Những Chuyển Ðộng Ngầm: Lãnh đạo không thể là trôi trên đỉnh sóng...
Tuần qua, có hai tin rất nhỏ có thể đã lọt khỏi sự chú ý của dư luận Hoa Kỳ.

Home
Nguy?n Xuân Nghia Tu?n qua, có hai tin r?t nh? có th? dă l?t kh?i s? chú ư c?a du lu?n Hoa K?. Tin th? nh?t là hôm 23 v?a qua, B? Giao Thông cho bi?t là dân M? ch?y xe ít hon. So v?i th?ng kê t? Tháng Ba nam ngoái d?n Tháng Ba v?a qua, s? d?m du?ng mà ngu?i M? dă di trong nam gi?m m?t 4,3%. V?i nhi?u ngu?i, t? l? nh? nhoi dó th?t không dáng k?. Th?t ra, nó ph?n ?nh m?t chuy?n l?n: t?ng c?ng th́ dân M? ít di xe hon 11 t? d?m ho?c g?n 18 t? cây s?! Th? gi?i d?u bi?t là dân M? mê xe nhu mê t? do, khi h? ít di xe hon tru?c th́ d?y là chuy?n l?n. Chuy?n r?t l?n v́ dây là l?n d?u tiên t? ba ch?c nam nay mà dân M? ch?y xe ít hon. L?n tru?c là vào nam 1979. Và m?c d? sút gi?m l?n này, tính d?n Tháng Ba mà thôi, dă vu?t k? l?c l?n tru?c. Nam 1979, th? gi?i b?t d?u b? kh?ng ho?ng nang lu?ng t? cu?c kh?ng ho?ng Iran, d? qua nam 1980, d?u thô lên t?i giá k? l?c là kho?ng 107 d?ng m?t thùng, tính theo th?c giá c?a ngày nay. L?n này, d?u thô tang giá g?p dôi so v?i nam ngoái, tang 35% so v?i d?u nam và c̣n tang m?nh k? t? Tháng Ba. So v?i nam 1979, l?i t?c d?ng niên c?a dân M? dă thêm hon 10 ngàn M? kim (tính theo th?c giá, là có gi?m tr? ?nh hu?ng c?a l?m phát). Cho nên, xang d?u t?i M? có lên t?i giá trung b́nh là g?n 3,80 d?ng m?t ga lông th́ v?n chua là tai h?a. Dân Âu Châu dă quen giá tám d?ng m?t ga lông t? lâu. Nhung dù ch?ng là tai h?a, giá c? v?n ?nh hu?ng t?i tính toán kinh t? và t?p quán sinh ho?t c?a con ngu?i, k? c? ngu?i M? v?n giàu có và mê xe hoi hon nhi?u dân t?c khác trên th? gi?i. Ta c̣n ph?i d?i xem là sau l? Chi?n Si Tr?n Vong - m?t co h?i di choi xa nh? ba ngày ngh? cu?i tu?n - dân M? có th?c thay d?i thói quen d?p ga hay chua. N?u chi?u hu?ng dó ti?p t?c cho d?n l? T? On và Giáng Sinh th́ nam 2008 dánh d?u m?t bi?n chuy?n có ư nghia v? kinh t? và nang lu?ng... cho c? th? gi?i. Đây là m?t bi?n chuy?n mà nh?ng ai mu?n lănh d?o nu?c M? nên chú ư, dù ch?ng ?n ào sôi n?i th́ cung có ?nh hu?ng lâu dài trên chánh sách qu?c gia. Tin r?t nh? th? hai mà nhi?u ngu?i M? có th? dă b? qua là m?t ti?u bang dang lam le n?i lo?n. Không ph?i là California v?i phán quy?t c?a T?i Cao Pháp Vi?n Ti?u Bang v? quy?n k?t hôn gi?a ngu?i d?ng tính, m?t tin h?p d?n nhung có gi?i h?n v́ da s? t?i 54% c?a dân California l?i không d?ng ư v?i phán quy?t c?a T?i Cao Pháp Vi?n. Ti?u bang n?i lo?n ? dây là Texas c?a