Nỗ lực bảo tồn di sản chữ Nôm và việc ấn hành cuốn từ điển chữ Nôm đầu tiên

Nỗ lực bảo tồn di sản chữ Nôm và việc ấn hành cuốn từ điển chữ Nôm đầu tiên Ấy thế mà, ngày nay, trong tổng số trên 80 triệu người Việt Nam, chỉ có chừng 30 học giả trên toàn cầu có thể đọc và hiểu rành rẽ chữ Nôm!
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Chim bay biển bắc Thế mà giờ đây, một thằng bần dân, đã có được cái diễm phúc sắp làm chồng cô gái xinh đẹp, nết na của ông, sắp được gia nhập vào gia đình quí phái của ông, lại giở trò bôi bác, dám động chạm tới nhà vua. Tạp ghi văn nghệ: Ở bên tê, nhớ bên ni Có lần, khi nhà thơ Trần Hồng Châu (tức Giáo Sư Nguyễn Khắc Hoạch) còn sinh tiền, ông đã cho tôi xem bộ tạp chí “Thế Kỷ Hai Mươi” mà ông còn giữ, trong đó có đăng truyện “Thương Hoài Ngàn Năm” của ông Võ với nét tranh độc đáo của họa sĩ Ngọc Dũng. Sài Gòn: Nữ sinh 18 tuổi xuất bản tiểu thuyết 700 trang Một đêm, cô học trò Phương Thảo mơ thấy những hình ảnh về tám con rồng và câu chuyện về những mối tình thời xa xưa. Giấc mơ kết thúc dang dở đã khiến Thảo bị ám ảnh và thấy tiếc nuối. Thế là Thảo bắt đầu nảy ra ý định viết tiếp... giấc mơ. Sài Gòn: Nữ sinh 18 tuổi xuất bản tiểu thuyết 700 trang Một đêm, cô học trò Phương Thảo mơ thấy những hình ảnh về tám con rồng và câu chuyện về những mối tình thời xa xưa. Giấc mơ kết thúc dang dở đã khiến Thảo bị ám ảnh và thấy tiếc nuối. Thế là Thảo bắt đầu nảy ra ý định viết tiếp... giấc mơ. Ký Sự: Giao du cùng những đường dây cung cấp “văn hóa” X ở Sài Gòn Tay đầu nậu sẽ hỏi : “Anh/chị cần bao nhiêu thời gian? 3 tiếng à? Ok!” Vậy là khách mua sẽ bị nhốt một mình trong căn hầm khóa trái ấy. Đúng 3 tiếng đồng hồ sau, cửa đựợc mở và tiền bạc thanh toán sòng phẳng. Số hàng ấy sẽ được mấy tay đầu nậu “bảo kê” lúc còn đang di chuyển trong phạm vi thành phố. Ký Sự: Giao du cùng những đường dây cung cấp “văn hóa” X ở Sài Gòn Tay đầu nậu sẽ hỏi : “Anh/chị cần bao nhiêu thời gian? 3 tiếng à? Ok!” Vậy là khách mua sẽ bị nhốt một mình trong căn hầm khóa trái ấy. Đúng 3 tiếng đồng hồ sau, cửa đựợc mở và tiền bạc thanh toán sòng phẳng. Số hàng ấy sẽ được mấy tay đầu nậu “bảo kê” lúc còn đang di chuyển trong phạm vi thành phố. Ký Sự: Giao du cùng những đường dây cung cấp “văn hóa” X ở Sài Gòn Tay đầu nậu sẽ hỏi : “Anh/chị cần bao nhiêu thời gian? 3 tiếng à? Ok!” Vậy là khách mua sẽ bị nhốt một mình trong căn hầm khóa trái ấy. Đúng 3 tiếng đồng hồ sau, cửa đựợc mở và tiền bạc thanh toán sòng phẳng. Số hàng ấy sẽ được mấy tay đầu nậu “bảo kê” lúc còn đang di chuyển trong phạm vi thành phố. Tương lai các show truyền hình chưa rõ ràng sau khi đóng lại “Friends” Tùy theo cách nhìn của từng người vào vấn đề này mà có thể đưa ra một kết luận. Nhưng tình hình trên có thể phản ảnh mạnh mẽ việc