*Huy Phuong

Nh?c si Phan Van Hung và nhà van Nam Dao là dôi v? ch?ng dã ho?t d?ng cho âm nh?c và van chuong trong nhi?u nam ? h?i ngo?i. Trong nh?ng ca khúc ph? bi?n d?c bi?t chúng ta dã thu?ng ngo?n, nh?c do Phan Van Hung và l?i c?a Nam Dao vi?t.

1970-1982: Th?i là sinh viên t?i Pháp, Phan Van Hung và Nam Dao tham gia các ho?t d?ng c?a T?ng H?i Sinh Viên Vi?t Nam t?i Paris, cùng th?i v?i Tr?n Van Bá. Trong th?i gian này, Hung kh?i xu?ng Ðoàn Du Ca Paris, di?u khi?n ban h?p xu?ng và d?o di?n nh?ng dêm h?i T?t trong nhi?u nam.

1977: Phan Van Hung kh?i xu?ng t?p chí Nhân B?n.

1979: Phan Van Hung thành l?p Van Ðoàn Lam Son, xu?t b?n nh?c và tho. Vào th?i gian này chúng ta bi?t d?n tho Nam Dao trong t?p “Cho Ngày Mai Lúa Chín”.

Sau bi?n c? Tháng Tu 1975, sau khi mi?n Nam s?p d? và d?t nu?c s?ng du?i ách th?ng tr? c?a C?ng S?n, tuy ? xa quê huong, nhung nh?ng n?i dau c?a c? dân t?c dã làm cho lòng ngu?i ngh? si yêu nu?c c?m thông, xót xa và không th? không vi?t lên nh?ng ca khúc vang d?ng d?n lòng ngu?i. Nh?ng ca khúc c?a Phan Van Hung và Nam Dao nhu ti?ng gào thét ph?n n?, ti?ng kêu c?a ph?n ngu?i, ti?ng rên si?t kh? dau c?a ngu?i Vi?t Nam. T?t c? nh?ng di?u này chúng ta dã tìm th?y trong kho?ng th?i gian t? 1975 d?n 1982, qua m?t s? ca khúc b?t h? nhu: “Ai V? X? Vi?t”, “Th?ng Bé Tát D?u”, “Ti?n Em R?i K18”, “Tôi Th?y Tôi V?”, “Còn Ai Thuong Dân Tôi”, “Bài Ca Cho Bé H?i”, “Gi?t Nu?c M?t C?a M?” v.v...

Nam 1982, dôi b?n Phan Van Hung-Nam Dao d?n d?nh cu t?i Úc và v?n ti?p t?c sáng tác, di?n hình là nh?ng bài hát du?c vô cùng ua chu?ng nhu: “B?n Bè C?a Tôi”, “Hai Muoi Nam”, “Trái Tim Tôi Là B?n”, “N?u Em Nghe Bài Hát Này”, “Bài Ca Cho Bé Th?o”, “Vi?t Nam Vinh Quang”... Nhung mãi d?n nam 1991, nh?c si Phan Van Hung-Nam Dao m?i th?c hi?n t?p nh?c và CD “Trái Tim Tôi Là B?n” g?m 25 “Thuong Khúc” v? lên m?t b?c tranh c?c k? s?ng d?ng c?a xã h?i Vi?t Nam du?i ch? d? C?ng S?n. Nam 1994: CD “Có Ph?i Em Ch? Mùa Xuân” ra d?i.

Trong nh?ng nam sau 1995, Phan Van Hung b?t d?u chú ý d?n các ý tu?ng trong tho, không ph?i v?i nh?ng bài tho mu?t mà nói d?n nh?ng lãng m?n c?a tình yêu dôi l?a, h?i tu?ng nh?ng k? ni?m dã qua, hay nh? v? quê huong, mà là nh?ng bài tho dôi khi b?c l?a, hay nói d?n ch? d? b?t nhân ? quê nhà, k? c? nh?ng bài tho vi?t trong tù. Ðây là nh?ng bài tho c?a nh?ng thi si trong nu?c, nh?ng bài tho mang tính ch?t d?i kháng, di?n hình nhu nh?ng bài: “Khát” (tho Thanh Th?o), “Em Bé Lên Sáu Tu?i” (tho Hoàng C?m), “S? Th?t Oi” (tho Nguy?n Thân Van), “Ki?m Tra” (tho Hà Si Phu), “Noi Phía Bình Nguyên” (Duong Thu Huong), “Yêu Ai C? B?o Là Yêu” (Phùng Quán), “Ch?t Gió Ch?t Mua” (tho Lý Hoài Xuân) cùng nhi?u bài tho tù c?a Nguy?n Chí Thi?n.

