Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Tẩy chay
Xin thú thật là người Việt Nam, tôi vốn không ưa gì Trung Quốc. Và như mọi người dân Việt, tôi đã “sôi máu” khi họ ngang nhiên biến Biển Ðông của chúng ta thành “cái hồ của Trung Quốc”, và các quần đảo trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa thành quận huyện của họ.
- Nào phải của riêng Hoa Kỳ
Ðó có vẻ như là phản ứng của nhiều người trên thế giới đối với tiến trình bầu cử hiện đang diễn ra tại Hoa Kỳ. Ðó là phản ứng của Sir Elton John khi ông đến New York để trình diễn trong một cuộc hòa nhạc gây quĩ cho Thượng Nghị Sĩ Hillary Clinton.
- Tội làm báo
Ðó là tội mà chính quyền Zimbabwe buộc cho ký giả Barry Bearak của tờ New York Times. Nghe tưởng chuyện đùa, nhưng đối với nhiều ký giả trên thế giới, tội làm báo, nhất là làm báo không được chính quyền cho phép, quả là một cái tội tày trời.
- Câu chuyện Miến Điện
Hồi cuối thập niên 1990 tôi có cơ hội đến Miến Ðiện, dĩ nhiên là đến với tư cách du khách vì Miến Ðiện từ chối cấp visa báo chí, mặc dầu lúc đó tôi đang làm cho đài BBC.
- Ðiềm trời
Ðược biết trong hàng các lãnh tụ trên thế giới hiện nay, các ông tướng ở Miến Ðiện được coi như là tin vào bói toán nhất. Có điều không những các ông tướng tin vào bói toán mà dân chúng cũng rất tin tưởng vào các điềm báo trước và theo họ điềm trời có vẻ như nói là các ông tướng sắp hết thời.
- Nhận diện bạo chúa
Mấy tuần nay Miến Ðiện đã trở lại hàng đầu của báo chí thế giới.
- Thế giới nghĩ gì về chiến thắng của ông Obama
Phải nói là thế giới đã chào đón khá nồng nhiệt việc Thượng Nghị Sĩ Barack Hussein Obama chính thức thắng cuộc trong việc sẽ được đảng Dân Chủ đề cử làm ứng cử viên tổng thống.
- Lương tâm và giả dối
Một trong những điều không thể chịu nổi khi phải sống trong một chế độ như chế độ ở Việt Nam hiện nay không phải là đàn áp hay tham nhũng mà là sự giả dối và nói láo đã trở thành thói quen. Cái thói quen đã dẫn đến những lời nói mà ngày nay đã trở thành quen thuộc với mọi người miền Nam như “tivi, tủ lạnh chạy đầy đường”.
- Ân oán
Tuần rồi, ở Căm Bốt, tòa án xử tội phạm chiến tranh một số cựu lãnh tụ Khmer Ðỏ còn sống sót đã bắt đầu một tiến trình hy hữu. Lần đầu tiên, các nạn nhân ra tòa không những chỉ là nhân chứng mà đồng thời sẽ là bên nguyên trong một vụ xử dân sự đối với những tên sát nhân này.
- Thời buổi xăng tăng giá
Xăng đã trở thành một phần của cuộc sống của chúng ta, một phần quan trọng đến nỗi khi xăng tăng giá, nhiều người trong chúng ta đã thay đổi hẳn cuộc sống để đáp ứng. Và nếu không đáp ứng được thì phản ứng của chúng ta trở thành quá mức, đến lúc có thể nói là khùng điên hay phạm pháp.
- Dâu tươi và Wimbledon
Hồi trước, cứ mỗi lần ngửi thấy mùi thơm phức của những quả dâu nhỏ bằng nửa dâu Mỹ của xứ Kent, ở miền bờ biển phía Nam Luân Ðôn của nước Anh, là tôi nhớ đến dâu Ðà Lạt. Dâu Kent không lớn, dễ bị dập, nhưng mọng nước và rất thơm, chẳng khác gì dâu Ðà Lạt cả. Nhưng sau 15 năm sống ở Wimbledon, mùi dâu thơm bây giờ còn làm tôi nhớ đến mùa quần vợt.
