Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Ba hình ảnh: Người Lính, Người Tù, Người Lưu Vong, trong tác phẩm của Thảo Trường
Những ai chưa đọc Thảo Trường sẽ không hiểu nhan đề cuốn sách này: “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết”? Theo Thảo Trường thì những miểng vụn đó là những mảnh từ pho tượng khổ nạn của cuộc đời ông, đó cũng là những chất liệu dùng để viết một truyện dài, nhưng ông đã đem dùng hết vào trong những truyện ngắn, và tác giả cho đó là một thất bại lớn của đời viết văn của mình.
- Ba hình ảnh: Người Lính, Người Tù, Người Lưu Vong, trong tác phẩm của Thảo Trường
Những ai chưa đọc Thảo Trường sẽ không hiểu nhan đề cuốn sách này: “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết”? Theo Thảo Trường thì những miểng vụn đó là những mảnh từ pho tượng khổ nạn của cuộc đời ông, đó cũng là những chất liệu dùng để viết một truyện dài, nhưng ông đã đem dùng hết vào trong những truyện ngắn, và tác giả cho đó là một thất bại lớn của đời viết văn của mình.
- Mõ làng
Cho tới khoảng 1942-1943 tôi vẫn còn được nghe tiếng mõ ở làng mà Vua Lê thánh Tông (1460-1497) đã có thơ ca vịnh và Wikipedia có nhắc tới cũng như có nói tới vai trò của thằng mõ nguyên văn như sau: (Tìm trong google.com. wikipedia mục Thằng mõ)
- Ðứng lên đi, Thái Hà ta hỡi
- Dĩ văn hội hữu: Dùng Thơ để kết bạn!
Thơ là một hình thức ngôn ngữ diễn tả tư tưởng, tình cảm của con người một cách vắn gọn, dễ nghe, dễ nhớ, dễ gây xúc động, và dễ đi vào lòng người... Do đó, Thơ luôn luôn được trân trọng. Cách nay hơn 25 thế kỷ, một nhà hiền triết đồng thời cũng là một nhà chính trị, nhà đạo đức kiêm nhà nghiên cứu văn học, sử học... đó là Ðức Khổng Tử, người được gọi là “vạn thế sư biểu” (người đại biểu muôn đời cho các nhà giáo dục), sau khi đã bỏ ra nhiều năm sưu tập những bài ca dao, những bài thơ ngắn trong nhân gian hay phát xuất từ triều đình, không biết tác giả là ai, tổng hợp được hơn 300 bài để lại cho đời sau.
- Vài cảm nghĩ về cuốn “Việt Nam: Suối Nguồn Văn Minh Phương Ðông” của Du Miên
Từ trước tới nay, người ta biết đến ông Du Miên là một nhà báo chuyên nghiệp, đã bắt đầu vào nghề là ký giả chiến trường của tờ Trắng Ðen (do ông Việt Ðịnh Phương làm chủ nhiệm) tại Sài Gòn, trước 1975, đến làm chủ nhiệm nhiều tờ báo ở quận Cam như Sài Gòn, Trường Sơn, Bách Khoa, Thời Báo. Người ta cũng biết đến ông là một nhà hoạt động xông xáo trong nhiều lãnh vực từ chính trị, xã hội, đến văn nghệ. Những ngày đầu tị nạn, nhiều người đã được đọc thơ của ông Du Miên... Nhưng người ta chưa từng thấy ông Du Miên viết những bài nghiên cứu về văn chương, văn hóa hay lịch sử bao giờ.
- Trường Áo Tím Sài Gòn ngày xưa
Giáo Dục Sài Gòn khởi đầu với chữ Nho. Pháp chiếm Sài Gòn vào năm 1858, thiết lập giáo dục chữ quốc ngữ năm 1878, Nho học Sài Gòn chấm dứt từ đấy! Có thể chia Nho học Sài Gòn thành 4 thời kỳ.
