LONG AN 10-03 - Gi?ng nhu bao mi?n quê khác ? Vi?t Nam, hai nam li?n, d?ch cúm gia c?m x?y ra ? ?p Bình Tr? 1, xã Phú Ngãi Tr?, t?nh Long An, dã d? l?i cho ông B?y Tòng món n? hon 220 tri?u d?ng. Món n? mà chua bao gi? ông nghi mình m?c ph?i khi ? tu?i 67. Mà dâu ch? riêng ông, ? dây còn nhi?u h? gia dình khác là con n? bí l?i ra ch? qua hai nam x?y ra d?ch cúm.

N?a dùa n?a th?t, ông B?y Tòng, nói v?i t? Sài Gòn Ti?p Th? r?ng bây gi? ni?m hy v?ng l?n nh?t c?a ông d? có ti?n tr? n? ch? còn cách trúng s?. B?i v?y, g?n hai tháng nay, tu?n nào ông cung mua vé s?, dù r?ng tru?c kia ông nào có ham cái trò r?i may này!

?p Bình Tr? 1, Long An, t? lâu n?i ti?ng v?i ngh? chan nuôi gia c?m. Th? nhung, nh?ng ngày này, di giáp vòng quanh ?p ch? th?y dãy chu?ng tr?i hoang v?ng, c? m?c bít b?.

N?m bó ngu?i trong chi?c võng m?c t?m gi?a tr?i gà cu r?ng thênh thang hon 1 hecta d?t b? b? hoang c? 6 tháng nay, ông B?y Tòng nh? l?i th?i huy hoàng h?i ba nam tru?c. Ông k?: “H?i dó, tr?i này không lúc nào v?ng bóng gà, v?t; trung bình m?i d?t tr?i tui có t? 3,000 d?n 5,000 con. Cung nh? ngh? này mà tui có ti?n s?m xe máy, xây nhà tu?ng, cu?i v? g? ch?ng cho con...” Nhung nay, d?u ?n duy nh?t còn sót l?i t? dàn gia c?m là m?y t?m phên, li?p quây gà v?t và máng ch?a nu?c, th?c an khô kh?c, nh?n giang, b?i ph?.

Nam 2003, l?n d?u tiên khu v?c Ð?ng B?ng Sông C?u Long x?y ra d?ch cúm gia c?m, tr?i ông B?y Tòng b? thiêu h?y 6,000 con gia c?m, 9,000 con còn l?i ph?i dem “g?” b?y v?i giá th?p b?ng 1/3 giá th? tru?ng vì gà trong tr?i ch?t hàng lo?t. Nam 2004, nghi d?ch cúm dã ch?m d?t, gà v?t s? có giá, ông B?y d?n v?n, ti?n h? tr? c?a nhà nu?c và vay thêm ngân hàng b?t 3 d?t gà l?n, 5,000 d?n 6,000 con m?i d?t. Nhung, m?t l?n n?a tr?i ông l?i tái nhi?m cúm gia c?m: 4,500 con b? thiêu h?y và s? còn l?i ch?t ho?c g? b?y s?m v?i giá r? m?t.

Th?i di?m cao giá nh?t ông bán du?c là 9,000 d?ng m?t kg gà tr?ng và 24,000 d?ng m?t kg gà mái; trong khi v?n d?u tu co b?n m?t con gà th?t dã 33,000 d?ng m?t kg. Ông cay d?ng nói: “C? bán m?t kg gà là tui l? ít nh?t 9,000 d?ng, v?y mà ph?i bán vì s? nó ch?t ho?c dem ra thiêu h?y thì còn th?t thu hon”.

Cung n?m trong tình tr?ng tuong t? là tr?i gia c?m c?a nh?ng h? nông dân khác nhu nhà ông Chín Út, ông Hai N?i... Ðàn gia c?m s? b? ch?t, thiêu h?y, s? b? g? dàn s?m ho?c dem bán d?, bán tháo d? “ch?y” cúm, “ch?y” thú y. Và h? qu? là chuy?n làm an c?a bà con nông dân b? dình tr?, n? n?n ch?ng ch?t.

Ám ?nh n?

Ch? tay vào góc nhà tr?ng hoác, ông B?y Tòng cho bi?t m?i bán hon 5 t?n lúa d? ch?y cho d? 4.5 tri?u d?ng tr? ti?n lãi vay ngân hàng... Nhung dó ch? m?i là “ti?n c?ng”! Song song v?i s? n? 150 tri?u d?ng ? ngân hàng, ông còn n? d?i lý th?c an gia súc g?n 80 tri?u d?ng. Ông nói: “Tui không bi?t Tháng Tu này ki?m dâu ra 150 tri?u d?ng d? tr? ngân hàng”. K?ch b?n x?u nh?t mà lão nông 67 tu?i này hình dung cách d? có ti?n tr? n?: M?t là di vay nóng bên ngoài, hai là bán ru?ng. N?u vay nóng, 150 tri?u d?ng m?i ngày ông ph?i tr? 300,000 d?ng ti?n l?i. N?u bán ru?ng, lão nông này ban khoan: “Không bi?t có ai mua không vì ru?ng r? quá”.