T?ng Th?ng George W. Bush. L?i Bush! Th?ng d?c Texas là Rick Perry yêu c?u co quan b?o v? môi sinh EPA c?a chính quy?n liên bang t?m hoăn vi?c b?t bu?c dùng c?n thay xang. Lư do c?a Texas hoàn toàn chính dáng: vi?c dùng ngô b?p ch? c?n thay xang khi?n giá nông s?n gia tang và phuong h?i d?n quy?n l?i c?a các nông gia nuôi ḅ t?i Texas. Nam 2005, Qu?c H?i Hoa K? ra h?n d?nh b?t bu?c ph?i dùng c?n thay xang ngày m?t nhi?u hon. T?i nam 2012 ph?i d?t ch? tiêu là b?y t? 600 tri?u ga lông c?n. V?n ch?m hi?u ho?c ham phi?u nông gia tr?ng b?p, tháng 12 v?a r?i Qu?c H?i c̣n ti?n nhanh ti?n m?nh ti?n v?ng ch?c lên con du?ng d?i d?t dó - khi giá b?p dă tang g?p ba so v?i nam 2004 và c? th? gi?i dang lo b? dói. Đó là gia tang ch? tiêu tai ác trên thêm m?t t? ru?i (7,6+1,5= 9,1 t? ga lông), và thu h?p h?n k? t? 2012 vào... nam nay. Ch? tiêu cho nam 2022 là 36 t? ga lông c?n ethanol! V?i d?o lu?t canh nông Farm Bill m?i thông qua tu?n tru?c (xin d?c l?i bài “Canh Nông C?n” trên c?t báo này ngày 13 Tháng Nam), không nên ng?c nhiên v? s? ch?m hi?u và chóng quên c?a Qu?c H?i khóa 110: ch? du?c ch?ng 20% dân M? tin tu?ng. Th?p ngang t?m c? và c̣n thua George W. Bush r?t xa! Sau Texas, nhi?u ti?u bang khác cung s? lên lu?i t?n công quy?t d?nh c?a Qu?c H?i. Khi Texas n?i lo?n - mà có th? thành công v́ co quan EPA có th?m quy?n t?m hoăn n?u vi?c b?t bu?c dùng c?n thay xang gây ra h?u qu? b?t ng? - m?t ngh? si kiêm ?ng viên t?ng th?ng dă ?ng h? d? ngh? c?a ti?u bang. Đó là John McCain, ngu?i gây phi?n mu?n cho nhi?u d?ng viên C?ng Ḥa v́ báo d?ng v? nguy co nhi?t hóa d?a c?u và nhu c?u h?n ch? khí th?i d? b?o v? môi sinh. Ông cung m?nh d?n ch?ng d?o lu?t canh nông dù có th? m?t phi?u c?a nông gia MidWest và b? các t? h?p bi?n ch? luong th?c tung ti?n dánh cho toi t?! Lănh d?o khác v?i chính khách là ? dó... Dù s? có ?nh hu?ng lâu dài, hai tin r?t nh? ? trên không m?y gây chú ư cho m?t du lu?n dang nín th? theo dơi vi?c Ngh? Si Barack Obama s? cho Ngh? Si Hillary Clinton r?t dài. Ngu?c l?i, và nh́n ra bên ngoài, truy?n thông Hoa K? và qu?c t? l?i loan t?i và b́nh lu?n r?t nhi?u v? chuy?n tham vi?ng Trung Qu?c c?a T?ng Th?ng Dmitri Medvedev c?a Liên Bang Nga. M?i nh?m ch?c t?ng th?ng vào d?u tháng, Medvedev là con gà ng?i ?p phao cho Vladimir Putin, nay n?m quy?n th? tu?ng v́ Putin không th? ra tái tranh c? sau hai nhi?m k? liên ti?p. Cho nên chua ch?c là Medvedev dă có th?c quy?n. Chuy?n ?y không dáng k?. V?i truy?n thông, chuy?n dáng k? là trong chuy?n công du d?u