| Ngày 19-12-1946 có phải là ngày toàn quốc kháng chiến? Theo đảng Cộng Sản Việt Nam, hậu thân của đảng Lao Ðộng và đảng Cộng Sản Ðông Dương (CSÐD), ngày 19-12-1946 là ngày toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp. Tuy nhiên, mở lại những tài liệu lịch sử về những năm 1945, 1946, thì những tài liệu nầy cho thấy ngày 19-12-1946 chỉ là ngày bùng nổ cuộc tranh chấp giữa đảng CSÐD và Pháp mà thôi. Xin hãy bắt đầu với chủ trương của đảng CSÐD sau khi cướp chính quyền năm 1945. |
|
Home
|
Tr?n Gia Ph?ng
Theo d?ng C?ng S?n Vi?t Nam, h?u thân c?a d?ng Lao Đ?ng và d?ng C?ng S?n Đông Duong (CSĐD), ngày 19-12-1946 là ngày toàn qu?c kháng chi?n ch?ng th?c dân Pháp. Tuy nhiên, m? l?i nh?ng tài li?u l?ch s? v? nh?ng nam 1945, 1946, th́ nh?ng tài li?u n?y cho th?y ngày 19-12-1946 ch? là ngày bùng n? cu?c tranh ch?p gi?a d?ng CSĐD và Pháp mà thôi. Xin hăy b?t d?u v?i ch? truong c?a d?ng CSĐD sau khi cu?p chính quy?n nam 1945.
1.- Ch? truong d?c quy?n c?a Vi?t Minh Sau khi cu?p chính quy?n, H? Chí Minh tuyên b? thành l?p ch? d? Vi?t Nam Dân Ch? C?ng Ḥa (VNDCCH) và tŕnh di?n n?i các Vi?t Minh (VM) d?u tiên ngày 2-9-1945. G?n 10 ngày sau, H? Chí Minh tri?u t?p h?i ngh? Trung uong d?ng CSĐD t?i Hà N?i ngày 11-9-1945, (1) d? bàn v? du?ng l?i c?a d?ng CSĐD trong t́nh h́nh m?i. H?i ngh? dă dua ra nguyên t?c can b?n là d?ng CSĐD n?m d?c quy?n di?u khi?n m?t tr?n VM, và m?t ḿnh th?c hi?n cách m?ng. (2) Đ?ng CSĐD n?m d?c quy?n m?t tr?n VM. M?t tr?n VM dang n?m chính quy?n, di?u khi?n chính ph?. Nhu v?y có nghia là d?ng CSĐD d?c quy?n cai tr? d?t nu?c. Đ? th?c hi?n ch? truong n?y, d?ng CSĐD dua ra các k? ho?ch d?i n?i và d?i ngo?i nhu sau.
2. K? ho?ch d?i n?i: Cuong quy?t d?c quy?n Đ? d?c tôn quy?n l?c, trong khi t? ch?c chính quy?n, cai tr? d?t nu?c, d?ng CSĐD và VM thi hành hai k? ho?ch d?i n?i chính: Th? nh?t, VM t? ch?c “tiêu di?t ti?m l?c”,(3) nghia là gi?t t?t c? nh?ng thành ph?n d?i l?p, không theo VM, tuy không ch?ng VM nhung có kh? nang ti?m ?n có th? s? gây nguy h?i cho VM trong tuong lai. V?n d? n?y không c?n tr? lui v́ dă có quá nhi?u tài li?u và nhi?u ngu?i bi?t. Ch? xin nh?c l?i trong hai nam 1945, 1946, tru?c khi chi?n tranh bùng n?, VM gi?t ít nh?t kho?ng 100,000 ngu?i trên toàn qu?c, t? thành ph? d?n nông thôn, t? nh?ng nhân v?t danh ti?ng nh?t trong c? nu?c, d?n nh?ng viên ch?c làng xă, nh?ng ch?c s?c tôn giáo d?a phuong không theo VM. (4) Do dang c?m quy?n, trong hai nam 1945-1946, VM thành công trong k? ho?ch gi?t ti?m l?c. Lúc dó không c̣n ai hay th? l?c nào có th? c?nh tranh v?i VM. Tuy nhiên s? thành công c?a VM làm h?i không ít cho ti?m l?c nhân tài c?a d?t nu?c. Th? hai, VM d́nh ch? hi?n pháp