| Những ngày trước khi ông Obama nhậm chức Sau 8 năm cầm quyền, khoản tiền nợ Tổng Thống George W. Bush để lại cho người kế nhiệm đã gần gấp đôi số nợ chính phủ Hoa Kỳ còn thiếu khi ông Bush mới đặt chân vào Tòa Bạch Ốc. |
|
Home
|
L?i Ṭa So?n.- K? t? s? báo này, Ngu?i Vi?t kh?i dang lo?t bài v? nh?ng di?n bi?n t? nay cho t?i l? nh?m ch?c t?ng th?ng c?a ông Barack Obama, v? t?ng th?ng th? 44 c?a Hoa K?, vào ngày 20 Tháng Giêng nam 2009. Du?i d? m?c “Nh?ng ngày tru?c khi Ông Obama nh?m ch?c,” lo?t bài du?c d?c phái viên Nguy?n Van Khanh c?a Đài Á Châu T? Do (RFA) vi?t và g?i di t? th? dô 30 ngày tru?c khi ông Obama nh?m ch?c: N? v?i n?n!!! Sau 8 nam c?m quy?n, kho?n ti?n n? T?ng Th?ng George W. Bush d? l?i cho ngu?i k? nhi?m dă g?n g?p dôi s? n? chính ph? Hoa K? c̣n thi?u khi ông Bush m?i d?t chân vào Ṭa B?ch ?c. Trong lúc dang s?a so?n d?n nhà v? Ngay trong nam d?u tiên ông Obama có th? cân b?ng ngân sách ho?c vay ít ti?n hon ông Bush không? Câu tr? l?i nghe du?c t? các chuyên viên tài chánh liên bang và nh?ng c? v?n thân c?n nh?t v?i ông: KHÔNG! Đă th?, “s? ti?n v? tân t?ng th?ng Hoa K? c?n vay d? chi tiêu ch?c ch?n c̣n cao hon s? ti?n ông Bush dă vay”, theo nh?n xét c?a ông Stan Collender, m?t chuyên gia v? ngân sách c?a Qu?c H?i. Ông Collender d? doán trong nam 2009, “s? ti?n chính ph? vay n? s? lên d?n 2,000 t? dollars” v́ ph?i bom ti?n c?u nguy kinh t?. Đây là di?u “ông Obama dă báo tru?c s? làm sau khi tuyên th? nh?m ch?c” và ch?c ch?n trong 10 nam t?i “s? t?o nhi?u khó khan cho các chuyên gia tài chánh khi so?n th?o ngân sách” v́ s? n? ngày m?t ch?ng ch?t “trong khi ngu?i dân mu?n chính quy?n cân b?ng ngân sách, gi?m thi?u t?i da s? ti?n ph?i vay mu?n”. Ông don c? thí d?: trong 8 nam qua ông Bush vay 5,000 t? dollars v?i m?c l?i 4%, t?c m?i nam chính ph? ph?i b? ra 200 t? ch? d? tr? ti?n l?i, chua d?ng du?c vào ti?n n?. Tháng 10 v?a r?i, chính ph? vay thêm 549 t? và c?ng v?i s? n? cu m?i ngày nu?c M? ph?i tr? g?n 750 tri?u dollars ti?n l?i, ho?c tính k? hon: m?i phút ph?i tr? hon 12 tri?u ti?n l?i, ho?c hon 200,000 dollars m?i giây d?ng h?! Ba Danielle Fatio, chuyên viên ngân sách c?a B? Tài Chánh cho hay s? ti?n m?i vay h?i tháng 10 du?c trao cho Ngân Hàng D? Tr? Liên Bang d? “gi?i quy?t tr? ng?i cho các ngân hàng và nh?ng công ty” dang k?t v?n v́ thua l? khi d?u tu vào th? tru?ng d?a ?c. T?t c? s? ti?n chính ph? cho vay “s? du?c tr? l?i” khi t́nh h́nh “sáng s?a hon”, theo dúng nhu ông T?ng Tru?ng Henry Paulson dă tŕnh bày tru?c Lu?ng Vi?n Qu?c H?i và sau dó h?p báo gi?i thích cho ngu?i dân bi?t. Ông Collender không m?y l?c quan v? di?u này, b?o “làm sao d?m b?o các công ty, ngân hàng dă vay ti?n c?a chính ph? s? làm an kh?m khá hon?”