Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Tạp Ghi Văn Nghệ: Ðộc Hành Ca, Thơ như tiếng khóc cho đời...
Ngày lễ Lao Ðộng trôi qua. Những thời khắc bân bịu, đón bạn bè ở xa tới đã hết. Những đêm ngày vui chơi đã tàn không một âm vọng nào để lại. Tự nhiên ngày hôm nay thấy lòng man mác, trống rỗng.
- Thành phố mùa thu
- Trong chiều Ðà Lạt
- Ba hình ảnh: Người Lính, Người Tù, Người Lưu Vong, trong tác phẩm của Thảo Trường
Những ai chưa đọc Thảo Trường sẽ không hiểu nhan đề cuốn sách này: “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết”? Theo Thảo Trường thì những miểng vụn đó là những mảnh từ pho tượng khổ nạn của cuộc đời ông, đó cũng là những chất liệu dùng để viết một truyện dài, nhưng ông đã đem dùng hết vào trong những truyện ngắn, và tác giả cho đó là một thất bại lớn của đời viết văn của mình.
- Ba hình ảnh: Người Lính, Người Tù, Người Lưu Vong, trong tác phẩm của Thảo Trường
Những ai chưa đọc Thảo Trường sẽ không hiểu nhan đề cuốn sách này: “Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết”? Theo Thảo Trường thì những miểng vụn đó là những mảnh từ pho tượng khổ nạn của cuộc đời ông, đó cũng là những chất liệu dùng để viết một truyện dài, nhưng ông đã đem dùng hết vào trong những truyện ngắn, và tác giả cho đó là một thất bại lớn của đời viết văn của mình.
- Mõ làng
Cho tới khoảng 1942-1943 tôi vẫn còn được nghe tiếng mõ ở làng mà Vua Lê thánh Tông (1460-1497) đã có thơ ca vịnh và Wikipedia có nhắc tới cũng như có nói tới vai trò của thằng mõ nguyên văn như sau: (Tìm trong google.com. wikipedia mục Thằng mõ)
- Ðứng lên đi, Thái Hà ta hỡi
- Dĩ văn hội hữu: Dùng Thơ để kết bạn!
Thơ là một hình thức ngôn ngữ diễn tả tư tưởng, tình cảm của con người một cách vắn gọn, dễ nghe, dễ nhớ, dễ gây xúc động, và dễ đi vào lòng người... Do đó, Thơ luôn luôn được trân trọng. Cách nay hơn 25 thế kỷ, một nhà hiền triết đồng thời cũng là một nhà chính trị, nhà đạo đức kiêm nhà nghiên cứu văn học, sử học... đó là Ðức Khổng Tử, người được gọi là “vạn thế sư biểu” (người đại biểu muôn đời cho các nhà giáo dục), sau khi đã bỏ ra nhiều năm sưu tập những bài ca dao, những bài thơ ngắn trong nhân gian hay phát xuất từ triều đình, không biết tác giả là ai, tổng hợp được hơn 300 bài để lại cho đời sau.
- Vài cảm nghĩ về cuốn “Việt Nam: Suối Nguồn Văn Minh Phương Ðông” của Du Miên
Từ trước tới nay, người ta biết đến ông Du Miên là một nhà báo chuyên nghiệp, đã bắt đầu vào nghề là ký giả chiến trường của tờ Trắng Ðen (do ông Việt Ðịnh Phương làm chủ nhiệm) tại Sài Gòn, trước 1975, đến làm chủ nhiệm nhiều tờ báo ở quận Cam như Sài Gòn, Trường Sơn, Bách Khoa, Thời Báo. Người ta cũng biết đến ông là một nhà hoạt động xông xáo trong nhiều lãnh vực từ chính trị, xã hội, đến văn nghệ. Những ngày đầu tị nạn, nhiều người đã được đọc thơ của ông Du Miên... Nhưng người ta chưa từng thấy ông Du Miên viết những bài nghiên cứu về văn chương, văn hóa hay lịch sử bao giờ.
- Trường Áo Tím Sài Gòn ngày xưa
Giáo Dục Sài Gòn khởi đầu với chữ Nho. Pháp chiếm Sài Gòn vào năm 1858, thiết lập giáo dục chữ quốc ngữ năm 1878, Nho học Sài Gòn chấm dứt từ đấy! Có thể chia Nho học Sài Gòn thành 4 thời kỳ.