các công ty truyền hình đang bắt đầu bí đề tài, hoặc có thể cho rằng đây là thời gian thử nghiệm trước khi các nhà sản xuất truyền hình đưa ra những câu chuyện mới. Nhạc sĩ Xuân Tiên Vậy mà 30 năm sau, gọi bằng “cụ” một người thường 30 năm trước đã được gọi bằng “cụ” rồi, người ta vẫn thấy có vẻ hơi sớm! Tạp Ghi Văn Nghệ: Hữu Loan, từ “Màu tím hoa sim” đến “Dao khúc: Cừu và cò” Nhìn lại những biến cố văn học Việt Nam, từ xưa đến nay, có những người vì án văn tự mà bị tru di tam tộc. Ðó là thời quân chủ phong kiến. Chế độ Cộng Sản có những cái án mà không thành án, suốt đời đeo đẳng, Thí dụ, vụ án “Xét lại”, vụ án “Nhân Văn Giai Phẩm”... Sự tàn bạo, khốc liệt không thua gì đời phong kiến, nếu không nói là thâm độc hơn. Tin Sinh Hoat: Nhiều hội đoàn tham dự lễ phát giải cải lương chiều nay Tuy bàn tán rất nhiều, ban tổ chức cũng vẫn im lặng chưa tiết lộ là nghệ sĩ nào đoạt giải, do đó mà nhiều người đã bán tin bán nghi. Cuộc đời Thanh Nga (Tiếp theo kỳ trước) - Do vậy mà tôi lo âu suốt mấy tháng nay, phải chi ông Mười Út mà chịu nhường vai kép chánh lại cho một kép trẻ khác, thì đỡ khổ cho tôi biết mấy! Phim “Oan Hồn” - thế giới bí mật đang chờ được khám phá / Phỏng vấn đạo diễn Victor Vũ Chuyện ma và chuyện tình kết hợp khi tình yêu vượt lên trên nấm mồ - tình yêu vượt qua sự chết và sẽ không bao giờ chết. Ðó là chính là chủ đề của cuốn phim. Phim “Oan Hồn” - thế giới bí mật đang chờ được khám phá / Phỏng vấn đạo diễn Victor Vũ Chuyện ma và chuyện tình kết hợp khi tình yêu vượt lên trên nấm mồ - tình yêu vượt qua sự chết và sẽ không bao giờ chết. Ðó là chính là chủ đề của cuốn phim. Quốc Dũng với “Cali Chiều Hội Ngộ” Quốc Dũng, nhạc sĩ quen biết với những nhạc phẩm tuổi học trò từ thập niên 1930, lại có dịp tái ngộ với khán thính giả Quận Cam sau lần đầu gần 2 năm trước đây để giới thiệu những sáng tác mới nhất của anh. Bài Ca Vọng Cổ: Ơn Cha Nghĩa Mẹ Ba mẹ ơi! Từ thuở nằm nôi cho đến lúc con bước, những bước chân đầu đời chập chững, ba mẹ đã vất vả vì con mà chẳng quản chi nắng dãi mưa... dầu. Ðồng Cỏ Nói về ban hợp ca Hạc Thành mà không có được một bài hát nào do họ trình bày, thật là một điều đáng tiếc. Nhưng e rằng, hiện không còn ai giữ được cái tài liệu quý báu đó, kể cả chính Nhật Bằng. Những vấn đề của Cải lương: Giải Phụng Hoàng - Diễn Viên Xuất Sắc cũng gặp lắm gay go! Kinh nghiệm lịch sử cải lương đã cho thấy, nếu giải đang phát mà vì lý do nào đó phải ngưng lại thì coi như tiêu luôn, như trường hợp giải Thanh Tâm bị đình chỉ năm Mậu Thân 1968 và ngưng luôn cho đến ngày nay. Thơ Phùng Cung Những người từng bị ở tù cộng sản rồi, ở tù mà không biết vì sao, không xét xử, không án lệnh, không biết bao giờ được tha, sẽ hiểu rằng sau một năm, hai năm, và càng lâu hơn, người ta càng không còn để ý