- Tôi đọc Thảo Trường
Thảo Trường viết để “để đời”, ông đã nói như vậy. Cái để đời, tôi tin rằng không phải chỉ là một cái danh, mà là để đời một hay nhiều bằng chứng, trong tư thế người viết, chứng nhân, nạn nhân, người dấn thân trọn vẹn, và giữ được mình trọn vẹn đến bây giờ. Một sự toàn vẹn sau cùng của nhân cách, trớ trêu thay, lại hiện hình từ những miểng vụn đau thương trải nghiệm trong đời sống.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- Chuyện nhà văn
Phần đông bây giờ, anh em nhà văn hải ngoại muốn in sách thì phải tự bỏ tiền túi ra in, rồi nhờ các nhà phát hành như Tự Lực hay Văn Bút phát hành giúp, bán trước trả sau, cũng như gởi bán ở các nhà sách như ở miền Nam Cali như Tú Quỳnh, Tự Lực, Văn Nghệ, Văn Khoa. Sách bán chạy thì gởi tiếp, còn nếu nằm ụ thì cố chờ. Có nhà văn than thở: “Sách bán không hết cất giữ ở gara hàng mấy năm, dù chỉ in từ 500-1000 cuốn là cùng. Gara chật chội, mối mọt ăn hư sách, lại bị vợ con cằn nhằn là dành chỗ gara không có chỗ đậu xe, nên phải bỏ vào thùng rác, thấy mà đứt ruột nhưng cũng đành”.
- Hương áo trắng
Ðồng Khánh là ngôi trường nữ trung học, đẹp, vang bóng Huế một thời. Nơi đây, từ áo tím xưa đến những thời áo trắng, mỗi thế hệ đều làm nổi bật hương sắc và tên những bông hoa. Trong tôi, cây lá, cỏ xanh tươi, bướm trắng, những cặp mắt nhỏ bé hồn nhiên, tiếng chim hót, những nụ cười tươi sáng trong nắng thu, toàn thể là cả dòng sông êm đềm, là màu thời gian, sau cùng sự liên tưởng làm tôi nhớ nghĩ đến từng trang sách nhẹ nhàng của nhà văn Khái Hưng với cuốn tiểu thuyết tựa: ÐẸP.
- Nhân ngày giỗ, nhớ tác giả “Hình như là tình yêu”
Thời gian đi quá nhanh. Mới đây là đã đến ngày giỗ Hoàng Ngọc Tuấn. Tháng Bảy, trời đang hạ, nhưng ở quê nhà, chắc đang mùa mưa. Và thời tiết ấy, chắc làm những trang truyện ngắn Ở một nơi ai cũng quen nhau” hay “Hình như là tình yêu” thêm đậm đà và lãng mạn hơn.
- Chuyện thời thơ ấu
Khi tôi viết những dòng này thì tro cốt của cha mẹ tôi đã ở một nơi nào đó rất xa, hay không còn trên thế gian này nữa. Tôi vẫn tin rằng đã có một lúc nào đó thuở sinh thời hay sẽ có một lúc nào đó ở cõi vô cùng mẹ bước đến ngồi cạnh cha. Có thể mẹ sẽ mỉm cười, hoặc không mỉm cười, hoặc chỉ yên lặng nghe cái hơi ấm áp của cha dần dần chạm vào người. Cái hơi ấm áp ấy mỏng manh như một làn khói sau cùng còn vướng vất trên mặt sông, như lớp sương mịn bốc lên từ cánh đồng ẩm ướt, như ánh nắng rụt rè của một ngày mới. Và bạn cũng tin với tôi như thế. Phải không?
- Trường hợp Nguyễn Khải, Phản Tỉnh: Giả? Thật?
Nguyễn Khải (1930-2007) là một nhà văn mà con đường sáng tác đã đi theo thời sự một cách rõ nét. Khi miền Bắc đang có phong trào hợp tác hóa nông nghiệp, ông có tiểu thuyết “Xung Ðột”, “Mùa Lạc”.
- Vũ Hoàng Chương
- Ôi! Sơn Nam
Kể về những nhà văn miền Nam có thể bắt đầu bằng những tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Ông đốc phủ sứ này có số lượng tác phẩm khá đồ sộ, khoảng trên dưới hai ba chục cuốn. Trong lúc chữ Quốc ngữ mới phôi thai, viết những chuyện tình ở cái xã hội miền Nam thời Pháp thuộc như Hồ Biểu Chánh thật là quá hay - những chuyện về người nghèo - về những hương chức thôn xã - về cảnh cường hào ác bá nông thôn đã làm nhiều người đọc mê mẩn đến rơi nước mắt. Rồi tiếp theo là Phú Ðức, Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc, Lê Xuyên , những tên tuổi nhà văn miền Nam được ghi nhận là “có tầm cỡ.”
