Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Chúc Tết
Cái cụ bạn già của tôi, nói đại một câu mà hóa ra đúng chóc. Cụ ý bảo rằng chuyện Tết càng nói càng ra. Chí lý thật.
- Chúc Tết
Cái cụ bạn già của tôi, nói đại một câu mà hóa ra đúng chóc. Cụ ý bảo rằng chuyện Tết càng nói càng ra. Chí lý thật.
- Ở xa con
Có nhiều trường hợp khiến phụ huynh phải ở xa con cái; đôi khi chỉ trong một thời gian ngắn như vào ngày cuối tuần vì cha hay mẹ phải đi công tác, hay con đi cắm trại; nhưng đôi khi có thể lâu dài bởi một cuộc chia cách giữa hai người cha mẹ như ly thân hay ly dị.
- Ở xa con
Có nhiều trường hợp khiến phụ huynh phải ở xa con cái; đôi khi chỉ trong một thời gian ngắn như vào ngày cuối tuần vì cha hay mẹ phải đi công tác, hay con đi cắm trại; nhưng đôi khi có thể lâu dài bởi một cuộc chia cách giữa hai người cha mẹ như ly thân hay ly dị.
- Mười Hai Con Giáp
Ông thầy bói hấp hem đôi mắt nửa mù nửa sáng, mấy ngón tay co lại, đếm ngay trên bàn tay mình, lẩm bẩm, rồi xuýt xoa mấy chữ: “Giáp Ất Bính Ðinh Mậu Kỷ Canh Tân” hay “Tý Sửu Dần Mão Thìn Tỵ Ngọ...” Ông thầy bói đang nói tới mười hai địa chi và mười thiên can để tính tuổi khách xem bói.
- Mười Hai Con Giáp
Ông thầy bói hấp hem đôi mắt nửa mù nửa sáng, mấy ngón tay co lại, đếm ngay trên bàn tay mình, lẩm bẩm, rồi xuýt xoa mấy chữ: “Giáp Ất Bính Ðinh Mậu Kỷ Canh Tân” hay “Tý Sửu Dần Mão Thìn Tỵ Ngọ...” Ông thầy bói đang nói tới mười hai địa chi và mười thiên can để tính tuổi khách xem bói.
- Chuẩn bị cho những điều tệ hại nhất có thể xảy đến
Lụt lội, hỏa hoạn hay trộm cướp là những điều có thể xảy đến cho bất cứ ai trong chúng ta một cách bất ngờ và có thể làm cho chúng ta mất tất cả những vật sở hữu trong một thời gian ngắn, và chúng ta sẽ làm gì để lấy lại, hay có lại những gì đã mất?
- Chuẩn bị cho những điều tệ hại nhất có thể xảy đến
Lụt lội, hỏa hoạn hay trộm cướp là những điều có thể xảy đến cho bất cứ ai trong chúng ta một cách bất ngờ và có thể làm cho chúng ta mất tất cả những vật sở hữu trong một thời gian ngắn, và chúng ta sẽ làm gì để lấy lại, hay có lại những gì đã mất?
- Ðất Chùa
Tôi vừa mới nhận được cuốn sách Ðất... gì nhỉ của ông Trà Lũ. Chẳng phải là tôi bất kính nên không nhỡ rõ tên sách của ông nhà văn dài hơi, dai sức, nổi tiếng này. Chỉ vì một lẽ duy nhất là tất cả các tác phẩm của ông đều có tên bắt đầu bằng chữ Ðất... Khởi đầu, năm 1989 là cuốn Miền Ðất Hạnh Phúc, sau đó một lô com pa nhi đất khác ra đời, đều đặn. 1991 Ðất Mới, 1993 Miền Ðất Hứa, 1995 Ðất Thiên Ðàng, 1997 Ðất Yêu Thương, 1999 Ðất Lạnh Tình Nồng, 2000 Ðất Quê Ngoại, 2003 Ðất Anh Em và cuốn sách hôm nay tôi nói đến là cuốn Ðất Nhà, 2006.