nam 1946. Nguyên vào cu?i nam 1945, VM g?p ba d?i l?c cùng m?t lúc: Lănh t? các d?ng phái theo ch? nghia dân t?c nhu Vi?t Nam Qu?c Dân Đ?ng (VNQDĐ), Vi?t Nam Cách m?ng Đ?ng Minh H?i (Vi?t Cách) t? Trung Hoa tr? v? Vi?t Nam sau chi?n tranh, quy?t li?t ch?ng d?i H? Chí Minh và m?t tr?n VM. Các tu?ng lănh Qu?c Dân Đ?ng Trung Hoa dua kho?ng 200,000 quân vào Vi?t Nam theo t?i h?u thu Potsdam. Sau khi tái chi?m mi?n Nam, ngu?i Pháp ti?n quân t? mi?n Nam ra mi?n B?c, tái chi?m toàn b? Đông Duong. (V? các vi?c n?y xin xem phía du?i.) Trong khi t́nh h́nh cang th?ng, do s? ḍi h?i c?a các d?ng phái theo ch? nghia dân t?c, VM t? ch?c b?u c? qu?c h?i l?p hi?n ngày 6-1-1946. Cu?c b?u c? dua d?n k?t qu? là t?t c? d?i bi?u do VM dua ra d?u d?c c?, chi?m d?i da s? trong qu?c h?i. Tru?ng h?p di?n h́nh là VM yêu c?u c?u hoàng B?o Đ?i ra ?ng c? dân bi?u. Ông không tranh c? mà v?n d?c c?. (5) Qu?c h?i so?n xong b?n hi?n pháp và thông qua ngày 9-11-1946, g?m “L?i nói d?u”, 7 chuong và 70 di?u. Đây là b?n hi?n pháp d?u tiên c?a ngu?i Vi?t Nam. “L?i nói d?u” c?a b?n hi?n pháp nh?n m?nh: “Đoàn k?t toàn dân, không phân bi?t gi?ng ṇi [s?c t?c], gái trai, giai c?p, tôn giáo. Đ?m b?o các quy?n t? do dân ch?. Th?c hi?n chính quy?n m?nh m? và sáng su?t c?a nhân dân.” Hi?n pháp m?i du?c qu?c h?i thông qua, ch? chua du?c chính ph? ban hành. Khi dó, Trung Hoa (Qu?c Dân Đ?ng) dă rút quân v? nu?c; các lănh t? VNQDĐ và Vi?t Cách, theo ch? nghia dân t?c d?u b? kh?ng b?, dă tránh m?t hay b? qua Trung Hoa; và VM kư liên ti?p hai hi?p u?c So B? (6-3-1946) và T?m U?c (14-9-1946) v?i Pháp, nghia là dă t?m ḥa v?i Pháp. V́ v?y VM không c̣n ai ch?ng d?i hay gây khó khan, nên ngày 14-11-1946, qu?c h?i g?m da s? là d?i bi?u c?a VM, tuyên b? d́nh ch? thi hành hi?n pháp v?a thông qua. (6) S? di hi?n pháp b? d́nh ch? v́ n?u hi?n pháp du?c chính ph? ban hành, th́ VM và d?ng CSĐD ph?i ch?u s? ràng bu?c c?a hi?n pháp, không th? d?c tôn quy?n l?c, không th? mu?n làm ǵ th́ làm, v́ vi?c cai tr? d?t nu?c ph?i d?a trên can b?n hi?n pháp. Hi?n pháp nam 1946 dă ch?t y?u tru?c khi du?c khai sinh. Không có hi?n pháp, VM cai tr? b?ng s?c l?nh và ngh? quy?t. Ngh? quy?t là quy?t d?nh c?a m?t nhóm ngu?i trong m?t h?i ngh? dua ra, theo ch? quan chính tr? và quy?n l?i c?a nhóm ngu?i dó, có th? thay d?i theo hoàn c?nh. Ngh? quy?t khác v?i ngh? d?nh. Ngh? d?nh là m?t van b?n pháp lư do chính quy?n d?a trên lu?t l? qu?c gia l?p ra. Trong ch? d? c?ng s?n d?ng tr?, nhà nu?c VM ho?t d?ng theo nh?ng ngh? quy?t c?a d?ng b? c?ng s?n các c?p, t? trung uong xu?ng d?a phuong, ch? không theo lu?t pháp quy d?nh V́ v?y, nhà nu?c VM không c?n d?n hi?n pháp d? tránh b? hi?n pháp kh?c ch?.