- Tôi đọc Thảo Trường
Thảo Trường viết để “để đời”, ông đã nói như vậy. Cái để đời, tôi tin rằng không phải chỉ là một cái danh, mà là để đời một hay nhiều bằng chứng, trong tư thế người viết, chứng nhân, nạn nhân, người dấn thân trọn vẹn, và giữ được mình trọn vẹn đến bây giờ. Một sự toàn vẹn sau cùng của nhân cách, trớ trêu thay, lại hiện hình từ những miểng vụn đau thương trải nghiệm trong đời sống.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- “Thu nhớ Hoàng Sa” quy tụ rừng thơ Việt
Giới làm thơ, đọc thơ, yêu thơ Việt Nam khắp thế giới đã tụ họp về Ðại Hội Thi Ca Quốc Tế kỳ 6, do Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại tổ chức từ 12 đến 14 Tháng Chín vừa qua tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster.
- Chuyện nhà văn
Phần đông bây giờ, anh em nhà văn hải ngoại muốn in sách thì phải tự bỏ tiền túi ra in, rồi nhờ các nhà phát hành như Tự Lực hay Văn Bút phát hành giúp, bán trước trả sau, cũng như gởi bán ở các nhà sách như ở miền Nam Cali như Tú Quỳnh, Tự Lực, Văn Nghệ, Văn Khoa. Sách bán chạy thì gởi tiếp, còn nếu nằm ụ thì cố chờ. Có nhà văn than thở: “Sách bán không hết cất giữ ở gara hàng mấy năm, dù chỉ in từ 500-1000 cuốn là cùng. Gara chật chội, mối mọt ăn hư sách, lại bị vợ con cằn nhằn là dành chỗ gara không có chỗ đậu xe, nên phải bỏ vào thùng rác, thấy mà đứt ruột nhưng cũng đành”.
- Hương áo trắng
Ðồng Khánh là ngôi trường nữ trung học, đẹp, vang bóng Huế một thời. Nơi đây, từ áo tím xưa đến những thời áo trắng, mỗi thế hệ đều làm nổi bật hương sắc và tên những bông hoa. Trong tôi, cây lá, cỏ xanh tươi, bướm trắng, những cặp mắt nhỏ bé hồn nhiên, tiếng chim hót, những nụ cười tươi sáng trong nắng thu, toàn thể là cả dòng sông êm đềm, là màu thời gian, sau cùng sự liên tưởng làm tôi nhớ nghĩ đến từng trang sách nhẹ nhàng của nhà văn Khái Hưng với cuốn tiểu thuyết tựa: ÐẸP.
- Chuyện thời thơ ấu
Khi tôi viết những dòng này thì tro cốt của cha mẹ tôi đã ở một nơi nào đó rất xa, hay không còn trên thế gian này nữa. Tôi vẫn tin rằng đã có một lúc nào đó thuở sinh thời hay sẽ có một lúc nào đó ở cõi vô cùng mẹ bước đến ngồi cạnh cha. Có thể mẹ sẽ mỉm cười, hoặc không mỉm cười, hoặc chỉ yên lặng nghe cái hơi ấm áp của cha dần dần chạm vào người. Cái hơi ấm áp ấy mỏng manh như một làn khói sau cùng còn vướng vất trên mặt sông, như lớp sương mịn bốc lên từ cánh đồng ẩm ướt, như ánh nắng rụt rè của một ngày mới. Và bạn cũng tin với tôi như thế. Phải không?
- Trường hợp Nguyễn Khải, Phản Tỉnh: Giả? Thật?
Nguyễn Khải (1930-2007) là một nhà văn mà con đường sáng tác đã đi theo thời sự một cách rõ nét. Khi miền Bắc đang có phong trào hợp tác hóa nông nghiệp, ông có tiểu thuyết “Xung Ðột”, “Mùa Lạc”.
- Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...
- Một người học toán dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du
Bà Thảo Nguyễn, một cựu học sinh trường Trưng Vương và cựu giáo sư Toán trường nữ trung học Gia Long Saigon, sẽ ra mắt tập “Ðọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du”, vào lúc 2.30pm ngày Chủ Nhật 28 Tháng Chín 2008 tại nhật báo Người Việt. Không những chỉ là dân học toán, bà Thảo cũng là người chưa từng học Hán Văn trước khi biết đọc thơ Nguyễn Du do các vị khác dịch ra tiếng Việt...
