Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta

Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Người Việt 25 năm:Nhân viên và nhiệm vụ của Công Ty Phát Hành Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến - Sơ lược về Phong Trào Thanh Niên thập niên 1960 tại nước ta Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Ban biên tập hiện nay Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Ban biên tập hiện nay Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời "Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời "Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."... Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Vào khoảng 11 giờ sáng trở đi tất cả các bộ phận của tờ báo hoạt động mạnh. Trước tiên là những lời phê bình xây dựng, đôi khi “mắng mỏ” của các độc giả gọi điện thoại đến than phiền về hình ảnh bài vở, về lỗi chính tả, về từ ngữ trong nước, về quan điểm của một bài viết nơi trang Diễn Ðàn... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình... 10% của 25 năm Nhật Báo Người Việt. Quay tới quay lui mà tôi đã làm freelance với ban Biên Tập Nhật Báo Người Việt cũng vừa được 2 năm 6 tháng. Thời gian chỉ là 10% con đường Nhật báo Ngươi Việt đã đi qua. Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2) "PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút. Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."... Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2) "PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút. Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."... Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp. Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp. Người Việt 25 năm: Front Desk Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết. Người Việt 25 năm: Front Desk Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết. Sơ lược về Phong Trào Thanh Niên thập niên 1960 tại nước ta "Nói chung, sinh viên, học sinh chỉ là một nhân tố trong phong trào thanh niên. Những nhân tố khác phải kể đến là các hội đoàn thanh niên. Trong hội đoàn này còn có hai tổ chức như Thanh Niên Chiến Ðấu thuộc hệ thống của Tổng Nha Thanh Niên do Ty Thanh Niên tổ chức. Nhóm này về số lượng người thì khá lớn nhưng không có hoạt động gì đáng kể và bị điều khiển từ chính quyền hay quân đội. Một nhân tố khác là lực lượng đông đảo là các hội hay đoàn thể tôn giáo, các hội sinh viên như Phật Giáo, Công Giáo, đại học...." Giuse VŨ KÝ NGÔ HỰU LÊ HUỲNH HOÀNG LÝ ĐỨC THẮNG NGÔ CÀN TRÌ HUỲNH VINH LÊ HUỲNH HOÀNG GIOAN BAOTIXITA VŨ MINH NGHIỄM LÊ ĐÌNH TOẠI TRẦN MẠNH LĂNG CAO VĂN TƯỜNG NGUYỄN VĂN LỘC NGUYỄN VĂN HỒNG NGÔ HỰU LÊ THÀNH ĐẠT	Nh?ng Gì Còn Nh? So lu?c v? Phong Trào Thanh Niên Th?p Niên 1960 