3.- K? ho?ch d?i ngo?i: Nhu?ng b? d? duy tŕ quy?n l?c
V? d?i ngo?i, VM ch? truong thuong thuy?t và nhu?ng b? các th? l?c ngo?i qu?c d? duy tŕ quy?n l?c c?a VM. Tru?c khi Th? Chi?n Th? Hai ch?m d?t ? Á Châu, t? Potsdam (ngo?i ô Berlin, th? dô nu?c Đ?c), Anh, Hoa K? và Trung Hoa Dân Qu?c (Tu?ng Gi?i Th?ch) g?i cho Nh?t B?n t?i h?u thu ngày 26-7-1945. Theo t?i h?u thu n?y, ba nu?c Đ?ng Minh bu?c Nh?t B?n d?u hàng vô di?u ki?n, và quy d?nh r?ng ? Đông Duong quân d?i Trung Hoa s? gi?i gi?i quân d?i Nh?t ? phía B?c vi tuy?n 16, và quân d?i Anh s? gi?i gi?i quân d?i Nh?t ? phía Nam vi tuy?n 16 (ngang qua Tam K?). Đ?c bi?t, t?i h?u thu Potsdam không nói ai s? cai tr? Đông Duong sau khi quân Nh?t b? gi?i gi?i. Pháp li?n l?i d?ng di?m n?y d? dem quân tái chi?m Vi?t Nam. Sau khi Nh?t d?u hàng, Lu Hán ch? huy quân Trung Hoa, cùng B? Tham Muu d?n Hà N?i ngày 11-9-1945, dóng b?n doanh ? ph? toàn quy?n Pháp cu. Th? là H? Chí Minh lo thuong thuy?t, h?i l? các tu?ng lănh Trung Hoa (Đoàn Thêm, tr. 14), d? Lu Hán giúp d?ng trung gian v?i các d?ng phái theo ch? nghia dân t?c, và d? Lu Hán không qu?y nhi?u VM khi rút quân v?. V? phía Pháp, quân d?i Pháp theo quân d?i Anh, tái chi?m Nam K? tháng 9-1945. Ngày 27-2-1946, dô d?c D'Argenlieu, cao ?y Pháp t?i Đông Duong, v?i vàng t? ch?c cu?c hành quân “Bentré”, chuy?n 21,000 quân t? mi?n Nam ra H?i Pḥng, d? tái chi?m B?c K?. (7) Trong khi dó, ngày 28-2-1946, t?i Trùng Khánh, hai bên Pháp-Trung Hoa kư k?t hi?p u?c, theo dó Trung Hoa ch?u rút quân ra kh?i Vi?t Nam t? ngày 1 d?n 15-3, và ch?m nh?t là ngày 31-3-1946, d? cho quân Pháp thay th?. Ngu?c l?i, Pháp tr? v? cho Trung Hoa các tô gi?i Pháp ? Trung Hoa, bán cho Trung Hoa thi?t l? Vân Nam, s?a d?i quy ch? ngu?i Hoa ? Đông Duong... Vào chi?u ngày 5-3-1946, chi?n h?m Pháp xu?t hi?n ? ngoài khoi H?i Pḥng. T?i Hà N?i, du?c tin n?y, H? Chí Minh báo cho Jean Sainteny, d?i di?n Pháp ? phía B?c, r?ng H? Chí Minh s?n sàng kư hi?p u?c v?i Pháp. Vào chi?u ngày 6-3-1946, t?i s? 38 du?ng Lư Thái T?, Hà N?i, H? Chí Minh, v?i tu cách ch? t?ch chính ph? Liên hi?p kháng chi?n, kư th?a u?c So b? v?i Pháp. Theo th?a u?c n?y: Pháp th?a nh?n Vi?t Nam là m?t qu?c gia t? do (état libre), có chính ph? riêng, ngh? vi?n riêng và tài chính riêng trong Liên Bang Đông Duong và trong Liên Hi?p Pháp (di?u 1); Vi?t Nam s?n sàng ti?p dón quân d?i Pháp d?n thay th? quân d?i Trung Hoa d? gi?i giáp quân d?i Nh?t (di?u 2). Khi tuyên b? thành l?p nu?c VNDCCH, H? Chí