Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Giá hạ giúp người tiêu thụ lên tinh thần
Theo một cuộc thăm dò được công bố hôm Thứ Ba, niềm tin của người tiêu thụ đã tăng lên trong Tháng Mười Hai nhờ giá cả hạ giảm, mặc dù những mất mát về việc làm và nền kinh tế xuống dốc tiếp tục đè nặng lên tâm trạng của mọi người.
- Chỉ số Dow Jones tụt giảm liên tiếp tới ngày thứ 5
Hôm Thứ Ba, 23 Tháng Mười Hai, thị trường chứng khoán Wall Street lại suy yếu thêm trước lễ Giáng Sinh giữa một loạt những báo cáo về tình trạng tiếp tục suy đồi của thị trường nhà cửa và nền kinh tế nói chung.
- Mức thất nghjiệp tiếp tục lên cao
Hôm Thứ Tư 24 Tháng Mười Hai, chính phủ nói những đơn mới xin hưởng các phúc lợi thất nghiệp vào tuần trước đã tăng nhiều hơn người ta trông đợi, trong khi người tiêu thụ giảm bớt sự chi tiêu của họ trong tháng thứ năm liên tiếp, giữa một cuộc suy thoái ngày càng trầm trọng hơn.
- Dầu thô dưới 37 Mỹ kim/ thùng
Hôm Thứ Tư 24 Tháng Mười Hai, tin tức xấu về kinh tế của Hoa Kỳ đã khiến giá dầu suy sụp, với một thùng dầu thô có lúc xuống dưới mức 37 Mỹ kim một thùng, trong cuộc mua bán thưa thớt vào ngày trước lễ Giáng Sinh.
- Giá trị món quà tặng
Trong lúc hăm hở đi mua “grand sale” làm quà tặng Tết Kỷ Sửu, chúng ta có thể ngưng lại mấy phút suy nghĩ xem món quà mình sắp đem tặng đối với người nhận thực ra có ích lợi đến đâu!
- Chứng khoán tăng nhẹ, GM dẫn đầu
Sinh hoạt thị trường chứng khoán sau ngày lễ Giáng Sinh đã có chiều hướng ổn định. Giới đầu tư bắt đầu để mắt tới cổ phiếu GM sau khi Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang bỏ phiếu chấp thuận việc cho phép GMAC trở thành công ty ngân hàng để có cơ hội nhận được sự giúp đỡ trong Bộ Tài Chánh về kế hoạch 700 tỷ cứu vãn.
- Sau Nô-En, nhiều tiệm giảm giá để sống còn
Hai tiếng đồng hồ trước giờ mở cửa tại một chợ Wal-Mart trong vùng Miami tại tiểu bang Florida vào sáng Thứ Sáu vừa qua, bãi đậu xe đã chật cứng... xe. Hầu như ai cũng đi mua sắm với hy vọng mua được hàng rẻ sau ngày Giáng Sinh. Tuy nhiên, sự việc có đông người và nhiều xe không có nghĩa là các tiệm sẽ bán được nhiều hàng, và đó là điều đáng lo ngại cho các chủ tiệm không chỉ tại Miami và trên toàn quốc.
- Các cửa tiệm bán lẻ giảm thu nhập 4% trong mùa lễ cuối năm nay
Mức bán hàng của các cửa tiệm đã giảm tới 4% trong mùa lễ năm nay, vì tình trạng kinh tế suy yếu và thời tiết xấu đã gây ra một trong những thời kỳ mua sắm mùa lễ yếu kém nhất trong vòng mấy chục năm qua, theo ngành thăm dò thị trường SpendingPulse của hãng thẻ tín dụng MasterCard.
- Kinh tế gia: Người thọ thuế phải chi 125 tỉ đôla để cứu kỹ nghệ xe hơi
Hôm 29 Tháng Mười Hai, là ngày lãnh tiền của 2 công ty xe hơi GM và Chrysler, theo kỳ hạn của chương trình tài trợ khẩn cấp, nhưng các nhà phân tích tin rằng chương trình cứu nguy kỹ nghệ xe hơi Detroit chỉ mới bắt đầu.