tiên, tân t?ng th?ng Nga l?i không Tây Ti?n nhu các v? ti?n nhi?m - là tham vi?ng các nu?c Âu Châu - mà ghé Kazahkstan r?i qua Trung Qu?c. T?i B?c Kinh, lănh d?o Nga-Hoa c̣n d?ng thanh d? kích vi?c M? l?p h? th?ng pḥng th? chi?n lu?c. Bi?n c? ?y l?p t?c khi?n nhi?u nhà b́nh lu?n M? k?t lu?n là hai cu?ng qu?c s? tr? l?i liên minh ch?ng M? nhu trong th?i Chi?n Tranh L?nh. Và có th? h? k?t lu?n sai. N?u các ?ng c? viên t?ng th?ng cung nghi v?y và cho r?ng dó là h?u qu? t? tám nam c?m quy?n c?a ông Bush th́ tuong lai c̣n bi dát hon. Ngu?i ta c?n nh́n l?i s? th? t? m?t giác d? khác. Liên Bang Nga có th? dang khó ch?u v?i các nu?c Tây Phuong (Liên Hi?p Âu Châu và Hoa K?) v́ nhi?u v?n d? nhu k? ho?ch Đông Ti?n c?a Minh U?c B?c Đ?i Tây Duong NATO hay vi?c ?ng h? Kosovo giành d?c l?p - là nh?ng vi?c kh?i s? t? th?i Bill Clinton. Liên Bang Nga cung có th? ph?t ư v́ nhi?u mâu thu?n khác v?i Liên Hi?p Âu Châu: v? nang lu?ng, v? vi?c Liên Âu d?y m?nh phong trào dân ch? t?i các nu?c trong kh?i Xô Vi?t cu và k?t n?p thêm thành viên m?i... Nhung t?ng th?ng Nga cung có th? mu?n cho Tây Phuong th?y r?ng ḿnh là cu?ng qu?c toàn c?u và có nh?ng quan h? da d?ng hon là ch? chú ư t?i Âu Châu hay Hoa K?. Vi?c Medvedev tham B?c Kinh trong chuy?n công du d?u tiên có ư nghia kh?ng d?nh ?y. Nhung tru?c dó, ông l?i d?t chân vào m?t x? phiên tr?n nh? nhoi là Kazahkstan m?i là di?u dáng chú ư hon. Kazahkstan mà m?t ngu?n nang lu?ng dáng k?, và... dáng k? cho Trung Qu?c. Hi?n tu?ng d?u thô và luong th?c lên giá - nguyên do c?a hai tin nh? chúng ta v?a di?m qua ? trên - là b?i c?nh chung c?a quan h? Nga Hoa. Là cu?ng qu?c toàn c?u - trong ư nghia có kh? nang can thi?p v? quân s? trên toàn th? gi?i - Liên Bang Nga có dân s? r?t nh?: quăng 140 tri?u dân, d?ng hàng th? chín, trên m?t lănh th? r?ng nh?t th? gi?i. Và n?m bên c?nh m?t x? dông d?n g?n g?p 10 trên m?t di?n tích ch? b?ng 56% lănh th? Nga, là Trung Qu?c. ? gi?a là các nu?c H?i Giáo Trung Á có l?m tài nguyên và không nh?t thi?t dă mu?n tr? l?i v? trí chu h?u c?a Nga. H? c̣n mu?n h?p tác v?i, và bán thuong ph?m cho, B?c Kinh. Đă th?, nam nu?c C?ng Ḥa Trung Á này c̣n dang mu?n c?i cách ch? vi?t, dùng m?u t? Latinh thay v́ ch? Cyrillic nhu ti?ng Nga! Chuy?n ?y x?y ra không do Hoa K? hay t?i v́ Bush. T? th?i Boris Yeltsin và Giang Tr?ch Dân, hai cu?ng qu?c Nga-Hoa dă nuôi ?o v?ng h?p tác và gom thêm m?y nu?c Trung Á vào m?t liên minh d?i tr?ng v?i cái th? d?c bá c?a M?. Đó là t? ch?c xu?t phát t? Thu?ng Đ?nh Thu?ng H?i vào