hay biết đến ngày tháng nữa. Lễ phát giải Diễn Viên Xuất Sắc cho nghệ sĩ cải lương tại Little Sài Gòn Ðây là lần thứ ba mà Hội cổ nhạc miền Nam Việt Nam hải ngoại trao giải Diễn Viên Xuất Sắc cho nghệ sĩ sân khấu cải lương, và người ta tin rằng các lần sau thành quả sẽ đạt được cao hơn. Tạp ghi văn nghệ: G. G. MARQUEZ, Tình yêu thời dịch tả Nhưng nghĩ là một chuyện, cảm giác thực sự chỉ có khi trải qua mới hiểu được. Lúc bốn mươi tuổi, suy nghĩ khác. Năm mươi - Sáu mươi - Bảy mươi, mỗi một thời kỳ, một cảm giác, một đời sống. Khác biệt. Một góc văn học bị bỏ quên: hai nhân vật Lý Toét và Xã Xệ. Nó phản ánh xã hội đó, nó phóng chiếu và đưa ra cái nhìn xoi mói, giễu cợt về thực tại xã hội, nhìn ra được những nét thô kệch, dị hợm đã quá đát, hoặc quá tải của một thời. Báo NV tường trình từ Cannes: Đại Hội Điện Ảnh Cannes Khai Mạc Rầm Rộ « Nếu bạn thích phim, thì Cannes là thiên đường. » Phóng viên Người Việt đang sống tại thiên đường phim, và trong các ngày sắp tới sẽ tiếp tục tường trình về các phim chiếu tại Cannes cũng như về những chuyện xảy ra quanh đại hội điện ảnh lớn nhất thế giới này. Báo NV tường trình từ Cannes: Đại Hội Điện Ảnh Cannes Khai Mạc Rầm Rộ « Nếu bạn thích phim, thì Cannes là thiên đường. » Phóng viên Người Việt đang sống tại thiên đường phim, và trong các ngày sắp tới sẽ tiếp tục tường trình về các phim chiếu tại Cannes cũng như về những chuyện xảy ra quanh đại hội điện ảnh lớn nhất thế giới này. Báo NV tường trình từ Cannes: Đại Hội Điện Ảnh Cannes Khai Mạc Rầm Rộ « Nếu bạn thích phim, thì Cannes là thiên đường. » Phóng viên Người Việt đang sống tại thiên đường phim, và trong các ngày sắp tới sẽ tiếp tục tường trình về các phim chiếu tại Cannes cũng như về những chuyện xảy ra quanh đại hội điện ảnh lớn nhất thế giới này. Điểm phim: SPIRITS = OAN HỒN Huyền Phạm +/- 30t: Em sợ thật, em ngồi co dúm trên ghế, không dám bỏ chân xuống đất, sợ người dưới gầm giường kéo chân. Little Saigon: Ca nhạc sĩ Quốc Dũng với “Cali chiều hội ngộ” 16-5 Ban nhạc được coi là khá hùng hậu, gồm những nhạc sĩ nổi bật của Little Saigon, như: Tùng Châu, Sỹ Ðan, Sỹ Dự, Ngọc Trác, Minh Ðức, Minh Kiệt, cũng như sự xuất hiện đặc biệt của nhạc sĩ Nguyễn Quang. Little Saigon: Ca nhạc sĩ Quốc Dũng với “Cali chiều hội ngộ” 16-5 Ban nhạc được coi là khá hùng hậu, gồm những nhạc sĩ nổi bật của Little Saigon, như: Tùng Châu, Sỹ Ðan, Sỹ Dự, Ngọc Trác, Minh Ðức, Minh Kiệt, cũng như sự xuất hiện đặc biệt của nhạc sĩ Nguyễn Quang. Victor Vũ trong linh hồn của một tác phẩm điện ảnh Và với Victor Vũ, linh hồn của cuốn phim “Spirits”, với tâm tình 100% Việt Nam, là một điều thật đáng quý, đáng quý ở chỗ anh vẫn tiếp tục tìm tòi... Victor Vũ trong linh hồn của một tác phẩm điện ảnh Và với Victor Vũ, linh hồn của cuốn phim “Spirits”, với tâm tình 100% Việt Nam, là một điều thật đáng quý, đáng quý ở chỗ anh vẫn tiếp tục tìm tòi... Hà Nội rỗng ruột và đang lún: Chỉ khoan giếng cũng sập nhà, lún đường Một tai nạn hi hữu vừa xảy ra tại thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Sáng 30 tháng 11, khi nhóm thợ khoan giếng để lấy nước ngầm cho gia đình ông Phạm Văn Nga sử dụng vừa chọc mũi khoan đến độ sâu khoảng 50m thì đất quanh miệng hố khoan bắt đầu sụp xuống. Sau đó, đất lở dần làm ba căn nhà quanh đó đổ nghiêng. Ðáng lưu ý là tỉnh lộ 419 chạy qua khu vực này cũng lún sụt, mặt đường nứt toác. Con vẫn còn sống, lấy thi thể khác giao cho cha mẹ đem về... chôn Bác sĩ Bùi Trường Phong, giám đốc bệnh viện Ða khoa Ðắc Lắc, vừa cho biết: “Ðã chỉ đạo khoa nhi buộc bác sĩ Lê Ðình Nhân và hai y tá liên quan đến việc giao thi thể một bé trai, cho chồng một sản phụ đã sinh bé gái, để gia đình sản phụ này đưa về tẩn liệm, mai táng, trong khi bé gái, con của họ chưa chết, 'nghiêm túc kiểm điểm' để ban giám đốc bệnh viện xem xét và xác định hình thức kỷ luật vào cuối tuần này”. Con vẫn còn sống, lấy thi thể khác giao cho cha mẹ đem về... chôn Bác sĩ Bùi Trường Phong, giám đốc bệnh viện Ða khoa Ðắc Lắc, vừa cho biết: “Ðã chỉ đạo khoa nhi buộc bác sĩ Lê Ðình Nhân và hai y tá liên quan đến việc giao thi thể một bé trai, cho chồng một sản phụ đã sinh bé gái, để gia đình sản phụ này đưa về tẩn liệm, mai táng, trong khi bé gái, con của họ chưa chết, 'nghiêm túc kiểm điểm' để ban giám đốc bệnh viện xem xét và xác định hình thức kỷ luật vào cuối tuần này”. Venezuela: T.T. Chavez lại muốn được tái ứng cử vô hạn định Tổng Thống Hugo Chavez hôm Chủ Nhật 30 Tháng Mười Một đã kêu gọi những người hậu thuẫn ông hãy đưa ra dự luật tu chính hiến pháp để ông có thể tái ứng cử vô hạn định hầu có đủ thời giờ để xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ở Venezuela. Kinh tế suy thoái kéo dài, thị trường New York mất 680 điểm Thị trường chứng khoán đã tụt giảm mạnh trước những tin xấu về nền kinh tế Mỹ, sau năm ngày lên giá. Ngày hôm qua, chỉ số Dow Jones của thị trường New York đã mất 680 điểm, các cổ phiếu đã giảm mất gần 9% giá trị. Ðây là số sụt giảm lớn thứ tư trong lịch sử; trước đây thị trường đã sụt mạnh sau ngày 11 Tháng Chín năm 2001, và trong các ngày 29 Tháng Chín và 15 Tháng Mười năm nay. Trung Quốc: Có đến 294,000 trẻ em bị bệnh vì sữa có melamine Trung Quốc cho biết hôm 1 Tháng Mười Hai là có đến 294,000 trẻ em đã bị bệnh vì đã tiêu thụ các sản phẩm từ sữa bị pha với loại hóa chất kỹ nghệ melamine, trong đó có 154 trẻ em vẫn còn đang ở trong tình trạng nguy kịch. Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược” Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu. Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược” Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu. Thuế Vụ Trong Đời Sống Hiện đã có một số các ấn bản thuế vụ giúp người thọ thuế hiểu được ảnh hưởng của thuế lên những thay đổi quan trọng của đời sống. Kinh tế xuống: Nam thích lên giường, nữ muốn tâm sự Mặc dù tình hình tài chánh khó khăn đang khiến cho một số người phải thắt lưng buộc bụng, tiết kiệm tối đa, nhiều người Anh lại thích tháo dây lưng quần và nhảy lên giường để giải trí. Một kết quả thăm dò ý kiến đã cho thấy như vậy vào ngày Thứ Hai vừa qua. Nga và Venezuela khởi đầu cuộc tập trận hải quân hỗn hợp Hải quân Nga và Hải quân Venezuela hôm Thứ Hai đã khởi sự cuộc tập trận trong hai ngày ngoài khơi Nam Mỹ. Đây là lần đầu tiên một hải đội Hải quân Nga được triển khai đến vùng biển Caribbean. Thủ tướng Somchai bị lật đổ theo phán quyết của Tòa Hiến Pháp Thái Lan Tòa Hiến Pháp Thái Lan hôm Thứ Ba đã phán quyết giải tán 3 chính đảng trong liên minh 6 đảng đang cầm quyền với lý do gian lận bầu cử và cấm một số nhà lãnh đạo đảng trong đó có Thủ tướng Somchai Wongsawat tham gia hoạt động chính trị 5 năm. Phúc trình của CDC: Nhiều người Mỹ không thể hạ thấp áp huyết cao Ðây là một trong những lời nhắc nhở thông thường nhất về sức khỏe: Nếu quí vị có áp huyết cao thì hãy thi hành những biện pháp để hạ thấp nó xuống nhằm ngăn ngừa lên cơn đột quị và những bệnh tim mạch. Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai. Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai.	Van minh và van hi?n c?a m?t dân t?c thu?ng du?c bi?u th? b?ng van t? c?a dân t?c dó. Nói cách khác, qua van t?, ngu?i ta có th? bi?t du?c trình d? van hóa c?a m?t gi?ng ngu?i hay m?t qu?c gia. K? t? th?i l?p qu?c cách nay non 5,000 nam, van t?, hay ngôn ng? vi?t, c?a Vi?t Nam dã tr?i qua ba th?i k? v?i ba lo?i ch?: ch? Hán, ch? Nôm và ch? Qu?c ng?. Ch? Hán, tuy d?i v?i ngu?i Vi?t Nam hi?n t?i g?n nhu là m?t “t? ng?” vì h?u nhu không ngu?i Vi?t Nam nào dùng nó thu?ng xuyên trong cu?c s?ng, nhung d?i v?i dân t?c Trung Hoa thì dó là m?t sinh ng? quan tr?ng, không nh?ng cho trên m?t t? ngu?i Trung Hoa ? qu?c n?i và h?i ngo?i mà còn cho c? nh?ng nhà ngôn ng? h?c trên th? gi?i n?a. Còn ch? Qu?c ng?, t?c ti?ng Vi?t hi?n d?i, tuy m?i ra d?i cách nay hon ba th? k?, v?n là m?t sinh ng? trong ý nghia tích c?c nh?t c?a nó, du?c dùng h?ng ngày b?i trên 80 tri?u ngu?i Vi?t Nam trong và ngoài nu?c, chua k? s? h?c gi? v? Vi?t h?c dang ngày m?t gia tang trên kh?p các l?c d?a. * Hi?n tr?ng và tuong lai ch? Nôm Nhung hi?n tr?ng và tuong lai c?a ch? Nôm không th? du?c coi là sáng s?a chút nào. S? ra d?i c?a ch? Qu?c ng? t? th? k? 17 v?i d?ng ch? là m?u t? La Tinh làm cho ch? Nôm d?n d?n bi?n m?t trong ngôn ng? thu?ng ngày khi kh?i dân chúng nói ti?ng Vi?t Nam ngày càng nh?n chân r?ng