Bài và hình: Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

Nhà van Nguy?n V?n Hùng v?a ra m?t d?c gi? tác ph?m th? nam c?a ông, cu?n “Quan H? M? Trung” do Th?i Lu?n xu?t b?n. B?n tác ph?m tru?c, tác gi? d? c?p d?n nh?ng v?n d? mà b?t c? m?t ngu?i Vi?t t? n?n nào cung thu?ng luu tâm. Cu?n th? nh?t là “Vùng Ð?t Ng?c Tù,” m?t h?i ký c?a ngu?i tù c?i t?o, xu?t b?n vào nam 1988. Cu?n th? hai là “Vi?t Nam Qua Lang Kính 24 Nhân V?t Th?i Ð?i” xu?t b?n nam 1997, du?c vi?t du?i hình th?c ph?ng v?n chính tr? trong và ngoài nu?c.

Cu?n th? ba là m?t tuy?n t?p truy?n ng?n xu?t b?n nam 2001 v?i t?a d? “H?t H?ng” mô t? tâm tr?ng c?a nh?ng ngu?i Vi?t qu?c gia b?t ng? g?p ph?i bi?n c? 30 Tháng Tu 1975. Cu?n th? tu là “Cu?c Chi?n Th?ng B? B? L?” chuy?n ng? t? cu?n “Victory Lost” c?a Giáo Su Stephen B. Young vi?t b?ng Anh ng?, m?t cu?n sách du?c k? nhu nh?ng tài li?u l?ch s? v? cu?c chi?n Vi?t Nam du?c d?c gi? tìm d?c khá nhi?u.

Vào hôm Ch? Nh?t cu?i Tháng Mu?i v?a qua, t?i phòng sinh ho?t c?a nh?t báo Vi?n Ðông, tác gi? Nguy?n V?n Hùng l?i ra m?t thêm m?t tác ph?m n?a, cu?n “Quan H? M? Trung.” Ðây là m?t cu?n sách nghiên c?u v?i t?m m?c khá r?ng v? s? quan h? gi?a hai nu?c thù d?ch trong cu?c Chi?n Tranh L?nh qua nhi?u giai do?n mà giai do?n nào ngu?i d?c cung th?y ?n hi?n nh?ng ?nh hu?ng d?n chính tình Vi?t Nam nh?t là v?i cu?c chi?n tranh tuong tàn ? Vi?t Nam su?t trong 20 nam tr?i.

Trong cu?c ra m?t sách này, tác gi? dã du?c các nhân si trí th?c nhu Lu?t Su Tr?n Thanh Hi?p, Lu?t Su Ð? Thái Nhiên, Giáo Su Nguy?n Thanh Liêm, Giáo Su Nguy?n Thanh Trang, nhà van nhà báo Ð? Ti?n Ð?c dóng góp nh?ng nh?n xét và phát bi?u ý ki?n v? tác ph?m này.

Nhà van Ð? Ti?n Ð?c, ch? bút báo Th?i Lu?n, dã gi?i thi?u tác gi? Nguy?n V?n Hùng, m?t c?ng tác viên lâu nam trên t? Th?i Lu?n. Theo b?n bè thân h?u c?a tác gi? cho bi?t thì ông b? C?ng S?n t?p trung c?i t?o trong các nhà tù nhi?u nam. ? dó ông dã nhìn th?y nhà tù c?a C?ng S?n là noi con ngu?i dã b? tu?c b? h?t quy?n làm ngu?i d? ch? thành nh?ng con v?t hành d?ng không suy nghi mà ch? theo di?u ki?n nhu nhà bác h?c Pavlov dã làm v?i con chó. T? dó tác gi? luu tâm d?n nh?ng nguyên nhân vì dâu mà C?ng S?n Vi?t Nam dã mu?n cai tr? dân qua cung cách nô l? hóa ngu?i dân. Ð?ng th?i ông cung m?y mò tìm hi?u xem vì dâu mà ngu?i Vi?t chúng ta l?i c? “b? l? nh?ng co h?i”.