- Vũ Hoàng Chương
- Ôi! Sơn Nam
Kể về những nhà văn miền Nam có thể bắt đầu bằng những tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Ông đốc phủ sứ này có số lượng tác phẩm khá đồ sộ, khoảng trên dưới hai ba chục cuốn. Trong lúc chữ Quốc ngữ mới phôi thai, viết những chuyện tình ở cái xã hội miền Nam thời Pháp thuộc như Hồ Biểu Chánh thật là quá hay - những chuyện về người nghèo - về những hương chức thôn xã - về cảnh cường hào ác bá nông thôn đã làm nhiều người đọc mê mẩn đến rơi nước mắt. Rồi tiếp theo là Phú Ðức, Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc, Lê Xuyên , những tên tuổi nhà văn miền Nam được ghi nhận là “có tầm cỡ.”
- Nước mắt thầm lặng
Thúy ngồi đó, im lặng nhìn Tân không một cảm xúc trên mặt. Tự nhiên, Tân thấy thật xa lạ với người vợ đã có hai mặt con với mình. Muốn đổi câu chuyện, chàng hỏi đến tình hình của hai đứa con mà Thúy cho biết chúng đã vượt biên và đã tới đảo.
- Hoài Thanh, văn nô hay phê bình gia chân chính?
Trong nền văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa, người phê bình văn học đóng vai trò của một ‘búa rìu” để răn đe những người bước đi chệch khỏi hướng đã được định sẵn.
- Trần Chánh Chiếu mở đầu lối viết “Roman” ở Nam kỳ
Ở Chợ Lớn có một ngôi chợ đầu mối chuyên hàng bán sỉ mang tên chợ Trần Chánh Chiếu. Sau năm 1975 cùng với những đổi thay ở Sài Gòn, ngôi chợ Trần Chánh Chiếu bị di dời ra ngoài Bình Ðiền, quận Bình Chánh. Tuy nhiên tới nay một số tiểu thương Sài Gòn-Chợ Lớn vẫn tìm đến ngôi chợ cũ Trần Chánh Chiếu làm điểm giao dịch, liên lạc với bạn hàng cũ để tiếp tục buôn bán...
- THƠ GIAO YÊN
- Chiếu Cà Mau
Ngày xưa cứ vào độ cuối năm, lúc lúa ngoài đồng vừa nặng hột và trời bắt đầu hơi se lạnh, thì ở làng quê Lục Tỉnh xuất hiện mấy người Miên “đội chiếu Cà Mau trên đầu”, đi vào từng xóm rao: “Chiếu... hôn! Chiếu... hôn!” Không ai biết ai mà họ bán chịu, Tết trở lại thâu tiền!
- Men lối cỏ thơm đi
Mỗi khi trở về tham dự các sinh hoạt tại tu viện Lộc Uyển, những ai đã được học hỏi với Thầy Giác thanh, thường lên núi Yên Tử để thăm tháp tưởng niệm Thầy. Nhiều người nhớ thầy thì thiền hành quanh vườn hoa ở giữa tăng xá Vững Chãi để tưởng niệm, vì biết những cây cỏ trong vườn đều đã được ít nhiều “hưởng” một chút tro của nhục thân thầy. Sau khi thị tịch 49 ngày, tro của thầy đã được chia ra để rắc bón cây tại Lộc Uyển và tại Làng Mai, theo ý nguyện của người đã giải thoát.
- Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.
- Tác giả Thảo Nguyên ra mắt tác phẩm "Đọc và Dịch Thơ Chữ Hán của Nguyễn Du"
Người ta thường nhắc đến Nguyễn Du qua “Truyện Kiều” viết bằng thơ Nôm lục bát mà thường quên đi Nguyễn Du còn cả một kho tàng văn chương chữ Hán với khoảng 250 bài thơ Ðường, Ngũ Ngôn hay Tứ Tuyệt.