ch? Qu?c ng? là ngôn ng? vi?t k? di?u nh?t c?a h? k? t? th?i l?p qu?c. ?y th? mà, ngày nay, trong t?ng s? trên 80 tri?u ngu?i Vi?t Nam, ch? có ch?ng 30 h?c gi? trên toàn c?u có th? d?c và hi?u rành r? ch? Nôm! Lý do dua t?i nguy co ch? Nôm có th? mai m?t n?m trong chính quá trình hình thành ph?c t?p c?a th? ch? vi?t này. Sau hon 1,000 nam d?c l?p kh?i tay Trung Hoa, các h?c gi? nu?c Ð?i Vi?t (Vi?t Nam ngày xua) - mà du?c nh?c nh? nhi?u nh?t là Hàn Thuyên, hay Nguy?n Thuyên - t?o ra ch? Nôm, m?t lo?i ch? vi?t m?i ph?ng theo t? d?ng c?a ch? Hán có kh? nang ký âm du?c ti?ng nói c?a ngu?i Vi?t Nam bình thu?ng. M?i m?t ch? Nôm g?m có hai ph?n, m?i ph?n là m?t ch? tu?ng hình gi?ng y nhu ch? Hán: m?t ph?n thì tiêu bi?u cho ý nghia, còn ph?n kia thì d? di?n t? âm thanh trong ti?ng nói c?a ngu?i Vi?t. M?t t? d? là ch? c?t trong ngôn ng? Vi?t Nam, du?c vi?t theo l?i ch? Nôm b?ng hai ch? Hán là “m?c” và “c?t” ghép l?i. Ch? “m?c” bi?u th? ý nghia là cái cây, còn ch? “c?t” thì di?n t? âm thanh tuong ?ng v?i âm c?t trong ti?ng nói Vi?t Nam. (Hình 1: Hình ch? C?t trong brochure) T? th? k? th? 10 mãi cho t?i d?u th? k? 20, ch? Nôm dã du?c dùng nhi?u trong van chuong và h?i tho?i dân gian Vi?t Nam. Nói khác di, g?n 1,000 nam di s?n van hóa Vi?t Nam dã du?c ghi l?i qua h? th?ng ch? vi?t d?c dáo này. Vì tính cách bác h?c và ph?c t?p c?a ch? Nôm – mà di?u co b?n là mu?n h?c ch? Nôm thì tru?c h?t ngu?i ta ph?i thông hi?u ch? Hán – dã khi?n cho ph?n l?n di s?n ch? Nôm nói trên không du?c chuy?n sang Qu?c ng? là ch? vi?t hi?n t?i c?a dân t?c Vi?t Nam. Nguy co ch? Nôm s? m?t di trong m?t tuong lai g?n dã quá rõ ràng. H?i tru?c nam 1975, các tru?ng d?i h?c t?i mi?n Nam Vi?t Nam d?u có môn h?c v? ch? Hán, và các tru?ng nhu Ð?i h?c Van Khoa Sài Gòn và Ð?i h?c Van Khoa Hu? d?u có c?p b?ng c? nhân van chuong Hán - Vi?t. Nhung v? van chuong Hán - Nôm hay van chuong Nôm - Vi?t thì không th?y có gì c? th?, có l? cung vì ch? Nôm khó quá d?i v?i các sinh viên tr? tu?i th?i b?y gi?. Vì th?, ch? có các h?c gi? hay các nhà ngôn ng? h?c m?i d?c bi?t dành riêng thì gi? và tâm trí nghiên c?u lo?i ch? này. Khi c?ng s?n n?m quy?n trên kh?p lãnh th? Vi?t Nam, h? cung có chính sách b?o t?n van hóa và ngôn ng? Vi?t Nam, trong dó có n? l?c b?o t?n ch? Nôm, nhung các n? l?c này, vì các lý do này n?, v?n không d? d? c?u vãn tình tr?ng ngày càng mai m?t di c?a m?t th? ch? dã t?ng là ni?m hãnh di?n vô biên c?a m?t dân t?c l?n t?i Ðông Nam Á mà n?n van minh và van hóa xem ra ch?ng thua kém gì Trung Hoa. * H?i B?o t?n Di s?n Ch? Nôm Thành l?p t?i North Carolina vào nam 1999, H?i B?o t?n Di s?n Ch? Nôm - mà tên chính th?c là H?i B?o t?n Di s?n Nôm (The Vietnamese Nôm Preservation Foundation) - có tr? s? t?i 229 Beachers Brook Lane, Cary, NC 27511. Tôn ch? và