Trong m?t bài gi?i thi?u khá dài c?a Lu?t Su Tr?n Thanh Hi?p d?n t? Paris Pháp Qu?c, Lu?t Su Hi?p nh?n d?nh v? tác gi? nhu sau: “Ông (tác gi?) b?t d?u di vào s? nghi?p van chuong t? góc d? nhìn nhà tù c?i t?o, noi ông dã tr?i qua, m?t cu?c s?ng không còn l?y m?y may ph?m giá c?a loài ngu?i. Khi r?i b? du?c d?a ng?c trên d?i này d? d?t chân lên vùng d?t c?a t? do, ông mu?n tìm l?i trong ông và ngoài xã h?i s? s?ng v?i t?t c? nh?ng ý nghia cao d?p c?a nó. Nói cách khác ông mu?n kh?i di t? di vãng d? m? ra m?t chân tr?i m?i cho tuong lai c?a t?p th? mà ông thuong yêu: dân t?c Vi?t Nam”.

Nh?n d?nh v? cu?n sách nghiên c?u này, Lu?t Su Tr?n Thanh Hi?p th?y: “M?t thành tích dáng k? c?a tác gi? cu?n sách nói trên là nh?ng suu t?m trong tác ph?m này dã thuy?t ph?c du?c ngu?i d?c ch?p nh?n k?t lu?n r?ng du?ng l?i ngo?i giao c?a M?-mà bu?c ngo?t quan tr?ng là chuy?n vi?ng tham B?c Kinh nam 1972 c?a Nixon-Kissinger- dã bi?n Trung Qu?c thành d?ng minh chi?n lu?c c?a Hoa K? d? M? phân hóa hàng ngu C?ng S?n th? gi?i, làm s?p d? d? qu?c Ð? Liên Xô v?i c? h? th?ng chu h?u ? Ðông và Trung Âu”.

K?t lu?n này cung là nh?n d?nh c?a nhi?u ngu?i Vi?t ph?i t? n?n C?ng S?n trên kh?p th? gi?i khi lý lu?n d?n s? thua cu?c c?a ngu?i qu?c gia. Ðó là m?t hy sinh d? ngu?i M? du?c coi là d?i di?n cho th? gi?i T? Do chi?n th?ng du?c d? qu?c C?ng S?n.

Hi?n nhiên là quan h? M? Trung không ph?i ch? b?t ngu?n t? nh?ng chuy?n “di dêm” c?a Kissinger v?i B?c Kinh vào nam 1972, mà tru?c dó, trong Chi?n Tranh L?nh v?i kh?i C?ng S?n, M? dã nh?n th?y v?t n?t r?n trong d? qu?c C?ng S?n, nói v?n t?t là trong th? “anh em” gi?a Nga Xô và Trung C?ng.

V?t n?t r?n ?y du?c th? hi?n rõ r?t nh?t là cu?c chi?n tranh biên gi?i Liên Xô-Trung C?ng và cu?c tranh ch?p ý th?c h? C?ng S?n gi?a “xét l?i” c?a Liên Xô và “giáo di?u” c?a Trung C?ng. Và ngu?i M? dã thành công “dùng” Trung C?ng mà phá d? du?c d? qu?c C?ng S?n Liên Xô-Ðông Âu trong th?i gian không ai tu?ng tu?ng ra du?c.

Th? nhung nh?n d?nh nhu v?y mà ít có ai b? thì gi? d? tìm hi?u nghiên c?u ng?n ngu?n. Thì, nhà van Nguy?n V?n Hùng dã thay bà con làm công vi?c ?y. Trong 16 chuong c?a cu?n sách, tác gi? Nguy?n V?n Hùng dã di tìm t? nam 1921, Liên Xô dã thành l?p d?ng C?ng S?n cho Trung Qu?c nhu th? nào ? Thu?ng H?i, qua d?n cu?c n?i chi?n gi?a Tu?ng và Mao và s? quan h? c?a M? v?i C?ng S?n Trung Hoa sau Th? Chi?n Th? Hai d? khi Mao Tr?ch Ðông toàn th?ng trên l?c d?a Trung Hoa thì M? cung d?n d?t bu?c chân tr? l?i ? B?c Kinh th? dô c?a Trung C?ng v?i Nixon. Và d? k?t thúc Chi?n Tranh L?nh v?i kh?i C?ng, các chính ph? Carter, Reagan dã dùng Trung C?ng làm bàn d?p phá d? th? gi?i C?ng S?n.