- Nước mắt thầm lặng
Thúy ngồi đó, im lặng nhìn Tân không một cảm xúc trên mặt. Tự nhiên, Tân thấy thật xa lạ với người vợ đã có hai mặt con với mình. Muốn đổi câu chuyện, chàng hỏi đến tình hình của hai đứa con mà Thúy cho biết chúng đã vượt biên và đã tới đảo.
- Hoài Thanh, văn nô hay phê bình gia chân chính?
Trong nền văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa, người phê bình văn học đóng vai trò của một ‘búa rìu” để răn đe những người bước đi chệch khỏi hướng đã được định sẵn.
- Trần Chánh Chiếu mở đầu lối viết “Roman” ở Nam kỳ
Ở Chợ Lớn có một ngôi chợ đầu mối chuyên hàng bán sỉ mang tên chợ Trần Chánh Chiếu. Sau năm 1975 cùng với những đổi thay ở Sài Gòn, ngôi chợ Trần Chánh Chiếu bị di dời ra ngoài Bình Ðiền, quận Bình Chánh. Tuy nhiên tới nay một số tiểu thương Sài Gòn-Chợ Lớn vẫn tìm đến ngôi chợ cũ Trần Chánh Chiếu làm điểm giao dịch, liên lạc với bạn hàng cũ để tiếp tục buôn bán...
- THƠ GIAO YÊN
- Chiếu Cà Mau
Ngày xưa cứ vào độ cuối năm, lúc lúa ngoài đồng vừa nặng hột và trời bắt đầu hơi se lạnh, thì ở làng quê Lục Tỉnh xuất hiện mấy người Miên “đội chiếu Cà Mau trên đầu”, đi vào từng xóm rao: “Chiếu... hôn! Chiếu... hôn!” Không ai biết ai mà họ bán chịu, Tết trở lại thâu tiền!
- Men lối cỏ thơm đi
Mỗi khi trở về tham dự các sinh hoạt tại tu viện Lộc Uyển, những ai đã được học hỏi với Thầy Giác thanh, thường lên núi Yên Tử để thăm tháp tưởng niệm Thầy. Nhiều người nhớ thầy thì thiền hành quanh vườn hoa ở giữa tăng xá Vững Chãi để tưởng niệm, vì biết những cây cỏ trong vườn đều đã được ít nhiều “hưởng” một chút tro của nhục thân thầy. Sau khi thị tịch 49 ngày, tro của thầy đã được chia ra để rắc bón cây tại Lộc Uyển và tại Làng Mai, theo ý nguyện của người đã giải thoát.
- Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.
- Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.
- Văn tế tử sĩ và tù nhân VNCH bỏ mình trong trại tập trung của cộng sản
- Tạp Ghi Quỳnh Giao: Hope là Hy Vọng
Ðiều mà ít ai để ý, Bob Hope sinh tại nước Anh, và trở thành di dân đời thứ nhất tại Hoa Kỳ khi mới lên năm. Ông đến như một tia sáng mặt trời đã sưởi ấm những ngày u tối và để lại tiếng cười khiến người khác không bao giờ thấy tuyệt vọng. Giờ đây, hãy nghe lại bài Buttons and Bows và nhớ đến Bob Hope, thì thấy rằng đời ta chưa đến nỗi nào!
- Lần giở từng trang sách
Có ai còn nhớ những ngày mà cả miền Nam sôi động lên vì phong trào đốt sách, giam cầm văn nghệ sĩ của bạo quyền khi bọn họ vừa chiếm được cả giang sơn. Hai mươi năm văn học miền Nam bị thiêu hủy trong sắt máu. Từng đoàn học sinh thắt khăn quàng đỏ đi vào tận từng nhà để thu góp sách vở và mang đi tiêu hủy thiêu đốt.