- Thay đổi khí hậu
Tuần vừa qua thế giới đã lại một lần nữa được nghe các lãnh tụ của 8 cường quốc kỹ nghệ hàng đầu của thế giới cùng với 8 quốc gia lớn đại diện cho khối các quốc gia đang phát triển mạnh hứa hẹn sẽ có những biện pháp chống lại tình trạng thay đổi khí hậu. Ðây là những quốc gia mà tổng cộng chiếm đến 80 phần trăm số khí thải vốn đã tạo nên hiện tượng nhà kiếng, gây thay đổi khí hậu.
- Câu chuyện một ngôi đền
Hồi năm 1997 báo chí thế giới đổ đến thủ đô Phnom Penh của xứ Chùa Tháp để tường thuật về cuộc bầu cử tổ chức ngay sau cuộc đảo chánh. Khoảng vài ngày trước cuộc bầu cử, trong một bữa cơm ở câu lạc bộ Phóng Viên Ngoại Quốc (Foreign Correspondent Club), câu chuyện xoay quanh diễn biến trong ngày về một cuộc họp báo nảy lửa của lãnh tụ đối lập Sam Rainsy trong đó ông chỉ trích ảnh hưởng của Việt Nam trong cuộc bầu cử, hàm ý là chính quyền Hun Sen được sự ủng hộ của Hà Nội.
- Sarajevo mon amour
Lần đầu tiên tôi biết đến Sarajevo là qua lời kể của Judy Stowe, cố trưởng ban Việt Ngữ đài BBC.
- Cảm thông
Hồi trước năm 1975, khi cuốn sách đầu tiên của Aleksandr Solzhenitsyn, cuốn “Một ngày trong một đời của Ivan Denisovich” ra đời, tôi cũng đã tìm đọc. Lúc đó, tuy đọc thấy hay nhưng không cảm thấy thấm thía. Bởi lúc đó tôi đọc Solzhenitsyn như một người ngoại cuộc, đọc về một thế giới hoàn toàn xa lạ, kinh tởm nhưng xa lạ.
- Thân phận nhược tiểu
Càng nhìn cuộc chiến tại Georgia thì càng cảm thấy buồn thay cho thân phận nhược tiểu.
- Nhớ mùa Xuân Prague
Cách đây 40 năm, vào lúc 2 giờ sáng, bầu trời của thủ đô Prague của quốc gia mà lúc đó còn là Tiệp Khắc, tiếng ầm ầm của những phi cơ vận tải Antonov chở quân đội của khối Minh Ước Warsaw đã làm thức giấc người dân thành phố. Một nhà báo lúc đó đang làm việc cho đài phát thanh Tiệp Khắc còn nhớ lại là những phi cơ không đèn, bay đầy trời, như những cây thánh giá đen khổng lồ che phủ Mùa Xuân Prague.
- Âu Châu và Obamania
Ðó là điều hiển nhiên nếu chúng ta chưa quên hình ảnh của cả trăm ngàn người dân Ðức đổ tới Berlin để nghe bài diễn văn của Thượng Nghị Sĩ Barack Obama đọc bài diễn văn hôm 24 tháng 7 vừa qua.
- Câu chuyện bà bộ trưởng
Hôm Thứ Tư vừa qua, Bộ Trưởng Rachida Dati của Bộ Tư Pháp Pháp, một phụ nữ và là một đồng minh thân cận của Tổng Thống Nicolas Sarkozy, tuyên bố với báo chí là bà đang mang bầu nhưng không chịu tiết lộ tên tuổi của người cha. Trước đó một ngày, Thống Ðốc Sarah Palin, ứng cử viên phó tổng thống của đảng Cộng Hòa, đã công nhận là cô con gái chưa chồng của mình có bầu.
- Câu chuyện ông Putin
Hôm Thứ Năm vừa qua, Thủ Tướng Liên Bang Nga Vladimir Putin tổ chức một buổi mà chỉ có thể gọi là một cuộc họp mặt với một số nhà báo tại khu nghỉ mát Sochi của Nga bên bờ Hắc Hải. Không thể gọi đây là một cuộc họp báo vì suốt ba tiếng đồng hồ hầu như là ông thủ tướng độc diễn, báo chí Tây Phương được mời đến để chỉ ngồi nghe.
