Los Angeles: Tháp Watts
Ðộc đáo hơn nữa, đây lại là tác phẩm nghệ thuật của một người. Nếu xét như vậy, thì cái tác phẩm một người này là lớn nhất. Trên thế giới không có ai thực hiện được một kỳ công có kích thước như vậy.

Home
Trong m?t th?i gian dài, d?c gi? trang Du L?ch dă du?c d?n v? tham nhi?u th?ng c?nh c?a quê huong Vi?t Nam qua các ng̣i bút Tr?nh H?o Tâm, Qu? Anh, r?i sau dó l?i du?c Thái B́nh d?n sang tham Moscow, th? dô c?a Nga, d?t nu?c có di?n tích l?n nh?t th? gi?i, dă m?t th?i c?m d?u kh?i d?i l?p v?i Hoa K? trong Cu?c Chi?n Tranh L?nh h?u bán th? k? XX, và nay v?n c̣n là m?t cu?ng qu?c khi?n th? gi?i e dè. Th? nhung, d?c h?t bài Moscow, chúng ta không c?m nghi?m m?t chút nào cái không khí cang th?ng c̣n sót l?i. Ngu?c h?n l?i, ngu?i d?c ch? th?y man mác cái v? êm d?m tr?m m?c c?a m?t Moscow kh? ái, d?c bi?t hon c? th?y ḷng ḿnh d?u l?i v?i cái nh́n thi?n c?m và n? cu?i th?t tuoi c?a 2 thi?u n? Moscow, b?t ng? g?i g?m cho Thái B́nh và các b?n c?a anh trong lúc s?p giă t? Moscow. Hôm nay, chúng tôi l?i dua các b?n v? Hoa K?, là noi mà ngu?i ta v?n nói r?ng có d? m?i di s?n và k? công, c? trong tác ph?m thiên nhiên l?n công tŕnh con ngu?i, th? hi?n qua nh?ng ki?n trúc, thành t?u khoa h?c k? thu?t, nh?ng danh lam th?ng c?nh du?c b?o t?n, b?o tàng và tôn t?o m?t cách r?t trân tr?ng. G?n gui hon n?a d?i v?i d?c gi? d?a phuong c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, chúng tôi xin m?i các b?n ghé tham Los Angeles, thành ph? l?n nh?t California và l?n th? nh́ Hoa K?, ch? sau New York. Cái tên Los Angeles - Thành Ph? Các Thiên Th?n, theo ti?ng Tây Ban Nha - dă d?p, mà c̣n b?o tàng nh?ng tên tu?i l?n, nh?ng d?a danh l?ng l?y kh?p d?a c?u. Nói t?i Los Angeles, không m?t ngu?i nào trên th? gi?i không nghi t?i Hollywood, th? dô di?n ?nh th? gi?i. Th?c v?y, dù là ngu?i b?o th? cách m?y, dù ? h?ng tu?i nào, không ai là không t?ng coi phim, và không ai là không u?c mo có m?t l?n du?c d?t chân t?i noi khai sanh và phát tri?n cái n?n công ngh? tr? giá c? t? t? m? kim này. Tuy nhiên, không ph?i ch? Hollywood v?i m?t Universal Studio th?t ngo?n m?c, mà Los Angeles c̣n có nhi?u th?ng c?nh l?ch s? khác, nhu Con Đu?ng Tên Tu?i (Walk of Fame), cung g?i là Con Đu?ng C?a Các V́ Sao (Walk of the Stars), Cung Thiên Van, B?o Tàng Khoa H?c và L?ch S?... mà chúng tôi hy v?ng s? du?c l?n lu?t gi?i thi?u v?i các b?n qua trang báo này. Hôm nay, xin du?c d? c?p t?i m?t k? công, m?t ki?n trúc có th?i b? gi?i th?m quy?n gh? l?nh ḍi phá h?y. Tr?i qua th?i gian, tr?i qua nhi?u d?u tranh b?n b? c?a dân chúng, nh?ng ngu?i th?p c? bé mi?ng nhung chính là nh?ng th?m phán vô tu nh?t, chính xác nh?t, công tŕnh này dă thoát kh?i s? tàn phá, và nay tr? thành m?t kho báu c?a qu?c gia. Đó là THÁP WATTS, ti?ng M? g?i là WATTS TOWERS K? t? ngày du?c “vua bi?t m?t, chúa bi?t tên”, Tháp Watts dă n?i lên nhu m?t tác ph?m di?n h́nh nh?t c?a n?n ngh? thu?t nhân gian trên toàn th? gi?i. Đ?c dáo hon n?a, dây l?i là tác ph?m ngh? thu?t c?a m?t ngu?i. N?u xét nhu v?y, th́ cái tác ph?m m?t ngu?i này là l?n nh?t. Trên th? gi?i không có ai th?c hi?n du?c m?t k? công có kích thu?c nhu v?y. Ngh? nhân là ai? Đ?n dây, ch?c chúng ta th?c m?c, tác gi? là ai? Thu?c tru?ng l?p nào? Ti?c thay, l?ch s? con ngu?i này d? l?i không nhi?u, ch? m?t vài d?i cuong. Đu?c bi?t ông là m?t di dân nghèo g?c Ư, tr?c t? tu?n - tên là Sabato Rodio - d?n l?p nghi?p t?i thành ph? Watts, Los Angeles vào nam 1921. Sabato - ti?ng