Miệng túi càn khôn khép lại (thật) rồi! Giới tiêu thụ Mỹ chột dạ, kinh tế thế giới thốn dạ
Trên cột báo này, năm ngoái người viết đã mượn ý Hồ Xuân Hương nói tới yếu tố sau cùng, căn bản nhất, khiến kinh tế Hoa Kỳ có thể bị suy trầm, với hậu quả lây lan qua các nền kinh tế khác trên thế giới (“Miệng túi càn khôn khép lại rồi!” - Người Việt, ngày 7 Tháng Tám, 2007). Yếu tố ấy là niềm tin của giới tiêu thụ Mỹ.

Home

Nguy?n Xuân Nghia

 

Trên c?t báo này, nam ngoái ngu?i vi?t dă mu?n ư H? Xuân Huong nói t?i y?u t? sau cùng, can b?n nh?t, khi?n kinh t? Hoa K? có th? b? suy tr?m, v?i h?u qu? lây lan qua các n?n kinh t? khác trên th? gi?i (“Mi?ng túi càn khôn khép l?i r?i!” - Ngu?i Vi?t, ngày 7 Tháng Tám, 2007). Y?u t? ?y là ni?m tin c?a gi?i tiêu th? M?.

 

Y?u t? ?y dang v?n hành, khi?n thiên h? xanh xao m?t mày

 

Hôm Th? Sáu 18, T?ng Th?ng George W. Bush long tr?ng d? ngh? v?i Qu?c H?i Dân Ch? m?t chuong tŕnh c?p c?u b?ng cách bom thêm ch?ng 140-145 t? M? kim vào n?n kinh t?. Th? tru?ng ch?ng khoán M? có v? hoài nghi v?i d? ngh? ?y và tu?t giá d?t ng?t sau m?t tu?n tu?t giá thê th?m. Ngày Th? Hai 21, các th? tru?ng tài chánh M? dóng c?a v́ l? tu?ng ni?m M?c Su Martin Luther King Jr., nhung các th? tru?ng tái chánh th? gi?i d?u ho?t d?ng - và b? ch?n d?ng, t? Á qua Âu.

Gi?i d?u tu dă b? phi?u bác b? d? ngh? kích c?u c?a T?ng Th?ng M?, b?ng cách bán tháo. Chua th?y 140 t? M? kim c?a M? dâu h?t th́ th? tru?ng Luân Đôn m?t toi 77 t? Anh kim. Tuong duong v?i 150 t? M? kim! K? t? 19 nam nay, dây là m?c th?p nh?t c?a ch? s? FTSE 100 c?a Anh Qu?c.

Chuy?n al-Qaeda, Afghanistan hay Iraq, Iran v?n chua th?m vào dâu, v́ d?ng ti?n v?n li?n khúc ru?t!

Nam 1991, khi kinh t? Hoa K? b? suy tr?m, T?ng Th?ng George H. Bush dă h?p báo d? ngh? m?t chuong tŕnh c?p c?u tr? giá 52 t? M? kim. T?i dó t?i th? dô Hoa K? dă là sáng sau trên th? tru?ng Tokyo. Ông Bush cha nói t?i dâu th́ dô la tu?t giá t?i dó! N?u tinh ư, ta dă có th? nh́n vào Tokyo mà tiên doán là ông Bush s? th?t c? t?i M? vào nam 1992. Mà th?t c? oan v́ kinh t? M? dă ra kh?i suy tr?m t? tru?c.

Nhung trên chính tru?ng, c?m quan ?n tu?ng cung có ?nh hu?ng m?nh, ?nh hu?ng m?nh nh?t là d?i v?i tâm lư c?a gi?i tiêu th?, mà cung là ngu?i b? phi?u.

Nam nay, T?ng Th?ng George W. Bush không ra tranh c?, toàn th? nhân viên trong n?i các c?a ông cung v?y, nên chính tru?ng tranh c? t?ng th?ng là m?t chi?n tru?ng ng?. Ai ai cung có th? h?a h?n chuy?n ho?ng ti?u mà không b? liên h? ǵ t?i thành tích hay kh? nang qu?n lư kinh t? c?a chính quy?n Bush. Và qu? nhiên, h? h?a h?n tung b?ng!