- Văn tế tử sĩ và tù nhân VNCH bỏ mình trong trại tập trung của cộng sản
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Nguy?n M?nh Trinh
Th?i gian di quá nhanh. M?i dây là dă d?n ngày gi? Hoàng Ng?c Tu?n. Tháng B?y, tr?i dang h?, nhung ? quê nhà, ch?c dang mùa mua. Và th?i ti?t ?y, ch?c làm nh?ng trang truy?n ng?n ? m?t noi ai cung quen nhau” hay “H́nh nhu là t́nh yêu” thêm d?m dà và lăng m?n hon.
Đu?c bi?t ? trong nu?c, d? tu?ng ni?m ngày gi? c?a ông, nhà xu?t b?n Phuong Nam ?n hành tuy?n t?p truy?n ng?n “H́nh nhu là t́nh yêu” và m?t s? b?n bè có làm l? gi? khá long tr?ng. ? h?i ngo?i th́ cung xu?t b?n m?t t?p truy?n khác c?a ông: “? m?t noi ai cung quen nhau”
Tru?c nam 1975, Hoàng Ng?c Tu?n n?i ti?ng là nhà van vi?t cho tu?i h?c tṛ ngây tho h?n nhiên. Sau nam 1975, m?c dù ông v?n c̣n sinh nhai b?ng ngh? vi?t nhung không có tác ph?m nào ti?p theo du?c chú ư. Có ngu?i ví von, van nghi?p c?a anh dă ch?t t? sau 1975. Vi?t v? th? thao hay suu t?p nh?ng truy?n cu?i, ch?c không ph?i là công vi?c làm d?c ư c?a m?t nhà van dă có nhi?u tác ph?m du?c hâm m?.
Đă có nhi?u ngu?i vi?t bài tu?ng ni?m ông. Trong dó có nhà van Nguy?n Đ?t. Đ?c bài vi?t này, tôi h́nh dung ra m?t cu?c s?ng don d?c bu?n bu?n c?a m?t ngu?i c?m bút mà tôi nghi lúc c̣n tr? ngây tho yêu d?i l?m. Thú th?c tôi không thân quen cung nhu hi?u bi?t ǵ v? anh nhi?u, nên qua nh?ng di?u mà anh vi?t tôi ph?ng doán v?y. C̣n d?i s?ng m?i ngu?i sau 1975 th́ c? nu?c di xu?ng ch? ch?ng riêng m?t ḿnh ai. ? Vi?t Nam, r?t nhi?u ngu?i “cùng m?t l?a bên tr?i l?n d?n” nhu th? l?m. Nh?t là ngu?i c?m bút, s?ng trong m?t ch? d? mà nhà van g?c tích t? van h?c mi?n Nam n?u du?c ho?t d?ng cung ch? dóng vai cây ki?ng và góp m?t khiêm nhu?ng. R?i tôi nghe anh b? b?nh nan y và hoàn c?nh r?t don d?c khó khan.
H?i tru?c, Hoàng Ng?c Tu?n n?i ti?ng v?i nh?ng tác ph?m nhu H́nh nhu Là T́nh Yêu, Cô Gái Treo Mùng, Thu V? Đu?ng Son Cúc... Lúc ?y tôi dă vào lính nên cung ít d? ư d?n nh?ng tác ph?m c?a ông. Chi?n tranh cùng v?i s? hung b?o c?a nó dă làm v?n d?c di trong tôi cái tính thu?n khi?t ngây tho c?a th?i m?i l?n. Nhung tôi cung loáng thoáng th?y ? dó, khung c?nh c?a Sài G̣n, Hu?, Ban Mê Thu?t,... cung nhu các nhân v?t d? thuong c?a tu?i h?c tṛ. Và, n?u có c?m giác, cung là ti?ng cu?i h?n nhiên d? s?ng l?i m?t bu?i h?c sinh phá phách ngh?ch ng?m ngày tru?c c?a ḿnh. Cái tính x?u, cái t?t lu?i h?c nhung mê yêu duong h́nh nhu là m?u s? chung c?a r?t dông nh?ng cô c?u c̣n mài dung qu?n ? gh? nhà tru?ng nên có s? d?ng c?m chia s?. Nh?t là v?i tôi m?t d?a tr? luôn luôn mo m?ng và không b?ng ḷng v?i hi?n t?i c?a ḿnh. Vào quân d?i nhung v?n chua h?t nh?ng láu l?nh nh?ng ngang tàng c?a th?i di h?c. Đ?c Hoàng Ng?c Tu?n, dôi khi là m?t cách d? nh? l?i, d? k? ni?m s?ng l?i, h?i sinh.
