Hình bên:  Ð?i di?n m?u d?ch Hoa K?, bà Susan Schwab, d?ng sau m?t v? si, dang l?ng nghe m?t câu h?i c?a m?t phóng viên khi bà r?i kh?i nh?ng cu?c th?o lu?n c?a T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO) ? Geneva, hôm 25 Tháng B?y, 2008. (Hình: Fabrice Coffrini/AFP/Getty Images)

GENEVA, Th?y Si (Reuters) - Hôm Th? Sáu 25 Tháng B?y, nh?ng cu?c th?o lu?n v? m?u d?ch toàn c?u dã cho th?y nh?ng d?u hi?u ti?n tri?n sau nh?ng cu?c thuong lu?ng gay go gi?a b?y nu?c thành viên then ch?t, theo l?i các b? tru?ng và các viên ch?c.

Trong m?t bi?n chuy?n b?t ng? cho th?y m?t tu?n l? b? t?c cu?i cùng dã khai thông, các v? b? tru?ng dã kh?i s? nói v? k?t qu? có th? d?t du?c t?i nh?ng cu?c th?o lu?n c?a T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO).

Ông Peter Mandelson, ?y viên m?u d?ch c?a Liên Hi?p Âu Châu (EU), nói ti?n b? dã d?t du?c trong h?u h?t các lãnh v?c c?a nh?ng cu?c th?o lu?n, t?p trung vào các bi?n pháp d? m? c?a vi?c buôn bán nông ph?m và các s?n ph?m k? ngh?.

Phát ngôn viên Keith Rockwell c?a WTO nói nh?ng ý ki?n m?i nh?m thu h?p nh?ng kho?ng cách gi?a các nu?c giàu và nghèo dã n?i lên trong nam gi? th?o lu?n gi?a b?y nu?c và s? du?c chuy?n t?i m?t cu?c h?p c?a các b? tru?ng c?a 35 nu?c, di?n ra vào bu?i chi?u.

“Có vài d?u hi?u dáng khích l? dã n?i lên, trong dó có vài ý ki?n r?t dáng luu ý,” ông Rockwell nói v?i các phóng viên.

Tru?c dó, t?ng giám d?c c?a WTO, ông Pascal Lamy, dã c?nh cáo r?ng nh?ng cu?c th?o lu?n nh?m c?u vãn vòng th?o lu?n Doha b? trì hoãn t? lâu có nguy co s?p d?, n?u các thành viên không th? thu h?p các b?t d?ng c?a h?, ti?p theo m?t ngày không khoan nhu?ng hôm Th? Nam.

Các b? tru?ng m?u d?ch t? kh?p noi trên th? gi?i dã ít di t?i ti?n b? k? t? khi nh?ng cu?c th?o lu?n kh?i s? hôm Th? Hai, nh?m c?u vãn vòng th?o lu?n Doha tìm cách gi?i phóng m?u d?ch b?ng cách gi?m các hàng rào quan thu? dánh vào hàng nh?p c?ng và nh?ng bi?n pháp tr? c?p làm méo mó vi?c buôn bán.

Ông Mandelson dã mô t? cu?c h?p hôm Th? Sáu gi?a các b? tru?ng c?a Úc, Brazil, Trung Qu?c, EU, ?n Ð?, Nh?t B?n và Hoa K? nhu m?t co h?i cu?i cùng d? hàn g?n các b?t d?ng.

Nh?ng n?n kinh t? dang n?i lên nhu Brazil và ?n Ð? dã ch? trích Hoa K? và Liên Hi?p Âu Châu vì không ch?u dua ra nh?ng d? ngh? c?t gi?m dáng k? nh?ng kho?n tr? c?p và thu? nh?p c?ng dã làm cho cho vi?c c?nh tranh v?i các nông dân M? và Âu Châu tr? nên khó khan hon.

C? Washington và EU d?u nói h? dã lùi bu?c trong nh?ng cu?c th?o lu?n và dang ch? d?i các nu?c dang phát tri?n dua ra nh?ng nhu?ng b? nh?m m? c?a các th? tru?ng c?a h? cho vi?c nh?p c?ng hàng hóa và d?ch v?.

Cu?c h?p t?i Geneva g?m các b? tru?ng c?a 35 nu?c du?c coi nhu co h?i chót d? dóng l?i vòng h?i dàm Doha vào nam nay mà sau dó có th? b? ch?m tr? thêm vì nh?ng cu?c b?u c? t?i Hoa K? và ?n Ð? và m?t s? thay d?i trong ?y H?i Âu Châu vào nam t?i.

Ông Lamy dã nói r?ng m?t cu?c thuong lu?ng thành công s? t?o tin tu?ng cho n?n kinh t? toàn c?u v?n b? xáo tr?n vì giá nhiên li?u và th?c ph?m tang v?t và cu?c kh?ng ho?ng tín d?ng, trong khi s? th?t b?i có th? khích l? nh?ng ph?n t? ch? truong b?o h? m?u d?ch và dua t?i s? nghi ng? v? kh? nang c?a c?ng d?ng qu?c t? trong vi?c d?i phó v?i nh?ng v?n n?n nhu s? thay d?i khí h?u. (n.n.)