. Cung chính ông dua thêm m?t thí d?: “T?p doàn AIG du?c vay m?y tram t? dollars, n?u dam ba nam n?a công ty này làm an thua l? ph?i khai phá s?n, lúc dó s? ti?n công ty n? c?a nhà nu?c coi nhu... hu?!”, trong khi chính ph? “v?n ph?i l?y ti?n thu? c?a dân ra d? tr? s? n? dă vay”. Cung chính v́ th?, ông Maya MacGuineas, Ch? T?ch ?y Ban Đ̣i H?i Ph?i Có Trách Nhi?m Khi S? D?ng Ngân Sách Qu?c Gia (Committee for a Responsible Federal Budget) lo s? “trái bóng n? n?n s? x́ hoi” và n?u không gi?i quy?t ngay t?c kh?c, “s? có ngày chính ph? Hoa K? v? n?”, ti?n thu? ngu?i dân dóng “không d? d? tr? ti?n l?i!” M?i lo c?a ông MacGuineas duong nhiên ph?i có co s?. Trong cu?c h?p báo d?u tiên, T?ng Th?ng Tân C? Barack Obama dă báo tru?c “ngân sách s? gia tang”, t?c “ti?n n? s? ti?p t?c ch?ng ch?t” ít nh?t trong 2 nam d?u. Cùng v?i các c? v?n kinh t? tài chánh, Obama dua ra k? ho?ch ti?p t?c vay ti?n d? t?o 3 tri?u vi?c làm cho ngu?i dân, trong dó kho?n ti?n l?n nh?t du?c dành cho các chuong tŕnh xây d?ng h? t?ng co s? nhu c?u du?ng, tru?ng h?c... Trong m?t cu?c h?p báo sau dó, nhà lănh d?o tuong lai c?a nu?c M? gi?i thích thêm dă 50 nam trôi qua, Hoa K? “chua có m?t chuong tŕnh xây d?ng co s? h? t?ng” và “bây gi? là th?i di?m thu?n ti?n nh?t d? làm”. Trong cu?c h?p báo hôm Th? Sáu tu?n r?i, ông nh?c l?i m?c tiêu quan tr?ng nh?t v?n là “ph?i t?o vi?c làm, ph?i c?u nguy kinh t?”. Có th? tóm t?t t?t c? nh?ng di?m ông Obama dă nêu ra b?ng câu: trong th?i di?m khó khan hi?n nay c? tiêu ti?n tru?c dă, d?n khi nào t́nh h́nh ?n d?nh lúc dó h?ng tính d?n chuy?n cân b?ng ngân sách. Cho d?n bây gi?, h?u nhu không m?y ngu?i lên ti?ng ch? trích k? ho?ch c?u nguy kinh t? - b?ng ti?n vay mu?n - c?a v? T?ng Th?ng Đ?c C?, n?u có th́ cung ch? ? ch? th?c m?c không rơ s? ti?n ông s? vay d? t?o vi?c làm, v?c n?n kinh t? qu?c gia là bao nhiêu? Các chuyên gia ngân sách d? doán lên d?n c? ngàn t? dollars, van pḥng c?a ông Obama c?i chính: t?i da ? kho?ng 850 t?! M?t tháng tru?c dó con s? du?c dua ra ch? ? m?c 500 t?, t?c chua nh?m ch?c ông Obama dă... d?nh vay thêm 350 t? b?c. Ti?n s? vay d?n t? dâu? Hi?n nay ngu?n v?n vay d? nh?t d?n t? nu?c ngoài. H?i 1970 s? ti?n chính ph? M? vay c?a nu?c ngoài ch? chi?m 5% t?ng s? n?, lúc dó các nhà kinh t? d?u b?o “dây là t? l? có th? ch?p nh?n du?c” v́ 95% kho?n n? v?n n?m ngay trong nu?c. Đ?n th?p niên 1980, s? ti?n vay c?a ngo?i qu?c b?t d?u tang th?t nhanh, chi?m d?n 17% và khi T?ng Th?ng George W. Bush g?i cho Qu?c H?i d? ngh? ngân sách d?u tiên, s? ti?n chính ph? vay c?a các nu?c b?n dă tang lên thành 30.3%. Đ?n cu?i tháng 8 nam nay, b?n chi?t tính do chính ph? liên bang ph? bi?n cho th?y t? l? n? n?n vay c?a nu?c ngoài dă vu?t qua m?c 50% t?ng