Bây gi? d?c l?i, qua nh?ng “H?c Tṛ”, “H́nh Nhu Là T́nh Yêu” du?c in l?i ? h?i ngo?i, tôi tu?ng truy?n s? nh?t nh?o di. Nhung không, có m?t chút ǵ nhu ch?t xúc tác, d? nh? v? m?t th?i cung nhu g?i l?i h́nh bóng c?a ngôi tru?ng xua, b?n bè cu. Y chang lúc tru?c 1975, ? h?i ngo?i bây gi? trong tôi v?n d?y ?p nh?ng h?i tu?ng. Nh?ng d?a b?n, dă quen bi?t nhau g?n n?a th? k?, chia vui s? bu?n và bi?t tu?ng t?n nhau t? cái t?t d?n cái x?u. Th?nh tho?ng khi b?n bè g?p l?i nhau, là k? l?i nh?ng truy?n cu. Có th? là nh?ng ng? ng?n tu?i tho. Có th? là nh?ng nh? v? nh?ng ngu?i, nh?ng c?nh dă xa v?ng, dă m?t mát. Nh?ng d?a tr? khi g?p c?nh cha m? chúng g?p nhau huyên thiên cu?i nói dă r?t l? lùng. Chúng không hi?u du?c n?i ni?m “ng? c? tri” nhu th?. Tôi dă cu?i m?m m?t ḿnh, khi gi? d?c t?ng trang truy?n Hoàng Ng?c Tu?n.
Nhung, vào nam 1972, trong cu?c ph?ng v?n “Đi t́m các tác gi? du?c ua thích hi?n nay” c?a tu?n báo Kh?i Hành, Hoàng Ng?c Tu?n là m?t tác gi? du?c ghi tên nhi?u l?n d?u d?n sau m?i l?n l?y ư ki?n d?c gi? qua t?ng s? báo. S? di có hi?n tu?ng ?y b?i v́ trong truy?n Hoàng Ng?c Tu?n có nét lăng m?n d? thuong c?a t́nh yêu thu? m?i l?n và nhân v?t c?a ông có nét sinh d?ng t? nhiên ch? không có nh?ng sinh ho?t gi? cách th?i thu?ng nhung r?ng không mà các nhà van t?p tành hi?n sinh t?o ra. Nhân v?t c?a ông, có nét th?c c?a nh?ng sinh ho?t th?c d?i s?ng th?c. Mà, cái ǵ có s? chân thành không làm dáng s? t?o du?c nhi?u lôi cu?n. S? ki?n Hoàng Ng?c Tu?n có nhi?u “fans” ái m? cung là di?u d? hi?u.
Nhà van Vơ Phi?n, v?i con m?t khá tinh tu?ng dă nh?n xét v? tác ph?m Hoàng ng?c Tu?n:
“...Nh?ng nhân v?t ?y và ngh? ph?m ?y nhu d?u nh́n chúng ta, nho?n cu?i m?t cái cu?i tinh quái và thông minh. Và nhu v?y là b?i v́ k? tác thành nên chúng, anh Hoàng Ng?c Tu?n, là m?t ngu?i vui v?. Anh v?a ngông, l?i v?a ngh?ch, v?a tho, l?i v?a tr?, cho nên anh quy?n ru vô t?.”
Th? mà, theo nhu Nguy?n Đ?t, nh?ng ngày cu?i c?a tác gi? “H́nh Nhu Là T́nh Yêu” sao v?ng n? cu?i d?n th?. Qu? là “com áo không thu?ng v?i khách tho” nhu Xuân Di?u vi?t. ? l?i Sài G̣n, ch?u qua bao nhiêu s? thay d?i, m?i ngày thêm m?t m?i, n?ng n? vác trên vai nh?ng khó khan ch?ng ch?t c?a m?t th?i th? h?n lo?n. Và r?t cu?c cung ch? là cu?c tr? v? mà ai cung ph?i có m?t l?n trong d?i.