t?i nu?c ta Ð? Tang Bí ghi (Bài di nhi?u k?) K? 4 (ti?p theo) Có v?y chúng ta m?i th?y vai trò quan tr?ng nhu th? nào c?a thanh niên th?i gian tru?c dó, và m?i th?y bây gi? phong trào dã lui th? chính tr? nhu th? nào, ch?p nh?n hi?n tr?ng, dã th?a hi?p v?i chính quy?n nhu th? nào, d? th?y phong trào dó không còn tin tu?ng ? kh? nang l?t d?, dúng hon không tin tu?ng hy v?ng l?t d?, không can thi?p vào công vi?c c?a chính ph? trung uong. H? mu?n gi? phong trào trong tay h? d? h? có th? di vào chi?u sâu c?a nh?ng công tác, và d? công chuy?n chính tr? quân s? trong tay các ngu?i trách nhi?m, mà vi?c này cung là k?t qu? s? s?p d?t c?a Tòa Ð?i S? M?. Cái chuy?n bi?n v? quân s? Tháng Sáu 1965 là cái chuy?n bi?n c?n thi?t, vì lúc dó vi?c d? b? quân M? vào Vi?t Nam chính y?u dã hoàn thành xong, vi?c d? b? vào mi?n Trung, d?c bi?t là Ðà N?ng, dã du?c ti?n hành. Sau này chúng ta có d?p ph?ng v?n ông Bùi Di?m, lúc dó là B? Tru?ng Ph? Th? Tu?ng c?a Th. T. Phan Huy Quát, dã k? l?i ngu?i M? tránh dua quân vào m?t cách tr?c ti?p do bài h?c th?i Ngô Ðình Di?m. N?u d?t v?n d? ra s? d?ng vào truy?n th?ng hang hái bài ngo?i, nghi ng? s? có m?t quân d?i ngo?i qu?c c?a ngu?i Vi?t Nam sau kinh nghi?m v?i Pháp. Th? d?n là nh?ng ngu?i dù ?ng h? s? có m?t c?a quân d?i M? thì cung bi?t là s? có m?t c?a M? s? gây ra ph?n ?ng b?t l?i. Do dó, ngu?i M? dã kín dáo dua quân vào v?i lý do d? b?o v? các co s?, các can c?, tàu bay... M? ch? không ph?i d? chi?n d?u. Bây gi? chúng ta du?c bi?t dó là k? ho?ch d? quân. K? ho?ch d? quân dã du?c gi?i quy?t ?n th?a v?i chính ph? dân s?. Còn k? ho?ch kinh t?, v? xã h?i, thanh niên thì k? nhu b? trí xong chi?n tru?ng, bây gi? giao l?i cho quân s? d? có th? ti?n hành k? ho?ch quân s?. Trong hai bi?n c? v?a k?, bi?n c? ngu?i M? l?ng l? dua quân vào v?i lý do ng?n h?n và c? th? ch? không tr?nh tr?ng nhu th?i ông Di?m (T.T. Kennedy v?a dua thu, v?a c? ông Phó T.T. Johnson d?n nói chuy?n tr?c ti?p v?i T.T. Di?m. Nói chuy?n m?t l?n chua du?c, l?i yêu c?u nói chuy?n l?n th? hai, l?n th? ba, r?i dây dua, r?i T.T. Di?m câu th?i gian b?ng cách g?i thu qua M?, giao cho B? Tru?ng Ph? Tá Qu?c Phòng mang qua, v?i l?i d? ngh? thay vì dua quân M? vào Vi?t Nam thì tang quân s? Vi?t Nam thêm vài tram ngàn. Ngu?i M? l?i ph?i th?a hi?p b?ng cách th?a mãn m?t ph?n d? ngh? c?a Vi?t Nam. Sau dó c? ông Kennedy và ông Di?m d?u bi?n luôn, nên th?i k? Johnson ngu?i ta di khéo léo hon.) Bi?n c? này khi?n phong trào gi?i tr? nam 65 khi thành hình dã ph?i ch?u hai h?u qu?: Th? nh?t là nó l?ng thinh tru?c vi?c quân M? vào Vi?t Nam, th? hai là l?ng thinh tru?c vi?c trao quy?n hành t? dân s? qua quân d?i. Ðó là cái giá ph?i tr? cho phong trào nhung nh? v?y mà có phong trào thanh