M? g?i là Simon - mua du?c m?t can nhà nh? n?m trên mi?ng d?t h́nh tam giác. Ít lâu sau dó, khách văng lai th?y m?t ngu?i dàn ông trung niên g?c Ư su?t ngày ngoài tr?i, c?n cù xây d?ng m?t cái ǵ dó. H?t nam này qua tháng khác, trong su?t 33 nam tr?i làm vi?c m?t ḿnh, không ai giúp s?c, không b?n tâm t?i nh?ng ṭ ṃ thóc mách c?a thiên h?, Rodio dă d?ng du?c m?t trong nh?ng tác ph?m ki?n trúc d?c dáo nh?t th? gi?i: Nh?ng ng?n tháp diêu kh?c v?i nh?ng b?c tu?ng ch?m tr? k? công, d?ng b?ng lu?i thép tr?n xi mang, v?i hàng tram ngàn m?u g?ch ho?c d? g?m v?. Ông c? m?i mi?t làm vi?c, thêm thêm b?t b?t, có lúc th́ l?i phá di toàn b? d? d?ng l?i. Cho d?n nam 1954, ông dă xây du?c m?t qu?n th? k? d?, v?i 2 ng?n tháp cao nh?t vuon t?i g?n 100 b?. Nh?ng ng?n tháp thu ph?c du?c ngay c?m t́nh c?a làng xóm. Tên tu?i c?a ông dă tr? nên m?t ti?ng g?i quen thu?c thân thi?t v?i m?i ngu?i. Th? nhung ch?ng ai bi?t ǵ hon v? ông, ngoài s? ki?n: Đó là m?t ngu?i dàn ông d? k?, tr?m l?ng, không th?y có v? con, b?n bè lai văng. Không bi?t v́ lư do ǵ, mà ch? có m?t nam sau, 1955, Rodio d? l?i nhà c?a, tài s?n, v?i nh?ng ng?n tháp k? công dó cho m?t ngu?i hàng xóm r?i d?n lên mi?n B?c California. V? sau này du?c bi?t ông qua d?i nam 1965, th? 86 tu?i. B?n nam sau ngày ông r?i Los Angeles, S? Xây D?ng Nhà Đ?t d?a phuong th?y ng?a m?t tru?c nh?ng ng?n tháp k? d?, và quy?t d?nh cho phá h?y cái “d?ng rác kh?ng l?” này. Tuy nhiên, nh?ng ngu?i hàng xóm trong vùng dă quen m?t v?i d?ng rác r?i, nên thành l?p m?t t? ch?c có tên ?y Ban Tranh Đ?u Cho Nh?ng Ng?n Tháp Simon Rodia ? Watts, cuong quy?t ch?ng l?i k? ho?ch phá h?y công tŕnh. N?i v? dă du?c mang ra tru?c ṭa án xét x?. Phía chính quy?n d?a phuong th́ n?i ra c? tháp không du?c th?m m?, dă cao mà l?i không an toàn, có th? s?p d? b?t c? lúc nào. Ngu?i d?a phuong cung n?i c? th?m m? và tính cách d?c dáo c?a ki?n trúc d? xin ṭa cho gi? l?i. C̣n v? chuy?n an toàn, phía dân chúng b?ng ḷng d? chính quy?n dùng t?t c? nh?ng bi?n pháp có th? du?c d? ki?m tra. “N?c cu?i châu ch?u dá xe, tu?ng r?ng ch?u ngă ai dè xe nghiêng” M?t ngày Tháng Mu?i nam 1959, tru?c m?t c? hàng ngàn ngu?i h?i h?p ch?ng ki?n, ngu?i ta dùng m?t m?t xe c?n c?u, áp d?t m?t l?c kéo tuong duong v?i s?c gió 80 d?m m?t gi? lên ng?n tháp cao nh?t. Sau nhi?u gi? kéo, thanh thép c?ng c?a xe c?n c?u d?n d?n b? b? cong mà ng?n tháp v?n d?ng v?ng không m?y may lay chuy?n. S? c?n c?u b? hu, nhà ch?c trách ph?i cho ngung cu?c th? nghi?m. Dân chúng d?ng quan chiêm bùng lên ti?ng v? tay reo ḥ: Nh?ng Ng?n Tháp Đă Th?ng. Ngày nay, du?c bi?t du?i tên ph? thông là Watts Towers, tháp tr? thành m?t tài s?n nhà nu?c, d?ng ng?o ngh? trên m?t m?t b?ng 0.11 m?u, du?c qu?n tr? và san sóc do chính cái thành ph? ngày xua c? m?t hai ḍi phá s?p công tŕnh. Sau 10 nam phong t?a d? s?a ch?a và ph?c h?i, m?i dây Tháp Watts dă du?c m? c?a tr? l?i d? dón ti?p du khách, t? Th? Ba d?n Th? Sáu. Có th? t? ch?c tham quan theo t?ng nhóm nh? t?i da 5 ngu?i. Hu?ng d?n du?ng di: T? Orange County di t?i, l?y Freeway 405 North, sang Freeway 110 North. L?y 110 N sang 105 East. L?y 105 E, Exit ? du?ng Willimington. R? ph?i vào Willimington. Đi th?ng toi du?ng 108th St. R? trái. Đi trên 108th St. thêm m?t do?n n?a. R? ph?i vào Willowbrook. Đi Willowbrook m?t do?n n?a th́ r? ph?i vào du?ng 107. Tháp Watts n?m ? s? 1727 E. 107th Street. C?n thêm chi ti?t, xin g?i (323) 860-9964. PH?M Đ̀NH
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here