Tu?n báo Tu?i Ng?c c?a nhà van Duyên Anh dă có bài ph?ng v?n nhan d? “Hoàng Ng?c Tu?n và M?t Bu?i Chi?u”. Tác gi? th? l?: “Van chuong không ph?i là m?t ngh? nghi?p hi?u theo nghia thông thu?ng. “Van” ch?n tôi ch? tôi không ch?n “nó” du?c khi ta làm m?t ái ngh? ǵ dó, ngh? nghi?p ?y ḍi h?i m?t th?i khóa bi?u, m?t gi? gi?c, m?t s? luong b?ng nh?t d?nh, m?t s? gi? ngh? ngoi cu?i tu?n nhu Th? B?y, Ch? Nh?t ch?ng h?n. Tôi vi?t van th́ không nhu th?. Ngày nào cung rong choi nhu m?t ngày Ch? Nh?t và ngày nào cung b?n r?n làm vi?c nhu m?t ngày Th? Hai. Đêm là ngày, ngày cung là dêm. Đ?i c?a m?t k? sáng tác không có Mùa Hè hoàn toàn r?nh rang mà là su?t nam tràn d?y Mùa Xuân thôi thúc h?ng kh?i. Nhung n?u nói m?t cách don gi?n hon th́ tôi theo du?i chuy?n van chuong v́ dó là m?t sinh ho?t có ư nghia nh?t trong d?i s?ng theo ư ki?n riêng c?a tôi. Sau n?a tôi không bi?t làm vi?c khác du?c ngoài s? vi?t.”
Tr? l?i câu h?i: “Khi d?t bút vi?t ḍng van chuong th? nh?t anh có nghi ḿnh s? tr? thành nhà van không?” là: “Tôi nghi là dang h́nh thành và th?i gian cùng d?c gi? s? xác d?nh tôi có thành h́nh du?c hay không.”
Nói v? truy?n ng?n d?u tay “Bu?i Chi?u H? Lan: “Kho?ng 67 hay 68 ǵ dó. Sau hai nam h?c ? d?i h?c và b?t d?u th?y r?ng nh?ng ch? ḿnh vi?t ra coi có có v? thích thú hon là nh?ng ch? trong cours. Lúc dó tôi ch?ng có công vi?c ǵ làm c?. Bu?i sáng dang dói và thèm cà phê mà không có ti?n và ch?ng di dâu du?c. Tôi ng?i l?i m?t ḿnh trong can pḥng c?a h?i doàn CPS( khu Khám L?n Cu)... Hi?n t?i th́ tr?ng r?ng, nh?t nh?o, k? ni?m th́ ng?t ngào hào h?ng... Th? là tôi b?t d?u vi?t. Và tôi dă vi?t ch? trong m?t bu?i sáng d? xong “Bu?i Chi?u H? Lan”. H?i th?i gian bao lâu d? nghi v? “nó” th́ câu tr? l?i là: “Đêm hôm tru?c. Đêm t?i, ánh sáng, cô don, và, vi?t, th? là có Bu?i Chi?u H? Lan”.
Nghi v? nh?ng ngu?i phê b́nh van h?c: “H? thu?ng k?t lu?n là ch? d?i và tin tu?ng ? nh?ng tác ph?m m?i hon c?a tôi. Tôi mong h? gi? măi ni?m tin dó v́ dó cung là ni?m tin m?nh m? c?a tôi. Bây gi? ch? c̣n vi?c bi?n ni?m tin thành hành d?ng.”
Đ? c?p d?n nh?ng lá thu d?c gi? khuy?n khích và ái m?, nh?t là nh?ng d?c gi? phái n?: “Tôi ‘h?c h?i’ ? nh?ng lá thu này hon b?t c? ? m?t cu?n sách kh?o lu?n van h?c nào. Đi?u khích l? nh?t là h? cho tôi th?y cái kh?i d?c gi? ‘vô danh’ và ‘th?m l?ng’ tr? thành nh?ng con ngu?i s?ng d?ng. L?i nói bao gi? cung thú v? hon im l?ng. Tôi không mu?n du?c ngu?ng m?, tôi mu?n du?c chia s? và thuong m?n.”
So sánh tác ph?m d?u tay “H́nh Nhu là T́nh Yêu” và tác ph?m m?i dây “Chuy?n Hai Ngu?i”, anh thú nh?n: “Có l? b?t ngây tho và h?n nhiên hon. Đi?u dó hoi bu?n nhung làm sao tránh du?c m?i ngu?i d?u ph?i l?n Nhung tôi cung mong r?ng n?u càng ngày tâm h?n tôi càng ‘già’ hon dôi chút th́ ch? nghia cung ph?i già thêm m?i du?c.”