m?c dích c?a h?i là chuyên tâm b?o t?n các van b?n b?ng ch? Nôm và cung c?p m?i tài li?u và phuong ti?n nghiên c?u ch? Nôm cho các h?c gi? Vi?t Nam trong hi?n t?i ngõ h?u m? l?i vào van hóa Vi?t Nam ngày xua. Nh?ng d? án c? th? c?a H?i B?o t?n Di s?n Nôm bao g?m vi?c th?c hi?n m?t t? di?n ch? Nôm (Nom dictionary) d? phát huy van t? Nôm trên ?n b?n và trên CD-ROM. Công trình xu?t b?n m?t t? di?n nhu th? s? có s? dóng góp công s?c c?a các chuyên gia t?i Hoa K? và t? Vi?t Nam. M?i m?t t? b?ng ch? Nôm s? du?c dánh d?u b?ng m?t mã s? Unicode. Công trình dua ch? Nôm vào mã hóa Unicode là m?t n? l?c kéo dài t? c? ch?c nam nay do các chuyên gia thu?c H?i B?o t?n Di s?n Nôm ? Hoa K? và Vi?n Hán-Nôm ? Hà N?i th?c hi?n. Tính d?n nay, các chuyên gia này, cùng v?i Unicode Consortium và T? ch?c Tiêu chu?n hóa Qu?c t? ISO, dã th?c hi?n du?c trên 16,000 b? ch? Nôm theo tiêu chu?n qu?c t? Unicode/ISO-0646 d? dua vào h? th?ng di?n toán ngôn ng? toàn c?u. Vì m?i h? th?ng di?n toán hi?n d?i d?u dùng Unicode và vì các b? ch? Nôm nay d?u du?c dua vào h? th?ng Unicode, các nhà nghiên c?u ch? Nôm nay có th? d?c du?c ch? Nôm qua máy di?n toán. John Balaban, giáo su Anh ng? t?i Ð?i h?c North Carolina ? Raleigh, trong m?t cu?c ph?ng v?n b?ng di?n tho?i do báo Ngu?i Vi?t th?c hi?n ngày 8 tháng Nam nam 2004, cho hay quy?n t? di?n ch? Nôm này, g?m trên 20,000 b? ch? Nôm và dày kho?ng 700 trang, d? trù hoàn t?t vào tháng B?y nam nay và do Nhà xu?t b?n Ðà N?ng t?i Vi?t Nam ?n hành. Ngu?i ph? trách ph?n th?c hi?n các b? ch? Nôm trong t? di?n là linh m?c Tr?n Van Ki?m, ngu?i dã dành ra 30 nam tr?i d? nghiên c?u ch? Nôm. Ngân sách dành cho vi?c ?n hành cu?n t? di?n Nôm d?u tiên hi?n do các nhà h?o tâm kh?p th? gi?i quyên t?ng. Tuy nhiên, d? có thêm chi phí dành vào vi?c in ?n quy?n sách, H?i B?o v? Di s?n Nôm còn t? ch?c thêm các b?a ti?c gây qu?, c? th? nhu Ðêm gi?i thi?u tho H? Xuân Huong qua tuy?n t?p Spring Essence: The Poetry of H? Xuân Huong (do John Balaban chuy?n d?ch sang Anh ng?) t?i h?i quán c?a Pascific Asia Museum ? Pasadena, California, vào ngày 10 tháng Tu v?a qua. D?p này, H?i B?o t?n Di s?n Nôm cung kêu g?i m?i ngu?i kh?p noi, nh?t là ngu?i Vi?t h?i ngo?i, ti?p t?c y?m tr? v? tài chánh d? vi?c xu?t b?n quy?n t? di?n Nôm d?u tiên du?c ti?n hành nhu d? trù. Ngoài d? án in t? di?n nói trên, The Vietnamese Nôm Preservation Foundation còn d? trù c?p các h?c b?ng cho nghiên c?u sinh v? ch? Nôm, d?c bi?t là các ?ng viên ti?n si t?i Hoa k? mà lu?n án có bao g?m ph?n nghiên c?u ch? Nôm. Trong tuong lai, h?i cung d? trù cung c?p h?c b?ng cho các nhà nghiên c?u ch? Nôm t?i Vi?t Nam n?a. M?t h?i ngh? qu?c t? v? ch? Nôm cung du?c ho?ch d?nh, d?a trên s? th? hi?n nay dang có nh?ng bu?c ti?n dáng k? trong vi?c b?o t?n các van b?n