Nhân cuộc hội ngộ của các cựu nhân viên truyền thông VNCH: Viết lại chuyện làm phát thanh trước 30/4/1975 (Kỳ XIX)
Sau này khi bước sâu vào nghề nghiệp, sinh hoạt trong môi trường tự do dân chủ nửa vời vì chiến tranh, những người trẻ chúng tôi lúc ấy nhiều khi phải ôm nỗi đau...

Home
Thành ph? Pakse n?m ? phía c?c Nam Lào là m?t thành ph? khá d?p và s?ch. Đây là s?n ph?m c?a n?n van minh t?m g?i là “van minh d?n di?n”. Nhà c?a ? thành ph? này du?c xây c?t theo ki?u Pháp, d?p, sang tr?ng v?i nh?ng bi?t th? và nh?ng khu vu?n d?y hoa. Cu dân g?c Vi?t ? thành ph? này ph?n l?n là nh?ng ngu?i Vi?t Nam thân qu?c gia. Thi?u s? thân C?ng, nhung thi?u s? ?y có th? gây phi?n ph?c cho nh?ng ngu?i qu?c gia dang s?ng trong thành ph? thanh b́nh nh?t Lào lúc b?y gi?. ?nh hu?ng c?a Lào C?ng (Pathet Lao) r?t y?u. Đ? b?o v? nh?ng ngu?i qu?c gia ? dây và nói chung ? các thành ph? khác ? c?c Nam Lào, Ṭa Đ?i S? Vi?t Nam C?ng Ḥa cung m? m?t chi?n d?ch ki?u bào v?n ? dây b?ng nh?ng ?n b?n du?i h́nh th?c b?n tin d?c bi?t, in roneo d? phát không cho Vi?t ki?u ? dây. Các viên ch?c S? Quán Vi?t Nam C?ng Ḥa c̣n m? nh?ng cu?c thuong lu?ng d? Vi?t Nam C?ng Ḥa có 2 gi? phát thanh trên dài phát thanh Pakse và m?t Pḥng Thông Tin ? dây. Theo nhu ch? tôi du?c bi?t vào th?i di?m này, cu?c thuong lu?ng d?y khó khan ch? dem l?i k?t qu? là Pḥng Thông Tin Vi?t Nam C?ng Ḥa chính th?c ? Pakse du?c thành l?p vào nam 1972. Tuy nhiên, tôi không có chi ti?t liên quan d?n ho?t d?ng c?a các co s? truy?n thông này ? Pakse. Công tác c?a tôi ? Pakse không ph?i là công tác chính th?c. Nhung ngu?i dua tôi d?n Pakse là viên T?ng Giám Đ?c Thanh Niên c?a chính ph? Phouma (Souvana Phouma). Viên ch?c này c̣n r?t tr?, qu?c t?ch Lào nhung g?c Vi?t Nam - Sonovan (n?u tôi không l?m th́ dây là tên ti?ng Lào c?a ông ta). Tôi quen Sonovan trong d?p tham d? m?t tr?n d?u Tennis trong khuôn kh? Gi?i H?i Ch? That Luong gi?a nh?ng h?o th? Lào và các cây v?t tr? danh c?a Vi?t Nam C?ng Ḥa lúc b?y gi? là Nguy?n Van T?ch, Vơ Van Thành, Vơ Van B?y và Nguy?n Van Giàu do T?ng Nha Thanh Niên Lào t? ch?c. Đ?u tiên, tôi không bi?t Sonovan là ngu?i g?c Vi?t Nam v́ ông ta ch? dùng ti?ng Lào và ti?ng Pháp. Tôi nói chuy?n và ph?ng v?n ông qua m?t thông d?ch viên Vi?t Nam. Chúng tôi dă di am t?i v?i nhau và t?i ti?m an, d? câu chuy?n không c?n thông d?ch viên, ông cho bi?t chúng tôi có th? nói ti?ng Vi?t. B? Sonovan ho?t d?ng cho Vi?t Minh trong t? nam 1930 t?i V?n Tu?ng. Ông dă l?y m?t ngu?i v? Lào nên ông dă quy?t d?nh ? l?i Lào, sanh ra Sonovan cùng 2 ngu?i con gái khác. Sonovan h?c ? Pháp, tr? v? Lào làm vi?c trong chính ph? và sau cùng ông du?c tín nhi?m d? du?c dua vào ch?c v? T?ng Giám Đ?c Thanh Niên. Sonovan d?n tôi di Pakse cung là nh?m m?c dích gi?i thi?u v?i tôi nh?ng ngu?i Vi?t Nam mà ông ta x?p vào lo?i “nh?ng ngu?i Vi?t qu?c gia” v?n là nh?ng ngu?i t?o thành m?t c?ng d?ng không C?ng S?n ? Pakse. Nam 1972, tôi g?p l?i Sonovan nhân d?p ông sang công tác ? T?ng Lănh S? Lào t?i Sài G̣n. Chúng tôi di an t?i v?i nhau và d?n Sonovan di tham m?t vài co s? t?i Sài G̣n, Hu? và C?n Tho. Tôi gi? m?i liên h? v?i nhân v?t này cho t?i d?u nam 1975. Tháng Hai nam 1975, Sonovan vi?t cho tôi m?t lá thu trong dó ông nói r?ng t́nh h́nh Vi?t Nam r?t nguy ng?p. Ông khuyên tôi nên sang V?n Tu?ng và t? dó ông có th? dua tôi r?i kh?i Lào d? sang Paris du?c. Nhung tôi dă t? ch?i v́ nhi?u lư do nhung lư do trên nh?t là tôi không mu?n dào ngu. Tôi nh?c l?i chuy?n di xu?t ngo?i d?u tiên trong cu?c d?i làm vi?c c?a tôi là d? mu?n nh?n m?nh d?n m?t di?u: Ngay t? th?i c̣n r?t tr? m?i bu?c vào ngh?, chuy?n di dă t?o cho tôi m?t ư th?c, trong dó ki?u bào v?n, dân v?n hay d?ch v?n là nh?ng di?u c?n thi?t trong m?t cu?c chi?n. Nó không ph?i là y?u t? quy?t d?nh th?ng l?i, nhung là y?u t? r?t quan tr?ng không th? thi?u du?c. Làm t?t nh?ng chi?n d?ch này, s? b?t di du?c nh?ng t?n th?t trên chi?n tru?ng. Sau này khi bu?c sâu vào ngh? nghi?p, sinh ho?t trong môi tru?ng t? do dân ch? n?a v?i v́ chi?n tranh, nh?ng ngu?i tr? chúng tôi lúc ?y nhi?u khi ph?i ôm n?i dau: Không th?t s? làm tṛn trách nhi?m c?a ngu?i làm truy?n thông, nghia là ph?i quên di ho?c làm ngo m?t ph?n s? th?t v́ ngh? nghi?p dă b? bao vây b?i cái khung c?a chính sách th?i chi?n. (C̣n ti?p)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here