- Ðất Chùa
Tôi vừa mới nhận được cuốn sách Ðất... gì nhỉ của ông Trà Lũ. Chẳng phải là tôi bất kính nên không nhỡ rõ tên sách của ông nhà văn dài hơi, dai sức, nổi tiếng này. Chỉ vì một lẽ duy nhất là tất cả các tác phẩm của ông đều có tên bắt đầu bằng chữ Ðất... Khởi đầu, năm 1989 là cuốn Miền Ðất Hạnh Phúc, sau đó một lô com pa nhi đất khác ra đời, đều đặn. 1991 Ðất Mới, 1993 Miền Ðất Hứa, 1995 Ðất Thiên Ðàng, 1997 Ðất Yêu Thương, 1999 Ðất Lạnh Tình Nồng, 2000 Ðất Quê Ngoại, 2003 Ðất Anh Em và cuốn sách hôm nay tôi nói đến là cuốn Ðất Nhà, 2006.
- Sống và chết trong lãng quên
Cách đây gần 12 năm, tôi lạc đến vùng down-town Philadelphia, một vùng phố cổ với nhiều thứ dân tạp chủng, xô bồ với những quán rượu, miểng chai đầy đường, graffiti dày đặc trên vách phố. Nhưng những gia đình người Mỹ sống ở đây lâu năm, từ thế hệ này sang thế hệ khác, lại không muốn chuyển đi nơi khác, hình như họ trung thành với những dấu tích, hơi hám của tổ tiên
- Bán Trứng, Mua Giống
Xin ghi chú ngay để tránh mọi ngộ nhận. Trứng được bán trên bản tin của một đại học rất nổi tiếng tại xứ này, Ðại Học Harvard nhá, không thể nào là trứng gà, trứng vịt hay là trứng chim cút. Mà là trứng người ta.
- Bán Trứng, Mua Giống
Xin ghi chú ngay để tránh mọi ngộ nhận. Trứng được bán trên bản tin của một đại học rất nổi tiếng tại xứ này, Ðại Học Harvard nhá, không thể nào là trứng gà, trứng vịt hay là trứng chim cút. Mà là trứng người ta.
- Dinh Dưỡng Lô-cạp
Vào năm 2004, dân chúng Mỹ “lên cơn sốt” về cách ăn uống ít chất CH hay “lô-cạp” - (low carb diet) để xuống kí lô. Hầu như trong xứ Hoa Kỳ, do sự thông tin rất nhặm lẹ và rộng rãi, nên mọi chuyện đều bùng lên rất nhanh - và cũng tàn đi khá lẹ. Tuần báo Times đầu Tháng Năm, 2004 cho biết có 26 triệu dân Mỹ theo phép dinh dưỡng ăn thịt nhiều, bỏ gần như tất cả các chất có chất bột một cách nghiêm chỉnh.
- Dinh Dưỡng Lô-cạp
Vào năm 2004, dân chúng Mỹ “lên cơn sốt” về cách ăn uống ít chất CH hay “lô-cạp” - (low carb diet) để xuống kí lô. Hầu như trong xứ Hoa Kỳ, do sự thông tin rất nhặm lẹ và rộng rãi, nên mọi chuyện đều bùng lên rất nhanh - và cũng tàn đi khá lẹ. Tuần báo Times đầu Tháng Năm, 2004 cho biết có 26 triệu dân Mỹ theo phép dinh dưỡng ăn thịt nhiều, bỏ gần như tất cả các chất có chất bột một cách nghiêm chỉnh.
- Ðối phó với sai lầm trên bản tiểu sử tín dụng không phải dễ dàng
“Tôi không có mua hàng và không bao giờ sử dụng thẻ tín dụng của ngân hàng ABC. Tôi cũng không hề trả trễ hạn và mua thiếu của công ty tài trợ XYZ... Xin quý vị kiểm chứng lại và loại bỏ chi tiết sai lầm này ra khỏi bản tiểu sử tín dụng của tôi.”