Nói chung, bên d?ng Dân Ch? d? ngh? xá thu? cho m?i ngu?i, k? c? thành ph?n không d? l?i t?c d? dóng thu? l?i t?c. Chính là nh?ng ngu?i nghèo nhu v?y s? l?p t?c tiêu ngay s? ti?n “thu? ngu?c” dó và nh? v?y mà kích thích kinh t?. Bên d?ng C?ng Ḥa th́ có ch? truong t? do hon: h? d? ngh? h? thu? su?t d? gây ?nh hu?ng lâu dài hon trên ph?n ?ng d?u tu và tiêu th? c?a dân chúng. T?ng Th?ng Bush mong mu?n là k? ho?ch gi?m thu? c?a ông (nam 2001 và nh?t là nam 2003) s? du?c áp d?ng vinh vi?n thay v́ dáo h?n vào nam 2010 t?i dây. Đó là l?p tru?ng c?a hai bên trên d?i th?.

Tu?n qua, sau khi tham kh?o ư ki?n c?a lănh d?o Qu?c H?i và ban tham muu kinh t? c?a ḿnh, ông Bush chi?u ư Qu?c H?i mà không ḍi giàng di?u ki?n “gi?m thu? vinh vi?n” vào chuong tŕnh kích c?u. Ông mong là nh? v?y, Qu?c H?i và Hành Pháp có th? s?m d?t th?a thu?n v? m?t chuong tŕnh kích thích kinh t? g?m có m?t s? di?u sau dây: Dân th? thu? s? nh?n l?i ch?ng 600 d?ng - m?t h? gia d́nh có hai l?i t?c khai thu? th́ nh?n 1,200 - và ch? m?t l?n trong nam nay, d? chi tiêu nhi?u hon. Đ?ng th?i, tr? c?p b?o hi?m th?t nghi?p du?c nh?t th?i n?i r?ng, cung nhu thành ph?n s? du?c lănh phi?u th?c ph?m. Và doanh nghi?p có th? gia tang t? l? chi?t c?u d? có thêm hi?n kim d?u tu. (Xin l?i d?c gi? khi ph?i di vào chi ti?t m?m mu?i g?o ti?n dó).

Hành Pháp và L?p Pháp Hoa K? s? th?o lu?n v? chi ti?t áp d?ng theo l?i ông Bush d? ngh? là c?p bách, d? có th? bom thêm ch?ng 140 t? M? kim tuong duong v?i 1% cho m?t n?n kinh t? hàng nam s?n xu?t ra 14,000 t? (13,700 t? vào nam ngoái), v?i hy v?ng nâng m?c tang tru?ng ch?ng 0,50%.

Th? th́ t?i sao các th? tru?ng tài chánh d?u hoài nghi v?i k?t qu? này và làm c? phi?u tu?t giá nhu c?c g?ch khi?n thiên h? nói d?n n?n s?t giá ch?ng khoán toàn c?u?

C? th? gi?i ch? không riêng Hoa K? d?u rên xi?t v? v? kh?ng ho?ng tín d?ng lo?i th? c?p (sub-prime) c?a M?. R?i c? coi dó là nguyên nhân chính y?u làm kinh t? Hoa K? s? b? suy tr?m. Truy?n thông M? dă mau m?n loan tin và lư lu?n nhu v?y, khi?n ngu?i ngu?i, c? ngu?i tiêu th? M?, d?u tin nhu v?y. Ch? s? bán l? vào Tháng Mu?i Hai t?i M? dă s?t 0,4% thay v́ tang, nhu m?i nam hay nhu m?i nhà kinh t? dă d? báo. Khi mà gi?i tiêu th? l?i si?t ch?t h?u bao trong mùa l? l?t th́ kinh t? s? b? suy tr?m trong th?i gian t?i. N?i lo âu v? kh?ng ho?ng cung có th? gây ra kh?ng ho?ng v́ gi? thuy?t bi quan nh?t - nêu ra t? Tháng Tám trên c?t báo này - dă x?y ra trong th?c t?.

Nhung n?n sub-prime hay là s? h?t ho?ng c?a truy?n thông m?i khi?n mi?ng túi càn khôn khép l?i r?i?

N?u là do ch? d? tín d?ng quá l?ng l?o dă gây ra v? kh?ng ho?ng sub-prime, v́ sao d? ngh? kích c?u v?i hóa don 140 t? l?i không d? c?p ǵ t?i vi?c ch?n ch?nh l?i ch? d? ?y? Lư do là các chính khách không c?n ch?a b?nh trong xuong t?y mà ch? cho con b?nh m?t li?u thu?c b? là xong! Tranh c? Tháng Mu?i M?t m?i là d?ng l?c. N?n m? dân nh?t th?i m?i là v?n d?. Hu?ng h?, chính khách M? m?i là nh?ng ngu?i xua kia dă m?nh mi?ng khuy?n khích, th?m chí yêu c?u, các công ty tín d?ng ph?i có chuong tŕnh tài tr? cho nh?ng ngu?i không có kh? nang mua nhà.

