n d? là n?u dã d?n M? thì s? có co h?i tr? thành ngu?i M?. Can c? vào di?u kho?n c?a lu?t 1790, m?t d?o lu?t khác dã ra d?i nam 1975 có tên là Indochina Migration and Refugee Act. Sau dây là do?n van nam 75 mà di dân Vi?t Nam c?n d?c l?i trong mùa T? On nam 2008. “T?ng th?ng Hoa K? s? làm b?t c? di?u gì d? m? r?ng cánh c?a dón ngu?i t? n?n d?n t? 3 qu?c gia Ðông Duong. Các viên ch?c trách nhi?m t?i M? s? dua ra t?t c? m?i phuong ti?n d? giúp cho ngu?i dân t? n?n d?nh cu. Ph?i n? l?c làm gi?m nh?ng dau kh? kinh hoàng c?a ngu?i t? n?n d?n t? Ðông Nam Á.” Vào Tháng B?y 1977 sau 2 nam d?u giúp d? ngu?i t? n?n Ðông Duong di t?n d?t 75, Hoa K? ban hành lu?t gia h?n vi?c c?u tr? v? tài chánh, y t?, và d?ch v?. Tháng Ba 1980 M? ban hành thêm lu?t quy ch? t? n?n vinh vi?n và d? ra m?t chính sách t? n?n áp d?ng chính th?c t?i M?. Su?t 33 nam qua, khi nhi?u khi ít, khi khó khan, khi d? dàng, Hoa K? dã dành ra nh?ng c?p kho?n l?n lao cho ngu?i Vi?t d?n M? d? tr? thành 1 c?ng d?ng di dân dông d?o nh?t trong cu?i th? k? th? 20. Trong bu?i bình minh c?a l?ch s? Hoa K? l?p qu?c, di dân vu?t Ð?i Tây Duong d?n M? Châu da s? g?c Âu Châu. Sau dó, Thái Bình Duong dua d?n M? dân T?u và Nh?t. T? bao lâu nay hoàn toàn không có ngu?i Vi?t d?n M? cho d?n khi g?p con h?ng th?y 1975. Truy?n th?ng c?a dòng gi?ng Vi?t t?c thu?ng không khích l? con du?ng tha phuong c?u th?c. Vì v?y ngo?i tr? s? nh? qua l?p nghi?p bên Miên, Lào và Thái, ph?n l?n ngu?i Vi?t d?u ? l?i v?i quê huong ven bi?n Nam H?i. Khi mi?n Nam s?p d? Tháng Tu 1975 d?t di t?n d?u tiên c?a ngu?i Vi?t dã m? ra m?t d?u c?u quan tr?ng cho l?ch s? di dân t? Châu Á. Nh?ng chuy?n di vô cùng m?o hi?m c?a thuy?n nhân dã làm thành thiên anh hùng ca c?a con du?ng di tìm t? do v?i hàng ngàn con tàu Mayflower c?a dân Vi?t dã ra di không bao gi? d?n du?c mi?n d?t H?a. Cung nhân d?p ghi d?u 30 nam d?nh cu t?i Hoa K? 1975-2005. B?o tàng vi?n do co quan IRCC Inc. gây d?ng dã hoàn thành hai tác ph?m. Ðóng l?i con tàu Vu?t biên có tên là Tân Phát dúng kích thu?c và chi ti?t con tàu th?t. Ð?ng th?i h?a si th?c hi?n b?c hình son d?u vi d?i cao 10 feet và dài 15 feet mô t? con tàu Tân Phát dang lu?t sóng trên bi?n Ðông. Ðây là con tàu th?c s? dã dua du?c nhóm gia dình Vi?t Nam vu?t bi?n thành công hi?n d?nh cu t?i Úc Châu và B?c M?. Nh?ng ngu?i di dân Vi?t Nam d?nh cu t?i Hoa K? trong d?t d?u khi xây d?ng cu?c d?i dã an nh?ng con gà Tây cùng v?i các gia dình b?o tr?, v?i các h? Ð?o trên 50 ti?u bang Hoa K?. R?i nh?ng b?c hình và nh?ng lá tho g?i v? cho thân quy?n t?i quê nhà dã tr?i qua su?t 10 nam kh?n kh? sau 75. Mi?n B?c là noi giam gi? tù c?i t?o. Mi?n Nam là nh?ng khu kinh t? m?i. Khi di dân Vi?t Nam tr?i qua 10 l?n d? ti?c t? on t?i Hoa K? thì nh?ng thùng quà g?i v? dã làm cho c? d?t nu?c h?i sinh. T? cây kim s?i ch?, t? chai thu?c Tây d?n thu?c v?i. Nh?ng t? gi?y M? kim n?m trong h?p thu?c dánh rang v?i l?i thu d?n dò d?y nu?c m?t. Thu vi?t r?ng thu?c dánh rang này t?t l?m. C? s?c gi? l?i mà dùng, d?ng bán di. V? cung xài du?c, d?ng v?t di. Ngu?i ? l?i dã ph?i nát óc vò d?u d? tìm ra du?c ý nghia m?t thu là trong túp thu?c có ti?n. Có khi lá thu vi?t r?ng n?u dói quá thì bán v?i, bán dá