- Áp lực kinh tế khíên nhiều người phải giảm chi tiêu cho tang lễ
Nền kinh tế đi xuống, các áp lực tài chánh gia tăng, đã khiến cho nhiều người Hoa Kỳ, phần nhiều là lớn tuổi, phải bán lại các phần đất mua sẵn cho mình tại nghĩa trang, dàn xếp để rồi đây tổ chức phần tang lễ cho ít tốn kém hơn và cả sẵn sàng chấp nhận cho hỏa thiêu để bớt chi tiêu, so với việc chôn cất.
- Chứng khoán lên nhờ chương trình cứu nguy GMAC
Sau gần hai tuần bị sụt giảm, giá chứng khoán các loại đã tăng lên trong ngày Thứ Ba sau khi chính quyền liên bang cam kết cứu nguy công ty tài chánh GMAC với $6 tỷ đô la để giúp GM tránh nguy cơ khai phá sản.
- Niềm tin người tiêu thụ xuống thấp nhất trong Tháng Mười Hai
Niềm tin của người tiêu thụ Mỹ đã xuống tới mức thấp kỷ lục trong Tháng Mười Hai, giữa lúc thị trường lao động tệ hại nhất từ 16 năm nay ảnh hưởng lên tâm trạng của họ.
- Niềm tin người tiêu thụ xuống thấp nhất trong Tháng Mười Hai
Niềm tin của người tiêu thụ Mỹ đã xuống tới mức thấp kỷ lục trong Tháng Mười Hai, giữa lúc thị trường lao động tệ hại nhất từ 16 năm nay ảnh hưởng lên tâm trạng của họ.
- Xe ế, GM đề nghị lãi xuất 0%
Nhằm đẩy nhiều kiểu xe đời 2008 và 2009 ra khỏi bãi chứa, hãng General Motors sẽ giảm lãi suất xuống tới 0% dành cho người vay tiền mua xe trong mấy ngày sắp tới.
- Xe ế, GM đề nghị lãi xuất 0%
Nhằm đẩy nhiều kiểu xe đời 2008 và 2009 ra khỏi bãi chứa, hãng General Motors sẽ giảm lãi suất xuống tới 0% dành cho người vay tiền mua xe trong mấy ngày sắp tới.
- Ðánh giá kinh tế Hoa Kỳ vào đầu 2009: So sánh với các nước khác
Gần đây đã có nhiều ưu tư về kinh tế Hoa kỳ và nhiều người cho là kinh tế Hoa kỳ xuống dốc. Ở đầu năm 2009, ta nêu đánh giá sức mạnh và thế yếu của kinh tế Hoa Kỳ và so sánh với nhiều các kinh tế khác trên toàn cầu. Sau khi đánh giá lợi ưu thế thì sẽ đánh giá những cố gắng của chính phủ Bush cùng chính phủ kế tiếp để lấy lại địa vị Hoa Kỳ trên thế giới.
- Số đơn mới xin tiền thất nghiệp giảm bớt
Theo các dữ kiện được chính phủ công bố con số các công nhân Mỹ nộp đơn xin hưởng các phúc lợi thất nghiệp đã giảm bớt 94,000 trong tuần trước, nhưng có thể các yếu tố thời vụ đã đưa tới sự sụt giảm lớn lao bất ngờ này, trong khi thị trường lao động vẫn rất yếu ớt.
- Giá dầu thô tăng 14% ngày cuối năm
Hôm Thứ Tư 31 Tháng Mười Hai, giá dầu thô tại Hoa Kỳ đã tăng 14% trong ngày mua bán thưa thớt cuối cùng của năm 2008, theo sau một sự gia tăng về giá xăng giữa lúc hoạt động lọc dầu trong nước chậm lại, đưa tới những lo ngại rằng lượng cung cấp nhiên liệu sẽ eo hẹp vào Mùa Ðông này.
