HÀ TINH 2-11.- Nghe d? ngon d? ng?t, nhi?u ngu?i dân c?a m?t xã trong t?nh Hà Tinh dang ph?i ng?m b? hòn làm ng?t vì cho “?y Ban Nhân Dân” c?a xã mình vay n?. H? không ng? dã b? l?a.

“Nam 2002, d? có kinh phí xây d?ng co s? h? t?ng, UBND xã Ð?c Quang, huy?n Ð?c Th? ‘dành’ vay c?a dân g?n m?t t? d?ng. Ð?n nay cam k?t thanh toán n? dã quá h?n nhi?u nam nhung nh?ng ngu?i dân nh? cho xã vay v?n dang dau d?u di dòi n?.” Báo Dân Trí hôm Ch? Nh?t 2/11/2008 k? câu chuy?n nhu sau:

UBND xã n? dân nhu chúa ch?m

“Ti?p chúng tôi (ký gi? báo Dân Trí) trong can nhà g? t?i tàn, 2 ông bà Tr?n Van Thích, thuong binh h?ng 3/4 (xóm 1, Ð?c Quang) không kh?i b?t bình.

Nam 2002, xã dã d?ng ra vay c?a không ít h? dân d? làm các công trình xây d?ng co b?n. Riêng ông Thích, tin tu?ng r?ng cho UBND mu?n là an toàn nên ông d?ng ý cho xã mu?n 17 tri?u d?ng v?i lãi su?t 1%/tháng (tuong duong v?i lãi su?t ngân hàng th?i di?m dó).

Ðu?c xã h?a ngon ng?t ‘ngu?i dân ch? c?n báo tru?c 10 ngày, chính quy?n s? hoàn tr? l?i toàn b? s? ti?n c? g?c l?n lãi’, ông Thích dã không ng?n ng?i cho xã vay 4 l?n, v?i t?ng s? ti?n lên d?n 57,8 tri?u d?ng.”

H?u qu?, theo báo Dân Trí tu?ng thu?t, “Tính c? g?c l?n lãi cho d?n ngày 30/11/2007, UBND xã Ð?c Quang dã n? ông Thích v?i t?ng s? ti?n lên d?n 128,541,660 d?ng. Gi?a nam 2006, do c?n ti?n d? làm nhà ? nên ông Thích dã yêu c?u xã hoàn l?i toàn b? s? ti?n trên. Tuy nhiên, t? dó d?n cu?i nam 2007 xã ch? ‘nh? gi?t’ hoàn ti?n cho ông Thích.”

Gi?n vì UBND xã Ð?c Quang nói m?t dàng làm m?t n?o, t? Dân Trí k? ti?p theo l?i ông Thích: “B?c xúc vì nhi?u l?n yêu c?u nhung xã v?n không du?c tr? n?, tháng 11/2007, ông Thích dã ki?n UBND xã Ð?c Quang ra tòa án nhân dân huy?n Ð?c Th?.

Theo cam k?t t?i tòa án, d?n 30/8/2008, UBND xã Ð?c Quang ph?i tr? 70% t?ng s? n? và d?n 30/9/2009 thì thanh toán h?t kho?n n? cho ông Thích, s? du n? du?c tính lãi su?t theo lãi su?t ngân hàng trong t?ng th?i di?m c? th?.

Tuy nhiên, cam k?t này v?n b? UBND Ð?c Quang làm ngo. Tính d?n th?i di?m này, chính quy?n xã m?i tr? du?c cho ông Thích 38 tri?u d?ng, lãi su?t ch? tính 1,25%.”

Ðó ch? là m?t tru?ng h?p. Dân Trí k? m?t tru?ng h?p khác: “M?t tru?ng h?p khác, s? ti?n xã vay tuy ch? 15 tri?u d?ng nhung d?i v?i anh Ph?m Van Th?ng, thôn 4 cung bi dát không kém. Tháng 8/2004, d? có ti?n tr? cho nhà th?u n? d?n h?n công trình xây d?ng tru?ng h?c 2 t?ng, xã Ð?c Quang dã thông qua ngh? quy?t ti?p t?c mu?n ti?n dân d? bù vào kho?n n? d?n h?n dó.