- Vô gia cư là có tội?
Trên thế giới có người dám bỏ ra vài triệu đồng để mua chút cảm giác khi ngồi trên phi thuyền bay vào không gian, nhưng cũng có người suốt ngày hôm nay chưa có gì bỏ vào miệng. Ở đất Hoa Kỳ này, tuy mang tiếng là nước giàu nhưng tỷ lệ người nghèo đói dưới mức trung bình không phải là ít
- Tiệc Ly Hôn
Tôi biết rằng các cụ bận rộn, dù có về hưu rồi. Có cụ bận trông cháu, có cụ lo chăm cây, trồng kiểng, còn mấy cụ bên ấy thì lại còn trưởng giả hơn chúng tôi một bậc là các cụ trồng hoa lan. Khi đã đụng tới loại vương giả chi hoa này thì làm gì còn nhiều thì giờ để làm nhưng chuyện ruồi bu như tôi. Nhờ thế tôi mới ăn khách chứ. Các cụ bận, tôi rảnh rang, cho nên tôi xem bất cứ chương trình tivi ban ngày, sách báo là hành lá cải nào, để có chuyện ruồi bu, kể cho các cụ thưởng thức. Cũng được việc lắm chứ bộ.
- Tiệc Ly Hôn
Tôi biết rằng các cụ bận rộn, dù có về hưu rồi. Có cụ bận trông cháu, có cụ lo chăm cây, trồng kiểng, còn mấy cụ bên ấy thì lại còn trưởng giả hơn chúng tôi một bậc là các cụ trồng hoa lan. Khi đã đụng tới loại vương giả chi hoa này thì làm gì còn nhiều thì giờ để làm nhưng chuyện ruồi bu như tôi. Nhờ thế tôi mới ăn khách chứ. Các cụ bận, tôi rảnh rang, cho nên tôi xem bất cứ chương trình tivi ban ngày, sách báo là hành lá cải nào, để có chuyện ruồi bu, kể cho các cụ thưởng thức. Cũng được việc lắm chứ bộ.
- Một nửa ngôn ngữ của thế giới có nguy cơ bị hủy diệt
Theo một bản thông báo được trường đại học ở Arkansas phát hành mới đây thì có đến 6 ngàn ngôn ngữ khác nhau trên thế giới đang chết dần đi và một nửa số ngôn ngữ đó sẽ có nguy cơ bị hủy diệt trong thế kỷ thứ 22.
- Một nửa ngôn ngữ của thế giới có nguy cơ bị hủy diệt
Theo một bản thông báo được trường đại học ở Arkansas phát hành mới đây thì có đến 6 ngàn ngôn ngữ khác nhau trên thế giới đang chết dần đi và một nửa số ngôn ngữ đó sẽ có nguy cơ bị hủy diệt trong thế kỷ thứ 22.
- Mặc cảm 75
Cô giáo hỏi: “Trong lớp này, em nào có cha đi học tập cải tạo?” Gần một nửa lớp đưa tay cao. “Thưa Cô, em”! Thưa Cô, em!” Cô giáo hỏi tiếp: “Trong lớp này, em nào là gia đình cách mạng?” Một vài cánh tay rụt rè đưa lên, không mấy hăng hái. Câu chuyện này xảy ra tại một lớp tiểu học tại miền Nam sau tháng Tư năm 1975.
- Khi cha mẹ không thích bạn của con
Có thể nói đã là phụ huynh thì dù bận rộn làm việc đến đâu, chúng ta đều muốn theo dõi hoạt động của con cái để biết được là chúng giao thiệp với ai, ở đâu và làm gì. Một số cha mẹ có thể, hoặc quá khe khắt, hoặc quá dễ dãi, trong việc cho phép con kết bạn và đã đưa đến những trường hợp tranh cãi trong gia đình với sự la mắng, tức giận pha lẫn nước mắt.