s? ti?n nu?c M? dang n?. Li?u s? có ngày nu?c M? v? n? nhu ông Maya MacGuineas báo d?ng hay không? Chua ai dám v?i tr? l?i câu h?i dáng s? này. Riêng ông Mike Huckabee, chính tr? gia m?i d?u nam nay t?ng t?o sôi n?i khi th?ng ṿng so b? d?u tiên c?a d?ng C?ng Ḥa, l?i có cái nh́n hoàn toàn khác và khá d?c dáo. T́nh c? g?p ông ? th? dô D.C., ông b?o m?t trong nh?ng nu?c “s?n sàng cho Hoa K? vay d? c?u nguy kinh t? chính là Trung Qu?c”. Thua ông, t?i sao v?y? “D? hi?u l?m,” ông tr? l?i, “chính ph? M? vay ti?n c?a Trung Qu?c d? tiêu dùng, gi?m thu? cho dân và khuy?n khích ngu?i dân mua s?m d? kích c?u kinh t?. Ngu?i dân M? mua hàng do Trung Qu?c s?n xu?t, k?t qu? ti?n vay l?i quay tr? v? Hoa L?c, và Washington l?i g?i di?n tho?i sang B?c Kinh xin vay ti?p”. Nh?n xét này có dúng không, xin các kinh t? gia tr? l?i h?. Ch? bi?t ngày 20 Tháng Giêng t?i dây, ông Barack Obama gio tay tuyên th? nh?m ch?c, tr? thành v? T?ng Th?ng da den d?u tiên trong l?ch s? c?a nu?c M?. Sau bu?i l? ông s? dùng b?a com trua v?i Qu?c H?i, ch? t?a chuong tŕnh di?n hành m?ng ngày nh?m ch?c tru?c khi bu?c qua c?ng c?a Ṭa B?ch ?c d? b?t d?u làm vi?c. Khi th?t s? ng?i xu?ng chi?c gh? dành riêng cho ông ? Pḥng B?u D?c, ông Obama không ch? là v? t?ng th?ng da den d?u tiên, mà c̣n là v? t?ng th?ng Hoa K? m?c n? nhi?u nh?t! 29 ngày tru?c khi ông Obama nh?m ch?c: Đi t́m gi?i pháp ch?m d?t cang th?ng v?i Iran V?i m?c dích gi?i quy?t các cang th?ng dang x?y ra gi?a Tehran và Washington, T?ng Th?ng Đ?c C? Barack Obama tán thành ư ki?n l?p m?t van pḥng d?c trách di?u h?p t?t c? m?i v?n d? liên quan d?n Iran, và giao cho các nhà ngo?i giao cao c?p và chuyên nghi?p d?m trách. M?t viên ch?c th?m quy?n c?a B? Ngo?i Giao Hoa K? ti?t l? ư ki?n l?p “van pḥng d?c trách Iran” du?c nói d?n l?n d?u tiên h?i d?u tháng này, khi các viên ch?c c?a B? g?p ban tham muu t?m th?i c?a bà Hillary Clinton, ngu?i v?a du?c ông Obama d? c? làm ngo?i tru?ng. Ư ki?n này cung du?c nh?c d?n cách dây không d?y 2 tu?n l?, khi bà Clinton và bà duong kim Ngo?i Tru?ng Condoleeza Rice g?p nhau trong b?a an riêng theo l?i m?i c?a bà Rice. Viên ch?c này nói thêm “ngu?i di?u khi?n van pḥng s? mang ch?c d?i s? ho?c d?c s? thu?ng tr?c toàn quy?n” trong khi du?i th?i c?a T?ng Th?ng George W. Bush “thông thu?ng ch? có m?t viên ch?c ngo?i giao b?c trung” du?c ch? d?nh làm vi?c du?i quy?n H?i Đ?ng An Ninh Qu?c Gia v? nh?ng v?n d? liên quan d?n Iran. M?c dù van pḥng báo chí c?a bà Clinton t? ch?i tr? l?i câu h?i liên quan d?n v?n d? này và ngay c? bà Brooke Anderson, phát ngôn viên ?y Ban Chuy?n Quy?n do ông Obama thành l?p cung nói “không có ǵ d? phát bi?u ho?c tŕnh bày”, nhung nhi?u chuyên gia v? Iran xác nh?n tân chính ph? c?a