l?a, bán bút bi di mà an, nhung c? gi? l?y cái thùng gi?y d?ng quà mà dùng. Hi?u du?c ý nghia lá tho, ngu?i Saigòn ph?i l?n mò tháo h?t v? thùng d? tìm th?y gi?y 100 dô gi?a hai l?p bìa c?ng. Và c? nhu th? du?i nhi?u hình th?c nh?ng con gà Tây c?a L? T? On Hoa K? dã v? d?n Vi?t Nam. Quà và ti?n g?i v? th? hi?n cho hình ?nh v?t ch?t d?y d? ? phía chân tr?i và d?ng th?i cung là hình ?nh cu?c s?ng t? do r?c r? n? hoa v?i chan hòa ánh sáng. Và dù 5 an 5 thua con tàu Mayflower dã ra di t? kh?p mi?n duyên h?i Vi?t Nam có khi ch? là nh?ng chi?c ghe nh? bé mong manh. Ngu?i Vi?t dã vì nhi?u lý do d? ra di su?t bao nhiêu nam qua. Và danh t? Boat People trong t? di?n th? gi?i dã không còn cùng ý nghia xua cu d? ch? nh?ng ngu?i sinh s?ng ? trên thuy?n. Boat People ngày nay có nghia là ngu?i Vi?t dã di tìm t? do b?ng thuy?n vu?t bi?n Nam H?i. L?ch s? các cu?c di dân c?a nhân lo?i dã dua d?n nh?n d?nh r?ng “Ta không th? l?a ch?n sinh quán, nhung ta có th? ch?n l?a d? s?ng ? mi?n d?t mà chúng ta yêu quý.” (You cannot choose the land you birth, but you can choose the land you love) Th?c dúng nhu v?y, chúng ta dã sinh ra d?i trên quê huong không h? có s? l?a ch?n nhung n?u ph?i tr? giá v?i s? s?ng ch?t thì chúng ta v?n có co may l?a ch?n noi sinh s?ng. Vì v?y không ph?i là ch? ngu?i M? h?u du? c?a con tàu Hoa Tháng Nam d?n t? Ð?i Tây Duong m?i có quy?n an gà Tây Tháng Mu?i M?t. Dân Vi?t t? n?n cung có d? tu cách d? cúng tr?i d?t vào mùa l? h?i t? on hàng nam. Xem chuy?n Do Thái và Palestine tranh ch?p d?m máu ? mi?n Trung Ðông d? bi?t r?ng c? hai dân t?c này dã kh?n kh? bi?t ch?ng nào. Nam ngàn nam tru?c ngu?i Do Thái vì lý do tôn giáo dã b? nu?c ra di d?n b?n phuong tr?i. H? thành công trên kh?p th? gi?i nhung v?n hu?ng v? d?t thánh Jerusalem d?y huy?n tho?i. Sau khi b? Ð?c Qu?c Xã b?c h?i dã man t?i Âu Châu, khi d?i chi?n k?t thúc, th? gi?i m? du?ng cho Do Thái tr? v? quê xua d?ng nu?c. Bây gi? l?i d?n lu?t ngu?i dân c?a d?t Palestime ph?i ra di. Và cu?c d?u tranh giành d?t gi?a 2 m?i c?u thù vì ni?m tin tôn giáo b?t d?u. H?n thù ch?t ng?t d?n n?i có hàng ngàn ngu?i quy?t d?i m?ng s?ng d? gi?t h?t s?c dân thù ngh?ch g?m c? dàn bà và tr? con vô t?i. M?i h?n thù truy?n ki?p dã dua d?y Hoa K? và c? th? gi?i vào con H?ng Th?y c?a cu?c chi?n ch?ng kh?ng b? hi?n nay. Ðã t? lâu mi?n Trung Ðông không h? có nh?ng ngày L? T? On v?i cu?c s?ng bình yên. Và cung không có tri?n v?ng s? có m?t tuong lai bình yên ? m?t noi d?y d?u h?a du?c g?i là vàng den trong lòng d?t. Ngu?i Vi?t t?i Hoa K? dang s?ng bình yên ? mi?n d?t co h?i nhung di?u quan tr?ng hon h?t là chúng ta có d?p m? r?ng vi?n ki?n d? nhìn ra th? gi?i d?y th?m h?a và bi?n d?ng. V?i các tin t?c, v?i các hình ?nh ghi nh?n du?c, m?i công dân Hoa K? dù là b?n sinh hay ngo?i nh?p d?u d? dàng tr? thành ngu?i dân có tri th?c, có s? hi?u bi?t, có t?m lòng r?ng lu?ng, có d?c tính tha th?, d? s?ng v?i nhau t? t?. Ð?c bi?t có d? h?nh phúc can b?n v?i com no áo ?m và t? do d? cùng nhau dâng l? t? on v?i các ni?m tin tôn giáo khác nhau. Nhân d?p Thanksgiving, xin g?i d?n quý v? l?i chúc m?ng m?t L? T? On d?y h?nh phúc. Giao Ch? |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here