Minh dă hô các l?i th? ch?ng Pháp, trong dó l?i th? th? ba nguyên van nhu sau: “N?u Pháp d?n xâm lang l?n n?a th́ chúng tôi xin th?: không di lính cho Pháp, không làm vi?c cho Pháp, không bán luong th?c cho Pháp, không dua du?ng cho Pháp.” (8) T?i sao nay H? Chí Minh l?i s?n sàng ti?p dón quân d?i Pháp d?n thay th? quân d?i Trung Hoa? Nhu?ng b? Pháp trong th?a u?c So b? d? duy tŕ quy?n l?c, nhung VM v?n chua yên tâm. Vi?t Minh g?i phái doàn tham d? h?i ngh? Đà L?t (4-1946), r?i h?i ngh? Fontainebleau ? Paris (7-1946). Đ? cho ch?c ch?n, H? Chí Minh c̣n di theo phái doàn Ph?m Van Đ?ng sang Paris. Ph?m Van Đ?ng th?t b?i, lên du?ng v? nu?c. H? Chí Minh ? l?i Paris m?t ḿnh m?t dàm v?i b? tru?ng Pháp qu?c h?i ngo?i d? c? g?ng d?t du?c th?a hi?p v?i Pháp. Trong cu?c ph?ng v?n c?a báo Franc-Tireur ? Paris, H? Chí Minh nói: “Tôi không mu?n tr? v? Hà N?i tay không. Tôi mu?n khi tr? v? nu?c s? dem v? cho nhân dân Vi?t Nam nh?ng k?t qu? c? th? v?i s? c?ng tác ch?c ch?n mà chúng tôi mong d?i ? nu?c Pháp...” (9) Th? r?i, “Lúc dó g?n n?a dêm, ngày 14 Tháng Chín n?y, khi m?t ngu?i dàn ông m?nh kh?nh và g?y c̣m, m?c áo nhà binh, ra kh?i khách s?n Royal-Monceau, d?i l? Hoche. Đó là Ch? T?ch H? Chí Minh. Đi b?, ông ta ti?n v? ngôi nhà g?n dó, s? 19 d?i l? Courcelles, noi ông Moutet c̣n th?c. H? Chí Minh d?n d? nói v?i Moutet r?ng ông ta ch?p nh?n kư b?n t?m u?c. Vi?c kư k?t di?n ra ngay t?c kh?c, trong pḥng c?a v? b? tru?ng...” (d?ch t? Philippe Devillers, tr. 307.) T?i sao sau khi kư th?a u?c So b?, H? Chí Minh l?i c̣n d?n t?n Paris d? xin kư b?n Modus Vivendi (T?m u?c) do ngu?i Pháp so?n th?o và áp d?t? Câu tr? l?i ch?c ch?n không ph?i v́ n?n d?c l?p dân t?c Vi?t Nam. N?u qu? th?t H? Chí Minh và d?ng CSĐD hy sinh cho dân t?c, cho d?t nu?c, khi Pháp m?i tr? l?i Sài G̣n, th́ ngay t? d?u VM v?n d?ng toàn dân ch?ng Pháp. Trong khi dó, cung ngay t? nh?ng ngày d?u, VM ki?m cách thuong lu?ng riêng v?i Pháp ? trong Nam cung nhu ? ngoài B?c, d?ng th?i ki?m cách gi?t h?t t?t c? nh?ng nhà yêu nu?c Vi?t Nam ch?ng Pháp nhung không theo du?ng l?i c?a VM t? Nam chí B?c, gây chia r? trong các l?c lu?ng chính tr?. Làm nhu th?, H? Chí Minh và VM t? lo?i b? h?t ti?m nang và s?c m?nh dân t?c, t? làm y?u kém ti?m l?c kháng Pháp c?a ngu?i Vi?t Nam. Ngang dây, ho?t d?ng c?a H? Chí Minh và VM cho m?i ngu?i th?y rơ là lư do duy nh?t khi?n H? Chí Minh kư liên ti?p hai th?a u?c nhu?ng b? Pháp nam 1946, ch? v́ s? s?ng c̣n c?a d?ng CSĐD và VM mà thôi.