- Phim Mỹ thu tiền vé kỷ lục ở nước ngoài
Thế giới thích xem phim của người Mỹ. Trong năm vừa qua, sáu hãng phim lớn nhất tại Hollywood đã thâu tiền vé ở mức kỷ lục tại hải ngoại, lên tới $9.9 tỉ Mỹ kim.
- Thuế xăng có thể tăng vì mức tiêu thụ giảm
Người lái xe tại Hoa Kỳ bớt lái xe và mua xăng ít đi, khiến thu nhập về thuế đánh vào nhiên liệu không bắt kịp chi phí bảo trì kiều lộ và các chương trình chuyên chở công cộng.
- Wall Street mừng năm mới với sự gia tăng đầy phấn khởi
Từ lúc sáng sớm cho đến cuối ngày Thứ Sáu đầu tiên của năm 2009, giá chứng khoán trong sinh hoạt thị trường đã tăng mạnh nhờ sự lạc quan của giới đầu tư về viễn ảnh hồi phục của GM sau khi hãng xe này nhận được tiền trợ giúp của chính phủ.
- Kế họach kích thích kinh tế mới có thể thông qua vào tháng Hai
Nhân vật số 2 của đảng Dân Chủ tại Hạ Viện liên bang cho biết có hi vọng kế hoạch kích thích kinh tế mới có thể được thông qua trong nửa đầu Tháng Hai.
- Kinh tế không thể bắt đầu hồi phục trong năm 2009
Trong một cuộc hội thảo kinh tế cuối tuần này, hầu hết các nhà kinh tế nổi tiếng của Hoa Kỳ cho rằng không có triển vọng nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ bắt đầu hồi phục trong vòng 6 tháng tới, trang mạng tài chính của Market Watch cho biết.
- Kinh tế không thể bắt đầu hồi phục trong năm 2009
Trong một cuộc hội thảo kinh tế cuối tuần này, hầu hết các nhà kinh tế nổi tiếng của Hoa Kỳ cho rằng không có triển vọng nền kinh tế Hoa Kỳ sẽ bắt đầu hồi phục trong vòng 6 tháng tới, trang mạng tài chính của Market Watch cho biết.
- Nga giảm mức cung cấp khí đốt cho EU
Các giới chức Liên Âu (European Union EU) hôm Thứ Hai 5 Tháng Một tìm cách giảm thiểu sự lo lắng về ảnh hưởng của cuộc tranh chấp liên quan đến khí đốt giữa Ukraine và Nga, dù rằng sự gián đoạn nguồn cung cấp đang khiến cho một số quốc gia ở Âu Châu phải bắt đầu dùng tới lượng khí đốt dự trữ của họ.
- Chứng khoán giảm, dẫn đầu là JP Morgan Chase, AT&T
Giá chứng khoán các loại sau một tuần lễ được gia tăng, hôm nay đã bị sụt giảm do sự quan tâm của mọi người về viễn ảnh kinh tế cùng với lợi nhuận công ty trong quí 4. Chỉ số Dow Jones giảm 81 điểm do sự bán ra các chứng khoán ngân hàng và viễn thông.
- Chứng khoán tăng với hy vọng kinh tế sẽ hồi phục
Tiếp sau ngày Thứ Hai với giá chứng khoán các loại bị suy yếu, đến sáng Thứ Ba, sinh hoạt trao đổi đã hồi phục nhờ Wall Street lạc quan về $800 tỉ cắt thuế và kích thích các chương trình chi tiêu mà Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama đưa ra.
- Alcoa cắt giảm 13,500 việc làm
Công ty Alcoa Inc., công ty sản xuất “nhôm” (aluminum), nhiều hàng thứ ba trên thế giới, cho biết hôm 6 Tháng Một, là họ quyết định cắt giảm 13,500 việc làm, hay 13% lực lượng lao động của công ty, cũng như cắt giảm mức chi tiêu và sản lượng của công ty, để đối phó với sự chậm lại của nền kinh tế toàn cầu hiện nay.