ông Obama “s? có du?ng l?i khác nhi?u so v?i du?ng l?i dang du?c T?ng Th?ng George W. Bush th?c hi?n”. Ông Patrick Clawson, ph? tá giám d?c nghiên c?u c?a Vi?n Chính Sách C?n Đông cho hay theo tin ông bi?t du?c, “tân chính quy?n s? m? r?ng thuong thuy?t v?i Iran qua nh?ng ngơ khác nhau”. Bà Trita Parsi, giám d?c H?i Đ?ng Quan H? Iran-Hoa K? nói theo bà hi?u, “ông Obama dă ch? th? cho bà Clinton c? m?t d?c s? chuyên trách v? Iran”. Vi?n Chính Sách C?n Đông là m?t trong nh?ng t? ch?c thu?ng xuyên lên ti?ng báo d?ng v? hi?m h?a có th? x?y ra khi Iran có vơ khí nguy t?, H?i Đ?ng Quan H? Iran-Hoa K? là m?t trong nh?ng t? ch?c ?ng h? ư ki?n Washington nên th?o lu?n tr?c ti?p v?i nhà c?m quy?n H?i Giáo Tehran. Chính ph? c?a T?ng Th?ng Bush v?n t? ch?i nói chuy?n tr?c ti?p v?i Iran cho d?n khi nhà c?m quy?n Tehran “d́nh ch? m?i ho?t d?ng liên quan d?n nguyên t?”, nhung Tháng B?y v?a r?i Ph? Tá Ngo?i Tru?ng William Burns du?c c? sang Geneve d? cùng v?i d?i di?n 4 qu?c gia h?i viên thu?ng tr?c Liên Hi?p Qu?c - g?m Pháp, Anh, Nga, Trung Qu?c - và Đ?c tham d? cu?c dàm phán v?i Iran. S? hi?n di?n c?a m?t viên ch?c ngo?i giao cao c?p t? Washington t?o co h?i cho các quan sát viên chính tr? nghi r?ng ông Bush “b?t d?u áp d?ng m?t chính sách ḥa hoăn hon” ho?c “di bu?c m? du?ng, t?o d? dàng cho tân chính ph?”. Dù có s? hi?n di?n c?a ông ph? tá ngo?i tru?ng Hoa K?, cu?c dàm phán Geneve v?n tan v?. Trên bàn h?i ngh? là di?u ki?n ḍi Tehran ph?i ngung ngay chuong tŕnh nguyên t?, di kèm v?i c?nh báo s? áp d?ng bi?n pháp ch? tài v?i các t? ch?c và nh?ng cá nhân “liên quan tr?c ti?p” d?n ư d?nh ch? t?o vơ khí nguyên t? mà Iran dă theo du?i trong nhi?u th?p niên qua. Hai ngày sau cu?c dàm phán th?t b?i, Tu?ng Mohammad Ali Jafari, Tu L?nh L?c Lu?ng V? Binh Cách M?ng Iran, thông báo dă th? nghi?m thành công lo?i phi d?n m?i có t?m ho?t d?ng trung b́nh, b?n d?n mui Hormuz, noi các t?u d?u qua l?i ch? 40% t?ng s? d?u thô cho th? gi?i. Các s? ki?n nêu trên ch?ng t? chính sách ḥa hoăn T?ng Th?ng Bush mu?n th?c hi?n “dă không dem l?i k?t qu?”, theo nh?n d?nh c?a c?u d?i s? Hoa K? t?i Liên Hi?p Qu?c John Bolton. Tháng 10 nam nay trong cu?c ph?ng v?n dành riêng cho nh?t báo The Washington Times, ông Bolton c̣n l?c d?u ngao ngán b?o “cu?i cùng chúng ta (Hoa K?) dă ch?u thua Iran”. Nhung m?t s? c?u viên ch?c M? l?i tin r?ng Washington v?n chua “n? l?c dúng m?c”. Bà Susanne Maloney, t?ng làm viên trong ?y Ban So?n Th?o Chính Sách cho T?ng Th?ng Bush, tin vi?c thành l?p h?n m?t van pḥng chuyên trách các v?n d? liên quan d?n Iran “là di?u r?t quan tr?ng và r?t h?p lư”. Bà gi?i thích “chuy?n Iran liên quan d?n nhi?u b? khác nhau, ch?ng h?n nhu th?c hi?n bi?n pháp ch? tài thu?c ph?n