ch? Nôm qua vi?c ?n hành, trung bày và trao d?i các tài li?u liên quan d?n ch? Nôm trên m?ng lu?i di?n toán th? gi?i. Các h?c gi? ch? Nôm, các nhà toán h?c, và các nhà ng? h?c di?n toán t?i Vi?t Nam, Trung Hoa, Nh?t B?n, và Hoa K? dã làm vi?c v? d? tài này trong su?t th?p niên qua và dã báo cáo nhi?u ti?n b? dáng khích l?. Nhóm ngu?i này c?n thi?t ph?i g?p nhau trong m?t h?i ngh? qu?c t? v? ch? Nôm d? có d?p cùng nhau dánh giá, so sánh k?t qu? thu th?p du?c, và tìm ra gi?i pháp cho các v?n d? còn chua gi?i quy?t xong. Ngoài ra, h?i còn có d? án cho xu?t b?n ho?c y?m tr? xu?t b?n các áng van chuong mà b?n g?c du?c vi?t b?ng ch? Nôm. Nhi?u van b?n quan tr?ng b?ng ch? Nôm trong kho tàng van chuong c?n d?i Vi?t Nam, k? c? truy?n Ki?u c?a Nguy?n Du và h?ng tram van b?n khác v? tri?t h?c và tôn giáo, cho d?n nay, v?n chua h? du?c in ra trên gi?y, còn nói làm gì t?i chuy?n dua vào ngôn ng? di?n toán. * T?p tho Spring Essence: The Poetry of H? Xuân Huong do John Balaban chuy?n d?ch sang Anh ng? Ðây là van b?n d?u tiên trong kho tàng van chuong ch? Nôm c?a Vi?t Nam du?c xu?t b?n t?i Hoa K? v?i ba th? ch?: ch? Qu?c ng? (ch? Vi?t), ch? Nôm và ch? Anh. Trong d?p phát hành d?u tiên c?a The Poetry of H? Xuân Huong, t? The New York Times, s? ra ngày 15 tháng Ba nam 2001, vi?t nhu sau: “Vào lúc mà Nhà xu?t b?n Copper Canyon Press s?n sàng cho in “Spring Essence: The Poetry of H? Xuân Huong”, d? án này dã là m?t cái gì l?n lao hon là xu?t b?n m?t quy?n sách, b?i vì h? qu? c?a nó là vi?c b?o t?n [ch? Nôm] m?t l?i ch? tu?ng hình trong ngôn ng? vi?t c?a ti?ng Vi?t”. T?p tho dày kho?ng 150 trang này là m?t công trình nghiên c?u, d?ch thu?t và s?p ch? th?t công phu g?m g?n 50 bài tho c?a H? Xuân Huong, bài nào cung có b?n van b?ng ch? Nôm nguyên th?y và b?n d?ch Anh ng? c?a John Balaban di kèm v?i b?n van b?ng Vi?t ng?. Ngu?i ch?u trách nhi?m th?c hi?n ph?n ch? Nôm trên máy di?n toán d? dùng trong t?p tho là ti?n si ngôn ng? h?c Ngô Thanh Nhàn thu?c Vi?n Ð?i h?c New York. Sách do Nhà xu?t b?n Copper Canyon Press in và phát hành. ?n b?n d?u tiên ra d?i nam 2001. Giá m?i quy?n tho là 15 M? kim. (Hình 2: trang 48 và 49 Spring Essence) John Balaban, hi?n là giáo su Ð?i h?c North Carolina in Raleigh, là tác gi? c?a 11 t?p tho và van, k? c? b?n quy?n dã do?t gi?i The Academy of American Poets' Lamont Prize và hai quy?n du?c d? ngh? nh?n gi?i National Book Award. Nam 1998, t?p tho Locus at the Edge of Summer: New and Selected Poems c?a ông do?t gi?i William Carlos Williams Award. Các sách khác v? van chuong và l?ch s? Vi?t Nam c?a ông là Ca dao Vietnam: A Bilingual Anthology of Vietnamese Folk Poetry, Vietnam: The Land We Never Knew, Remembering Heaven's Face, và Vietnam: A Traveler's Literacy Companion.
Powered By Nguoi-Viet Online