Tr?nh H?i

Ð?i v?i ngu?i Vi?t t? n?n thì hình nhu chúng ta quen và bi?t rõ v? ch? UNHCR hon là UNCHR, có ph?i không? UNHCR là tên thu?ng g?i c?a Cao ?y T? N?n Liên Hi?p Qu?c và là ch? vi?t t?t c?a van phòng United Nations High Commissioner for Refugees. Ai dã t?ng d?n các tr?i t? n?n d?u bi?t d?n ch? này. An com Cao ?y. Ð?u thanh l?c mandate Cao ?y. Th?m chí có ngu?i có d?n hai tu?i: tu?i cha sinh m? d? và tu?i cao ?y (ý nói là tu?i anh hay ch? ?y khai t? khi d?n tr?i). B?i th? nói ra UNHCR thì h?u nhu ai cung bi?t.

Nhung d?i v?i ch? UNCHR thì sao? Ngay chính tôi dây cung còn khá l? m? m?c dù dã bi?t và du?c h?c v? nó t? nh?ng lúc chua t?t nghi?p d?i h?c. UNCHR là vi?t t?t c?a 7 ch? United Nations High Commissioner for Human Rights. Cung là Cao ?y Liên Hi?p Qu?c. Nhung mà là Cao ?y cho Nhân Quy?n thay vì Cao ?y cho T? N?n nhu chúng ta thu?ng bi?t.

Hôm tôi tr? l?i New York, m?t trong nh?ng lý do mà tôi mu?n ghé tham m?t s? b?n bè là vì trong s? ?y có m?t vài d?a dang làm vi?c cho các t? ch?c qu?c t? chuyên v? linh v?c nhân quy?n nhu Human Rights Watch, Human Rights First, ho?c International Center for Transitional Justice. Tôi mu?n tìm hi?u thêm v? linh v?c này. Lu?t và chính sách t? n?n qu?c t? thì tôi còn bi?t khá rõ. Ch? riêng v? lu?t qu?c t? và nhân quy?n thì tôi ch? bi?t qua sách v?. Th?c t? thì ch?c có l? còn lâu l?m tôi m?i n?m rõ du?c nó.

B?i l? dây là m?t linh v?c r?t d? nói, d? hi?u nhung l?i r?t khó th?c hi?n.

M?t ph?n vì không ph?i ai cung d?ng ý v?i m?t d?nh nghia duy nh?t v? nhân quy?n.

Nhung ph?n l?n là vì ngay c? khi co quan UNCHR thay m?t qu?c t? dua ra nh?ng phán quy?t khách quan v? m?t s? dàn áp, sai trái nào dó d?i v?i lu?t qu?c t?, thì n?u nhu qu?c gia b? khi?n trách mu?n phát l? di thì... chúng ta cung dành ph?i ch?u thôi. Ch?ng làm du?c gì h?. M?t m?t m?t tí d?y nhung nhu t?a bài hát n?i ti?ng c?a Pink v?a du?c cho ra d?i cách dây không lâu: So What?

Ðúng th?t là 'v?y thì sao?' nhung không hi?u sao tôi v?n mu?n tìm hi?u thêm v? v?n d? này. Nh?t là t? khi m?t s? b?n bè, ngu?i quen tôi bi?t v?a qua dã b? công an Vi?t Nam cho vào tù vì dám l?y lu?t nhân quy?n qu?c t? ra d?t v?n d? d?i v?i nh?ng ngu?i lãnh d?o d?t nu?c.

Ch?ng l? th?t là chúng ta không th? làm du?c gì à?

Ðành ph?i bó tay l?c d?u ch?u tr?n th?t à?

Thì ra trong cu?c s?ng không ph?i lúc nào chúng ta cung ph?i im l?ng và ch?p nh?n nh?ng s? th?t phu phàng và dau xót. Không ph?i th? gi?i lúc nào cung bình chân d?ng yên m?t ch? mà trên th?c t? nó luôn du?c thay d?i t?ng ngày, t?ng gi? vì chính chúng ta là nh?ng y?u t? nhân b?n quan tr?ng nh?t thúc d?y cho s? thay d?i mà chúng ta mong mu?n.

N?u nhu ngày tru?c, nh?ng nu?c luôn bóp ngh?t ti?ng nói c?a t? do, dân ch? nhu B?c Hàn, Libya v?n có th? ng?i trên gh? ch? t?a c?a ?y Ban Nhân Quy?n (Human Rights Commission) tr?c thu?c Liên Hi?p Qu?c thì ngày nay di?u này không th? x?y ra du?c n?a.

Vào ngày 18 Tháng Sáu nam 2006, m?t ?y Ban Nhân Quy?n m?i, the Human Rights Council, dã du?c Liên Hi?p Qu?c cho ra d?i v?i nhi?u quy?n h?n hon và d?c bi?t là t? nay, t?t c? nh?ng ai, h?i doàn hay cá nhân, d?u có th? n?p don lên ?y ban t? cáo nh?ng s? ngu?c dãi, nh?ng hành d?ng c?a các chính ph? duong th?i di ngu?c l?i các l?i cam k?t th?c thi dân ch? nhu quy?n t? do h?i h?p, t? do ngôn lu?n, t? do báo chí, v.v.

T?ng Nhóm Làm Vi?c (Working Group) du?c phân chia công tác theo lãnh v?c riêng c?a mình, m?i noi d?u có chuong trình làm vi?c và th?i gian gi?i quy?t h?n hoi. H? so c?n ph?i bao g?m nh?ng gì, n?p ? dâu và khi nào thì s? có k?t qu?. M?i th? t?c hu?ng d?n d?u du?c cho bi?t d?y d? và rõ ràng trên website c?a ?y ban:

http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/

Di nhiên thay d?i du?c nhu th? không có nghia là m?t s?m m?t chi?u vi?c làm c?a ?y ban s? du?c tôn tr?ng. Nó cung không có nghia là nh?ng án l?nh do ?y ban dua ra s? du?c th?c thi, ngu?i vô t?i du?c th? ra và k? ph?m t?i b? tr?ng tr?.

Nhung nhu ông bà ta thu?ng nói: V?n s? kh?i d?u nan. Ít nh?t ra là bây gi? ai cung có quy?n nói lên ti?ng nói c?a mình chính th?c trên di?n dàn qu?c t?. Và thích hay không thích thì nh?ng án l?nh c?a Liên Hi?p Qu?c s? du?c luu gi? mãi v? sau không m?t th? l?c nào có th? ch?i b?.

Th? không bi?t có ai mu?n cùng tôi b?t d?u vào công vi?c này không nh??

Email: hoitrinh@hotmail.com