- Bài thơ nhớ mãi
Hồi tôi mười lăm tuổi, học đệ tứ của trường Trung Học Trần Cao Vân, Tam Kỳ. Tôi có dịp may là đọc được các tạp chí Sáng Tạo của một người anh học trên tôi những bốn, năm lớp cho mượn. Tôi thấy hồn mình như bay bổng. Bởi vì, lúc đó, tôi chỉ đọc các tuần san như Phụ Nữ Ngày Mai, Phụ Nữ Diễn Ðàn của chị tôi mua, tôi đọc như một giải trí của tuổi thiếu niên chứ không biết giá trị văn học là gì. Nên khi đọc được những bài trong Sáng Tạo, tôi thấy mình như ở một thế giới khác, thế giới của chữ nghĩa, của văn chương.
- Vườn thơ Bình Thuận
- Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA
Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới.
- Chuyện Tình Sinh Viên
Chỉ khác câu nói bất hủ của Erich Segal đặt vào lời Jennifer dành cho những người yêu nhau trên thế gian: Love means not ever having to say you're sorry. Tình yêu không bao giờ nói hối tiếc. Riêng cặp nhân vật Thành và Phượng trong câu chuyện này cứ tiếc mãi thời gian phí phạm họ đã ở bên nhau.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ)
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
|
Ti?u Huy?n
Bà Th?o Nguy?n, m?t c?u h?c sinh tru?ng Trung Vuong và c?u giáo su Toán tru?ng n? trung h?c Gia Long Saigon, s? ra m?t t?p “Đ?c và D?ch Tho Ch? Hán c?a Nguy?n Du”, vào lúc 2.30pm ngày Ch? Nh?t 28 Tháng Chín 2008 t?i nh?t báo Ngu?i Vi?t. Không nh?ng ch? là dân h?c toán, bà Th?o cung là ngu?i chua t?ng h?c Hán Van tru?c khi bi?t d?c tho Nguy?n Du do các v? khác d?ch ra ti?ng Vi?t...
Chúng ta có th? hi?u thêm v? hi?n tu?ng l? lùng này khi d?c các ḍng tâm s? c?a bà Th?o Nguy?n trong “Thay l?i t?a”:
“T?p Tho Ch? Hán c?a Nguy?n Du d?n v?i tôi m?t cách r?t t́nh c?, nhung dúng lúc, dă cho tôi m?t ngu?n an ?i b?t t?n. Tôi, m?t k? ngo?i d?o d?i v?i van chuong, d?u tiên ch? gi?n d? d?c Nguy?n Du d? thu?ng th?c, sau dó dă t́m thêm sách v?, tài li?u, t́m cách h?c d? hi?u ông hon. Tru?c v? d?p thâm thúy d?y rung d?ng tinh t? c?a nh?ng bài tho ch? Hán hon hai tram nam cu, tru?c ‘l?i l?i châu ng?c, hàng hàng g?m thêu’, tôi th?y ḿnh dă r?t may m?n du?c d?c tho Nguy?n Du, du?c khám phá m?t s? bài tho tuy?t d?p c̣n xa l? v?i công chúng, du?c nghe nh?ng tâm s?, nh?ng dau xót, nh?ng d?ng cay, nh?ng rung c?m c?a ngu?i tho... du?c d?c tru?ng k?, và du?c li?u vi?t dam ba bài tho d?ch theo ư r?t riêng, r?i d?n d?n tích l?i... Bây gi? dây tôi xin du?c gi?i thi?u v?i b?n d?c m?t s? bài tho ch? Hán c?a Nguy?n Du mà tôi thích nh?t. Hy v?ng sau khi d?c xong, b?n s? có m?t vài c?m h?ng mu?n ti?p t?c khám phá b?ng cách d?c bi?t c?a b?n, kho tàng van chuong c?a thi hào. B?n s? ng?c nhiên v́ kho tàng v?n c̣n dó, nhi?u l?m, v?n thênh thang ch? dón ngu?i tham vi?ng...”
Không nh?ng ch? t́m hi?u tho Nguy?n Du d? thu?ng th?c, bà Th?o c̣n t́m cách h?c d? hi?u cho h?t ư nghia c?a t?ng ch? Hán vi?t trong các bài tho mà bà yêu thích. S? d?ng c?m c?a bà d?i v?i tâm tr?ng c?a tác gi? Nguy?n Du dă dua bà di r?t xa: bà t́m d?c h?u h?t các b?n d?ch c?a t?p tho Đu?ng c?a Nguy?n Du, do nhi?u van nhân ngh? si dă d?ch t? xua t?i nay. Sau khi hi?u nghia lư c?a t?ng bài tho mà bà yêu thích, bà Th?o Nguy?n nh?n xét và nh?n th?y nh?ng b?n d?ch cu kia không di?n t? du?c h?t ư c?a c? Nguy?n Du, v?y nên bà b?t d?u d?ch tho c? Tiên Đi?n.