Nh?c si Phan Van Hung dã bu?c sang d?a h?t trình di?n khi ông c?ng tác v?i ban nh?c Bamboo Ochre b?t d?u vào nam 1995, hát dân ca Vi?t Nam theo chi?u hu?ng World Music. Ông di trình di?n kh?p nu?c Úc, m?t mình ho?c cùng v?i Bamboo Ochre, nh?t là t?i National Folk Festival t?i Canberra, Adelaide Fringe Festival, Victor Harbour Folk Festival, WOMAD. Ð? dua dòng nh?c Vi?t di xa hon, t? nam 1994, Phan Van Hung b?t d?u sáng tác ca khúc b?ng ti?ng Anh nhu ph? tho c?a thi si th? dân Úc Margaret Brusnahan, nh?ng bài nhu Didgeridoo, The Searching Wind, Christmas Is Christmas, If I Close My Eyes, trình bày t?i Vi?n Van Hóa Th? Dân Úc Tandanya.

Nh?ng CD Phan Van Hung và Nam Dao phát hành sau nam 2000 là “Khát” v?i nh?ng ca khúc nhu: “Khát”, “Bài Ca Tu?i Tr?”, “Bài Tho Ng? Ngh?ch” (tho Bùi Minh Qu?c), “Con Bé Nhà Quê”... Nam 2002, phát hành CD “Sinh Ra Làm Ngu?i Vi?t Nam” v?i nh?ng ca khúc b?t h? nhu: “Sinh Ra Làm Ngu?i Vi?t Nam”, “V?ng Nam Quan”, “Chúng Ði Buôn”, “Nh?ng Ð?a Bé”, “Nh?ng Tình Khúc D? Dang”... Nam 2004, phát hành CD “Noi Phía Bình Nguyên”: “Em Bé và Viên S?i” (tho Tr?n Trung Ð?o), “Du?i U Minh H?”, “M?t Ngày Trong Thành Ph?”, “M?t Chi?u Tháng Sáu” (tho Nguy?n Chí Thi?n)... Nam 2005, phát hành CD Tru?ng Ca “Hôm Nay Ngày Mai” trong dó có bài: “Ð?ng S? N?a”, “Tôi Mu?n Ðua Em”...

Ðôi b?n Phan Van Hung và Nam Dao không ph?i là nh?ng nh?c si bình thu?ng c?a ngu?i d?i, nh?c si ca ng?i tình yêu c?a m?t th?i lãng m?n, h? cung không nh?c d?n tình yêu d?i v?i quê huong. Nghe nh?c c?a Phan Van Hung-Nam Dao chúng ta nhu nghe th?y l?i rên si?t c?a quê huong d?a dày, trong dó con ngu?i s?ng th?p g?n v?i con v?t, nh?ng phi lý ngang trái c?a m?t cu?c d?i d?i. ? dây không có m?t l?i ch?ng d?i, không m?t ti?ng hô hào l?t d?, nhung t?t c? nh?ng gì chúng ta nghe du?c trong nh?c Phan Van Hung là nh?ng m?nh d?i den t?i, b?t h?nh c?a ki?p con ngu?i, con ngu?i du?i ch? d? hi?n nay ? quê nhà. Nh?c Phan Van Hung không kêu g?i d?u tranh, nhung dã th?p sáng lên trong trái tim chúng ta ni?m d?u tranh vì tru?c s? ph?n c?a con ngu?i Vi?t Nam v?i nh?ng gì dang x?y ra trên d?t nu?c, quê huong này làm chúng ta không th? ng?i yên.