niên làm du?c nh?ng vi?c khác nhu t?p h?p ngu?i, t?p lãnh d?o, t?p di?u khi?n, chi ph?i vào các sinh ho?t khác nhu v? van hóa, xã h?i và nông thôn. Thí d? di?n hình là Phong Trào Tâm Ca, dã không th? thành hình n?u không có phong trào thanh niên. Phong Trào Tâm Ca v?a là ngu?i hu?ng th? t? phong trào thanh niên, v?a là ngu?i tác d?ng ngu?c l?i phong trào này. R?i d?n sinh ho?t xu?t b?n trong gi?i tr?. M?t di?m n?a quan tr?ng là co h?i m? m?t cho gi?i tr? v? nông thôn, h? di v? các t?nh, qu?n, làng xã, ti?p xúc th?o lu?n v?i các c?p chính quy?n. H? du?c b?t tay vào các d? án nh? bé nhu dào gi?ng, b?c c?u, t? ch?c l?p h?c, t?i nh?ng vi?c to hon nhu di?u d?ng vài tram ngu?i t? nh?ng kho?ng cách hàng tram cây s? cho các tr?i. Ðó là co h?i cho thanh niên có th? nói cung gi?ng nhu h?i nam 1945. Ph?n chót có th? nói v? giai do?n này là m?i de d?a xung d?t gi?a 3 cái tr?c: tr?c Ph?t Giáo - Công Giáo, tr?c Dân S? - Quân S?, tr?c Nam - B?c, thì nh? s? k?t h?p trong phong trào này mà tránh du?c. Ngoài ra, do nh?ng ti?p xúc, trao d?i gi?a các thành ph?n tr? tiêu bi?u c?a m?i nhóm trong phong trào này mà gi?i tr? h?c t?p du?c cái l?i làm vi?c, bàn b?c, và l?n d?u tiên h? h?c du?c cái trò choi chính tr?, t?c là trò choi th?a hi?p, chia s? ?nh hu?ng, chia s? gh?, hay là chia s? c?m tu?ng, t?o nh?ng m?i liên h? cá nhân, tránh nh?ng xung d?t do kích d?ng tình c?m v?n x?y ra nh?ng nam tru?c dó. Nh? nh?ng m?i liên h? dó, su?t th?p niên sau này, t?o ra nh?ng di?u ki?n lãnh d?o m?i, là m?t d?u tu lâu dài v? lãnh d?o, kéo dài cho d?n c? sau 1975. Tóm l?i, hai l?p tr? 1945 và 1965 là quan tr?ng nh?t trong khung c?nh toàn b? phong trào thanh niên do nh?ng dóng góp, nh?ng tác d?ng vào xã h?i. Có th? nói gi?i tr? nam 1965, v?i t?t c? nh?ng thi?n chí, nh?ng ngây tho v?i s? dè d?t, v?i t?t c? nh?ng thành công cung nhu th?t b?i chua cay, dã t?o cho l?p tr? 1965 thành l?p tr? già d?n nh?t, da d?ng nh?t d? sau này có th? dóng góp vào vi?c phát tri?n qu?c gia. Minh: Tu?n tru?c tôi có m?t cú di?n tho?i t? bên Ð?c g?i qua, thì là cái anh Phan Th? T?p nó di qua Ð?c d? nó làm dám cu?i cho con nó, con nó du h?c bên dó r?i ch?c ? luôn, bây gi? nó làm Giám Ð?c Ngân Hàng - Công Thuong Ngân Hàng. Qua bên dó nó ? v?i ông Thích Nhu Ði?n, nó thân v?i ông Thích Nhu Ði?n l?m. Nó k? “N?m trong chùa Bát Nhã, thu vi?n c?a ?ng tôi d?c h?t, d?c h?t Th? K? 21, cái gì còn l?i tôi d?c h?t, tôi th?y nhóm ch? truong là nhóm m?y anh Chuong Trình Hè.” Anh ta d?c k? l?m, dánh giá t? báo cao. Anh ta nói “Trong nu?c thì tôi nghe nói v?y thôi ch? không có t? báo gì d? d?c h?t và d?c cái dó thì có nhi?u v?n d?. Trong nu?c mình cung nghe nói d?n r?i cung có chút ph?t qua l? m? thì nh? dó, nh? d?c cái dó mà th?y