Cung v?i l?i h?a, “n?u c?n ti?n, ngu?i dân ch? c?n báo tru?c 10 ngày”, tuy nhiên anh Th?ng dã nhi?u l?n d? ngh? tr? n? nhung v?n không du?c xã dáp ?ng yêu c?u.

Anh Th?ng b?c xúc: “Ð?c Quang là m?t xã ngoài dê, quanh nam d?i m?t v?i lu l?t, dói nghèo, s?ng ch? y?u vào m?y sào lúa, c? khoai, v?y nên ngu?i nông dân nhu chúng tôi làm ra d?ng ti?n, bát g?o là quý l?m. Nhu tôi, nay c?n ti?n an h?c cho con cái mà dòi mãi xã không tr? n?. Ch? l? dành d? cho con cái b? h?c gi?a ch?ng!”

Chi tr? n? b?ng cách... huy d?ng dân dóng góp!

Ði?u dáng nói hon n?a là, d? có ti?n tr? n? cho ngu?i dân, nhà c?m quy?n xã Ð?c Quang l?i b?t ngu?i dân dóng góp d? tr? n? theo ki?u l?y “g?y ông d?p lung ông”. Báo Dân Trí k? ti?p:

“T? nam 2003 d?n nay, v?i phuong th?c huy?n h? tr? xi mang, ngu?i dân góp công, v?t li?u khác, xã Ð?c Quang dã hoàn thành 9.5km du?ng bê tông, tuy nhiên d?n nay, chính quy?n xã l?i b?t ngu?i dân n?p l?i kho?n ti?n xi mang dó c? g?c l?n lãi v?i t?ng s? ti?n g?n 126 tri?u d?ng.

Ngoài ra, 2,375 h? dân Ð?c Quang, ngoài các kho?n dóng góp thu?ng xuyên còn ph?i dóng m?i ngu?i 50,000 d?ng d? cho xã tr? n? ti?n xây tr? s?.

Chua h?t vì theo k? ho?ch, sau khi thu xong kho?n ti?n dóng góp xây tr? s?, nh?ng nam ti?p theo s? ti?p t?c b?t dân dóng góp ti?n tr? n? xây d?ng tru?ng h?c.

B?c xúc tru?c nh?ng quy d?nh khó có th? ch?p nh?n trên anh Nguy?n Khuong, thôn Ti?n Phong cho hay: “Bi?t là xã b?t dân dóng ti?n d? tr? n? nhung không dóng không xong. M?i l?n xin d?u má, ch?ng t? là xã ph?i b?t dóng d? m?i cho”.

Xã không có kh? nang thanh toán!?

Theo s? di?u tra c?a báo Dân Trí “hi?n xã Ð?c Quang còn n? xây d?ng co b?n 958 tri?u d?ng, trong dó n? dân g?n 400 tri?u, n? nh? cá nhân d?ng ra vay ngân hàng 335 tri?u và n? các nhà th?u.

Trong danh sách vay n? có nh?ng kho?n vay r?t n?c cu?i nhu: vay tr? lãi d?n h?n; vay c?i t?o, s?a xe tang; vay vu?t chi k? ho?ch quân s?, mua s?m hu?n luy?n quân s?...”

Nói v?i ký gi? báo Dân Trí, ông Nguy?n Thanh Liêm, ch? t?ch UBND xã Ð?c Quang “th?a nh?n, hi?n xã không có kh? nang hoàn n?. Cách duy nh?t là xã ti?p t?c dùng k? ho?ch thu ti?n dóng góp c?a dân và d? ngh? huy?n h? tr? tr? n? d?n trong các nam ti?p theo. V?i s? th?a nh?n c?a ông ch? t?ch xã, có l? ngu?i dân Ð?c Quang s? v?n ph?i còng lung ti?p t?c dóng góp cho xã tr? n? chính kho?n n? c?a mình. Và v?i nh?ng ngu?i nhu ông Thích, anh Th?ng s? còn m?i mòn ch? d?i xã tr? h?t n?.”