- Hà Nội rỗng ruột và đang lún: Chỉ khoan giếng cũng sập nhà, lún đường
Một tai nạn hi hữu vừa xảy ra tại thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Sáng 30 tháng 11, khi nhóm thợ khoan giếng để lấy nước ngầm cho gia đình ông Phạm Văn Nga sử dụng vừa chọc mũi khoan đến độ sâu khoảng 50m thì đất quanh miệng hố khoan bắt đầu sụp xuống. Sau đó, đất lở dần làm ba căn nhà quanh đó đổ nghiêng. Ðáng lưu ý là tỉnh lộ 419 chạy qua khu vực này cũng lún sụt, mặt đường nứt toác.
- Con vẫn còn sống, lấy thi thể khác giao cho cha mẹ đem về... chôn
Bác sĩ Bùi Trường Phong, giám đốc bệnh viện Ða khoa Ðắc Lắc, vừa cho biết: “Ðã chỉ đạo khoa nhi buộc bác sĩ Lê Ðình Nhân và hai y tá liên quan đến việc giao thi thể một bé trai, cho chồng một sản phụ đã sinh bé gái, để gia đình sản phụ này đưa về tẩn liệm, mai táng, trong khi bé gái, con của họ chưa chết, 'nghiêm túc kiểm điểm' để ban giám đốc bệnh viện xem xét và xác định hình thức kỷ luật vào cuối tuần này”.
- Con vẫn còn sống, lấy thi thể khác giao cho cha mẹ đem về... chôn
Bác sĩ Bùi Trường Phong, giám đốc bệnh viện Ða khoa Ðắc Lắc, vừa cho biết: “Ðã chỉ đạo khoa nhi buộc bác sĩ Lê Ðình Nhân và hai y tá liên quan đến việc giao thi thể một bé trai, cho chồng một sản phụ đã sinh bé gái, để gia đình sản phụ này đưa về tẩn liệm, mai táng, trong khi bé gái, con của họ chưa chết, 'nghiêm túc kiểm điểm' để ban giám đốc bệnh viện xem xét và xác định hình thức kỷ luật vào cuối tuần này”.
- Venezuela: T.T. Chavez lại muốn được tái ứng cử vô hạn định
Tổng Thống Hugo Chavez hôm Chủ Nhật 30 Tháng Mười Một đã kêu gọi những người hậu thuẫn ông hãy đưa ra dự luật tu chính hiến pháp để ông có thể tái ứng cử vô hạn định hầu có đủ thời giờ để xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ở Venezuela.
- Kinh tế suy thoái kéo dài, thị trường New York mất 680 điểm
Thị trường chứng khoán đã tụt giảm mạnh trước những tin xấu về nền kinh tế Mỹ, sau năm ngày lên giá. Ngày hôm qua, chỉ số Dow Jones của thị trường New York đã mất 680 điểm, các cổ phiếu đã giảm mất gần 9% giá trị. Ðây là số sụt giảm lớn thứ tư trong lịch sử; trước đây thị trường đã sụt mạnh sau ngày 11 Tháng Chín năm 2001, và trong các ngày 29 Tháng Chín và 15 Tháng Mười năm nay.
- Trung Quốc: Có đến 294,000 trẻ em bị bệnh vì sữa có melamine
Trung Quốc cho biết hôm 1 Tháng Mười Hai là có đến 294,000 trẻ em đã bị bệnh vì đã tiêu thụ các sản phẩm từ sữa bị pha với loại hóa chất kỹ nghệ melamine, trong đó có 154 trẻ em vẫn còn đang ở trong tình trạng nguy kịch.
- Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược”
Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu.
- Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược”
Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu.
- Thuế Vụ Trong Đời Sống
Hiện đã có một số các ấn bản thuế vụ giúp người thọ thuế hiểu được ảnh hưởng của thuế lên những thay đổi quan trọng của đời sống.