rõ nhi?u vi?c hon.” Ð?i khái nhu v?y dó, m?t ngu?i c?a th?i dó bây gi? h? d?n co quan ngôn lu?n c?a nhóm này h? tìm th?y cái gì nó rõ hon. Y?n: Nói cho cùng thì th?p niên 1960 nó có cái gì liên t?c cho d?n bây gi?. Thì m?t trong nh?ng cái liên t?c nh?t là cái Th? K? 21, cái Ngu?i Vi?t, cái gì dó mà n?u mà không khéo thì nhi?u ngu?i ngu?i ta nghi m?t cách nó hoi s?p d?t là m?t cái nhóm nó c?u k?t t? ngày dó theo cái nghia nào dó. Nhung mà m?i vi?c nó không d?n n?i s?p d?t quá nhu v?y. Nhung mà trong th?p niên 1960 dâu có còn dâu n?a, th?c s? th?p niên 1960 nó còn m?t cái l?n hon nhi?u là cái Ph?t Giáo, nhung mà cái Ph?t Giáo thì nó l?n quá cho nên d?n bây gi? nó chua k?t t? rõ ràng là cái gì, nó còn thành danh ba b?y th?, ngay c? Công Giáo cung k?t t? thành m?t th? Công Giáo Hòa Bình, ph?i không nào? Nó cung ra nhi?u th? và nh?ng cái dó nó qu?c t? quá. Cái ông Ph?t Giáo Vi?t Nam thì qu?c gia quá, qu?c n?i quá, ?ng ch? qu?c t? gì c? cho nên nó có cái l?m c?m c?a qu?c n?i, nhung cái anh qu?c t? l?i có cái b?t l?c c?a anh qu?c t?, nghia là nó b? d?ng, hon n?a nó di?u d?ng t? m?t phía nào h? cái gì cung ph?i ch? ch? d?i d?i, h? b? m?t khuôn kh? nào l?n lao (bao l?y). H?i xua trong nu?c mình cung tu?ng Công Giáo cung là v?y v?y, ra ngoài này di h?c h?i các th? này kia thì mình th?y cái Công Giáo Vatican nó là m?t cái system vi d?i l?m, vì nó là Roma mà cái Roma tôn giáo nó k?t n?i cái Roma th? t?c c?a th?i Ð? Qu?c La Mã. Ð? Qu?c La Mã nó ch?t di nó d? l?i cái Holy Ambai, Holy Ambai cung không t?n t?i du?c mà ch? m?i H?i Thánh t?n t?i, nh?t là bây gi? nó còn th?ng du?c C?ng S?n n?a thì nó ghê h?n l?m. Tuong lai trên th? gi?i thì nó kình d?ch nhau v?i tu b?n M? thôi, tu b?n M? là Tin Lành d?i khái th?, nhung mà bây gi? trên bình di?n nào dó thì Tin Lành v?i Công Giáo ngu?i ta tìm cách d?i k?t v?i nhau. Thí d? nhu Giáo H?i Lithuran thì d?n d?u nam t?i nó có nh?ng hình th?c nó hòa gi?i v?i Công Giáo ch?ng h?n. Th? nhung bây gi? nh?ng trào luu dó là trào luu cu, bây gi? gi?i trí th?c m?i, gi?i trí th?c tr? h? không còn gi?i h?n trong ph?m vi tôn giáo n?a, nhu ngu?i Tàu nói v? ph?m vi d?i d?ng nhi?u hon. Môi sinh h?? Môi sinh là d?i d?ng ch? gì n?a. Môi sinh dâu có biên gi?i gì n?a dâu. Hay là nh?ng va ch?m van hóa hay là c? nh?ng v?n d? khoa h?c không gian mai m?t nó n?u có nh?ng thiên th? tinh th? gì nó ?nh hu?ng lên các hành tinh các th? này kia, nh?ng cái dó là xa xôi nh?ng cái dó d?u là workship h?t. Bây gi? thì không th?y có d?u v?t gì nhung mà vài ba th?p niên ch?c nó cung thay d?i nhi?u. Nh?ng chuy?n trong nu?c mình v?i nhau nó là nh?ng chuy?n nho nh?, tr? tr? thôi, mình thu x?p v?i nhau, thu x?p du?c v?i nhau thì ch?y ra choi trò choi l?n nó vui hon, không