Ng?i r?u ri t?ng k?t hai nam nuôi gà, ông Nguy?n Van Út (Chín Út), ch? c?a tr?i gà l?n nh?t nhì t?nh, m?i nam cung c?p cho th? tru?ng Sài Gòn và các t?nh hon 25,000 con, cho bi?t dù dã tr? l?n h?i nhung hi?n gi? ông v?n còn thi?u hon 100 tri?u d?ng ti?n th?c an và n? ngân hàng. Ngu?n thu nh?p ch? y?u c?a c? gia dình ông hi?n nay ch? trông ch? vào 10 công ru?ng. Ông Chín nói: “Bao nhiêu dó tui lo cái an trong nhà dã ch?t v?t, hu?ng chi chuy?n h?c hành cho con cái, r?i tr? n? n?a...”

Liên ti?p nuôi gà b? l?, nay ông Hai N?i dang gánh s? n? t?ng c?ng g?n 50 tri?u d?ng. Ông Hai N?i nói h?i b?t l?a gà 7,000 con cu?i nam 2004 ông d?nh xong vi?c là gi?i ngh?. Nhung nay ông cung không ch?c b? du?c ngh?, vì dây là ngu?n thu chính c?a gia dình, và có làm thì m?i có cái d? ti?p t?c tr? n?.

Ông T., m?t nông dân trong ?p, còn roi vào tình tr?ng ng?t nghèo hon. H? ông T. thu?c di?n nghèo c?a ?p. M?y nam nay, nh? tích góp làm công có ít v?n li?ng, ông nuôi gà. Chua du d? thì hai nam li?n tr?i ông b? d?ch cúm và bu?c ph?i tiêu h?y. Hi?n nay ông ph?i gánh món n? hon 100 tri?u d?ng. G?n dây, con dâu sinh, ông v?n chua t?i nhà tham cháu n?i vì không ti?n. Ông T. tâm s?, nhi?u lúc cung mu?n qua hàng xóm mu?n chút d?nh d? di tham cháu nhung ông t?i quá, cái “s?” n? n?n c?a mình bi?t khi nào m?i thoát (?!)

Trông ch? vào may r?i!

Liên ti?p g?p “h?n” hai nam li?n nên bà con trong xã hi?n nay da s? d?n v?n, d?n ti?n “h? tr? tiêu h?y” mua heo, bò ho?c dào ao th? cá. Ông Nguy?n T?n Ki?t, Ch? T?ch H?i Nông Dân xã Phú Ngãi Tr?, cho bi?t: “Hi?n nay, các h? dân trong ?p dang chuy?n t? chan nuôi gia c?m sang gia súc. Lu?ng gia súc trong xã hai nam qua dã tang lên nhi?u. Nam 2003, t?ng dàn bò toàn xã là 130 con, nhung ch? trong m?t nam 2004, s? lu?ng tang lên g?p ba, d?n 454 con”.

G?n m?t nam nay, dãy chu?ng tr?i nuôi gà c?a nhà ông Chín Út dùng d? nuôi heo. Ông Chín Út hi?n dang nuôi dàn heo th?t và 10 con heo nái. Ông d?t nhi?u hy v?ng vào nh?ng l?a heo này và cham chút c?n th?n. Ông h?u nhu không cho ngu?i ngoài ti?p xúc v?i dãy chu?ng tr?i. Khi chúng tôi ng? ý mu?n ch?p hình, ông Chín l?n l?a r?i giao h?n: “Mu?n vô chu?ng tr?i ph?i d? cho tui phun thu?c kh? trùng lên ngu?i di...”

Hào cá trong nhà ông B?y Tòng m?y nam tru?c ch? là ngu?n thu ph?, nam nay tr? thành ngu?n thu chính c?a c? nhà. Ông nói: “Tui m?i dào thêm 2 hào cá d? tang di?n tích nuôi tr?ng. Nam ngoái tui th? 1,500 con cá tra b?t, nam nay gom ti?n h? tr? tiêu h?y và ti?n con gi?ng, tui th? 3,500 con cá tra b?t, hy v?ng s? ki?m thêm chút d?nh tr? n?”. V? ông, dã 64 tu?i nhung cung ph?i di làm c? mu?n, m?i ngày công du?c tr? 20,000 d?ng. V?y mà n?i lo v? món n? l?n v?n còn! Ông B?y Tòng k?: “Hôm di dóng ti?n l?i cho ngân hàng, tui có h?i tham th? t?c xin khoanh s? n? 150 tri?u ch?ng hai, ba nam sau tr?. Nhung ngân hàng nói không du?c...”

Nh?ng ngu?i nông dân v?n chua h?t ban khoan khi d?i co c?u chan nuôi, vì h?u h?t d?u “tr?ng” kinh nghi?m. Trong khi dó, h?i nông dân xã v?n chua có nhi?u d?ng thái hu?ng d?n, t?p hu?n cho bà con.

Ông H. t?i ?p Bình Tr? 1 th?t tình cho bi?t: “Dù dã có l?nh không cho chan nuôi n?a, nhung tui m?i l?y ti?n h? tr? tiêu h?y v?i ti?n con gi?ng b?t l?i dàn gà 300 con thay vì nuôi bò hay heo nhu m?i ngu?i. Hy v?ng cúm gà s? d?t trong nay mai và nhu v?y gà s? có giá tr? l?i”.

Th? nhung, theo báo cáo m?i nh?t t? C?c Thú Y, Long An v?n là t?nh n?m trong di?m “nóng” c?a vùng d?ch. Ði?u này d?ng nghia v?i vi?c dàn gà 300 con c?a ông H. m?t l?n n?a có th? l?i tan tành theo d?ch cúm.