 

Chuy?n th? hai là chu k? kinh doanh

 

Thông thu?ng, kinh t? c? tang tru?ng d?u ch?ng sáu nam là có lúc d́nh d?ng, b? suy tr?m m?t g?n m?t nam. Tính trung b́nh t? hon n?a th? k? nay t?i M? th́ suy tr?m thu?ng kéo dài 10 tháng là h?t. L?n tru?c, sau v? b? bóng d?u tu c? phi?u nam 2000, kinh t? M? b? suy tr?m t? Tháng Ba d?n Tháng Mu?i M?t nam 2001, là m?t nam b? kh?ng b? và x?y ra v? phá s?n d?ng lo?t c?a nhi?u t? h?p kinh doanh b?t luong (v? Enron...).

T? khi h?i ph?c vào cu?i nam 2001 ?y d?n cu?i nam 2007 - trong sáu nam có chi?n tranh, d?u thô tang giá g?p ba và dô la m?t giá m?t n?a - n?u kinh t? M? có suy tr?m th́ cung là b́nh thu?ng, theo chu k? kinh doanh dă t?ng ch?ng ki?n trong l?ch s? c?a kinh t? th? tru?ng.

Trong nam qua, kinh t? M? có t?c d? tang tru?ng là 0,6% trong quư I, r?i v?t lên 3,8% trong quư II, r?i 4,9% vào quư III, t?c là v?n tang tru?ng m?nh khi trái bóng sub-prime b?t d?u x́, r?i b?. N?u trong quư IV (t? Tháng Mu?i d?n Tháng Mu?i Hai nam 2007 v?a qua) mà t?c d? tang tru?ng có gi?m, t? 4,9% xu?ng c̣n 1,3% nhu nhi?u ngu?i d? doán th́ cung không là s? l?, và ch?ng hoàn toàn v́ v? sub-prime.

Mà n?u có cho r?ng kinh t? M? s? m?t toi 200 t? trong t?ng s? n? sub-prime là 500 t? th́ cung ch? b?ng 1,4% t?ng s?n lu?ng GDP. So v?i v? l? lă các qu? ti?t ki?m và tài tr? (v? S&L trong các nam 1986 t?i 1991) th́ chua b?ng phân n?a: l?n dó, kinh t? M? m?t 3,2% t?ng s?n lu?ng. Mà không b? kh?ng ho?ng!

Nam 2001, khi kinh t? M? b? suy tr?m r?i nu?c M? b? kh?ng b?, tinh th?n “kh?n c?p” dă khi?n Qu?c H?i c?a ḿnh m?t nam tháng m?i cho m?i ngu?i dân th? thu? lănh ba tram b?c d? c?p c?u kinh t?. Hi?u ?ng c?p c?u ?y m?t m?t nam m?i gây tác d?ng, khi kinh t? M? dă ra kh?i suy tr?m t? lâu!

 

Bây gi?, nói d?n chuy?n “c?p th?i vu”, mua dúng mùa h?n, v?n d? th?i di?m

 

Nam nay, tinh th?n “kh?n c?p” l?i là d? m?c nóng, không v́ nu?c M? lâm chi?n t?i Iraq hay v́ v? sub-prime, mà v́ các chính khách Hoa K? dang nh́n vào t?m l?ch tranh c?. Mau v?i ch?, v?i vàng lên v?i ch?!... H? mong r?ng khi c? tri di b?u vào ngày mùng 4 Tháng Mu?i M?t này th́ dă có thêm vài tram b?c trong túi, và nh? d?n công lao c?a h?!

C̣n vi?c chi d?ng kho?n ti?n dó ra sao là chuy?n... sang nam m?i bi?t du?c. Khi dó, kinh t? dă ra kh?i suy tr?m t? lâu và có khi c̣n s? l?m phát v́ ti?n bom ra quá nhi?u, vào lúc h?t c?n thi?t. Nhung ít ra các chính tr? gia cung gây du?c ?n tu?ng là h? quan tâm d?n d?i s?ng ngu?i dân.

V́ v?y mà các th? tru?ng qu?c t? m?i hoài nghi v? kh? nang ?ng phó c?a chính tru?ng M?! May ra, vào tu?n t?i, khi lăi su?t t?i M? s? l?i du?c h? n?a, và h? m?nh, ngu?i ta m?i t?m yên tâm, và suy nghi l?i v? vi?c chi tiêu. Hay v? nguy co l?m phát, m?t h?u qu? b?t ng? c?a tranh c? t?i M?.

H?i sao mà th? gi?i ít tin tu?ng vào lănh d?o M?, mà ch? tin vào gi?i tiêu th? Hoa K?! Hăy tiêu xài di, cho chúng tôi d? kh?!

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here