- Alcoa cắt giảm 13,500 việc làm
Công ty Alcoa Inc., công ty sản xuất “nhôm” (aluminum), nhiều hàng thứ ba trên thế giới, cho biết hôm 6 Tháng Một, là họ quyết định cắt giảm 13,500 việc làm, hay 13% lực lượng lao động của công ty, cũng như cắt giảm mức chi tiêu và sản lượng của công ty, để đối phó với sự chậm lại của nền kinh tế toàn cầu hiện nay.
- Ngân sách 2009 có thể hụt tới 1,200 tỉ
Theo những con số bi quan vừa được Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) công bố, mức thiếu hụt trong ngân sách liên bang sẽ lên tới một con số chưa từng thấy là 1,200 tỉ Mỹ kim cho tài khóa 2009.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
- $350,000 cặp bao tay của Michael Jackson
|
Ngô Nhân D?ng
Nh́n l?i cu?c kh?ng ho?ng tài chánh dua t?i con suy thoái kinh t? nam 2008, có th? nói nam 2009 s? b?t d?u m?t th?i k? “làm m?i” cho h? th?ng kinh t? th? tru?ng, thu?ng g?i là kinh t? tu b?n.
Các nhà tu b?n, t?c là t?t c? nh?ng ngu?i có ti?n, dùng ti?n làm v?n (tu b?n nghia là v?n), chuy?n v?n t? ch? này qua ch? khác v?i m?c dích ki?m l?i, h? dă nh?n du?c m?t bài h?c không bao gi? quên trong nam qua. Trong m?t nam, h? dă m?t kh?i ti?n. Ch? s? Dow Jones c?a th? tru?ng New York dă t?t m?t 35% trong m?t nam qua, t? s? m?t mát n?ng nh?t k? t? nam 1931, khi Dow Jones b? m?t 53% sau khi th? gi?i roi vào con kh?ng ho?ng kinh t?. Nhung ch? s? Dow Jones ch? g?m m?t s? c? ph?n ch?n l?c c?a nh?ng công ty l?n nh?t nu?c M?. Ch? s? S&P 500 g?m 500 c? ph?n tiêu bi?u hon trong nam qua dă m?t g?n 40%, m?t nhi?u nh?t k? t? con s? 47% cung vào nam 1931. Bên Nh?t B?n, ch? s? Nikkei nam nay cung m?t 42%, n?ng hon c? s? m?t mát 39% vào nam 1990, khi kinh t? Nh?t b?t d?u giai do?n tŕ tr? kéo dài c? m?t th?p niên. Th? tru?ng London dă m?t 32% trong nam qua, cao hon l?n tru?c m?t 24% vào nam 2002.
Tru?c nh?ng s? m?t mát l?n nhu v?y, c?a dau con sót, hàng tri?u ngu?i thu?c gi?i tu b?n ? M? và kh?p th? gi?i, nh?ng ngu?i kinh doanh b?ng v?n, h? rút du?c bài h?c nào?
Bài h?c quan tr?ng nh?t là: Ph?i coi ch?ng th? tru?ng! Đó là m?t th? “khí c?” do loài ngu?i t?o ra, và chính con ngu?i ph?i theo dơi coi con v?t th? tru?ng này nó ho?t d?ng nhu th? nào, d? luôn luôn thay d?i. V́ l?i ích chung c?a t?t c? m?i ngu?i ch? không riêng ǵ các nhà tu b?n.
Bài h?c này ch?m d?t con say sua quá d? b?t d?u t? th?p niên 1980 ? Anh và ? M?. Đó là lúc “cu?c cách m?ng” c?a nh?ng ngu?i ch? truong “th? tru?ng t? do” th?ng th?. Sau hàng ch?c nam kinh t? b? tŕ tr?, cu?c cách m?ng dó dă dua phong trào “c?i trói cho th? tru?ng” lên cao di?m, v?i bà Magaret Thatcher ? Anh Qu?c và ông Ronald Reagan ? M?. C?i trói t?c là gi?m b?t nh?ng lu?t l? không c?n thi?t, và b? máy công ch?c thi hành các lu?t l? dó, c? hai là nh?ng rào c?n khi?n cho tu nhân không phát tri?n du?c sáng ki?n và tài nang.