4.- Ngày 19-12-1946: Chi?n tranh gi?a d?ng CSĐD và Pháp Vi?t Minh càng nhu?ng b?, Pháp càng ti?n t?i. Pháp dua quân thay th? quân Trung Hoa khi quân Trung Hoa rút lui kh?i các thành ph? Tourane t?c Đà N?ng (26-3), Đông Hà (26-3), Hu? (27-3), Đ?ng H?i (28-3), Vinh (29-3), Thanh Hóa (30-3), Ninh Ḥa (30-3), Thái B́nh (31-3), Nam Đ?nh (31-3-1946)... Quân Pháp ti?n chi?m cao nguyên mi?n Trung vào tháng 6-1946. (10) Sau nh?ng ch?m trán l? t? trên dây, Pháp chi?m B?c Ninh ngày 4-8-1946. Ngày 17-8-1946, Pháp c? Tu?ng Morlière làm ?y viên C?ng Ḥa kiêm Tu l?nh Quân l?c Pháp t?i mi?n B?c. Ông du?c l?nh c?a ph? cao ?y Pháp ? Sài G̣n là ki?m soát quan thu? ? H?i Pḥng k? t? 10-10-1946. H? Chí Minh g?i thông di?p ph?n d?i Morlière ngày 11-11-1946. Pháp l?i c? quân chi?m L?ng Son ngày 24-11-1946. Cung trong ngày 24-11-1946, Pháp dùng phi co oanh t?c và chi?n h?m t?n công H?i Pḥng, gây thi?t h?i n?ng n? cho ngu?i Vi?t. Cao ?y D'Argenlieu v? Pháp t? ngày 12-11-1946. Trung Tu?ng Jean Valluy, n?m quy?n cao ?y Pháp t?i Đông Duong, ra l?nh cho Thi?u Tu?ng Morlière, ch? huy quân Pháp ? B?c K?, và d?i tá Débes ph?i làm ch? t́nh h́nh H?i Pḥng và ki?m soát thu? quan. Ngày 28-11, Pháp tang vi?n cho su doàn 9 B? binh và ngày 2-12-1946, Pháp hoàn toàn làm ch? H?i Pḥng. Chi?n d?ch H?i Pḥng c?a Pháp khi?n t? 200 d?n 300 dân Vi?t b? ch?t, 23 ngu?i Pháp ch?t, 83 b? thuong và 6 m?t tích. (Các s? ki?n n?y theo tài li?u c?a Đoàn Thêm và Chính Đ?o.) T?i Pháp, cu?c b?u c? ngày 10-11-1946 dem th?ng l?i cho các d?ng khuynh t?, trong dó d?ng CS Pháp d?n d?u, dua d?n s? s?p d? c?a n?i các Georges Bidault (28-11-1946). Léon Blum thu?c d?ng Xă H?i l?p xong chính ph? m?i ngày 16-12. Marius Moutet v?n gi? ch?c b? tru?ng Pháp qu?c H?i ngo?i. Ngày 18-12-1946, chính ph? Léon Blum c? b? tru?ng Pháp qu?c H?i ngo?i là Marius Moutet sang Đông Duong, t́m hi?u t́nh h́nh t?i ch?, nhung ngày 22-12-1946, Moutet m?i lên du?ng qua Đông Duong. Trong khi dó, t?i Vi?t Nam, quy?n cao ?y Jean Valluy ra H?i Pḥng h?p v?i Morlière, Débes và Sainteny ngày 17-12. N?i dung cu?c h?p không du?c ti?t l?. Có tài li?u vi?t r?ng trong cu?c h?p n?y, Valluy dă nói: “T?i nhà quê mu?n dánh nhau, chúng s? to?i nguy?n!” (Nguyên van: “Les Nhacs veulent la bagarre? Ils l'auront!”) (Philippe Devillers tr. 352.) Nhu th?, trong khi chính ph? thiên t? Pháp ? Paris ch? truong t́m ki?m m?t gi?i pháp chính tr?, th́ các tu?ng lănh Pháp ? Đông Duong quy?t tâm t?n công VM. T?i Hà N?i, ngày 18-12-1946, quân Pháp trao cho VM hai t?i h?u thu. T?i h?u thu th? nh?t, Pháp ḍi VM h?y b? chu?ng ng?i v?t ? Hà N?i. T?i h?u thu th? hai, Pháp cho bi?t n?u VM không duy tŕ du?c an ninh, th́ quân Pháp s? ph? trách an ninh k? t? 20-12-1946. (Chính Đ?o tr. 370.) Pháp n?m vi?c an ninh, có nghia là Pháp làm ch? Hà N?i. Pháp làm ch? Hà N?i có