Hình 1: C?u Thi?u Tu?ng Ð? K? Giai (gi?a, dang gio tay chào), thay m?t toàn th? c?u TNCT.VN và ngu?i tham d? dã cùng m?t s? si quan d?ng minh Hoa K? d?t vòng hoa ghi on quân, dân, cán, chính dã b? mình cho d?t nu?c Vi?t Nam, trong Ngày C?u Tù Nhân Chính Tr? Vi?t Nam, du?c t? ch?c t?i Dallas-Fort Worth ngày 4 Tháng Mu?i, 2008.

Hình 2: C?u Thi?u Tá CSÐB Nguy?n Thanh Th?y cùng ch?ng là c?u Ð?i Úy Lê Thành Long t?i bàn gi?i thi?u k? v?t làm trong tù.

Hình 3: Nh?ng tác ph?m v? chi?n tranh c?a nhi?p ?nh gia Nguy?n Ng?c H?nh luôn làm xúc d?ng ngu?i xem. Trong hình: Nhi?p ?nh gia Nguy?n Ng?c H?nh (trái) dang gi?i thi?u tác ph?m “T?n Công” v?i ngu?i tham d? trong Ngày C?u Tù Nhân Chính Tr? Vi?t Nam, du?c t? ch?c t?i Dallas-Fort Worth ngày 4 Tháng Mu?i, 2008.

Nh?ng món n? ân tình

Bài và hình:Vu Ðình Tr?ng/Ngu?i Vi?t

Th? Sáu, 4 Tháng Mu?i, 2008

Không ai có th? hình dung du?c ni?m h?nh phúc trên nh?ng guong m?t d?y “b?i th?i gian” c?a ngu?i c?u tù trong ngày h?i ng?. Ðêm hôm qua, trong khách s?n tôi ?, di d?c theo hành lang dài d? ra ngoài hút thu?c, tôi nghe rì r?m ti?ng nói chuy?n trong m?t s? phòng. Ch?c có l? h? s? th?c su?t dêm d? tâm s?. Ngu?i già thu?ng khó ng?, l?i càng không th? ng? du?c khi ng?i tâm s? v?i nh?ng b?n tù nam xua. Tôi ch?c r?ng r?t nhi?u ngu?i s? có cùng suy nghi nhu c?u Thi?u Tu?ng Ð? K? Giai, g?p nhau l?n này là l?n cu?i. Ð?ng cho dó là di?m g? vì m?t ph?n ba cu?c d?i c?a h? dã dâng hi?n cho quê huong, m?t ph?n ba cu?c d?i k? ti?p ph?i s?ng trong lao tù, và m?t ph?n ba cu?c d?i còn l?i, h? dã tiêu g?n h?t. Nào ai bi?t ai còn, ai m?t khi chia tay? Th? thì t?i sao không t?n hu?ng tr?n v?n ni?m h?nh phúc cu?i cùng này?

Cu?c vui chua tàn nhung dã có s?n m?m chia xa.

Ð?i th?t vô thu?ng!

Chua d?n gi? m? c?a Special Events Center, th? nhung c? ngàn ngu?i dã x?p hàng d?ng d?i.

T?i khu v?c tri?n lãm c?a Vi?n B?o Tàng Thuy?n Nhân & Vi?t Nam C?ng Hòa, ngu?i xem có th? th?y du?c nh?ng t?m gi?y ra tr?i ? vàng du?c luu gi? c?n th?n nhu m?t ch?ng tích nh?ng ngày tù den t?i. Nh?ng chi?c áo tù du?c trung bày c?nh nh?ng chi?c áo t?t nghi?p c?a con ngu?i c?u tù cho tôi m?t ni?m hãnh di?n và khâm ph?c. Chi?c áo t?t nghi?p là m?t k?t thúc có h?u cho m?t kho?ng d?i chi?n binh, và nh?ng nam tháng lao tù.

Nh?ng tác ph?m v? chi?n tranh c?a nhi?p ?nh gia Nguy?n Ng?c H?nh luôn làm tôi xúc d?ng. Nh?ng tác ph?m “Vá C?”, “Ti?c Thuong”, “T?n Công” hay “D?ng C?” v.v... dù có xem m?t l?n hay nhi?u l?n thì c?m xúc v?n gi?ng nhau. Nh?ng tác ph?m dó có m?t linh h?n, và linh h?n dó, theo tôi là b?t t?. Tôi không ng?c nhiên khi r?t nhi?u ngu?i suy tu bên “Ti?c Thuong”, tr?m ngâm bên “T?n Công” hay vui cu?i bên “D?ng C?” nhu th?y mình trong ngày tái chi?m c? dô Hu? nam nào.

Cung trong khu tri?n lãm này, tôi g?p l?i Thi?u Tá Nguy?n Thanh Th?y trong b? d?ng ph?c C?nh Sát Ð?c Bi?t. Chi?c bàn don gi?n trung bày nh?ng k? v?t làm trong tù c?a ch? du?c nhi?u ngu?i ghé tham, h?i chuy?n. Câu chuy?n c?a ngu?i c?u Bi?t Ð?i Tru?ng Bi?t Ð?i Thiên Nga v?i 13 nam tù khi?n tôi c?m ph?c.

