Ngành Mai

T?a d? trên dây m?i nghe qua có th? quí v? d?c gi? th?c m?c cho là vô lý, khó tin, b?i ai l?i mu?n cho cu?c d?i t?i tâm nhu v?y. Th? nhung dây l?i là chuy?n có th?t mà chính Van Gi?i dã tâm s? v?i báo chí. Trong gi?i d?n ca c? nh?c tài t? và ngh? si sân kh?u c?i luong da s? d?u bi?t nh?c si mù Van Gi?i, n?u không giáp m?t thì cung nghe nói d?n tên, lò d?y nh?c c?a ông ? bên kia c?u Ch? Y, dào t?o nhi?u l?p h?c trò. Các nh?c si h?i ngo?i nguyên là h?c trò c?a Van Gi?i có Ng?c Thanh, Hu?nh Châu, Hai Ti?n...

Nhìn chung trong làng c? nh?c c?i luong, ngu?i ta th?y có r?t nhi?u nh?c si mù, mà quanh nam su?t tháng cây d?n d?i v?i h? là v?t b?t ly thân, b?i nó v?a là ngu?n an ?i l?i v?a là phuong ti?n sinh s?ng. Tùy theo ngón d?n và cung do may r?i, nh?ng ngu?i nh?c si mù du?c coi nhu t?t s? hon h?t thì du?c d?n ? các gánh hát d?i ban, các ban c? nh?c dài phát thanh lãnh luong can b?n. Ngoài ra còn d?n thu thanh dia hát và m? lò d?y h?c trò, nên các nh?c si mù thu?c d?ng g?o c?i này có m?c s?ng khá cao.

Th?p hon m?t b?c là nh?ng nh?c si chuyên d?n cho dám ti?c ho?c d?n cho m?y gánh b?u tèo (gánh hát nh? ? các d?a phuong), các ban hát d?o bán thu?c cao don hoàn tán, và s? này lãnh thù lao b?t thu?ng, khi có lúc không, d?i s?ng cung tuong d?i, h? du?c k? nhu may m?n hon nh?ng nh?c si mù, mà h?ng ngày ph?i ôm d?n, có ngu?i d?t di d?n ca an xin ? các ch?, b?n xe nhu tru?ng h?p ngu?i dánh dàn trên sông M? Thu?n, khách lên xu?ng phà thì nhi?u mà s? ngu?i b? ti?n vô chi?c nón rách c?a anh ta ch?ng bao nhiêu. ? h?i ngo?i, mi?n Nam Cali cung có nh?c si mù Van Cu?ng t?ng d?n vi c?m, s?n cho các bu?i trình di?n van ngh?. Có l? t? nghi?p cung thuong c?m cho các nh?c si mù này nên ngón d?n c?a h? khá g?i c?m...

Tùy theo hoàn c?nh, m?i nh?c si b? mù m?t cách khác nhau, có ngu?i mù do tai n?n, do chi?n tranh, do b?nh t?t nhu tru?ng h?p danh c?m Van Vi, ông b? mù t? thu? lên ba do ch?ng b?nh d?u mùa, và nh?c si Van Gi?i thì mù do... tr?n quân d?ch!

Sau dây là vài nét v? danh c?m Van Gi?i và can nguyên v? s? mù lòa c?a anh, mà chúng tôi dã thu th?p du?c.

Nh?c si Van Gi?i sinh nam 1947, g?c ? Cai L?y, M? Tho trong m?t gia dình có dòng máu c? nh?c, ông n?i là nh?c si d?n cò, ông c? làm b?u gánh hát, c?u chú là ca si tài t?.

Nam 15 tu?i Van Gi?i b?t d?u h?c d?n v?i ngu?i th?y d?u tiên t?i d?a phuong, và lúc 18 tu?i thì lên Sài Gòn, may m?n du?c danh ca Chín S?m gi?i thi?u di d?n ? Ðài Phát Thanh Sài Gòn. Ð?ng th?i cung c?ng tác v?i các hãng dia hát, nên du?c ng?i d?n chung v?i các nh?c si dàn anh nhu Nam co, Tu Huy?n, Hai Thom...

Ð?n nam 1965 dôi m?t anh ch?m b?nh v?y cá, d?i v?i n?n y t? lúc b?y gi? thì vi?c ch?a tr? ch?ng khó khan gì, th?i gian ng?n s? kh?i, nhung n?u h?t b?nh thì dâu còn du?c c?p gi?y hoãn d?ch, b?i th?i di?m dó Van Gi?i trong h?ng tu?i quân d?ch. V?i cái ngh? ph?i di dánh dàn ? nhi?u noi c?a anh r?t d? b? xét gi?y t? b?t di lính nhu dã nói ? trên, do dó mà anh ch?ng mu?n lành b?nh, không ch?a tr? gì h?t d? cho can b?nh “t? do phát tri?n” và cu?i cùng thì dua d?n tình tr?ng b? mù lòa luôn cho t?i bây gi?.

Cái can nguyên b? mù c?a Van Gi?i, sau ngày 30-4-75 du?c anh khai th?t ra, m?t s? ngu?i nghe qua dã l?c d?u vì s? suy nghi quá nông c?n dã dua d?n th?m c?nh t?i tam cho cu?c d?i. Và khi dã “sáng m?t” (nói theo nghia bóng) thì dã mu?n màng! Hi?n nay nh?c si Van Gi?i v?n còn d?y d?n t?i nhà riêng c?a anh t?i Sài Gòn, phu?ng R?ch Ông bên kia c?u ch? Y.