Là ngu?i h?c khoa h?c t? nh?, bà Th?o Nguy?n t́m hi?u t?ng ch?, t?ng câu khi d?c tho Nguy?n Du. Bà cung tôn tr?ng t?ng ư, t?ng l?i c?a nguyên tác ch? không mu?n ch? “ph?ng d?ch” mà thôi... Bu?c t?ng bu?c ch?p ch?ng lúc d?u, sau m?y nam mi?t mài h?c h?i và t́m du?c nh?ng m?i tuong quan c?a tâm s? ḿnh d?i v?i thi t? c?a c? Tiên Đi?n Nguy?n Du, bà Th?o Nguy?n nay dă hoàn t?t m?t công tŕnh dáng du?c trân tr?ng. Bà vi?t:
“Trong nh?ng l?n di ‘theo t?ng ch? m?t’ ?y, l? lùng thay, có phen tôi dă t́m th?y du?c nh?ng ?n nghia, tu?ng ch?ng nhu hé th?y th? gi?i lung linh th?m l?ng c?a thi hào. M?t th? gi?i không du?c vi?t ra b?ng ch?. Nhân dây, tôi xin k? l?i m?t vài chuy?n phiêu du”.
Bà Th?o Nguy?n dă vi?t v? cách d?ch bài tho Kư M?ng - Ghi L?i Gi?c M?ng c?a Nguy?n Du nhu sau:
“Lúc vi?t bài này Nguy?n Du kho?ng ngoài ba ch?c tu?i, dang s?ng ?n d?t nghèo kh? ? quê nhà du?i chân núi H?ng Linh. Bài tho k? l?i gi?c m?ng th?y h?n ngu?i v? tr? m?i m?t vài nam tru?c ? Qu?nh Côi, hi?n v? tham: Bao nhiêu dau kh?, bao nhiêu thuong xót... R?i nhà tho nh? l?i lúc tru?c nàng không bi?t du?ng v? quê ch?ng ? H?ng Linh, ông v?n c? t?nh táo: H?n trong gi?c m?ng là th?c hay là ?o ?nh? Ti?p theo là m?t do?n ng?n g?m ba câu tho:
“Đi?p son da h? tri
Lam giang da giao ly
Đ?o l? hi?m th? ác”
Ba câu tho k? l?, không có nh?ng ch? tinh t?, liên t? cho có v? tho chút nào. R?i hai ch? “da” trong hai câu tho li?n, ngu?i làm tho thu?ng không vi?t nhu th?. Thi hào vi?t, ch?c có ǵ d?c bi?t. Tôi c? gi? y nguyên c?u trúc c?a nguyên tác, vi?t t?ng ch? m?t, ch? c?t gi? l?y ư tho, dù có “ph?m húy cung dành”:
“Núi Đi?p nhi?u h? tri
Sông Lam nhi?u cá gi?i
Đu?ng sá hi?m l?i d?”
Cái ǵ th? này? Đúng là không ph?i tho t? c?nh, mà là dang k? t?ng th? m?t phân minh và có tên m?i lo?i :
Núi Đi?p có h?, tri hay v? ngu?i. Sông Lam có cá gi?i tay sai c?a th?n sông Hà bá t?o sóng l?n l?t d́m ghe thuy?n. Đu?ng g?p gh?nh dèo su?i khó di. Hay g?p ngu?i d? ác.
Ôi! dó là tâm tr?ng c?a ngu?i ch?ng lo l?ng cho ngu?i v? y?u dau c?a ḿnh. Nhà tho mu?ng tu?ng ra v? ông trên con du?ng thiên lư t? Qu?nh Côi vào Châu Hoan. Ông theo dơi t?ng bu?c chân c?a nàng và nhu th?y t?ng s? khó khan, t?ng noi, t?ng ch?n... M?i n?i gian nan nàng ph?i tr?i qua là m?i n?i ph?p ph?ng lo s? c?a ngu?i ch?ng dau kh? d?n xót xa:
“Nhu?c ch?t tuong hà y?
