SÀI GÒN 4-7 (NV) Ông Nguy?n H?, m?t d?ng viên CSVN th? h? th? nh?t, nhung cung là m?t trong nh?ng ngu?i quay l?i ch?ng d?ng n?i ti?ng nh?t sau ngày 30/4/1975, dã qua d?i ? Sài Gòn hôm 1/7/2009 v?a qua.

“C? Nguy?n H? là m?t trong nh?ng ngu?i di d?u và dám duong d?u d?u tranh v?i ng?y quy?n CSVN t? 20 nam tru?c, cho nh?ng giá tr? t? do, dân ch? và công b?ng dích th?c…” L?i phân uu c?a Kh?i 8406 g?i t?i gia dình c?a ông Nguy?n H?. “C? là m?t t?m guong sáng v? tinh th?n b?t khu?t và th?ng th?n trong công cu?c d?u tranh cho t? do dân ch? c?a Vi?t Nam”.

Ông Nguy?n H? sinh ngày 1/5/1916 t?i Gò V?p (t?nh Gia Ð?nh cu nay b? sát nh?p vào Sài Gòn) thu? còn tr? làm công nhân t?i xu?ng Ba Son (dóng và s?a ch?a tàu). Gia nh?p d?ng C?ng s?n t? 1937, h?at d?ng n?i thành du?c 3 nam thì b? nhà c?m quy?n Ðông Duong khép t?i kích d?ng dình công, k?t án 5 nam tù và dua di giam ? Côn Ð?o.

Ra tù, ông ti?p t?c ho?t d?ng và du?c c? làm ?y viên Thu?ng tr?c Ban Thu?ng V? ?y Ban Kháng Chi?n Sài Gòn – Ch? L?n (1950-1952). Sau nam 1975 làm Phó ch? t?ch T?ng công doàn Vi?t nam (m?t t? ch?c ngo?i vi c?a d?ng c?ng s?n) r?i làm ch? t?ch M?t tr?n t? qu?c thành ph? Sài Gòn (cung là t? ch?c ngo?i vi).

“V?i quá trình cách m?ng c?a c?, c? ch? c?n im l?ng thôi, thì dã d? dàng s?ng an nhàn, hu?ng m?i b?ng l?c. Nhung c? không ch?u s?ng nhu v?y, v?n gi? nguyên ph?m ch?t ngu?i chi?n si, lên ti?ng ch?ng b?t công”. Nhà tho Bùi Minh Qu?c nói v? Nguy?n H? v?i dài BBC.

Nam 1986, ông cùng v?i m?t s? ngu?i kháng chi?n cu, nhu La Van Lâm, Ð? Trung Hi?u, Tr?n Van Giàu, Tr?n B?ch Ð?ng, T? Ba Tòng và tu?ng Tr?n Nam Trung thành l?p “Câu L?c B? Nh?ng Ngu?i Kháng Chi?n Cu”. Nam 1988 nhóm này ra t? báo l?y tên “Truy?n Th?ng Kháng Chi?n” ra m?t s? d?u tiên vào Tháng 9/1988 nhung ch? du?c 3 s? thì b? nhà c?m quy?n CSVN b?t dình b?n vì có nhi?u bài vi?t d? kích ch? d? và dòi h?i t? do dân ch? th?t s?. Ð?n 1989 thì Câu L?c B? cung b? gi?i tán.

T?c gi?n, ông ra b? d?ng CSVN nam 1991 sau hon 53 nam làm d?ng viên. Sau ông b? b?t gi? v?i cáo bu?c “Ch?ng Ð?ng” r?i b? qu?n thúc t?i nhà. Càng b? dàn áp, ông càng ch?ng C?ng s?n m?nh m? hon qua nh?ng bài vi?t nhu “Gi?i pháp hòa h?p hòa gi?i” và vi?t h?i ký v?i t?a d? “Quan di?m và Cu?c s?ng”.

Trong h?i ký, ông k? anh ru?t c?a ông (c?p d?i tá) b? ch?t vì bom ? C? Chi nam 1966, v? ông làm cán b? n?i thành b? b?t và ch?t trong tù h?i t?t M?u Thân 1968. Ông vi?t, dù v?y, “ph?i thú nh?n r?ng, chúng tôi dã ch?n sai lý tu?ng: c?ng s?n ch? nghia. B?i vì su?t hon 60 nam trên con du?ng cách m?ng c?ng s?n ?y, nhân dân Vi?t Nam dã ch?u s? hy sinh quá l?n lao, nhung cu?i cùng ch?ng du?c gì, d?t nu?c v?n nghèo nàn, l?c h?u, nhân dân không có ?m no h?nh phúc, không có dân ch? t? do. Ðó là di?u s? nh?c.”

Trong m?t do?n h?i ký khác, ông t? cáo d?ng CSVN l?a d?i ngu?i dân d?u tranh dòi t? do và d?c l?p nhung khi thành công thì tu?c do?t h?t. Ông vi?t: “Chính Ð?ng c?ng s?n Vi?t Nam dã tu?c do?t c?a nhân dân các quy?n t? do mà nhân dân dã t?ng tr? giá quá d?t - th? vu khí mà nhân dân ph?i có d? b?o v? l?i ích c?a mình khi nó b? vi ph?m b?t c? trong hoàn c?nh nào. Dân ch? t? do b? chà d?p, vu khí t? v? b? tu?c do?t thì nhân dân gi?ng nhu nh?ng ngu?i b? xi?ng xích, b? b?t tai, b?t m?t, kh?p mi?ng và t?t nhiên g?n 70 tri?u ngu?i Vi?t Nam không th? không bi?n thành tù binh c?a Ð?ng c?ng s?n Vi?t Nam”.

Th?i th?p niên 90, ông và tu?ng Tr?n Ð? và m?t s? r?t ít ngu?i khác dã dám công khai ch?ng d?c tài d?ng tr? t?i Vi?t Nam, m? du?ng cho nh?ng nhóm, nh?ng t? ch?c v?n d?ng dân ch? hóa d?t nu?c sau này.

Khi “Câu L?c B? Ngu?i Kháng Chi?n Cu” b? nhà nu?c gi?i tán, ông b? Sài Gòn v? s?ng ? Phú Giáo t?nh Bình Duong. Trong h?i ký, ông vi?t r?ng ngày ông r?i Sài Gòn “cung là ngày tôi ly khai d?ng C?ng s?n”.

Ông dã du?c T? Ch?c Theo Dõi Nhân Quy?n (Human Rights Watch) trao gi?i thu?ng t? do phát bi?u Hammett-Hellman.