Có th? khen “cu?c cách m?ng” Thatcher - Reagan này dă góp ph?n dua t?i nh?ng nam kinh t? th?nh vu?ng ? M? trong th?p niên 1990, khi n?n “kinh t? m?i” ra d?i thay d?i các quy lu?t di?u hành xí nghi?p cung nhu các quy t?c d? di?u ti?t nh?ng cu?c v?n chuy?n hàng hóa và ti?n v?n kh?p hoàn c?u. Cung trong th?p niên dó, h? th?ng kinh t? t?p trung ch? huy ki?u Xô Vi?t dă t? tan ră, ngay c? nh?ng nu?c c̣n gi? ch? d? C?ng S?n cung b?t d?u tu b?n hóa. T? các ngu?i nghiên c?u kinh t? d?n các nhà chính tr? ai cung d?ng ư th? tru?ng t? do là bí quy?t d? phát tri?n và ph?n th?nh. Nhân lo?i dă t́m ra con du?ng d?n t?i th?nh vu?ng và t? do, v́ th? tru?ng có kh? nang t? di?u ch?nh d? vu?t qua m?i khó khan. Vai tṛ c?a gu?ng máy nhà nu?c ph?i gi?m b?t d?n m?c t?i thi?u, ch? làm nh?ng vi?c nhu b?t tr?m, gi? h? th?ng dèn du?ng ch?y d?u, ho?c lái xe c?u h?a thôi, c̣n m?i vi?c khác hăy d? cho th? tru?ng t? do quy?t d?nh.
Có ngu?i dă b?o mi?ng nói “l?ch s? dă ch?m d?t” v́ c? nhân lo?i dă th?y ch? có m?t con du?ng ti?n t?i. M?i cu?c tranh lu?n v? cách t? ch?c cu?c s?ng chung không c̣n c?n thi?t n?a v́ ai cung bi?t nhân lo?i ph?i làm ǵ r?i. Trong d?i s?ng kinh t?, ai cung th?y ph?i gi?m b?t lu?t l? và c?t b?t gu?ng máy hành chánh lo áp d?ng các lu?t l? trói bu?c dó. Mu?n cho con thú “gu?ng máy thu l?i” dó g?y y?u b?t di th́ không c? “b? dói,” không cho nó an nhi?u n?a. C?t gi?m thu? là bi?n pháp t?t nh?t, v́ d? cho tu nhân gi? l?i du?c nhi?u ti?n hon t?c là d?ng ti?n du?c tiêu vào dúng ch? hon. Không nh?ng th?, c?t thu? t?c là c?t b?t th?c an cho “con thú,” b? b? dói t? nó ph?i y?u di.
Nh?ng con kh?ng ho?ng liên ti?p trong nam 2008 v?a qua khi?n ?o tu?ng dó b? tan v?. Ngu?i ta dă t?nh ra. Nh?ng gu?ng máy giám sát b? b? dói và y?u di nên không c̣n làm du?c công vi?c c?a giám sát n?a, con thú th? tru?ng du?c th? t? do dă ch?y hoang.
Khi các ngân hàng ? M? và Âu Châu, Nh?t B?n cùng roi vào con kh?ng ho?ng, ngu?i ta nh?n ra r?ng chính th? tru?ng là m?t con thú c̣n hoang c?n du?c thu?n hóa. Chúng ta chua hi?u h?t th? tru?ng, chua bi?t cách s? d?ng nó h?u hi?u. Bây gi? c?n ph?i d?t ra thêm nh?ng ràng bu?c m?i d? cho con thú dó thu?n th?c, không gây tai h?i nhu m?i v?a x?y ra n?a.
Th? tru?ng dă ch?y hoang nhu th? nào?