thì nó c? l?n qu?n v?i nhau. Nhung mà ph?i b?t d?u l?i t? cái th?i 60. Cái dám nam 40 hay nh?t c?a h? là d?c l?p và th?ng nh?t, d?c l?p kh?i di t? 40 và t?i 76 h? th?ng nh?t coi nhu là thành công t?t d?nh r?i. Nhung mà cái th?ng nh?t ph?i tr? b?ng m?t cái giá t?c là t?t c? nh?ng cái s? quá dà c?a nó. Bây gi? cái giá dó dang du?c tr?. Bây gi? cái th? h? 60 nhu c?u c?a nó không ph?i là th?ng nh?t mà là phát tri?n và con ngu?i nhân b?n hon. Nhung bây gi? nó có v? l?n x?n l?m gi?ng nhu cái h?i mà 75-76 thì th?ng nh?t là oai hùng l?m nhung mà tru?c dó nam nam thì coi nó nhu nát bung, nh?ng cây s? chót, nh?ng anh l?c si mà di t?i cây s? chót thì coi nó t? toi l?m. Nhung mà nó ch? c?n vu?t qua khúc t? toi cu?i cùng và nó vào t?i v?n d?ng tru?ng vòng chót, ch?y d?n dích d?n r?i... Th? thì cái th? h? 60 này cái th?i d?i này cái kho?ng này coi nó... dúng là nát bung tan tác d? m?i chuy?n h?t thi?u di?u là t? t? n?a. Nhung mà bi?t dâu di khéo khéo m?t th?p niên n?a hay là hon m?t th?p niên n?a s? vào t?i cái v?n d?ng tru?ng, t?i vòng chót gi?ng nhu ông l?c si b?n muoi d?m ch?y t?i d?m chót. Tóm l?i, m?y b?a n?a chúng mình th? bàn v?i nhau m?t chút thì tùy cái co duyên c?a m?i anh em, ngu?i thì m?i d? c?p t?i thì h? cung s? b?t d?u suy nghi, nh?ng anh em khác thì suy nghi nó s?n sàng hon ph?i không? Nhung cái d?u hi?u dó là mình làm m?t cái công trình t?p th? mà không ph?i là kinh doanh buôn bán gì mà cung ch?ng ph?i di tr?i di búa gì, mà dây là m?t công trình có tính cách v? tinh th?n nhi?u hon, d?a vào ký ?c chung, d?a vào m?t d?ng l?c ti?m tàng chung là hu?ng v? m?t tuong lai nào không bi?t ch?c, nhung di?u tin tu?ng rõ l?m, là nó có m?t tuong lai nào dó b?i nu?c mình gi? mà không có hy v?ng vào tuong lai thì khó mà s?ng. Nhu chuy?n v? kh?ng ho?ng kinh t? Á Châu, các noi nó b?t d?u nó di ra thì mình l?i l?m sâu vào. Ngày d?u c?a cái crisis dó thì Vi?t Nam thích l?m, nói là chúng tôi ch? sao h?t, co c?u c?a chúng tôi lành m?nh l?m nó không có b? ?nh hu?ng gì c?. Nhung k? th?c là vì mình nghèo quá mình d?ng ? ngoài vòng. Nhung bây gi? mình b? ?nh hu?ng vì nh?ng nh?ng nu?c b? ?nh hu?ng thì nó ngung d?u tu và rút ti?n b?c t? nu?c mình ra, nó mang v? gi?i quy?t ? nu?c nó, thì t?i lu?t mình b? kh?ng ho?ng. Hàng hóa mình cung không bán du?c mà bây gi? các giai t?ng lãnh d?o các giai t?ng thành ph? mình an choi v?i l?i an ch?n d?u này d?u n? quen r?i, bây gi? b? rút l?i các anh dâu có ch?u du?c thì các anh bóc l?t, mà bóc l?t ai bây gi? ch? có bóc l?t b?n nông thôn thôi. B?n nông thôn, nói dúng ra có ông Nguy?n Huy Thi?p dó dúng là ông nông thôn, d?c cái lô truy?n ng?n c?a ông ?y mà Van Ngh? m?i xu?t b?n hay l?m. Ðúng là cái anh chàng này nó nói v? nông thôn mi?n