- Khi cha mẹ không thích bạn của con
Có thể nói đã là phụ huynh thì dù bận rộn làm việc đến đâu, chúng ta đều muốn theo dõi hoạt động của con cái để biết được là chúng giao thiệp với ai, ở đâu và làm gì. Một số cha mẹ có thể, hoặc quá khe khắt, hoặc quá dễ dãi, trong việc cho phép con kết bạn và đã đưa đến những trường hợp tranh cãi trong gia đình với sự la mắng, tức giận pha lẫn nước mắt.
- Làm lại từ đầu
Chuyện sửa sắc đẹp là một đề tài rất ăn khách. Tôi hay nói chuyện sửa sắc đẹp, chẳng phải là tôi ham, nhưng tôi biết rằng, nói chuyện này tất cả mọi người cùng thích nghe. Cụ cũng thích nghe! Các cụ ông thì lại còn khoái hơn ai hết. Ngày nay nhờ ơn ngành giải phẫu thẩm mỹ, đàn bà ai ai cũng đẹp thì hỏi ai được hưởng của trời vào đấy, nếu chẳng phải là các ông?
- Làm lại từ đầu
Chuyện sửa sắc đẹp là một đề tài rất ăn khách. Tôi hay nói chuyện sửa sắc đẹp, chẳng phải là tôi ham, nhưng tôi biết rằng, nói chuyện này tất cả mọi người cùng thích nghe. Cụ cũng thích nghe! Các cụ ông thì lại còn khoái hơn ai hết. Ngày nay nhờ ơn ngành giải phẫu thẩm mỹ, đàn bà ai ai cũng đẹp thì hỏi ai được hưởng của trời vào đấy, nếu chẳng phải là các ông?
- Khi cha mẹ không thích bạn của con
Có thể nói đã là phụ huynh thì dù bận rộn làm việc đến đâu, chúng ta đều muốn theo dõi họat động của con cái để biết được là chúng giao thiệp với ai, ở đâu và làm gì. Một số cha mẹ có thể, họăc quá khe khắt, hoặc quá dễ dãi, trong việc cho phép con kết bạn và đã đưa đến những trường hợp tranh cãi trong gia đình với sự la mắng, tức giận pha lẫn nước mắt.
- Khi cha mẹ không thích bạn của con
Có thể nói đã là phụ huynh thì dù bận rộn làm việc đến đâu, chúng ta đều muốn theo dõi họat động của con cái để biết được là chúng giao thiệp với ai, ở đâu và làm gì. Một số cha mẹ có thể, họăc quá khe khắt, hoặc quá dễ dãi, trong việc cho phép con kết bạn và đã đưa đến những trường hợp tranh cãi trong gia đình với sự la mắng, tức giận pha lẫn nước mắt.
- Bỏ áo quần giặt ủi
Nếu bạn là người còn đi làm việc và muốn áo quần mình mặc được giặt ủi thẳng thớm để diện lên cho có vẻ chuyên nghiệp, thì thế nào bạn cũng muốn gởi chúng tới tiệm giặt ủi.
- Bỏ áo quần giặt ủi
Nếu bạn là người còn đi làm việc và muốn áo quần mình mặc được giặt ủi thẳng thớm để diện lên cho có vẻ chuyên nghiệp, thì thế nào bạn cũng muốn gởi chúng tới tiệm giặt ủi.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Y?n Tuy?t
Trong d?i s?ng, có th? b?n dă có kinh nghi?m g?p m?t vài ngu?i hay nói d?i. Ch?ng nhu m?t ngu?i quen nói r?ng h? dă g?i quà sinh nh?t cho b?n nhung ch? dài c? cung ch?ng th?y. Hay m?t ngu?i hàng xóm g?p m?t b?n tru?c sân nhà và khen cái áo b?n h?p th?i trang nhung m?i tu?n tru?c dây thôi, b?n nghe bà ta nói v?i m?t ngu?i khác là b?n không bi?t cách an m?c. R?i n?a, m?t ngu?i bán hàng cho b?n bi?t là c?a ti?m c?a anh ta bán d?i h? giá trên t?t c? m?i m?t hàng, trong khi th?t ra ch? m?t vài món d? trong s? dó là du?c gi?m giá mà thôi.