- Kinh tế xuống: Nam thích lên giường, nữ muốn tâm sự
Mặc dù tình hình tài chánh khó khăn đang khiến cho một số người phải thắt lưng buộc bụng, tiết kiệm tối đa, nhiều người Anh lại thích tháo dây lưng quần và nhảy lên giường để giải trí. Một kết quả thăm dò ý kiến đã cho thấy như vậy vào ngày Thứ Hai vừa qua.
- Nga và Venezuela khởi đầu cuộc tập trận hải quân hỗn hợp
Hải quân Nga và Hải quân Venezuela hôm Thứ Hai đã khởi sự cuộc tập trận trong hai ngày ngoài khơi Nam Mỹ. Đây là lần đầu tiên một hải đội Hải quân Nga được triển khai đến vùng biển Caribbean.
- Thủ tướng Somchai bị lật đổ theo phán quyết của Tòa Hiến Pháp Thái Lan
Tòa Hiến Pháp Thái Lan hôm Thứ Ba đã phán quyết giải tán 3 chính đảng trong liên minh 6 đảng đang cầm quyền với lý do gian lận bầu cử và cấm một số nhà lãnh đạo đảng trong đó có Thủ tướng Somchai Wongsawat tham gia hoạt động chính trị 5 năm.
- Phúc trình của CDC: Nhiều người Mỹ không thể hạ thấp áp huyết cao
Ðây là một trong những lời nhắc nhở thông thường nhất về sức khỏe: Nếu quí vị có áp huyết cao thì hãy thi hành những biện pháp để hạ thấp nó xuống nhằm ngăn ngừa lên cơn đột quị và những bệnh tim mạch.
- Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc
Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai.
- Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc
Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai.
|
Lê Phan
Hôm cu?i tu?n tôi an com v?i m?y ngu?i b?n v?n là nh?ng ngu?i mà nay du?c g?i là “cold warriors”, nh?ng ngu?i dă theo dơi và ch?ng l?i các ch? d? C?ng S?n trong th?i Chi?n Tranh L?nh và sau cùng dă ch?ng ki?n s? s?p d? c?a d? qu?c Liên Xô và s? phá s?n c?a ch? nghia c?ng s?n. Câu chuy?n quanh qu?n r?i cung v? d?n Trung Qu?c và Mi?n Đi?n và ph?n ?ng c?a hai qu?c gia này d?i v?i thiên tai.
“Philip Taubman nói dúng d?y. Trung Qu?c có nguy co dang di vào con du?ng c?a Gorbachev và Glasnost,” m?t ngu?i dă t?ng là chuyên gia c?a B? Ngo?i Giao Anh v? Liên Xô nh?n xét. Ư ông ta mu?n nói d?n m?t bài du?c dang trên t? International Herald Tribune s? hôm Th? Hai tu?n này trong dó nhà b́nh lu?n Philip Taubman c?a t? New York Times nh?n xét là: “M?t chút m? c?a có th? là m?t di?u nguy hi?m cho m?t ch? d? d?c tài. Mikhail Gorbachev dă khám phá ra s? th?t dó cách dây hai th?p niên khi chi?n d?ch dem l?i chút ánh sáng ban ngày vào xă h?i Liên Xô dă dâm ngu?c tr? l?i ông ch?ng khác ǵ m?t h?a ti?n t?m nhi?t ngu?c hu?ng.”
Theo ông b?n c?a tôi cung nhu Taubman, các nhà lănh d?o Trung Qu?c hi?n dang choi v?i l?a khi h? m? c?a cho th? gi?i nhà báo Tây Phuong và dân chúng h? ch?ng ki?n nh?ng ǵ x?y ra ? t?nh T? Xuyên. M?t bà khác, dă t?ng là m?t phóng viên c?a dài BBC ? Moscow trong nh?ng ngày Glasnost, g?t gù nói: “S? th?t nhi?u khi ch?t ngu?i d?i v?i m?t ch? d? d?c tài.” “Th? th́ ph?n ?ng c?a Mi?n Đi?n là dúng sao?”, tôi h?i. “N?u nói d?n s? sinh t?n c?a m?t ch? d? d?c tài th́ ph?n ?ng nhu v?y là dúng,” c? hai chuyên gia tr? l?i.