Nàng y?u du?i th?, bi?t c?y nh? ai?”
Ngu?i d?c th?m h?n nh?ng n?i ni?m thuong dau dó c?a tác gi?, b? thu hút hoàn toàn vào bài tho, d?c ti?p... Đ? r?i t?i hai câu cu?i, thu?ng là hai câu cô d?ng nh?t:
“Không ?c l?u tà nguy?t
Chi?u ngă don thu?ng y.”
Tôi trân tr?ng vi?t theo t?ng ch? (trong nguyên tác ch? Hán t? “don” không có b? y, có nghia là “ch? có m?t”, ? dây là “ch? chi?u lên m?t th?”):
“Nhà tr?ng ánh trang tà l?t xu?ng
Ch? chi?u lên qu?n áo c?a ta - Ch?m h?t.”
L?i chuy?n ǵ n?a dây? Nguy?n Du, d?i thi hào c?a dân t?c, tác gi? Truy?n Ki?u tuy?t v?i nhu th?, nay vi?t v? ngu?i v? tr? c?a chính ḿnh v?a m?i m?t vài nam, v? gi?c m?ng g?p h?n nàng dau thuong ch?t ng?t, mà hai câu k?t nh? b?ng th? này u!? Th?c là... không tin du?c! Tuong truy?n có m?t v? vua thuong bà phi m?i m?t c̣n vi?t n?i: Đ?p c? kính ra t́m l?y bóng... th? mà Nguy?n Du, ch? có... ng?n ?y thôi u!?
Ch? có mu?i ch?, tôi loay hoay cách nào cung ch? có th?. Nh́n các bài d?ch c?a các v? thâm nho kh? kính di tru?c cung không hon ǵ (Thu?ng các v? d?ch ch? “don” v?i nghia áo m?t l?p, áo m?ng, “áo don”):
Trang tà l?t nhà tr?ng/Soi áo ta m?ng không,
Hay: Nhà tr?ng trang tà l?t/Soi ta m?nh áo thua
Hay: Nhà tr?ng ánh nguy?t d?i/Áo l?nh tr?i trang khuya... là cùng.
Không th? làm ǵ thêm du?c, thôi th́ dành ch?u.
Th? nhung, câu tho không ch?u.
Nó c? lo l?ng trong d?u tôi trong su?t m?t nam dài, lâu lâu l?i làm tôi m?t ng?.
Đ? r?i m?t hôm, tôi h́nh dung ra can nhà mái lá tr?ng không c?a Nguy?n Du, ánh trang tà l?t qua k? lá rách, chi?u xu?ng:
Trong dó, ch? có m?t ngu?i dang ng?i là nhà tho. V?y th́... v?y th́... trang chi?u xu?ng... ông! Ch? dâu có ai khác.
T?i sao khi trang chi?u xu?ng ông, ông không vi?t “trang chi?u xu?ng ta”, mà l?i vi?t “trang chi?u xu?ng qu?n áo c?a ta”?
Ôi, chính v́ ánh trang ch? chi?u lên du?c cái v? bên ngoài c?a con ngu?i ng?i dó, cái xác thân vô h?n c?a Nguy?n Du. C̣n cái h?n dau kh? kia, cái h?n dă xúc d?ng t?i cùng th?m dó, dang tê d?i choi voi t?i t?n t?ng tr?i nào trang không chi?u n?i. Đó là cái tuy?t bút c?a m?t thi hào:
“Nhà tr?ng trang tà l?t
Chi?u s?ng áo ta thôi.”
Nguy?n Du vi?t ‘cái trang chi?u th?y’, d? ch? ng?m ‘cái trang không chi?u th?y’. Câu tho ch?m h?t dă ?n ch?a toàn v?n nh?ng di?u riêng thi nhân mu?n gi? l?i cho ḿnh.
T?i dây ngu?i d?c ng?ng l?i, l?ng di, ng?n ngo thuong ngu?i tho, thuong ḿnh và thuong nhân th?...”
Ti?u Huy?n |