Nhân chứng: Thượng sĩ bóp cổ tù nhân để Thiếu Úy Nathan Phan hỏi cung
Trong một phiên tòa, được miêu tả là tương đương với phiên đại bồi thẩm đoàn trong một tòa hình sự thường, tòa án quân sự tại căn cứ thủy quân lục chiến Camp Pendleton, California hôm 11 Tháng Giêng đã mở phiên đầu tiên điều tra Thiếu Úy Nathan P. Phan bị tố cáo hành hung 3 thường dân Iraq và khai báo sai.

Home

Ṭa án quân s? di?u tra trung d?i tru?ng g?c Vi?t trong v? hành hung 3 thu?ng dân Iraq

Vu Quí H?o Nhiên & Đ? Dzung/Ngu?i Vi?t

CAMP PENDLETON, California (NV) - Trong m?t phiên ṭa, du?c miêu t? là tuong duong v?i phiên d?i b?i th?m doàn trong m?t ṭa h́nh s? thu?ng, ṭa án quân s? t?i can c? th?y quân l?c chi?n Camp Pendleton, California hôm 11 Tháng Giêng dă m? phiên d?u tiên di?u tra Thi?u Úy Nathan P. Phan b? t? cáo hành hung 3 thu?ng dân Iraq và khai báo sai. Phía lu?t su d?i di?n Thi?u Úy Phan th́ cho r?ng b?ng ch?ng không d? d? truy t? và d?t v?n d? d?o d?c ngh? nghi?p khi bên công t? dua cáo tr?ng khi không có b?ng ch?ng.

Thi?u Úy Phan, 26 tu?i, (m?t s? tin tru?c dây, k? c? trên b?n báo, ghi nh?m là trung úy) b? t? cáo t?i danh hành hung ba ngu?i Iraq, trong dó có m?t ngu?i dàn ông b? dánh d?p ngay t?i nhà ḿnh, và hai ngu?i dàn ông n?a b? k?p c? d?n ng?t x?u trong khi dang h?i cung. C? ba v? này d?u x?y ra t?i Hamdania, g?n Abu Ghraib, vào Tháng Ba, 2006.

Lu?t Su David Sheldon, m?t trong ba lu?t su d?i di?n cho Thi?u Úy Phan, phát bi?u v?i phóng viên báo Ngu?i Vi?t sau phiên ṭa, “Tôi cho là phía công t? s? g?p nhi?u khó khan n?u h? ti?p t?c truy t? Thi?u Úy Phan ra ṭa án quân s?. Trong ba ngu?i du?c cho là n?n nhân th́ ch? có m?t ngu?i ch?u ra làm ch?ng. M?t ngu?i th́ dă b? quân n?i d?y gi?t, c̣n ngu?i th? ba th́ là quân n?i d?y dang tr?n nên không ra làm ch?ng.”

Phiên ṭa, du?c tri?u t?p d?a trên di?u 32 th? t?c ṭa án quân s? nên du?c g?i là “Article 32 hearing,” du?c miêu t? là tuong duong v?i phiên d?i b?i th?m doàn trong m?t ṭa h́nh s? thu?ng, có m?c dích cho hai bên công t? và b? cáo tŕnh bày b?ng ch?ng d? xem có d? d? truy t? Thi?u Úy Phan hay không.

Theo l?i v? ch? t?a phiên ṭa, Trung Tá William N. Pigott, “Theo di?u 32 th? t?c ṭa án quân s?, tôi s? cân nh?c h?t t?t c? các b?ng ch?ng, nh?ng l?i khai, và sau dó có th? d? ngh? truy t? Thi?u Úy Phan tru?c ṭa án quân s? (full court martial), ṭa án quân s? rút g?n (summary court martial), hay d? ngh? băi b? t?t c? hay m?t s? t?i danh.” Tuy nhiên, Trung Tá Pigott nói thêm, “K?t lu?n c?a tôi ch? có tính cách d? ngh? và Trung Tu?ng James Mattis (ch? huy tru?ng th?y quân l?c chi?n t?i Iraq) có th? theo hoàn toàn, theo m?t ph?n, ho?c không theo d? ngh? c?a tôi.”