Đu?c bi?t anh hích d?c Saroyan, m?n Salinger, ph?c Dostoievsky, nhung ch?ng mê ai c? và b? h?i r?ng có b? ?nh hu?ng nào không th́ tác gi? “Cô Bé Treo Mùng” tr? l?i: “Tôi không bi?t. Ngu?i d?c s? d? th?y hon tôi. Nhung tôi s? r?t sung su?ng n?u du?c ?nh hu?ng ít nhi?u c?a tinh hoa nhân lo?i. Sáng tác th́ di nhiên trong cô d?c nhung con ngu?i sáng tác nào cung ph?i s?ng v?i cu?c d?i nh?n l?y nh?ng d?u v?t c?a cu?c d?i và th? hu?ng gia tài ngh? thu?t chung c?a con ngu?i...”
M?y ch?c nam sau, có m?t ngu?i ái m? Hoàng Ng?c Tu?n, tác gi? Songcon vi?t bài tu?ng ni?m và gián ti?p tr? l?i khi cho r?ng trong truy?n ng?n d?u tay “Bu?i Chi?u H? Lan” Hoàng Ng?c Tu?n ch?u ?nh hu?ng r?t n?ng c?a J.D. Sallinger c?a The Catcher in the Rye. Nhân v?t Holden Caufield có ph?ng ph?t bóng dáng trong truy?n Hoàng Ng?c Tu?n.
Trong tu?n báo Mây H?ng s? ra m?t nam 1972 ? Sài G̣n th?i tru?c, Hoàng Ng?c Tu?n dă tr? l?i nh?ng câu h?i ph?ng v?n m?t cách th?c thà. Nhu tr? l?i câu h?i: Là m?t tác gi? thu?ng vi?t v? tu?i tho xin anh cho bi?t v́ nguyên do nào mà anh dă ch?n d? tài này? Anh vi?t: “Tru?c h?t tôi th?y tôi không ph?i là ‘m?t tác gi? vi?t v? tu?i tho’. Có l? d?c gi? th?y nh?ng nhân v?t trong truy?n tôi có m?t vài ngu?i nh? tu?i nên tu?ng th?. Ngay c? m?t cu?n sách m?i dây c?a tôi “Thu V? Đu?ng Son Cúc” tuy bé tí xíu nhu h?t tiêu nhung cung không ph?i là m?t chuy?n v? tu?i tho. Khi sáng tác tôi ít phân bi?t v? tu?i tho hay tu?i già. M?t th?i nào tôi dă s?ng qua tôi thu?ng vi?t v? nó. Do dó di nhiên là có m?t vài truy?n tu?i tho c?a tôi. M?t d? tài n?m măi trong tôi, t? dung có ngày ph?i nh?y ra d?i d? thành m?t chuy?n. Tôi không ch?n l?a d? tài...”
Tr? l?i câu h?i: “Qua các truy?n ng?n c?a anh, tu?i tho thu?ng hi?n lên nh?ng h́nh ?nh tho m?ng, tu?i tho c?a anh có êm d?m nhu th? không? Hoàng Ng?c Tu?n th? l?: “Hon th? n?a là d?ng khác. Tôi ti?c chua có th́ gi? và tâm h?n b́nh yên d? làm s?ng l?i nh?ng ngày xua êm d?p dó. Thu? nh?, tôi theo gia d́nh d?i ch? ? hoài, t? t?nh này qua t?nh khác, m?i nam h?c m?t tru?ng. Hu?, Qui Nhon, Ban Mê Thu?t,v.v... Tru?ng Bà So, tru?ng Th?y Ḍng (La San), tru?ng Th?y chùa (B? Đ?), tru?ng tu, tru?ng công,... d? c?. H?i dó tôi yêu thuong r?t nhi?u di?u, và tôi m?ng mà th?y d?n nay tôi v?n chua thay d?i.”
Khi b? h?i trong “H́nh Nhu Là T́nh Yêu” anh thích truy?n nào nh?t, anh tr? l?i: “Truy?n th? nh?t: H́nh nhu là t́nh yêu. Khách quan mà nh?n xét dây không ph?i là truy?n ng?n t?n nhi?u công phu ho?c có ǵ m?i l? nh?t c?a tôi. Nhung tôi thích nó v́ dă vi?t say sua m?t m?ch truy?n dó. Nó dem l?i cho tôi khá nhi?u h?nh phúc, m?t th? h?nh phúc khó c?t nghia du?c.”