B?c thôi mà nó nói nông thôn mi?n B?c nhu là m?t th? nông thôn d?i Trung C? ?y, thì cái lo?n nông dân Vi?t Nam là cái lo?n nông dân dó ch? dâu có cách nào mà thoát du?c. Có th?y cái nông thôn c?a ông Nguy?n Huy Thi?p này thì m?i hi?u du?c cái nông thôn c?a h?i Tây Son. H?i Tây Son thì ph? xá, b?n nhà binh nhà bi?c r?i thì là b?n thuong nhân ngo?i qu?c vào làm an, thì kh? l?m ch? có m?y ông nông thôn. ? t?nh, r?i huy?n r?i làng này, m?y ?ng bao gi? g?p du?c ông anh hùng áo v?i thì m?y ?ng ch?y lên, thì ? dây nó cung v?y nhung th?c ra th?i k? này v?n d? nông thôn dâu có gi?i quy?t theo cái công th?c xua du?c thành ra không gi?i quy?t du?c thì nó c? tr?m kha ? dó, nó kéo dài hoài cho t?i lúc nào nó có y?u t?. Cái v?n d? Vi?t Nam mình bây gi? khó mà... thí d? nhu là nó t? nh?ng cái k? ho?ch kinh kh?ng, nó chi ph?i toàn tuong lai Vi?t Nam t? lúc nó ra d?i, t?c là nh?ng quan ni?m t? th?i Kissinger v?i Nixon d?n bây gi?, không có m?t cu?n sách Vi?t Nam nào phân tích, d? c?p du?c cái dó b?i nó bàng b?c. Lý thuy?t c?a Nixon v?i Vi?t Nam b? ?nh hu?ng c?a ông Kissinger, mà ?nh hu?ng c?a ông Kissinger b? ?nh hu?ng c?a Âu Châu th? k? th? 19, là làm cách nào mà h?i ngh? ? Vien 1815 cho d?n nam 1870 t?c là nó kéo dài du?c nam muoi lam nhu v?y. Có th? nó kéo dài cho t?i d?u th? k? này nó m?i dánh nhau r?i nó m?i tan nát. Th?i k? dó là th?i k? ?n d?nh và hòa bình lâu dài nh?t c?a Âu Châu. Nó v?n có cách m?ng ch? này, nó v?n có thay d?i này kia nhung mà nó trong m?t gi?i h?n v?a ph?i thôi. Ð?i th? Âu Châu... thì nó v?n là m?t cái ph?c h?p v?a là có tính cách l?ch s? van hóa, v?a là tích cách tâm lý, d?a lý chi?n lu?c c?a h?, th? thì cái ngu?i Âu Châu trong cu?c ngu?i ta th?m cái dó, nh?t là nh?ng ngu?i Âu Châu ? các nu?c nh? h? b? chi ph?i nhi?u do cái ngo?i giao c?a toàn th? Âu Châu, thành nh?ng ông Hung Gia L?i, ông Ba Lan, hay là ông Do Thái luu vong, do dó nó mang nh?ng cái dó vào nu?c M? gi?i thích và thuy?t ph?c du?c nu?c M? di t? cái lu?ng c?c sang cái da c?c. Th? thì (trong khi dó) Vi?t Nam mình dâu có ai có thì gi? nghiên c?u v? Âu Châu dâu. Mà n?u có ai nghiên c?u v? Âu Châu thì tr? thành cái ngu?i di sinh s?ng ? Âu Châu, tr? thành h?c gi? ? bên dó, không phát bi?u b?ng ti?ng Vi?t Nam du?c. Thành th? tóm l?i là ki?n th?c dó c?a ngu?i ta mình không có, còn nhu s? gia gi?i c?a mình nhu ông Phan Huy Lê, thí d? nhu th? h? c?a ông ?y gi?i thì gi?i v? l?ch s? Vi?t Nam ch? không bi?t gì v? Âu Châu, không bi?t gì v? Âu Châu h?t. V? sau này dúng th?i k? các ông tung b?ng náo nhi?t thì b? chi?n tranh d? d?n vào cái th?i k? nghiên c?u vào th?i k? thu?ng c? Hùng Vuong, vào cái th?i k? nghia là nó t?i tam, h? ph?i t?n d?ng óc tu?ng tu?ng quá nhi?u. H? không có thì gi? h? di