Tháng B?y nam 2000, khi dó George W. Bush c̣n dang tranh c? và al-Qaeda dang cho d?c công kh?ng b? h?c lái máy bay M?! Tám nam sau, t́nh h́nh dă khác h?n, v́ nh?ng chuy?n d?ng ng?m... Liên Bang Nga dang là qu?c gia có tr? lu?ng d?u thô th? nh́ th? gi?i (sau Saudi Arabia) và th? nh?t th? gi?i v? khí d?t. Nga cung là m?t nu?c dang s?n xu?t du th?a luong th?c d? có th? xu?t c?ng ra ngoài. Khi nang lu?ng và luong th?c lên giá nhu hi?n nay, nu?c Nga c?m dao d?ng chuôi. Và n?m lu?i dao là Trung Qu?c, m?t x? v?a dói an v?a khát d?u, v?a có kinh nghi?m chua nhi?u hon ng?t v? t́nh nghia d?ng chí v?i Nga. Nông dân n?i lo?n và xí nghi?p h?t xang là hai v?n d? nh?c d?u cho B?c Kinh. Mà d?u c?a Nga l?i cách xa ngàn d?m và không h?p d?n b?ng d?u Trung Á, trong dó có x? Kazahkstan. Là noi d?ng chân d?u tiên c?a T?ng Th?ng Medvedev! Hai cu?ng qu?c Nga-Hoa có chuy?n quan tr?ng hon là d?n m?t Hoa K? c?a Bush. Chuy?n ?y là tranh th? Trung Á, n?u không h?p tác du?c th́ s? thành d?u tranh. Chúng ta tr? l?i chuy?n Hoa K?... Trong quá kh?, Hoa K? dă t?ng phá v? th? h?p tác gi?a Liên Xô và Trung Qu?c - v?i cái giá mà ngu?i Vi?t không th? quên v́ ph?i tr? r?t n?ng! Đó là “Tuyên Ngôn Thu?ng H?i” sau Thu?ng Đ?nh Tháng Hai nam 1972 gi?a Richard Nixon và Mao Tr?ch Đông. Henry Kissingerr k? l?i là mu?n ti?n t?i thu?ng d?nh ?y, các nhà ngo?i giao Hoa-M? dă có 134 phiên h?p kín tru?c khi d?t th?a thu?n can b?n vào Tháng Giêng nam 1970 t?i Warsaw. Sau dó, Kissinger m?i b?t d?u t?t dèn di dêm d? th?o lu?n t?ng di?m chính trong b?n thông cáo chung s? du?c lănh t? hai nu?c công b? và Tháng Hai nam 1972. K? ho?ch ly gián m?t hon hai nam m?i thành, và là hai nam v?a dánh v?a dàm, v?a d?a v?a d?. Ngày nay, chuy?n cu có th? tái di?n khi Liên Bang Nga dang có th? m?nh mà không m?y yên tâm v?i bi?n ngu?i Trung Qu?c ? bên kia sa m?c Trung Á, và khi Trung Qu?c dang lùng s?c th? gi?i d? dào d?u và ki?m an. Chuy?n cu càng có th? tái di?n khi Hoa K? du th?a nông s?n và ng?i trên kho d?u mà nh?t d?nh không dào. V?n d? là ngu?i dân M? ph?i nh́n ra nh?ng chuy?n d?ng ng?m và ch?m răi dó c?a th? gi?i. Và lănh d?o M? ph?i có vi?n ki?n và dám lănh d?o thay v́ ch? vu?t duôi c? tri d? moi phi?u. Tru?ng h?p di?n h́nh c?a tṛ “v? mông ng?a” - nói n?nh, ch? c?a Kim Dung - là Ngh? Si Barack Obama. T? nam ngoái, Obama dă v? mông phe ph?n chi?n khi dơng d?c tuyên b? là n?i trong nam nh?m ch?c, ông s? g?p g? vô di?u ki?n lănh t? c?a các nu?c ch?ng M?, nhu Iran, B?c Hàn, Venezuela, Cuba hay Syria. V?i m?t ?ng viên c̣n m? nh?t, chuy?n h?a h?n ho?ng ti?u ?y là di?u có th? thông c?m, nh?t là t? m?t ngu?i dă bêu ri?u bà ngo?i c?a ḿnh d? g? t?i nói nh?m cho m?c su Jeremiah Wright c?a ông ta. Mi?n sao d?c c? là du?c. Nhung khi Obama du?c truy?n thông thiên t? th?i lên mây xanh - thu?t ng? Vi Ti?u B?o c?a Kim Dung g?i là “th?i da ḅ” - và thành ?ng viên sáng giá nh?t c?a d?ng Dân Ch?, ông ta c?n an nói th?n tr?ng hon, và nh?t là c?n d?c l?i l?ch s?... nu?c M?. Kh?i c?n! Ngày Ch? Nh?t 18, khi v?n d?ng t?i Oregon, ông kh?ng d?nh r?ng các nu?c nói trên không là m?i nguy dáng k?! Khi du?c các c?ng s? viên nh?c khéo, hôm sau, Obama m?i di?u ch?nh tác x? t?i Montana, r?ng Iran qu? là m?i nguy cho các nu?c trong khu v?c và de d?a quy?n l?i Hoa K?. Khi nào là lúc Obama nói th?t? Nam ngoái, tháng tru?c, Ch? Nh?t 18 hay Th? Hai 19? Câu h?i ?y th?t ra không c?n thi?t v́ Obama l?i trích d?n ti?n l? là chuy?n Hoa du nam 1972 c?a Richard Nixon! T?c là khi dó và khi này d?u t?i d? nhu nhau. Nixon d?c c? t? 1968, ban tham muu c?a ông m?t hon hai nam th? dây g̣ m?i măi m?i ti?n t?i Thu?ng Đ?nh 1972 d? hoàn t?t - ch? không ph?i d? kh?i s? - k? ho?ch tranh th? Trung Qu?c. M?t thí d? hùng h?n khác c?a Obama l?i c̣n u t?i hon. Đó là Thu?ng Đ?nh c?a John Kennedy v?i Nikita Krutchev t?i Vienna vào nam 1960, khi v?a nh?m ch?c. Y nhu Obama, v? t?ng th?ng có v? trí th?c và có tài hùng bi?n này là m?t tay mo. Và b? con cáo già Liên Xô b?t m?ch là v?t ra nu?c v?i vi?c d?ng lên b?c tu?ng Bá Linh và d?y h?a ti?n vào Cuba. K?t cu?c là Kennedy thua d?m! L?ch s? nu?c M?, k? c? các s? gia thân Kennedy, d?u công nh?n di?u ?y. V́ th?t b?i dó mà Kennedy m?i bi?u di?n hùng tâm b?ng m?t tṛ thách d? khác ? r?t xa nu?c M? cho an toàn, là Vi?t Nam! Sau màn g?p g? k? thù là màn sát h?i d?ng minh: th?m k?ch Ngô Đ́nh Di?m. Làm Hoa K? thua c̣n d?m hon! N?u có áp d?ng bài h?c c?a l?ch s? cho hoàn c?nh m?i, Barack Obama ph?i nh́n ra nhi?u chuy?n d?ng ng?m c?a th? gi?i. T?c là nh́n l?i chuy?n xang d?u, luong th?c, vi?c khai thác hay không các túi d?u ? Alaksa hay ngoài khoi, vi?c ly gián liên minh Nga Hoa, hóa gi?i tṛ b?t bí d?u khí c?a Hi?p h?i OPEC, v.v... Hi?u rơ d? ?ng phó và khai thác nh?ng chuy?n d?ng ng?m - k? c? chuy?n dân M? ít di xe và Texas chê ethanol - ch? không ph?i là h?a h?n thu?ng d?nh vô di?u ki?n v?i k? thù m?i cho th?y b?n lănh c?a ngu?i mu?n lănh d?o. Ch? lănh d?o mà c? boi trên d?nh sóng th́ ch? là b?t. Và s?m thành bèo.
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here