V?n d? theo h?, cung nhu theo c?u d?i s? Hoa k? ? Moscow, ông Jack Matlock Jr., du?c Taubman trích d?n: “Khi m? c?a và n?i r?ng ki?m soát, con du?ng b?ng nhiên tr? thành m?t s? xu?ng d?c khó th?ng. Ch? d? tr? thành m?c tiêu c?a m?i ngu?i v?i nh?ng s? b?t măn và r?i tuong lai là ngu?i ta t?n công vào c? h? th?ng quy?n l?c.” Ông Matlock là d?i s? Hoa K? trong su?t giai do?n t? lúc ông Gorbachev lên c?m quy?n và ông th?y là B?c Kinh dang di vào bánh xe d? c?a Liên Xô, và Trung Qu?c là qu?c gia d?u tiên d?ch cu?n sách c?a ông “Autopsy of an Empire” vi?t v? giai do?n này.
“Nhung các nhà lănh d?o Trung Qu?c dâu dă quên bài h?c Liên Xô. H? r?t s? kinh nghi?m dó và h? v?n c̣n b? ám ?nh. Ch?ng th? mà ông Đ?ng Ti?u B́nh, ngu?i ch? truong chính sách c?i t? kinh t? cung là ngu?i ra l?nh t?n công vào phong trào dân ch? ? Qu?ng Tru?ng Thiên An Môn h?i nam 1989 dó sao? Th? nào h? cung s? ph?i ph?n ?ng n?u trong tuong lai nh?ng ḍi h?i c?a dân chúng di quá m?c,” tôi h?i. “Di nhiên là h? bi?t nhu v?y nhung v?n d? là c? m?i l?n c?i m? thêm m?t bu?c th́ vi?c dàn áp d? dóng c?a l?i khó hon nhi?u,” ông b?n chuyên gia B? Ngo?i Giao tr? l?i.
Theo ư h? v?n d? chính là ? dó. H?i nam 1989, ông Đ?ng Ti?u B́nh có th? trông c?y vào các quân doàn ? Măn Châu và Son Đông v? d? t?n công vào công nhân và sinh viên trong khi quân d?n 38 t?c quân doàn B?c Kinh t? ch?i tham d? cu?c dàn áp, nhung nay t́nh h́nh có th? không c̣n nhu th? n?a. Ngay c? ? nh?ng noi xa xôi h?o lánh nhu Măn Châu, các binh si gi? dây không c̣n c?m th?y cách bi?t d?i v?i gi?i thanh niên thành th?. V? l?i, l?n này, cu?c ph?n d?i có th? b?t d?u t? ngay các t?nh và t? nông thôn, v?n hi?n dang là noi b? b? roi trong cu?c c?i t? kinh t? dă d?n d?n ph?n vinh cho dân chúng thành th?. Và di nhiên, dó có th? cung là lư do mà s? c?i m? c?a Trung Qu?c s? không d?n d?n s? s?p d? c?a ch? d?, v́ cho d?n nay dám lănh d?o ? B?c Kinh dă r?t thành công v? kinh t?, t?o nên du?c m?t s? phát tri?n t?t b?c, v?n là n?n t?ng c?a s? b?n v?ng c?a ch? d? hi?n nay.
Tuy nhiên, nh?ng ngu?i dă t?ng ch?ng ki?n glasnost ? Liên Xô d?u nghi là s? c?i m? dôi chút nhi?u khi có th? vu?t ng?i t?m ki?m soát c?a m?t ch? d? d?c tài. H? nh?c l?i là ông Gorbachev dă kh?i d?u hai chính sách glasnost (c?i m?) và perestroika (c?i t? chính tr?) dâu ph?i là v́ ông mu?n ch? d? s?p d? và d?ng C?ng S?n Liên Xô b? gi?i tán. Theo h?, ông Gorbachev dă hi?u là Liên Xô lúc dó dă bang ho?i t? trong ru?t, kinh t? th?t h?u, và dân chúng không có m?t chút tin tu?ng nào vào chính quy?n. Ông dă ch?ng vi?t trong cu?n h?i kư xu?t b?n nam 1995 là ông dă nói v?i v?, bà Raisa, “Chúng ta không th? ti?p t?c s?ng măi nhu th? này.”