nghia là sinh m?nh c?a chính ph? VM và d?ng CSĐD s? n?m trong tay quân Pháp. Đó là di?u VM không th? nhu?ng b? du?c. V́ v?y, trong hai ngày 18 và 19-12-1946, H? Chí Minh m? h?i ngh? Trung uong d?ng CSĐD t?i V?n Phúc (Hà Đông). H?i ngh? quy?t d?nh phát d?ng chi?n tranh ch?ng Pháp trên toàn qu?c, d?ng th?i h?i ngh? thông qua du?ng l?i tru?ng k? kháng chi?n c?a Tru?ng Chinh cung nhu báo cáo k? ho?ch quân s? c?a Vơ Nguyên Giáp và “L?i kêu g?i toàn qu?c kháng chi?n c?a H? Chí Minh”. (11) [Chú ư: Tài li?u v? h?i ngh? V?n Phúc do phía CSVN dua ra sau s? ki?n 19-12-1946 hon 50 nam.] Ba di?u dáng ghi nh?n t? cu?c h?p n?y: 1) Đ?ng CSĐD dă du?c tuyên b? gi?i tán ngày 11-11-1945, nhung th?c t? v?n ho?t d?ng, và nay h?p t?i V?n Phúc, d?ng CSĐD d? quy?t d?nh chi?n tranh, quy?t d?nh luôn du?ng l?i tru?ng k? kháng chi?n và k? ho?ch quân s?. 2) Lúc d?u VM ch? truong thuong lu?ng v?i Pháp, kư th?a u?c So b? (6-3-1946) và T?m u?c (14-9-1946), nhung nay Pháp ḍi n?m quy?n an ninh ? Hà N?i, d?n VM vào th? cùng. Không th? d? b? b?t, VM ph?i t́m cách thoát thân kh?i Hà N?i. Lúc dó VM y?u th?, không d? s?c dánh Pháp, nhung VM v?n ra tay t?n công tru?c, hô hào kháng chi?n, nh?m có lư do chính dáng d? VM và d?ng CSĐD rút lui kh?i Hà N?i trong danh d?. 3) H? Chí Minh không h?i ư ki?n qu?c h?i là co quan quy?n l?c t?i cao c?a ngu?i Vi?t lúc dó, hay ban thu?ng v? qu?c h?i, g?m nh?ng ngu?i luôn luôn có m?t ? Hà N?i, mà ch? h?i ư ki?n trung uong d?ng CSĐD d? phát d?ng chi?n tranh. Nhu th?, có nghia là chi?n tranh n?y là chi?n tranh gi?a d?ng CSĐD và Pháp, ch? không ph?i gi?a dân t?c Vi?t Nam và Pháp. Theo di?u th? 29 c?a Hi?n Pháp ngày 9-11-1946, th́ “mu?n tuyên chi?n th́ ph?i có hai ph?n ba s? ngh? vi?n có m?t b? phi?u thu?n.” Sau dó, di?u th? 38 ghi r?ng: “Khi Ngh? vi?n không h?p du?c, Ban thu?ng v? cùng v?i Chính ph? có quy?n quy?t d?nh tuyên chi?n hay d́nh chi?n.” Tuy hi?n pháp n?y không du?c ban hành và b? băi b? ngày 14-11-1946, t?c 5 ngày sau khi du?c qu?c h?i thông qua, nhung lúc dó ban thu?ng tr?c qu?c h?i g?m 18 ngu?i dă du?c b?u lên và dang có m?t ? Hà N?i. Nh? l?i l?ch s? nu?c ta th?i nhà Tr?n (1226-1400), vào tháng 11 nam giáp thân (1284), du?c tin nhà Nguyên (Trung Hoa) g?i quân t?n công nu?c ta, vua Tr?n Nhân Tông (tr? v́ 1279-1293) tri?u m?i các bô lăo kh?p nu?c d?n di?n Diên H?ng ? kinh dô Thang Long d? tham kh?o ư ki?n. T?t c? nh?ng ngu?i có m?t d?ng thanh tr? l?i là: “Ph?i dánh” (Quy?t chi?n). Vào th? k? 13, vi?c di l?i khó khan, tri?u m?i d?i bi?u dân chúng không d?, Tr?n Nhân Tông c̣n h?i ư dân d? ch?ng ngo?i xâm. Trong khi dó, gi?a th? k? 20, H? Chí Minh không tri?u t?p qu?c h?i, và cung không tri?u t?p ban thu?ng v? qu?c h?i ch? g?m 18 ngu?i, lúc dó dang có m?t t?i Hà N?i, d? tham kh?o ư ki?n, mà ch? h?i ư d?ng c?a ông ta t?c d?ng CSĐD.