Nh?ng lo?i nói d?i du?c x?p vào lo?i “vô h?i” k? trên x?y ra hàng ngày, th? nhung v?n có th? làm cho chúng ta khó ch?u và m?t th́ gi? nhu thu?ng.
Paul Ekman, giáo su tâm lư c?a tru?ng Đ?i H?c UC, San Francisco nói r?ng vi?c nói d?i x?y ra trong d? m?i lo?i h?ng ngu?i trong xă h?i, ngay c? gi?a b?n bè, th?y và tṛ, v? và ch?ng, bác si và b?nh nhân, nhân ch?ng và b?i th?m doàn, lu?t su và thân ch?, k? mua và ngu?i bán hàng.
Ông Ekman dă t́m hi?u v? hành vi nói d?i c?a con ngu?i trong ṿng hon 4 th?p niên qua, và ông là tác gi? c?a nhi?u cu?n sách vi?t v? s? vi?c không nói th?t này. Ông nói: “Vi?c nói d?i là d?c tính n?i b?t c?a d?i s?ng và n?u t́m hi?u nó m?t cách rơ ràng hon, chúng ta s? th?y nó có liên quan d?n h?u h?t các v?n d? c?a xă h?i.”
Nhu v?y th́ làm th? nào d? chúng ta có th? bi?t là nh?ng câu chuy?n mà chúng ta nghe th?y dă du?c nói d?i hay nói th?t; và n?u nói d?i th́ nó vô h?i hay nguy hi?m dây?
M?t bài báo c?a kư gi? Nancy Long Tafoya trên t? Readers Digest d? ngh? chúng ta áp d?ng 5 phuong cách sau dây c?a các chuy?n viên di?u tra v? vi?c t́m bi?t vi?c nói d?i:
1. L?ng nghe gi?ng nói
B?n có bao gi? nghe gi?ng nói c?a m?t ngu?i thay d?i khác v?i b́nh thu?ng không? Cái gi?ng dó b?ng nhiên run run cho dù câu chuy?n ch?ng có ǵ làm cho h? ph?i s? s?t. N?u b?n nghe th?y cái gi?ng nói thay d?i nhu thí d? v?a k? trên th́ b?n nên nghi ng? m?t chút là v?a.
Khi Giáo Su Paul Ekman h?p v?i Giáo Su Maureen Sullivan làm cu?c th? nghi?m cho 590 chuyên viên v? kh? nang làm sao t́m bi?t du?c ngu?i nào nói d?i, k?t qu? dă ch?ng minh là tru?c h?t, h? chú ư d?n cái gi?ng nói d?i khác. Nhóm ngu?i du?c th? nghi?m này bao g?m các nhân viên FBI, các m?t thám (Secret Services Agents), cung nhu các tâm lư gia và sinh viên d?i h?c. H? du?c cho xem m?t bang video quay c?nh 10 ngu?i ho?c nói d?i, ho?c nói th?t.
Trong cu?n bang, m?t ph? n? di?n t? m?t cái hoa d?p mà cô ta dáng lư ra ph?i nh́n ng?m nó. M?c dù cô ta m?m mi?ng cu?i khi dang nói, th? nh?ng các quan sát viên ghi nh?n m?t s? do d? trong gi?ng nói c?a ph? n? này. Gi?ng nói c?a cô ta thi?u s? vui m?ng, và hai bàn tay c?a cô c?ng ng?c, ch? không thu giăn. M?t vài ngu?i thám t? dă k?t lu?n cô này là m?t ngu?i nói d?i và h? dă doán trúng; b?i v́ cô gái này không h? nh́n cái hoa, trái l?i, m?t cô dơi nh́n m?t cu?n phim mà các nhà lu?ng d?nh d?t chi?u trong cùng m?t pḥng. (Nhân viên Secret Services t́m ra t?t c? 83 ngu?i nói d?i, trong khi các nhóm khác t́m ra ít ngu?i hon).