Ngu?i h?i gi? s?: “Bây gi? n?u vi?t m?t truy?n v? th?i tu?i tho anh s? vi?t ǵ trong dó?”
Th?i di?m ?y, nam 1972, Hoàng Ng?c Tu?n tr? l?i: “Ch?c là truy?n có tính cách h?i tu?ng t? thu?t ? Hu? ho?c Ban Mê Thu?t. Làm h?c tṛ, cham h?c l?n tr?n h?c, ch?y rong cho dă d?i r?i b? nh?t vào n?i trú, yêu thuong mo m?ng v? v?n, v.v... Ai cung có m?t th?i bé con dó c?. Khi vi?t l?i có khác chang là cách c?m nh?n và di?n t? quá kh? riêng bi?t c?a m?i ngu?i”.
Tác gi? H́nh Nhu Là T́nh Yêu” cung nh?n nh? v?i l?p dàn em: “B?t c? m?t l?i khuyên nào c?a nh?ng ông giáo d?u chí lư c? bây gi? nh? l?i h?i nh? di h?c tôi m?i nh?n th?y th?. Cái chân lư c? di?n nhung b?t h? là h?c tṛ c? nên nghe theo l?i khuyên d?y c?a cha m? và th?y giáo. Tôi dă s?ng trái ngu?c v?i di?u v?a nói trên nên bây gi? tôi mong mu?n nh?ng ngu?i c̣n trong l?a tu?i tho (nói rơ ràng hon là các em c?a tôi) hăy làm trái v?i nh?ng di?u tôi dă làm. Đo?n tru?ng ai có qua c?u m?i hay! Gia d́nh và tru?ng h?c d?p l?m!”
Qua nh?ng bài ph?ng v?n, tôi dă làm quen du?c v?i Hoàng Ng?c Tu?n. Đ?c nh?ng truy?n ng?n, và c? truy?n dài dang d? dang trên t?p chí “Bách Khoa” “Tu?i Tr? Hu Không”, tôi th?y l?i m?t chân dung tu?i tr? có nhi?u nét d?c thù c?a nh?ng vóc dáng tu?i tho muôn thu?. ? b?t c? không gian th?i gian nào, cung th?. Cung là “m?ng ngoài c?a l?p”, cung là nh?ng mo m?ng lăng m?n c? h?u c?a tu?i tr?.
Và, an thua là ? cách nh́n và di?n t?, s? lôi cu?n du?c ngu?i d?c hay không. ? Hoàng Ng?c Tu?n, tôi th?y có nh?ng vóc dáng van chuong riêng bi?t và d?c thù mà v? sau này nhi?u nhà van ch?u ?nh hu?ng.
Bu?i sáng nay, m?i ng? d?y, n?m lo mo trên giu?ng nghe chim râm ran ngoài hiên, c?m nh?ng cu?n sách c?a Hoàng Ng?c Tu?n, tôi nghi ḿnh ph?i vi?t bài tu?ng ni?m này khác hon. Ḿnh ph?i vi?t v? cái ḿnh nghi d?i v?i tác gi? hon là trích d?n nh?ng di?u tác gi? dă nói v? ḿnh và tác ph?m ḿnh qua nh?ng bài ph?ng v?n. Dù tôi không có cái may là b?n v?i anh nhu nh?ng anh Nguy?n Đ?t, Ngô Vuong To?i, Hoàng Xuân Son,... hay có chung th?i sinh ho?t ? nh?ng trong trào sinh viên h?c sinh thu? nào. Th? mà, trong bài vi?t hi?m ư nghi ch? quan c?a ḿnh. Không bi?t có ph?i là nghi v? anh m?t cách gián ti?p không có ǵ hon là qua nh?ng th? l? nh?ng tâm s? d? mu?ng tu?ng l?i vóc dáng van chuong c?a anh vào m?t th?i mà có l? ch?c anh cung ng?m hănh di?n v? nh?ng thành qu? c?a ḿnh. C?u chúc linh h?n anh s? rong choi và không vu?ng b?n ǵ v?i nh?ng tran tr? cu?i d?i trong cơi t?m này. |