K?t lu?n Khi m?t tr?n VM lên c?m quy?n ngày 2-9-1945, d?ng CSĐD quy?t d?nh là d?ng n?m d?c quy?n di?u khi?n m?t tr?n VM, và m?t ḿnh th?c hi?n cách m?ng. Vi?t Minh và d?ng CSĐD tiêu di?t t?t c? nh?ng thành ph?n d?i kháng. Hành d?ng n?y thúc d?y nh?ng ngu?i theo ch? nghia dân t?c, d?i l?p v?i VM c?ng s?n, vào th? ch?ng d?ng d?ng, v́ b?n nang sinh t?n, ph?i c?ng tác v?i Pháp d? ch?ng VM. T? VM d?y ngu?i khác di v? phía Pháp, r?i VM l?i k?t án nh?ng ngu?i n?y là tay sai c?a Pháp. V́ v?y, h? chia r? dân t?c càng ngày càng tr?m tr?ng. C?n chú ư là khi Pháp nh? ngu?i Anh, dua quân tái chi?m mi?n Nam t? tháng 9-1945, t? qu?c Vi?t Nam dă th?c s? lâm nguy t? dó. D?u v?y, ngay ? Nam B?, VM không kêu g?i toàn dân ch?ng Pháp. Ngày 22-8-1945, Jean Cédile nh?y dù xu?ng Tây Ninh th́ ngày 27-8, ch? t?ch ?y Ban Hành Chánh Nam B? Lâm Th?i c?a Vi?t Minh là Tr?n Van Giàu (d?ng viên c?ng s?n) bí m?t t́m g?p d? thuong thuy?t riêng v?i Pháp. Hành d?ng lén lút c?a Giàu b? gi?i chính tr? Sài G̣n lúc dó k?t t?i ph?n b?i. Khi Pháp ti?n quân ra B?c, H? Chí Minh cung xin thuong thuy?t, qua t?n Paris d? xin kư hi?p u?c. Cu?i cùng, ch? khi không c̣n thuong thuy?t du?c n?a, h?t cách th?a thu?n, VM m?i quy?t d?nh dánh Pháp, v́ VM và d?ng CSĐD lâm nguy, ch? không ph?i v́ t? qu?c Vi?t Nam lâm nguy. Đ? vu?t thoát con nguy bi?n, VM l?a ph?nh và l?i d?ng ḷng yêu nu?c c?a dân chúng Vi?t Nam, kêu g?i toàn dân n?i lên kháng chi?n ch?ng Pháp. Vinh quang và quy?n l?c th́ VM ôm l?y m?t ḿnh, không chia s? cho ai c?. Nh?c nhă và nguy bi?n, th́ VM kêu g?i toàn dân gánh vác. Do dó, không th? g?i ngày 19-12-1946 là ngày toàn qu?c kháng chi?n, mà ch? là ngày b?t d?u cu?c chi?n gi?a VM, d?ng CSĐD v?i Pháp. Trong khi dó, ch?ng ngo?i xâm là truy?n th?ng lâu d?i c?a ngu?i Vi?t Nam. T? khi ngu?i Pháp d?t n?n b?o h? nam 1884, ngu?i Vi?t Nam liên t?c n?i lên ch?ng Pháp. Nay nghe VM kêu g?i kháng chi?n ch?ng Pháp, dân chúng Vi?t Nam nô n?c hu?ng ?ng ngay v́ ḷng yêu nu?c, thuong ṇi, ch? dân chúng hoàn toàn không nghi ng? và không hay bi?t nh?ng âm muu và th? do?n mà lúc dó VM gi?u kín. Nh? v?y, H? Chí Minh, m?t tr?n VM và d?ng CSĐD m?i thoát kh?i nguy co có th? b? Pháp tiêu di?t vào nam 1946. Tr?n Gia Ph?ng (Toronto, ngày 01-12-2008)