Tru?c h?t, v́ chúng ta v?n tin r?ng khi du?c t? do, nh?ng ngu?i quy?t d?nh ? các xí nghi?p, các ngân hàng s? theo ti?ng g?i c?a l?i nhu?n mà dua ra nh?ng quy?t d?nh thu?n lư, gia tang l?i ích cho các c? dông, t?c là ch? nhân c?a các c? ph?n. Mu?n v?y, ngu?i ta v? ra cách tu?ng thu?ng cho các nhà qu?n lư khi h? làm gia tang giá tr? các c? ph?n. Chính th? tru?ng là noi dánh giá các c? phi?u, m?t cách th?m d?nh hi?u qu? công vi?c c?a các v? qu?n lư. C? nhu v?y, th? tru?ng s? t? di?u ch?nh.
Nhung s? th?t l?i không x?y ra nhu v?y. Bao nhiêu ngân hàng và xí nghi?p l?n b?ng roi vào c?nh ch? phá s?n, nó ch?ng t? các nhà qu?n lư không b?o v? du?c tài s?n c?a nh?ng v? ch? nhân dă thuê h? làm vi?c. Ngân hàng ti?t ki?m Washington Mutual ch?ng h?n. T? nam 2001 d?n 2007, v? t?ng giám d?c ngân hàng này lănh 88 tri?u dô la ti?n thu?ng, v́ dă gia tang l?i nhu?n. Và ông dă tang l?i nhu?n lên cao b?ng cách cho vay du?c r?t nhi?u ti?n. Đi vay nh? lăi, vay h?t t? dô la này sang t? khác r?i cho ngu?i khác vay l?i, v?i lăi su?t cao hon n?a ph?n tram cung d? l?i to r?i! Ti?n ? Trung Qu?c, ? Nh?t B?n, ? các nu?c vua d?u l?a dem sang, tha h? vay r? m?t! Nhung nam ngoái ngân hàng WaMu dă phá s?n. V́ quá nhi?u nh?ng ngu?i vay n? c?a ngân hàng b?ng lâm vào c?nh không th? tr? n? du?c.
T?i sao m?t ngân hàng l?n nhu v?y l?i không có b? máy t? ki?m soát m?c r?i ro c?a các con n?? T?i sao dă có m?t co quan nhà nu?c lo ki?m tra các ngân hàng ti?t ki?m mà h? không trông th?y tru?c hi?m h?a dó? Đ?i v?i m?i don v? ngân hàng th́ d? th?y. H? có nh?ng quy t?c th?m d?nh m?c tín nhi?m c?a ngu?i vay. Nhung khi ḷng tham lên cao quá th́ chính h? t? l?a d?i ḿnh, không c̣n nh́n th?y nh?ng m?i hi?m nguy tru?c m?t n?a. Khi có nh?ng ng?n dèn báo d?ng nháy lên, ngu?i ta g?t di cho là nó nh? quá, không dáng k?. Đ?n khi nhi?u m?i de d?a nho nh? tích t? l?i và n? bùng lên th́ quá tr?!
Co quan có trách nhi?m giám sát các ngân hàng ti?t ki?m tên là OTS (Office of Thrift Supervision) d?t ? th? dô Washington. Khi T?ng Th?ng George W. Bush lên c?m quy?n truong cao ng?n c? gi?i phóng các xí nghi?p và ngân hàng, th́ các co quan giám sát n?m trong b? m?y nhà nu?c M? b? “b? dói.” Co quan OTS du?c l?nh nh́n các ngân hàng ti?t ki?m b?ng con m?t m?i: Đó là các thân ch? (customers) d? ḿnh ph?c v? ch? không ph?i d? ḿnh ki?m tra, giám th?. Chính co quan này b? gi?m s? nhân viên, trong khi công vi?c c?a h? nhi?u hon v́ s? ngân hàng ti?t ki?m và lu?ng giao d?ch c?a các ngân hàng dó dă tang v?t lên!