Nh?ng l?i ch?ng trong ngày d?u tiên c?a phiên ṭa cho th?y Thi?u Úy Phan không tr?c ti?p hành hung ba ngu?i này. Phía công t? du?ng nhu s? d?a vào v? trí ch? huy c?a ông d? ph?i ch?u trách nhi?m v? vi?c làm c?a c?p du?i.

Ngu?i b? dánh t?i nhà là ông Khalid Hamad Daham. Theo l?i ch?ng c?a hai quân nhân du?i quy?n Thi?u Úy Phan, ti?u d?i 1, d?i d?i Kilo, ti?u doàn 3, quân doàn 5, dă d?n nhà ông này và thay phiên nhau dánh d?p ông. Ti?u d?i này n?m trong trung d?i 2 do Thi?u Úy Phan ch? huy.

Theo l?i ch?ng c?a Trung Si Saul Lopezromo, ti?u d?i 1 tru?c dó dă b?t ông Daham, nhung sau dó, theo dúng quy d?nh c?a quân d?i Hoa K? t?i Iraq, ph?i th? ông này ra. Theo l?i Trung Si Lopezromo, ông Daham t?ng là viên ch?c cao c?p trong h? th?ng t́nh báo c?a ch? d? Sadam Hussein và v?n ti?p t?c tài tr? cho quân n?i d?y.

M?t quân nhân khác là Binh Nh́ Jerry Shumate cung làm ch?ng tuong t?. Binh Nh́ Shumate khi dó mang ch?c v? trung si nhung nay b? giáng ch?c v́ liên quan d?n m?t v? gi?t h?i m?t thu?ng dân Iraq.

Theo hai nhân ch?ng này, sau dó ít lâu, ti?u d?i 1 theo Thi?u Úy Phan và ti?u d?i tru?ng là Thu?ng Si Lawrence Hutchins d?n nhà m?t ngu?i t?c tru?ng có thi?n c?m v?i quân d?i Hoa K? là Sheik Hamdani. Khi Thi?u Úy Phan và Thu?ng Si Hutchins t? nhà ông t?c tru?ng này di ra, Thu?ng Si Hutchins g?i ti?u d?i c?a ḿnh l?i và ra l?nh d?n nhà ông Daham, cách nhà ông t?c tru?ng vài khúc du?ng, kho?ng 200 mét.

Khi ti?u d?i 1 d?p c?a, ông Daham tr?n ra c?a sau, b? Shumate ch?n s?n ? dó b?t du?c. Shumate lôi ông này vào nhà, trao cho Lopezromo. Lopezromo và m?t d?ng d?i là Trung Si Derek Lewis dánh ông này. Theo l?i ch?ng c?a Lopezromo, hi?n du?c mi?n t? và d?ng ư làm ch?ng cho công t?, cá nhân Lopezromo dă d?m ông Daham “kho?ng hon 10 cú.”

Ti?u Đ?i Tru?ng Hutchins sau dó thúc d?u g?i vào m?t ông Daham, n?m tóc d?ng m?t ông này d?y và b?o, “Nh́n tao dây, tao là ngu?i khi?n cho mày nhu th? này, ch? có gi?n m?t (Hutchins dùng m?t ch? t?c) v?i th?y quân l?c chi?n.”

Trong khi m?i chuy?n này x?y ra, Thi?u Úy Phan không có m?t t?i hi?n tru?ng mà dang ? l?i v?i doàn xe, d?u phía tru?c nhà ông t?c tru?ng. Theo l?i ch?ng c?a Lopezromo th́ ngay t? lúc ? nhà ông t?c tru?ng di ra, Thu?ng Si Hutchins dă nói Thi?u Úy Phan b?o ti?u d?i di “gi?i quy?t (take care of) Daham.” Tuy nhiên, theo l?i ch?ng c?a Shumate th́ Thu?ng Si Hutchins ch? ra l?nh ti?u d?i di vây và khám nhà ông Daham ch? không nói Thi?u Úy Phan ra l?nh gi?i quy?t ai c?.