Di nhiên có nh?ng hành vi quan tr?ng khác cung c?n du?c d? ư d?n, th? nhung m?t khi gi?ng nói thay d?i so v?i b́nh thu?ng th́ ngu?i ta bi?t du?c là ngu?i này nói d?i. Bà Sullivan nói thêm: “Bên c?nh gi?ng nói, chúng ta c̣n ph?i d? ư d?n s? thay d?i t?c d? phát âm, ho?c nhanh quá hay ch?m quá; cung nhu s? thay d?i nh?p th? c?a h? n?a.”
2. Hăy chú ư d?n nh?ng ch? dùng
Chúng ta có th? t́m ra vi?c nói d?i qua nh?ng gi?y t? du?c vi?t ra không? Chúng ta có th? t́m ra nh?ng hành vi nói d?i trong thu t?, tài li?u, e-mail và b?ng tóm t?t ti?u s? d? xin vi?c làm (resume) không? T?i University of Texas, Austin, Bác Si Tâm Lư James Pennebaker và d?ng nghi?p c?a ông dă vi?t m?t chuong tŕnh software có tên là Linguistic Inquiry and Word Count (LIWC), dùng d? phân tích n?i d?ng c?a nh?ng di?u du?c vi?t xu?ng hay nói ra. Vi?c nói d?i s? t? nó l? ra trong hai cách khác nhau này.
Đ?u tiên, nh?ng k? nói d?i thu?ng không dùng d?i danh t? “Tôi'” (I, me, mine) nhu nh?ng ngu?i nói th?t, v́ theo tâm lư, h? mu?n d?t ra m?t kho?ng cách gi?a chính h? và câu chuy?n h? k?: có nghia là h? không ph?i là s? h?u ch? c?a nh?ng l?i h? vi?t ra. Thí d? nhu h? s? vi?t “gi?y t? dă du?c g?i di t? hôm qua,” thay v́ vi?t m?t cách tr?c ti?p: “Tôi dă g?i gi?y t? di ngày hôm qua”. Th? hai, nh?ng k? nói d?i s? ít dùng nh?ng ch? nhu: “nhung, cung không, tr? khi, dâu dó”. Ông Pennebaker nói r?ng h? g?p tr? ng?i v?i nh?ng suy nghi ph?c t?p và di?u này t? l? ra.
3. Nh́n vào m?t
Ngu?i ta có th? nh́n vào c?p m?t và doán là ngu?i dó nói d?i hay không. Bà O' Sullivan nói: “N?u ngu?i ta nh́n ch? khác khi dang suy nghi m?t di?u ǵ khó khan th́ c? ch? dó không quan tr?ng. Th? nhung, n?u h? nh́n di ch? khác khi ph?i tr? l?i m?t câu h?i d? dàng th́ chúng ta s? t? h?i t?i sao?”
Thông thu?ng, ch? d? c?a câu chuy?n là chính, nên m?t khi ngu?i ta nói d?i v? m?t di?u mà h? x?u h? th́ h? s? tránh không nh́n vào m?t c?a ngu?i d?i di?n. Bà Sullivan cho bi?t là khi phát bi?u nh?ng di?u nói d?i vô h?i (white lies), hay nh?ng di?u nói d?i mà không làm cho h? ngu?ng, ngu?i nói d?i s? dám nh́n vào m?t ngu?i mà h? nói chuy?n hon.