Theo Lu?t Su Tr?n Thanh Hi?p, cu?n sách còn nhi?u nghi v?n chính tr? du?c d?t ra. Ch?ng h?n nhu tác gi? dã “d?t ra m?t s? câu h?i mà ông chua tr? l?i. T?i sao M? l?i c?u H?ng Quân Trung Hoa và Mao, tuy r?ng M? dã b? ra hon 3 t? M? kim d? hu?n luy?n cho d?o quân qu?c gia c?a Tu?ng ch?ng l?i Mao? T?i sao M? không c?u Mao s?m hon mà l?i d?i d?n lúc Th? Chi?n Th? Hai v?a ch?m d?t m?i c?u? T?i sao dua ra lý do gia dình h? Tu?ng tham nhung d? tri?t h? không ti?c thuong c? m?t qu?c gia trên du?ng xây d?ng t? do dân ch? và l?nh lùng trao qu?c gia này cho t?p doàn th?ng tr? C?ng S?n du?i s? ch? huy c?a Mao, thay vì tìm m?t nhân v?t qu?c gia thay th? Tu?ng?”

Ð?c d?n nh?ng do?n này ch?c d?c gi? ngu?i Vi?t không kh?i nghi d?n chánh tình Vi?t Nam trong su?t th?i gian M? là “b?n d?ng minh” cùng “be b?” ch?ng làn sóng C?ng S?n ? Á Châu v?i Vi?t Nam C?ng Hòa!

Ð?c h?t cu?n sách, ngu?i d?c ch?c s? tìm ra du?c ph?n nào ch?ng li?u d? lý gi?i cái bi?n c? 30 Tháng Tu 1975 t?i Vi?t Nam mà an ?i v?i nhau nhu nh?n xét c?a Lu?t Su Tr?n Thanh Hi?p r?ng: “Chính sách ngo?i giao c?a M? m?t th?i-ch? k? t? n?a ph?n sau th? k? tru?c d?n nay- dã tr?c ti?p ?nh hu?ng t?i s? ph?n m?i ngu?i và c? dân t?c Vi?t Nam. Hon n?a th? k?, v?i s? tr? l?c d?i dào c?a M?, m?y ch?c tri?u ngu?i Vi?t Nam dã d? xuong máu d? ch?ng h?a d?c tài. Th? nhung trên 80 tri?u ngu?i trong c? nu?c hi?n nay v?n còn ph?i ng?p l?n trong m?t môi tru?ng xã h?i phi nhân quy?n du?i s? cai tr? c?a m?t t?p doàn c?m quy?n th?i nát tham nhung, tàn b?o v?i tác phong d?o t?c không hon không kém.”

“Ðó là k?t qu? tr?c ti?p c?a chính sách ngo?i giao c?a M? dã ph?i trí d? trao quy?n cho nh?ng ngu?i C?ng S?n Vi?t Nam, nhu chính sách ?y dã trao quy?n cho nh?ng ngu?i C?ng S?n Trung Qu?c, nu?c láng gi?ng mi?n B?c. K?ch b?n bi thuong này dã du?c nhà van Nguy?n V?n Hùng k? l?i trong cu?n “Quan h? M?-Trung, th?i Chi?n Tranh L?nh ch?ng C?ng S?n Nga”.

Và t? nh?ng lý gi?i ?y, li?u chúng ta có rút du?c bài h?c nào không nh?t là hi?n nay nu?c M? v?a thay d?i b? m?t chính tr? qua cu?c b?u c? hi?m có trong l?ch s? nu?c M? v?a qua. (N.H.)