“Ngày 29 Tháng Tu nam 1975, tôi nghi r?ng s? m?t mi?n Nam nên dã d?t toàn b? h? so m?t c?a Bi?t Ð?i Thiên Nga, nh? dó mà sau này khi di tù, VC không th? khai thác tôi v? công vi?c và các co s? c?a bi?t d?i.”

Sáng b? h?i cung, d?n t?i ph?i vi?t b?n tu?ng trình. Công vi?c don di?u dó c? l?p di l?p l?i hàng ngày, hàng tháng nhung VC v?n không sao dánh g?c du?c tinh th?n và ý chí c?a ch?, k? c? khi b? 4 tháng bi?t giam. Ch? bu?c ra tù v?i lòng thanh th?n, VC dã không th? khai thác thêm ? ch? du?c gì ngoài nh?ng chuy?n h? dã bi?t.

Hai v? ch?ng d?u b? di tù khi ba d?a con còn nh? (d?a l?n nh?t 7 tu?i, nh? nh?t 4 tu?i) nên ph?i g?i 3 cháu cho bà ngo?i. Trong su?t 13 nam tù, ch? ch? du?c g?p 2 d?a con gái m?t l?n vì “bà ngo?i nghèo quá không có ti?n cho hai cháu di xe. Còn th?ng con trai ph?i xách d? tham nuôi cho ngo?i nên du?c di nhi?u l?n.”

Ch? nh? l?i nam 1978, do l?nh quá nên nói m? g?i cho mình m?t chi?c áo l?nh. Bà ngo?i già v?a nuôi 3 d?a cháu, v?a nuôi 2 v? ch?ng tù thì ti?n dâu mua áo, th? là bà g?i cho ch? 2 chi?c áo len c?a 2 cháu gái h?i còn nh? d? ch? s?a l?i. Chi?c áo len dó gi? tr? thành v?t vô giá. Trong nh?ng dêm l?nh, m?c chi?c áo len mang hoi ?m tr? tho, ch? dã khóc nhi?u vì nh? con, nhung tôi tin r?ng chi?c áo nh? bé dó dã giúp tinh th?n ch? v?ng vàng trong cu?c tranh d?u không cân s?c.

...

Có nam bà qu? ph?, d?i di?n cho hàng tram ngàn ngu?i v? t? si có m?t trong bu?i l?, g?m bà qu? ph? Chu?n Tu?ng Ph?m Ng?c Sang, bà qu? ph? Chu?n Tu?ng Lê Trung Tr?c, bà qu? ph? Trung Tá Tr?n Van M?n, bà qu? ph? Thi?u Tá Phan Nhu H?i, và bà qu? ph? Trung Úy Nguy?n Luong M?nh.

Nhà van Huy Phuong gi?i thi?u nh?ng c?u tù nhân cu?i cùng và các qu? ph? tu?ng lãnh, si quan nhu m?t l?n nhìn l?i d? c?m on s? hy sinh và gian kh? mà h? dã ph?i ch?u d?ng nhi?u hon so v?i chúng ta. Ông cung m?i t?t c? nh?ng ngu?i v? c?u tù có m?t d?ng lên d? t?t c? dành cho h? nh?ng tràng v? tay thay l?i c?m on nh?ng gian khó h? ph?i duong d?u khi ch?ng ph?i vào tù, m?t mình gánh vác gia dình, lo cho cha m?, con cái su?t bao nam tru?ng. Nh?ng lá qu?c k? t?ng ph? xác ngu?i chi?n si QL.VNCH dã hy sinh, m?t l?n n?a du?c trao cho các qu? ph? nhu thay m?t d?t nu?c ghi nh?n công lao c?a nh?ng ngu?i chi?n si anh dung.

Tôi không bi?t nh?ng ngu?i v? t? si QL.VNCH nghi gì khi c?m l?i lá c? VNCH, nhung nh?ng ánh m?t dó nhu dang mong ch?ng mình có m?t trong ngày h?i ng? này. Bà qu? ph? Trung Úy Nguy?n Luong M?nh dã không c?m du?c nu?c m?t. N?i dau m?t ch?ng v?n còn dó, và lá c? bà dang c?m trong tay v?n chua du?c ph? lên xác ch?ng, vì ông dã m?t trong tr?i tù Tân L?p, cho d?n nay v?n chua tìm du?c xác. Còn n?i dau nào dai d?ng hon không?

Bà qu? ph? Chu?n Tu?ng Lê Trung Tr?c nói v?i tôi trong dòng nu?c m?t:

“Th?y công vi?c bà Khúc Minh Tho làm cho ch?ng tôi và cho ngu?i khác, tôi th?y mình th?t nh? bé. Khi g?p bà Tho ? dây, c?m tay bà, tôi ch? bi?t khóc ch? không nói du?c câu c?m on. Riêng ch?ng tôi, ông ?y dã s?ng x?ng dáng v?i cái tên Lê Trung Tr?c, và tôi hãnh di?n v? di?u dó.”