Trong nh?c quê huong c?a Phan Van Hung-Nam Dao chúng ta không th?y hình ?nh c?a nh?ng nh?p c?u tre, dòng sông d? phù sa, cánh cò hay ru?ng lúa, mà ch? th?y nh?ng m?nh d?i b? dày xéo, nh?ng tu?i tho b? luu l?c b? quên, nh?ng giá tr? d?o d?c b? chà d?p v?i l?i kêu g?i cho yêu thuong tha thi?t. Ph?n l?n nh?c Phan Van Hung vi?t v? tu?i tho ?m d?m “Ð?a Bé và Viên S?i” vi?t v? m?t em bé m?t c? gia dình trên bi?n Ðông, nh?ng d?a bé dang s?ng vùi d?p noi quê nhà, “Th?ng Bé Tát D?u”, “Bà Ca Cho Th?o”, “Nh?ng Ð?a Bé”... Th?p thoáng trong nh?ng bài nh?c khác, ta cung th?y hình nhu Phan Van Hung và Nam Dao b? ám ?nh b?i hình ?nh c?a tu?i tho b?t h?nh b? b? quên trên quê huong hôm nay.

Chúng ta s? th?y nh?ng ho?t c?nh d?i d?i m?a mai c?a d?t nu?c v?i nh?ng “k? gian ác di nghênh ngang” (Hai Muoi Nam), “th?ng th?t tài ba thì d?p xích lô, còn th?ng giàu cha là th?ng ma cô” (B?n Bè c?a Tôi), “chúng an choi xuong máu d?ng lo?i”, “chúng vui choi trên ki?p nghèo dói”(Chúng Ði Buôn), “m?t th?y cô trong nhà ch?a, g?p trò xua b?ng khóc òa (20 Nam), “ph?p ph?ng noi công viên, m?y tram ch? em ng?i” (M?t Ngày Trong Thành Ph?)... Trong ba muoi nam tr? l?i dây, trong và ngoài nu?c, chua có ai mô t?, hát lên du?c nh?ng l?i ca th?ng thi?t v? quê huong d?n nhu th?. Tuy v?y, Phan Van Hung dã nói r?ng: “Ngu?i còn tha thi?t núi sông, thì s? th?y con mua ngu?n” (20 Nam), vì “d?ng s? n?a bóng dêm de d?a, d?ng s? n?a t?i tam man r?”, “d?ng s? n?a, h?i ai ph?n n?, d?ng ng?m im kéo thân trâu ng?a” (Ð?ng S? N?a).

? Tr?nh Công Son, tho và nh?c song hành nhu nh?ng bài hát d?ng dao v? m?, quê huong, tình t?, cu?c s?ng và ho?t c?nh chi?n tranh qua ngu?i k? chuy?n, ch?m rãi, ung dung. ? Phan Van Van Hung là s? ph?n n?, kêu gào, nh?c nh?i và d?y n?i xót xa. Nhung cung ? trong nh?c Phan Van Hung, chúng ta th?y cái b?ng sáng c?a tình ngu?i, c?a nh?ng hy v?ng không bao gi? t?t nhu trong các ca khúc “Bài Ca Tu?i Tr?”, “Sinh Ra Làm Ngu?i Vi?t Nam”.

V?i nh?c si Phan Van Hung, các d?a h?t sáng tác, ca hát hòa âm, s? d?ng nh?c khí cho t?i l?i trình di?n và c? di?u khi?n h?p xu?ng d?u là nh?ng d?a h?t s? tru?ng. L?i trình di?n dàn guitar c?a ông có nh?ng nét d?c dáo r?t khó nh?m l?n v?i b?t c? ai. Ch?c các b?n dã hon m?t l?n nghe Phan Van Hung hát, trong dó than khóc l?n ti?ng kêu gào, gi?ng hát “rung” lên ? t?ng cu?i câu hay “run r?y” nhu nh?ng l?i thuong xót, cho con ngu?i d?a dày hay cho quê huong l?m than! Trình bày nh?ng ca khúc do mình vi?t t? nh?ng xúc c?m sâu d?m, Phan Van Hung cung dã hát nh?ng l?i hát do ngu?i b?n d?i Nam Dao dóng góp, chia x?, c?m thông b?ng t?t c? rung d?ng t? con tim. N?u không, chúng ta dã không còn nh? d?n Phan Van Hung khi n?t nh?c cu?i cùng trên phím dàn c?a ông l?ng ti?ng.