Chú thích 1. Đ?ng CSĐD không có B? Chính Tr?. Vào nam 1951, khi d?ng CSĐD chia thành ba d?ng c?ng s?n Vi?t, Miên, Lào, H? Chí Minh l?y tên d?ng Vi?t Nam là d?ng Lao Đ?ng, khi dó m?i b?t d?u có B? Chính Tr?. 2. Philippe Devillers, Histoire du Viet-Nam de 1940 à 1952, Paris: Éditions du Seuil, 1952, tr. 143. [Đi?u n?y v? sau du?c d?ng C?ng S?n Vi?t Nam th? hi?n b?ng di?u 4 chuong 1 hi?n pháp nam 1992 c?a C?ng Ḥa Xă H?i Ch? Nghia Vi?t Nam.] 3. T? ng? “gi?t ti?m l?c” hay “tiêu di?t ti?m l?c” là do chính VM d?t và nói truy?n kh?u v?i nhau, ch? VM và CSĐD không vi?t trong tài li?u công khai. (Ḍ h?i sau 1975) 4. N?u tính trung b́nh m?i t?nh hay thành ph? VM gi?t kho?ng 2,000 th́ 50 t?nh và th? xă trên toàn qu?c là d? 100,000 ngu?i. Riêng d?o Cao Đài và Ph?t Giáo Ḥa H?o, m?i d?o m?t kho?ng 10,000 ngu?i du?i tay VM. 5. C?u hoàng B?o Đ?i cho bi?t khi ? Thanh Hóa, VM cho ngu?i d?n m?i ông ?ng c?. Ông không kư don và không tranh c? mà v?n du?c d?c c? ? Thanh Hóa v?i s? phi?u 92%. (B?o Đ?i, Con r?ng Vi?t Nam, California: Nguy?n Phu?c t?c xu?t b?n, 1990, tt. 221-222.) 6. Đoàn Thêm, Hai muoi nam qua, 1945-1964, Sài G̣n: 1965, California: NXB Xuân Thu tái b?n, không d? nam, tr. 28. [V?a qua, t?i Vi?t Nam cung x?y ra m?t chuy?n tuong t?: Tru?c dây, qu?c h?i C?ng Ḥa Xă H?i Ch? Nghia Vi?t Nam tuyên b? k? ho?ch th? nghi?m r?ng ngày 25-4-2009, 385 xă trên toàn qu?c s? làm thí di?m b?u c? tr?c ti?p ch? t?ch xă. Ngày 15-11-200 qu?c h?i l?i quy?t d?nh quy?t d?nh d́nh ch? k? ho?ch n?y. (BBCVietnamese.com ngày 16-11-2008.) 7. Stein Tonnesson, “La paix imposée par la Chine: l'accord Franco-vietnamien du 6 mars 1946”, trong Les cahiers de l'institut d'histoire du temps présent, Charles-Robert Ageron v à Philippe Devillers ch? biên, s? 34, tháng 6-1996, tr. 36-38. 8. Tô T? H? và m?t s? tác gi?, 60 nam chính ph? Vi?t Nam 1945-2005, Hà N?i: Nxb. Thông T?n, 2005, tr. 26. 9. H? Chí Minh toàn t?p, [t?p] 4, tr. 607. 10. Chính Đ?o, Vi?t Nam niên bi?u, t?p A: 1939-1946, Houston: Nxb. Van Hóa, 1996, tt. 324 -340. 11. Lê M?u Hăn ch? biên, Đ?i cuong l?ch s? Vi?t Nam, t?p III, Hà N?i: Nxb. Giáo D?c, 2001, tr. 48 và B? Qu?c Pḥng, T? di?n bách khoa quân s? Vi?t Nam, Hà N?i: Nxb. Quân Đ?i Nhân Dân, 2004, tt. 503-504. |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here