v? c?a B? Tài Chánh” d?ng th?i “s? hi?n di?n c?a m?t viên ch?c c?p cao s? là tín hi?u cho chính ph? Tehran th?y Washington th?t tâm mu?n gi?i quy?t v?n d?, s?n sàng th?o lu?n d? tháo g? các b? t?c d? l?i t? chính ph? cu”. Bà Maloney cung b?o theo nh?ng ǵ bà nghe du?c, “ngu?i du?c ông Obama và bà Clinton ch?n d?m trách ch?c v? này c̣n ph?i th?o lu?n v?i Iran v? nhi?u vi?c khác, trong dó có c? vai tṛ c?a Iran ? hai chi?n tru?ng Afghanistan và Iraq”. Ai s? du?c ch?n? Gi?i th?o tin ? Washington dua ra m?t danh sách khá dài trong dó có ông Dennis Ross, c?u d?c s? Trung Đông th?i Bill Clinton; ông Ryan Crocker, duong kim d?i s? Hoa K? ? Baghdad. Khi ra di?u tr?n tru?c Qu?c H?i h?i d?u nam nay, ông Crocker cho bi?t “Iran y?m tr? cho các l?c lu?ng dân quân Iraq gi?t binh si M?”, tuy nhiên trong kho?ng th?i gian 2001-2002 ông l?i là ngu?i th?c hi?n “nh?ng cu?c ti?p xúc m?t” v?i d?i di?n Iran ? Âu Châu ngay sau khi Hoa K? dua quân sang Afghanistan và s?a so?n m? tr?n chi?n l?t d? Saddam Hussein ? Iraq. Trong nam nay ông d?i s? Crocker dă g?p d?i s? Iran hai l?n t?i Baghdad. Danh sách cung có tên ông James Dobbins, c?u d?c s? c?a T?ng Th?ng Bush, t?ng d?m nh?n vai tṛ th?o lu?n v?i Iran tru?c khi Hoa K? l?p chính ph? h?u Taliban ? Afghanistan. Cách dây vài ngày, ông Dobbins cho hay “chua th?y bên ông Obama nói ǵ”, nhung dua ư ki?n m?t trong nh?ng vi?c v? d?c s? tuong lai ph?i làm là “cho nhân viên các ṭa d?i s? M? du?c quy?n ti?p xúc tr?c ti?p v?i nhân viên ṭa d?i s? Iran ? qu?c gia h? dang ph?c v?”. Ông Dobbins tin “dây là cách hay nh?t d? m? r?ng quan h?, tru?c khi ng?i xu?ng nói chuy?n c?p cao”. Đ?n gi? v?n chua rơ chính sách d?i v?i Iran c?a T?ng Th?ng Đ?c C? Barack Obama nhu th? nào, và ph?n ?ng c?a Iran s? ra sao khi ông Obama dua d? ngh? nói chuy?n song phuong. Trong th?i gian v?n d?ng tranh c?, ông Obama ch? nói s?n sàng th?o lu?n tr?c ti?p v?i nh?ng nu?c chuyên gây h?n và dang n?m trong danh sách k? thù c?a Hoa K?, trong dó có B?c Hàn, Iran và Cuba, nhung chính ông cung d?m b?o “s? có nh?ng bi?n pháp c?ng r?n” n?u các qu?c gia này không thi hành dúng các ḍi h?i c?a qu?c t?. Hôm mùng 7 tháng 12 v?a r?i trong chuong tŕnh “Meet the Press” c?a dài NBC, ông Obama nói s? áp d?ng chi?n lu?c “cây g?y và c? cà r?t” v?i Iran, dua ra d?n ch?ng cho th?y dù là qu?c gia cung c?p d?u thô hàng d?u nhung Iran “v?n g?p tr? ng?i cung c?p xang d?u cho ngu?i dân nu?c h?”. Ngay ngày hôm sau, phát ngôn viên Hassan Qashqavi c?a B? Ngo?i Giao Iran tr? l?i chính sách “cây g?y và c? cà r?t” là chính sách “không du?c ch?p nh?n”, di kèm v?i nh?c nh? “d?ng quên chính sách này dă du?c Hoa K? th?c hi?n và dă th?t b?i”. |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here