Hình bên:  M?t cu dân bu?c qua m?t thân cây b? tr?c g?c vì tr?n cu?ng phong Nargis, ? Yangon, hôm Th? Ba, 6 Tháng Nam, 2008. Ðài phát thanh qu?c gia c?a Mi?n Ði?n hôm Th? Ba nói thi?t h?i lên d?n hon 22,000 ngu?i ch?t, 41,000 ngu?i m?t tích và có th? có t?i m?t tri?u ngu?i tr? thành không nhà. (Hình: AP)

YANGON, Myanmar (AP) - Trong lúc c?ng d?ng qu?c t? dang chu?n b? d? c?p t?c dua ph?m v?t c?u tr? d?n Myanmar, s? t? vong vì con l?c xoáy Nargis dã lên quá 22,000 ngu?i hôm Th? Ba ngày 6 Tháng Nam, và hon 41,000 ngu?i khác b? m?t tích, theo tin t? dài phát thanh qu?c gia.

Có d?n 1 tri?u ngu?i có th? s?ng trong tình tr?ng không nhà sau khi l?c xoáy Nargis th?i qua qu?c gia vùng Ðông Nam Á vào sáng s?m Th? B?y. Myanmar còn du?c bi?t du?i tên Burma và Mi?n Ði?n. M?t s? ngôi làng dã hoàn toàn b? tiêu h?y và các khu v?c tr?ng lúa r?ng l?n dã b? phá s?ch, theo Chuong Trình Th?c Ph?m Th? Gi?i (World Food Program WFP).

Các hình ?nh chi?u trên dài truy?n hình nhà nu?Ôc cho th?y nh?ng g?c cây l?n và các tr? di?n n?m ng? nghiêng trên du?ng cùng nh?ng can nhà m?t mái n?m trong làn nu?c mênh mông ? vùng châu th? sông Irrawaddy, noi du?c coi là v?a lúa c?a Myanmar.

“T? các báo cáo chúng tôi nh?n du?c, có nh?ng ngôi làng dã b? san b?ng và con s? ngu?i ch?t có th? còn lên cao nhi?u hon n?a,” Mac Pieczowski, ngu?i d?ng d?u van phòng T? Ch?c Di Dân Qu?c T? (International Organization for Migration IOM) ? Yangon cho hay trong b?n thông cáo g?i d?n báo chí.

Ch? d? quân s? ? Myanmar dua ra d?u hi?u cho th?y h? hân hoan chào dón s? giúp d? c?a qu?c t?, theo tin t? Liên Hi?p Qu?c hôm Th? Ba, m? du?ng cho m?t chi?n d?ch c?u tr? r?ng l?n t? các t? ch?c qu?c t?.

Tuy nhiên, nhi?u nhân viên c?u tr? Liên Hi?p Qu?c v?n còn ch? d?i du?c c?p chi?u khán d? vào Myanmar, theo l?i Elisabeth Byrs thu?c Van Phòng Ði?u Hô?p Nhân Ð?o Liên Hi?p Qu?c.

“Chính quy?n Myanmar có cho th?y m?t s? c?i m?,” bà Byrs nói. “Chúng tôi hy v?ng là s? có du?c chi?u khán càng s?m càng t?t, trong nh?ng gi? s?p t?i. Chúng tôi nghi là gi?i h?u trách hi?u du?c s? tr?m tr?ng c?a tình hình và h? s? hành x? theo dúng nhu c?u.”

L?i kêu g?i s? tr? giúp t? bên ngoài là di?u b?t thu?ng d?i v?i các tu?ng lãnh cai tr? Myanmar, nh?ng ngu?i t? lâu nay dã t? ra nghi ng? các t? ch?c qu?c t? và ki?m soát ch?t ch? m?i hành d?ng c?a h?. M?t s? t? ch?c, k? c? H?i H?ng Th?p T? Qu?c T? và Bác Si Không Biên Gi?i, dã ph?i gi?i h?n ho?t d?ng c?a h? vì lý do này.

Shari Villarosa, gi?i ch?c ngo?i giao cao c?p nh?t c?a Hoa K? t?i Yangon, cho chuong trình “Today” c?a h? th?ng truy?n hình NBC hay r?ng con l?c xoáy dã qu?t tr?c g?c nh?ng cây c? th? l?n trong thành ph?, k? c? nh?ng cây cao d?n “6,8,10 t?ng l?u và có du?ng kính t? 1.5 m d?n 1.8 m và nh?ng cây này roi xu?ng mái nhà dân.”

Tr?n l?c xoáy x?y ra ch? m?t tu?n l? tru?c ngày có cu?c trung c?u dân ý v? b?n hi?n pháp m?i mà gi?i lãnh d?o quân s? ? Myanmar dã hy v?ng s? di?n ra êm th?m và có l?i cho h? dù r?ng có s? ph?n d?i c?a phong trào dân ch? trong nu?c. Tuy nhiên, thiên tai này có th? làm bùng lên tình tr?ng cang th?ng chính tr? hi?n nay.

Ðài phát thanh nhà nu?c nói r?ng cu?c b? phi?u ngày th? B?y s? du?c d?i l?i d?n ngày 24 Tháng Nam ? kho?ng t? 40 d?n 50 noi ? Yangon và b?y noi trong vùng châu th? Irrawaddy, noi b? ?nh hu?ng n?ng n? c?a tr?n bão v?a qua. B?n tin cung nói r?ng cu?c b?u c? s? di?n ra nhu d? trù ? nh?ng vùng khác.

Quy?t d?nh này dã nhanh chóng g?p ph?i s? ph?n d?i c?a nh?ng ngu?i tranh d?u và các t? ch?c nhân quy?n, kêu g?i h?i d?ng quân nhân hãy chú tr?ng vào các n?n nhân thiên tai. (V.Giang)