Và di nhiên ngay khi lên c?m quy?n, ông dă t́m cách t?o m?t b?u không khí m?i. Cung nhu ông Ôn Gia B?o, ông dă phá b? m?i l? lu?t c?a ch? d?, khi trà tr?n nói chuy?n v?i dân chúng và s?n tr? l?i ph?ng v?n v?i báo chí không ḍi ph?i dua tru?c câu h?i, ông dă t?o nên thay d?i. Nhung sau nh?ng bu?c d?u có tính cách h?i h?t dó, glasnost dă tr? thành m?t con băo l?c, cu?n di h?t nh?ng che gi?u c?a ch? d?. V? n? ? ḷ ph?n ?ng h?ch nhân t?i Chernobyl vào tháng 4 nam 1986 dă làm tan bi?n nh?ng ni?m tin c̣n sót l?i vào Đi?n Kremlin. Các lănh t? Kremlin, cung nhu các ông tu?ng ? Mi?n Đi?n, dă tê li?t tru?c tin gi? này. Loan báo d?u tiên c?a chính quy?n, v?n v?n có 44 ch?, d?n m?t ngày sau khi v? n? x?y ra, và nhi?u gi? sau khi Th?y Đi?n dă loan báo cho th? gi?i bi?t là m?c d? phóng x? trong b?u không khí ? nu?c h?, 1,300km (800 miles) cách Chernobyl, dă lên d?n m?c báo d?ng.
K? t? dó, m?i ngày nh?ng tin t?c thâm cung bí s?, nh?ng hành vi tàn b?o c?a Stalin và ngay chính c?a Lenin n?a, dă b? dua ra ánh sáng. Báo chí l?n d?u tiên du?c t? do nói lên s? tham nhung và b?t l?c c?a các viên ch?c. R?i sau dó, nh?ng tin t?c t? th?m b?i ? Afghanistan dă cho dân chúng Nga th?y s? th?t v? cu?c phiêu luu quân s? c?a ch? d?. Và d?n khi m?t tr?n d?ng d?t x?y ra ? Armenia vào tháng 12 nam 1988, d?i di?n v?i cái ch?t c?a nhi?u ch?c ngàn công dân Liên Xô, ch? d? ho?ng s? và m? c?a cho phép các nhà báo Tây Phuong d?n Armenia, cung nhu cho phép vi?n tr? ngo?i qu?c, k? c? phi co quân s? Hoa K? ch? ph?m v?t c?u tr? d?n.
Và khi ch? d? ? trung uong lung lay, Gorbachev dă không chu?n b? d? d?i ph? v?i các th? l?c phân ly d? qu?c, d?n ch? nghia dân t?c c?a các ti?u qu?c dă b? d? qu?c ch? ng?. S? n?i d?y c?a ba qu?c gia vùng Balkan, Lithuania, Latvia và Estonia ch? là bu?c kh?i d?u. Cung có th? các nhà c?m d?u ? B?c Kinh nay h?c du?c kinh nghi?m dó nên dă không theo con du?ng c?a ông Gorbachev, t? ch?i duy tŕ d? qu?c b?ng vu l?c. Nhung thái d? dó c?a ông dă d?n d?n cu?c d?o chính v?ng v? c?a phe b?o th? d? r?i d?n d?n s? chi?n th?ng c?a ông Boris Yeltsin. T?t c? bài h?c l?ch s? dó h?n chúng ta chua quên.
? m?t khía c?nh nào dó, B?c Kinh dă tr?i qua m?t Chernobyl v?i b?nh SARS. R?i h? dă tr?i qua glasnost v?i tr?n băo tuy?t h?i d?u nam và tr?n d?ng d?t m?i dây. Nhu c?u d?i s? Matlock nh?c nh?, “N?u gi?i tr? quy?n áp ch? c?a các co quan chính quy?n trong khi th?c t?nh m?t qu?c gia th́ chúng ta s? ph?i d?i di?n v?i m?t ti?n tŕnh vu?t kh?i t?m ki?m soát c?a chính quy?n dó.”
Lê Phan
|