Nh?c c?a Phan Van Hung chua du?c ph? bi?n r?ng rãi trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t t?i h?i ngo?i, m?t ph?n vì Phan Van Hung ? t?n bên d?t Úc xa xôi, m?t ph?n vì dây không ph?i là m?t lo?i nh?c ph? thông có th? dua ra th? tru?ng nhu m?t món hàng thuong mãi vì kén ngu?i “tri âm”. Xin hãy d?n v?i Phan Van Hung m?t l?n, l?ng nghe và d? nh? r?ng chúng ta ph?i làm m?t di?u gì cho con ngu?i và quê huong Vi?t Nam th?ng kh?.

Nh?ng bu?i trình di?n c?a nh?c si Phan Van Hung t?i Hoa K?

Ca nh?c si Phan Van Hung hi?n nay cu ng? t?i thành ph? Adelaide, Úc Châu dã du?c ban t? ch?c “Ngày Tù Nhân Chính Tr? Vi?t Nam 2008” t?i Dallas, Texas m?i tham d? vào chuong trình trong thu?ng tu?n Tháng Mu?i t?i dây. Trong hai ngày luu t?i Dallas-Ft Worth, nh?c si Phan Van Hung s? có các bu?i trình di?n:

* Th? Sáu 3 Tháng Mu?i 2008

T?i Ðêm Tâm Giao: 6:00PM-11:00PM.

T?i H?i tru?ng giáo x? Thánh Phê-rô Dallas.

Ð?a ch?: 10123 Garland Road, Dallas, TX 75218.

* Th? B?y 4 Tháng Mu?i 2008:

Ch? d?: “T? On Ngu?i-T? On Ð?i”.

Ð?a di?m: Special Events Center, 4999 Naaman Forest Blvd, Garland, TX 75040.

1. T?i bu?i H?i th?o: 9:30AM-12:30PM.

2. Trong chuong trình d?i nh?c h?i: t?: 6:00PM-11:00PM.

Cung trong tâm tình ?ng h? tinh th?n và vi?c làm c?a anh ch? em Phong Trào Tr?n Qu?c To?n, nh?c si Phan Van Hung d?ng ý luu l?i Hoa K? cho các bu?i sinh ho?t van ngh? “Phan Van Hung-Dòng Nh?c và Cây Ðàn” t?i:

- Houston: Little Saigon Radio, 7080 Southwest Freeway- Houston, TX 77074.

Ch? Nh?t 5 Tháng Mu?i 2008 t? 2:00PM-5:00PM.

Liên l?c: Khánh Tâm (281) 748-0179.

- San José: Yerba Buena High School Theater, 1855 Lucretia Avenue, San José, CA 95122.

Th? Sáu 10 Tháng Mu?i 2008 t? 7:00PM-10:00PM.

Liên l?c: PT Tr?n Qu?c To?n (408) 529-1742, (408) 509-8303, (408)896-3480.

- Oakland: Vietnamese Commmunity Development, 1245 -23rd Avenue, Oakland, CA 94606.

Th? B?y 11 Tháng Mu?i 2008, t? 1:00PM-4:00PM.

Liên l?c: PT Tr?n Qu?c To?n (408) 529-1742, (408) 509-8303, (408) 896-3480.

- Westminster: Nh?t Báo Vi?n Ðông, 14891 Moran Street- Westminster, CA 92683.

Ch? Nh?t 12 Tháng Mu?i 2008 t? 2:00PM-5:00PM.

Liên l?c: Thanh Th?y (626) 230-4143.