M?t khi câu chuy?n nói d?i x?y ra, không m?t b? ph?n nào trên khuôn m?t và thân th? nhu c?p m?t, cái mui, l? tai hay bàn tay có th? nói cho chúng ta bi?t du?c t?t c?. Ch?ng h?n nhu khi m?t ngu?i nói d?i, cái mui c?a h? không dài ra nhu Pinocchio d? chúng ta th?y du?c. Do dó, vi?c t́m ra du?c m?t chuy?n nói d?i không ph?i là gi?n d?. Thay vào dó, chúng ta ph?i t́m th?y s? t?ng h?p c?a c? nét m?t, thân h́nh, gi?ng nói và t?c d? c?a âm thanh c?a m?t ngu?i d? bi?t ch?c di?u h? nói ra có dúng là vi?c nói d?i hay không.
Đi?u này có nghia là b?t c? khi nào có th?, chúng ta cung d?u nên quan sát ngu?i dó m?t cách t?ng quát t? d?u d?n chân. Thí d? nhu t? c? d?ng c?a cái quo tay, nhún vai, m?t nh́n, câu nói... B?n có th? d? ư d?n nh?ng di?u không b́nh thu?ng nhu vi?c m?t ngu?i tru?c kia r?t im l?ng mà nay l?i nói không ng?ng, hay tru?c kia ngu?i ?y r?t ba hoa mà nay l?i ít m? l?i. Nh?ng thái d? này cung có th? không bi?u hi?n vi?c nói d?i c?a m?t ngu?i nào dó, nhung cung có th? làm chúng ta nên d? ư d?n.
5. Ki?m soát c?m xúc
Ông Ekman gi?i thích r?ng cái xúc c?m hi?n ra trên khuôn m?t thu?ng bi?u l? nh?ng ǵ mà m?t ngu?i c?m th?y hay suy nghi; và di?u này ch?ng l?i v?i di?u mà h? nói ra và mu?n chúng ta tin. Cái c?m xúc dó thu?ng hi?n ra r?t nhanh trên khuôn m?t và khó cho ngu?i tru?c m?t h? b?t g?p du?c. Ngay c? nh?ng chuyên viên tu pháp du?c hu?n luy?n v? ngh? thu?t phát hi?n vi?c nói d?i nhu c?nh sát, quan ṭa và lu?t su... cung khó có th? phân bi?t nh?ng c?m xúc này. Do dó mà nh?ng ngu?i nói d?i có tính toán và ch? muu thu?ng gi? b? che gi?u b?ng nh?ng xúc c?m khác nhu cu?i, hay khóc d? ti?p t?c ng?y trang s? không thành th?t c?a ḿnh.
Di nhiên, nh?ng ngu?i tinh ư hay chuy?n viên tu pháp kinh nghi?m v?n có cách d? bi?t s? th?c. Thí d? nhu h? s? không chú ư d?n n? cu?i nhung chú ư d?n cách cu?i, b?i v́ có cái cu?i c?a h?nh phúc hay vui su?ng th?t s? khi?n c?p môi và nhung co b?p th?t c?a m?t cung ho?t d?ng theo. Trong khi dó có nh?ng cái cu?i gi? t?o, hi?n lên trên khuôn m?t d? che gi?u s? s? hăi, t?c gi?n, n?i bu?n kh? hay s? ghê t?m. N?u b?n là m?t ngu?i gi?i quan sát, b?n có th? nh́n th?y du?c m?t trong nh?ng d?u hi?u c?a c?m xúc ?y.
Hy v?ng v?i nh?ng di?u hu?ng d?n can b?n k? trên, l?n sau g?p ai nói d?i, b?n có th? b?t g?p ngay. Tuy nhiên, cung d?ng v́ nh?ng di?u hu?ng d?n này mà r?i khi ti?p xúc v?i b?t c? ngu?i nào, b?n cung ? trong tr?ng thái nghi ng?, v́ nghi là h? có th? không thành th?t, th́ không nên tí nào! (Y.T.) |