YANGON, Myanmar (AFP) - Ch? d? cai tr? quân s? ? Myanmar hôm Th? B?y ngày 10 Tháng Nam dã kh?i s? phân ph?i ph?m v?t c?u tr? do qu?c t? g?i d?n. Th? nhung chính quy?n l?i g?n tên các tu?ng lãnh cao c?p trên nh?ng thùng c?u tr? nh?m m?c dích bi?n n? l?c c?a th? gi?i sau v? thiên tai kh?ng khi?p h?i tu?n qua thành m?t cu?c tuyên truy?n cho cá nhân các tu?ng lãnh.

Liên Hi?p Qu?c dã g?i thêm ba phi co và m?t s? xe v?n t?i ch? d?y hàng hóa, dù r?ng ch? d? quân s? dã t?ch thu hai chuy?n hàng d?u tiên. Ch? d? cung cho phép m?t phi co v?n t?i quân s? Hoa K? dua hàng hóa t?i dây Th? Hai tu?n sau, nhung các chuyên viên c?u tr? qu?c t? v?n b? ngan c?n không cho nh?p n?i.

H? th?ng truy?n hình nhà nu?c liên t?c chi?u hình ?nh c?a các tu?ng lãnh, k? c? thành ph?n lãnh d?o g?m có Thu?ng Tu?ng Than Shwe, dang trao các h?p quà cho n?n nhân s?ng sót sau thiên tai ? nh?ng bu?i l? du?c t? ch?c rình rang.

M?t h?p quà mang tên c?a Trung Tu?ng Myint Swe, m?t ngôi sao dang lên trong h?i d?ng lãnh d?o quân s?, v?i hàng ch? d?m l?n che khu?t m?t hàng ch? nh? hon “Vi?n tr? c?a Vuong Qu?c Thái Lan.”

“Chúng tôi dã th?y các c?p ch? huy vùng d? tên h? lên các thùng d? c?u tr? g?i t? các qu?c gia trong vùng Á Châu, nói r?ng dây là quà t?ng c?a h? và sau dó phân ph?i trong vùng h? ki?m soát,” theo l?i Mark Farmaner, giám d?c c?a t? ch?c Burma Campaign UK, tranh d?u cho nhân quy?n và dân ch? t?i Myanmar.

“Hàng c?u tr? s? không d?n du?c nh?ng vùng c?n có nh?t,” ông cho hay t?i London.

Ngu?n tin t? h? th?ng truy?n thông nhà nu?c cho hay có 23,335 ngu?i dã thi?t m?ng và 37,019 ngu?i m?t tích sau con l?c xoáy Nargis làm chìm ng?p nhi?u làng m?c trong vùng châu th? sông Irrawaddy. Các t? ch?c c?u tr? qu?c t? cho hay con s? thi?t m?ng có th? lên cao hon 100,000 trong khi tình hình tr? nên t?i t? hon.

Liên Hi?p Qu?c u?c lu?ng r?ng có t? 1.5 tri?u d?n 2.5 tri?u ngu?i dã b? ?nh hu?ng tr?m tr?ng và dã bày t? s? lo ng?i v? nhu c?u ph?i c?p th?i chôn c?t các thi hài r?i rác kh?p noi.

V?i h? th?ng di?n tho?i không ho?t d?ng, du?ng sá t?c ngh?n và h? th?ng phân ph?i di?n b? phá h?y, vi?c liên l?c các khu v?c b? cô l?p trong vùng châu th? coi nhu b?t kh? thi, c?ng vào dó là nh?ng khó khan gây ra b?i vi?c thi?u các nhân viên c?u tr? qu?c t? giàu kinh nghi?m cùng máy móc phuong ti?n.

Tuy nhiên ch? d? quân s? t?i Myanmar dã t? ch?i không c?p chi?u khán cho các chuyên gia ngo?i qu?c, nói r?ng h? s? ch? ch?p nh?n hàng hóa c?u tr? t? các t? ch?c tu nhân qu?c t? cung nhu các chính ph?, và r?i sau dó s? t? phân ph?i s? hàng hóa c?u tr? này.

Ông Farmaner nói r?ng th? gi?i c?n ph?i dua tr?c ti?p ph?m v?t c?u tr? d?n t?n tay n?n nhân ? Myanmar, cung du?c bi?t du?i tên Burma.

“Nh?ng ngu?i chúng tôi ti?p xúc t?i Burma nói r?ng hàng c?u tr? ph?i du?c chuy?n d?n b?ng m?i cách ngay c? khi ch? d? không cho phép,” ông nói. “Chúng ta dã có m?t tu?n l? d? thuy?t ph?c ch? d? ph?i hành x? cho dúng nhung h? v?n ngan c?n vi?c tr? giúp. Do dó c?ng d?ng th? gi?i c?n ph?i th?c t?nh và có nh?ng bu?c m?nh b?o hon.”

Tuy nhiên, nh?ng qu?c gia và t? ch?c c?p vi?n ch?c s? không theo du?i các hình th?c chuy?n giao don phuong nhu th? dù vì s? s? x?y ra nh?ng v?n d? ngo?i giao l?n.

Cho d?n nay, các nhân viên c?u tr? dã ti?p xúc du?c v?i kho?ng 220,000 n?n nhân, ch? m?t s? nh? c?a nh?ng ngu?i b? ?nh hu?ng b?i con l?c xoáy, theo ngu?n tin H?ng Th?p T? hôm Th? Sáu. Có ba chuy?n phi co c?a H?ng Th?p T? ch? d?y l?u và các ph?m v?t c?p c?u dã dáp xu?ng hôm Th? Sáu mà không g?p tr? ng?i nào.

Tuy nhiên chính quy?n Myanmar dã t?ch thu hai chuy?n phi co ch? bánh khô có ch?t dinh du?ng cao, d? d? nuôi 95,000 ngu?i, do Chuong Trình Th?c Ph?m Th? Gi?i (World Food Program WFP) c?a Liên Hi?p Qu?c g?i t?i. Dù b? t?ch thu, WFP dã g?i thêm ba chuy?n phi co khác hôm th? B?y t? Dubai, Cambodia và Ý, dù r?ng các chuy?n hàng này cung có th? b? t?ch thu.

“Chúng tôi dang làm vi?c liên t?c ngày dêm v?i phía chính quy?n d? b?o d?m r?ng s? hàng hóa c?u tr? này s? vào d?n nh?ng vùng c?n có nh?t,” phát ngôn viên WFP Marcus Prior cho bi?t t?i Bangkok, Thái Lan.

Richard Horsey, m?t phát ngôn viên c?a Liên Hi?p Qu?c nói r?ng s? hi?n di?n qu?c t? t?i Myanmar c?n thi?t trong vi?c di?u d?ng tàu bè, tr?c thang và xe v?n t?i d?n các khu v?c trong vùng châu th?.

Ông c?nh cáo r?ng hi?n dang có nguy hi?m s? x?y ra tình tr?ng d?ch t? vì thi?u nu?c s?ch và di?u ki?n s?ng thi?u v? sinh.

Các tiên doán khí tu?ng là có mua l?n trong nh?ng ngày s?p t?i ch?c ch?n s? làm cho tình hình tr? nên tr?m tr?ng hon. Các nhà ngo?i giao và các t? ch?c c?u tr? c?nh cáo r?ng s? ngu?i ch?t có th? lên d?n quá 100,000 vì tình tr?ng b?nh t?t và hàng ngàn tr? em có th? b? m? côi. (V.Giang)