phân tích nh?ng bài h?c can b?n c?a Âu Châu, c? v?n d? theo k?p s? phân tích c?a nh?ng cái ngành liên ngành c?a Âu Châu, c?a nh?ng th?p niên sau này. H? ch?ng hi?u gì chuy?n bên ngoài, cho nên c? m?t b?n Vi?t Nam mình b?y gi? ngay c? sang dây dông ngu?i nhu th? này, h?c h?i d? m?i th? h?t, d?c sách v? d? m?i th? h?t, thông minh ch?ng kém ai mà không có m?y ai phân tích du?c cái sách lu?c c?a cái th?i mà nó Vi?t Nam hóa chi?n tranh. Cho d?n bây gi? M? ngu?i ta b?t d?u cái s? nghiên c?u v? s? leo thang chi?n tranh Vi?t Nam. Leo thang t? chi?n tranh d?c bi?t sang chi?n tranh gi?i h?n r?i d?n oanh t?c d?n leo thang dó thì bây gi? có th? nói là cái th? h? s? gia th? hai c?a T?ng Th?ng Johnson t?c là cái th? h? mà các giáo su s? c?a các tru?ng Ð?i H?c Texas, mà h? du?c nuôi du?ng b?i nh?ng thu vi?n c?a Johnson hay là nh?ng cái chuong trình mà c?a nhà giàu Texas nó dài th? nghiên c?u v? Johnson thì h? gi?i thích du?c h?t t?t c? các chuy?n: T?i sao Johnson di vào con du?ng nhu th? nhu th?... Ðúng cái gì? Sai cái gì? H? cung chua di qua du?c cái th?i k? Kissinger b?i Kissinger còn lù lù ? dó chua nói ra h?t. Cu?n h?i ký th? ba c?a ông ta v?a m?i ra d?i ch?ng hon m?t nam nay. Thành th? bên M? nó cung còn, dù sao nghia là d?i v?i qu?n chúng nó không bi?t ch? còn gi?i chuyên môn ngu?i ta cung còn bi?t nh?ng quan di?m t?ng quát còn ngu?i Vi?t Nam mình không bi?t nh?ng chuy?n dó. H? hoàn toàn không bi?t chuy?n dó. Cho nên mình v?n còn bàn v? cái chuy?n Vi?t Nam ? cái m?c d? Trung C? dó, t?c là cái m?c d? ? ngoài này nó dã v?a xa M? m?t th? h? r?i, thành ra cái ki?n th?c c?a ngu?i mình trong nu?c v?i l?i c?a gi?i ngo?i giao qu?c t? d? mà u?n n?n d? dua ra cái road map v? Vi?t Nam nó xa cách nhau quá không có tài nào g?n nhau và thông c?m du?c nhau h?t. Và trong tru?ng h?p dó thì mình thi?t thòi. Mình mu?n rút ng?n cái kho?ng cách dó v?i tính cách mình là ngu?i có m?t t?i hi?n tru?ng thì mình tìm cách mình thu cái nhãn quan c?a bên phía mình l?i thu h?p nó l?i d? cho nó focus cho dúng hon. Cách dây m?y ngày tôi có d?c l?i b? M?t Tr?n Hoàng Co Minh c?a dám Cao Th? Dung t?i m?y ngu?i n?a vi?t, so sánh v?i nh?ng câu chuy?n mình nghe du?c anh em ngu?i ta qua dây ngu?i ta k? chuy?n thì bây gi? mình m?i th?y cái bài h?c m?i có dây, t?c là cái bài h?c c?a M?t Tr?n Hoàng Co Minh t?c là có mu?i lam nam bây gi? cung g?n mu?i tám nam r?i t?c là nó b?t d?u t? nam 1981-1982 d?n bây gi? 1999. Hon mu?i tám nam, nhung t?t c? chuy?n chính c?a nó nó x?y ra t? 1981 cho d?n 1985-1986 t?c là trong vòng nam nam tr?i. Nh?ng chuy?n x?y ra trong nam nam tr?i dó thì ph?i d?n mu?i lam nam sau nó m?i du?c khui ra mà dó là nó du?c s?ng m?t noi khá t? do. (Còn ti?p)
Powered By Nguoi-Viet Online