Tôi bi?t, ni?m hãnh di?n dó không ch? ? riêng bà, ít nh?t nh?ng ngu?i v? tù có m?t ngày hôm nay luôn hãnh di?n v? ch?ng mình, nh?ng ngu?i lính dã chi?n d?u cho quê huong. Nhung s? hy sinh c?a h? v?n chua du?c chính th?c công nh?n, l?i tâm tình c?a n? khoa h?c gia Duong Nguy?t Ánh nhu d?t trách nhi?m cho t?t c? chúng ta, nh?ng ngu?i còn s?ng, nh?t là nh?ng ch?ng nhân l?ch s?:

“Trong h?u h?t sách v? giáo khoa c?a trung h?c và d?i h?c M?, ngay c? trên truy?n thông, báo chí M?, cu?c chi?n Vi?t Nam ch? du?c xem nhu là cu?c chi?n tranh gi?a HK và CSBV. Quân d?i VNCH ch? dóng m?t vai r?t m? nh?t, và n?u có du?c nh?c d?n thì ph?n nhi?u là b? mô t? nhu là m?t quân d?i non y?u, thi?u lãnh d?o, thi?u k? lu?t, thi?u tinh th?n chi?n d?u và cu?i cùng v?n b? d? t?i là dã làm m?t nu?c. Khi s?ng, ngu?i lính VNCH ph?i hy sinh mà không du?c công nh?n, s? hy sinh c?a h? b? ph? nh?n. Ð?n khi ch?t thì ph?n m? c?a h? không du?c d? yên mà còn b? dào x?i, phá nát b?i chính quy?n CS. Cung may là c?ng d?ng chúng ta dã có m?t dài tu?ng ni?m chi?n si Vi?t M? t?i Qu?n Cam, Nam California. N?u không có dài tu?ng ni?m dó thì còn t?i cho chi?n si c?a chúng ta bi?t ch?ng nào.”

“Chúng ta không th? d? nh?ng ngu?i ph?n chi?n M? và chính quy?n CS hi?n nay trong nu?c ti?p t?c b?a d?t s? th?t v? cu?c chi?n tranh VN và ti?p t?c s? nh?c chi?n si VNCH. T?t c? nh?ng ngu?i ng?i trong phòng này là nh?ng nhân ch?ng s?ng cu?i cùng c?a m?t giai do?n l?ch s? dang c? tình b? bôi xóa và b? vi?t l?i. Con em chúng ta sau này s? không còn có ai giúp h? tìm hi?u s? th?t n?a. Sau chúng ta s? không còn ai có d? d? ki?n xác tín và nhi?t huy?t d? ph?c h?i danh d? cho chi?n si VNCH.”

Làm th? nào d? l?ch s? h?i sinh? Trách nhi?m này không c?a riêng ai.

Sáng Ch? Nh?t, 5 Tháng Mu?i

Ngôi chùa Ð?o Quang là m?t trong nh?ng ngôi chùa l?n t?i Dallas-Fort Worth. Nhung cái d?c bi?t không ch? vì chùa l?n hay nh? mà vì v? hòa thu?ng tr? trì. Trong bu?i l? c?u siêu cho các vong linh t? si sáng Ch? Nh?t, Hòa Thu?ng Thích T?ch H?i dã cho phép Ban T? Ch?c Ngày Tù Nhân Chính Tr? Vi?t Nam cùng kho?ng 100 c?u tù và gia dình hát qu?c ca VNCH ngay trong chánh di?n tru?c l? c?u siêu. Sau bu?i l?, hòa thu?ng tr? trì dã cùng hát ca khúc “Chi?n Si Vô Danh” và “Vi?t Nam, Vi?t Nam” v?i ngu?i tham d?. T?t c? nh?ng dôi m?t d?u nh?t nhòa vì xúc d?ng, và trong không khí bi ai c?a bài hát chiêu h?n, tôi th?m mong nh?ng ngu?i t? si s? v? minh ch?ng cho d?ng d?i, d?ng bào mình. T?t c? d?u không bao gi? quên h?.

“Tôi nghi r?ng h?n thiêng nh?ng v? tu?ng và chi?n si dã có m?t ? dây d? d? l?. Ðây là l?n cu?i cùng tôi t? ch?c, cho ngu?i s?ng và cho ngu?i ch?t. Tôi dã làm du?c, và dó là ni?m h?nh phúc l?n nh?t mà tôi du?c nh?n cu?i d?i,” bà Khúc Minh Tho nói l?i cu?i tru?c khi chúng tôi ra phi tru?ng d? v? l?i California. Trông bà thanh th?n, mãn nguy?n nhung tôi v?n lo vì theo l?i ngh? si Nam L?c, hi?n nay t?m th?i Ban T? Ch?c dang l? trên hai muoi ngàn M? kim mà không ai ngoài bà Tho s? gánh ch?u.

Mong r?ng Ngu?i T? T? s? ti?p t?c giúp d? Ngu?i T? T?!