Hình bên: Hình du?c ch?p t?i m?t tr?i gà tây ? Turkey, North Carolina. Nam nay các công ty không ch? d?i du?c l?i cao trong mùa T? On. Ð?i v?i gi?i tiêu th?, giá gà tây v?n r? nhu nam ngoái. (Hình: Gerry Broome/AP)

MILWAUKEE, Wisconsin - Nam nay các công ty cung c?p gà tây không th?t s? vui nhân mùa T? On. Riêng d?i v?i gi?i tiêu th?, h? không ph?i b?n tâm vì gà tây và các món an chung trong b?a ti?c Thanksgiving s? không lên giá là bao nhiêu so v?i nam ngoái.

Trong nam nay, h?u h?t các công ty s?n xu?t th?t d?u b? ?nh hu?ng b?i tình hình kinh t? xu?ng d?c, v?t giá leo thang. Nh?ng v?t li?u du?c dùng trong ti?n trình s?n xu?t th?t nhu b?p, d?u nành và d?u an d?u m?c hon tru?c, khi?n cho gà và bò b? lên giá r?t cao. Các công ty s?n xu?t gà tây cung b? áp l?c tuong t?. Tuy nhiên, vì l? T? On x?y ra m?t l?n trong nam, nên k? ho?ch bán gà tây du?c tính t? nhi?u tháng tru?c, thu?ng là t? nam ngoái cho mùa bán nam nay, và do dó b? ?nh hu?ng nh? so v?i bán các lo?i th?t khác.

Theo u?c lu?ng c?a National Turkey Federation (liên h?i gà tây qu?c gia), ngu?i M? tiêu th? kho?ng 46 tri?u con gà tây trong ngày T? On. S? lu?ng này cho th?y h?u h?t ngu?i M? s? du?c an gà trong ngày l? l?n nh?t dành cho gia dình.

Liên h?i cho bi?t gi?i tiêu th? s? th?y giá gà tây tuong d?i ph?i chang trong nam nay. M?t lý do giúp cho giá gà tây du?c r? là các siêu th? s? qu?ng cáo gà v?i giá th?p, có th? b?ng v?i giá v?n, v?i hy v?ng khách hàng s? mua nhi?u món khác bên c?nh món gà tây.

Theo u?c lu?ng c?a American Farm Bureau Federation (liên h?i phòng nông nghi?p Hoa K?), m?t gia dình v?i 10 ngu?i s? t?n kho?ng $44.61 cho ti?c T? On nam nay. Phí t?n này ch? tang 5.5 ph?n tram so v?i nam ngoái. Giá này bao g?m ti?n tang 9 xu (cent) cho m?i cân (pound) gà tây. N?u tính theo t? l? l?m phát, giá ti?c gà tây nam nay còn r? hon so v?i giá 20 nam tru?c.

Các công ty dã b?t d?u c?nh tranh d? bán gà tây. M?t l?n n?a Jennie-O rao bán nh?ng s?n ph?m Oven Ready, t?c là gà tây làm s?n trong bao, có th? l?y ra d? nu?ng mà không c?n t?n thêm th?i gi? d? làm s?ch gà tây, u?p gia v?. Butterball, m?t công ty d?n d?u trong lãnh v?c cung c?p gà tây, s? có s? di?n tho?i bên ngoài bao gà d? cho khách hàng có th? g?i và du?c ch? d?n cách nu?ng gà. Butterball cung g?i tín hi?u text message v? m?o v?t n?u an các món t? on.

L? Thanksgiving là d?p tiêu th? gà tây m?nh nh?t v?i các s?n ph?m gà tr? giá $13.9 t? du?c bán trong nam qua. Tuy v?y, tình hình khó khan hi?n nay dang ?nh hu?ng d?n ngành s?n xu?t, khi?n các công ty khó ki?m l?i cho dù dây là d?p bán gà tây nhi?u nh?t trong nam.

V?i quá nhi?u th?t trên th? tru?ng, c?ng v?i v?t giá d?i s?ng m?c hon tru?c và nhu c?u an nhà hàng b? gi?m, ti?n l?i c?a các công ty bán gà tây b?t bu?c ph?i gi?m. Pilgrim's Pride, m?t hãng s?n xu?t gà l?n nh?t Hoa K?, dang b? thi?u n? và c?n dùng du?ng dây tín d?ng d? t?m th?i ho?t d?ng và tránh nguy co b? dóng c?a. Vài quan sát viên lo ng?i Tyson Foods, m?t công ty s?n xu?t th?t gà l?n nh?t th? gi?i, cung có th? dang b? thi?u n? r?t nhi?u.

Tru?c tình c?nh b?t ?n trong ngành s?n xu?t th?t nói chung, ngành gà tây cung dang lao dao m?c dù ? t?m m?c th?p hon vì gà tây không du?c tiêu th? nhi?u b?ng các lo?i th?t khác nhu bò, gà và heo.

Các công ty nhu Butterball và Hormel Foods (bán gà tây qua h? th?ng Jennie-O Turkey Store) dang c?t gi?m s?n xu?t nh?m gi? cho giá hàng không b? gi?m. Th? nhung các chuyên gia cho r?ng gi?i pháp gi?m s?n xu?t du?c dua ra quá tr? d? c?u ngành gà tây trong mùa mua bán m?nh nh?t.

Trong t?t c? gà tây du?c tiêu th? trong nam, g?n 30 ph?n tram du?c an trong mùa T? On. T? l? này gi?m t? 50 ph?n tram t?ng du?c ghi nh?n trong th?p niên 1970. Lý do là ngu?i M? không còn tiêu th? gà tây nguyên con nhu tru?c, mà có th? an món th?t này qua nh?ng d?ng khác nhu sandwich ho?c th?t xay.

Cho mùa l? nam nay, các công ty dã s?p d?t k? ho?ch t? Tháng B?y. Vào th?i di?m dó giá hàng c?a nhi?u s?n ph?m dã lên t?i m?c cao nh?t chua t?ng có.

Nam 2008 du?c xem nhu m?t nam bão t? trong ngành bán gà tây. Giá b?p lên cao k? l?c, xang ethanol càng khi?n cho phí t?n lên cao hon, d?ng dô-la b? xu?ng giá nên ngu?i ta nh?p c?ng ngu c?c vì giá r? hon. H? cung nh?p c?ng gà tây vì lý do dó.

S? vi?c gia tang s?n xu?t cung khi?n các công ty b? xính vính m?t ph?n do chính các công ty gây ra. Nam 2006 du?c xem là mùa bán gà tây phát d?t nh?t trong nhi?u nam. Trong nam 2007 các công ty li?n gia tang s?n xu?t, nâng cao s? lu?ng trên th? tru?ng, nên gi? dây mu?n c?t gi?m cung r?t khó khan.

Trong các d? doán bi quan, vài chuyên gia cho r?ng ngành gà tây s? b? l? v?n m?c dù ngu?i M? nào cung có gà tây d? an v?i giá không thay d?i là bao nhiêu trong nam nay. (h.d.)