OTS ch? là m?t thí d?. Nh?ng co quan giám sát khác cung mang m?t tâm tr?ng m?i, các v? ch? huy không thúc d?y nhân viên thi hành lu?t l? m?t cách g?t gao, v́ h? du?c t?ng th?ng b? nhi?m nên ph?i theo dúng tri?t lư kinh t? c?a v? t?ng th?ng c?a ḿnh. Tri?t lư dó là tr? t? do cho th? tru?ng, càng t? do càng t?t. Vi?c giám sát l?ng l?o dă gây ra tai n?n, gi?ng nhu b? ph?n b?o tŕ doàn xe t?i làm vi?c t?c trách khi?n cho bao nhiêu tai n?n giao thông x?y ra cùng m?t lúc! V? Madoff l?a hàng ngàn ngu?i, làm m?t d?n m?y ch?c t? M? kim, là m?t thí d? sau cùng. Co quan dáng l? ph?i làm công vi?c giám sát các ho?t d?ng c?a ông Bernard Madoff dă du?c báo d?ng t? nam 1992, nhung h? “không th?y” có lư do nào d? ki?m tra s? sách c?a ông ta k? lu?ng hon. Khi th?y có lư do th́ dă quá tr?!
Cu?i cùng th́ bài h?c c?a th? tru?ng, và c?a c? n?n kinh t? M? trong nam qua, là m?t bài h?c v? tri?t lư. Ph?i suy nghi l?i nh?ng ư tu?ng c?a chúng ta v? cách di?u hành h? th?ng kinh t? tu b?n. Sau nh?ng nam tŕ tr? ngu?i ta mu?n gia tang quy?n t? do quy?t d?nh cho các tu nhân trong th? tru?ng. M?t th?i gian sau, quá nhi?u tai n?n x?y ra cùng m?t lúc, gi? ph?i suy nghi cách khác. Th? tru?ng t? do quá không ?n, v́ con ngu?i bao gi? cung v?y, ḷng tham có th? làm t?i m?t, s? làm nh?ng vi?c mù quáng và tai h?i cho chính ḿnh! Chính các nhà tu b?n dang ḍi chính quy?n ph?i coi l?i gu?ng máy giám sát th? tru?ng! Trong cu?c b?u c? t?ng th?ng v?a qua, da s? nh?ng ngu?i l?i t?c cao nh?t nu?c M? dă nghiêng v? phía ông Barack Obama, ch?ng t? h? cung d?ng ư ph?i thay d?i! Nh?ng ư tu?ng ch? ch?t c?a cu?c cách m?ng Reagan dă có lúc tr? thành nh?ng “giáo di?u” so c?ng, c?n ph?i rà soát l?i! Thay v́ tin tu?ng là th? tru?ng v?n nang, ngu?i ta bi?t ph?i khiêm t?n hon! V́ th? tru?ng cung ch? là m?t s?n ph?m c?a loài ngu?i, nh?ng con ngu?i ch?a c? d?ng tham sân si!
M?i th?i có m?t s? ư tu?ng du?c nhi?u ngu?i tin theo. M?i lo?t ư tu?ng, dù du?c r?t dông ngu?i tin, cung có lúc dúng, lúc sai. M?i lo?t ư tu?ng dó có lúc lên lúc xu?ng, tr?i qua nh?ng con th?nh suy, nhu l?ch s? loài ngu?i v?n th?y. Bài h?c quan tr?ng nh?t là n?n kinh t? tu b?n không ch?p nh?n giáo di?u nào c?!
K? t? nam 2009 này, v?i m?t chính ph? m?i và Qu?c H?i m?i ? Washington, kinh t? nu?c M? s? bu?c vào m?t giai do?n m?i. Đă hu?ng t? do g?n ba ch?c nam r?i, gi?i tu b?n dă th?y h? ph?i bi?t t? k?m ch?. Đ? b?o v? chính nh?ng d?ng ti?n v?n c?a h?. Và d? n?n kinh t? có th? tránh du?c nh?ng tai n?n nhu v?a m?i x?y ra, d?ng d? cho x?y ra l?n n?a!
Nhung trong m?t th?i gian chuy?n ti?p nhu hi?n gi?, th? nào cung có nh?ng ư tu?ng quay ngu?c chi?u l?i và di quá dà! T? ư tu?ng “th? tru?ng v?n nang” ngu?i ta d? quay sang ch? truong “nhà nu?c v?n nang,” cung nguy hi?m không kém! Kính chúc quư v? m?t nam m?i nhi?u may m?n!
|