Đánh xong ông Daham, ti?u d?i 1 v? l?i phía nhà ông t?c tru?ng và lên xe v? ch? dóng quân, là m?t can nhà hai t?ng trong thành ph?. Bu?i t?i hôm dó, trong lúc không có m?t Thi?u Úy Phan, ti?u d?i 1 lên nóc nhà và t?i dây Thu?ng Si Hutchins thông báo cho bi?t dă dánh ông Daham theo l?nh c?a Thi?u Úy Phan, v́, theo nhân ch?ng k? l?i l?i Thu?ng Si Hutchins, “T?c tru?ng Sheik Hamdani ti?t l? Daham ti?p t?c ?ng h? quân n?i d?y, Daham c̣n b?o th?y quân l?c chi?n M? là d? dàn bà, ḿnh b? b?t th́ ch? c?n d?ng nói ǵ c? là hai ngày sau ph?i th? ra.”

Lu?t Su Thi?u Tá Jeffrey Munoz, d?i di?n Thi?u Úy Phan, cho r?ng, “Đ?n t?i khi h?p ti?u d?i trên nóc nhà, Thu?ng Si Hutchins dă d?i l?nh c?a Thi?u Úy Phan t? l?nh vây khám nhà ông Daham thành l?nh dánh ông này.”

Trong hai v? hành hung khác, Thi?u Úy Phan b? t? cáo dă khi?n cho ông Hassam Hamza Fayall và ông Ali Haraj Rbash b? bóp c? d?n ng?t x?u. Hai nhân ch?ng cho hay trong khi Thi?u Úy Phan h?i cung nh?ng ngu?i này, Thu?ng Si Hutchins dă t? sau dùng tay si?t c? tù nhân b?ng cách dùng m?t k? thu?t g?i là “blood choke.” Lopezromo miêu t? k? thu?t này là “dùng b?p th?t tay trên và tay du?i si?t c? ngu?i, ch?n khi?n cho máu không lên óc, ngu?i ta s? b? b?t t?nh.”

Tuy nhiên, Lu?t Su David Sheldon cho r?ng phía công t? s? không th? có d? b?ng ch?ng trong v? này v́ “m?t ngu?i th́ dă b? quân n?i d?y gi?t, c̣n ngu?i kia là quân n?i d?y dang b? truy lùng nên không h?p tác v?i quân d?i Hoa K?.” Theo l?i Công T? Viên Thi?u Tá Donald Plowman, ông Fayall dă b? quân n?i d?y gi?t, c̣n ông Rbash th́ “không liên l?c du?c.”

Trong s? ba ngu?i n?n nhân, ch? có Daham là dă d?ng ư s? d?n Hoa K? làm ch?ng, nhung s? ch? làm ch?ng trong m?t v? mà thôi. Trong khi dó, hi?n nay th?y quân l?c chi?n dang truy t? nhi?u v? án, ngoài v? Thi?u Úy Phan, trong dó ph?i k? d?n v? truy t? Thu?ng Si Hutchins v?i 6 t?i danh trong dó có t?i danh gi?t ngu?i và hành hung ngu?i.

Vào cu?i ngày, phiên ṭa tr? nên xôn xao khi phía ba lu?t su d?i di?n Thi?u Úy Phan nêu v?n d? v? t?i danh “khai man trong báo cáo chính th?c.” Trong khi Lu?t Su Sheldon cho r?ng không d? b?ng ch?ng d? truy t? t?i danh này, th́ Lu?t Su Trung Tá Matthew Cord, d?ng d?i di?n Thi?u Úy Phan, d?ng lên d?t câu h?i “c̣n v?n d? d?o d?c ngh? nghi?p khi d? ngh? m?t t?i danh mà không có chút b?ng ch?ng nào c?.”

Trung Tá Pigott ch? t?a phiên ṭa khi dó tuyên b? gi?i tán khán gi?, dóng c?a ṭa d? gi?i quy?t v?n d? du?c nêu. G?n hai muoi phút sau, phiên ṭa m? l?i và cung ngh? luôn t?i sáng hôm sau tái t?c. K?t qu? v? v?n d? d?o d?c không du?c công b?.

Thi?u Úy Nathan P. Phan là m?t quân nhân th?y quân l?c chi?n v?i 8 nam t?i ngu. Ông ngu?i g?c Sacramento, California, và dă t?ng du?c trao 8 huy chuong. (H.N.V.)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here