Bài c?a Nguy?n Van Khanh

K? ho?ch tranh c? c?a Ngh? Si Barack Obama dã thay d?i và ph?i thay d?i. D? tính s? xu?t hi?n ? t?t c? 50 ti?u bang d? ki?m phi?u t?ng du?c ông nói cách dây vài tháng bây gi? du?c rút b?t l?i, chú tr?ng du?c d?n cho nh?ng ti?u bang h?u h?t các chuyên gia b?u c? d? doán s? n?m ph?n quy?t d?nh th?ng b?i cho cu?c b?u c? t?ng th?ng nam nay.

Các cu?c tham dò du?c th?c hi?n cu?i tu?n này cho th?y Ngh? Si John McCain dang d?n d?u cu?c dua, xác d?nh s? xu?t hi?n c?a “bà phó” Sarah Palin dã gây chú ý cho c? tri kh?p noi, du?c công nh?n là “hi?n tu?ng chính tr? 2008”, t?o khí th? m?i cho d?ng C?ng Hòa trong cu?c b?u c? d?y sôi n?i l?n khó khan. S? ki?n d?y b?t ng? này dù v?n chua d? d?m b?o s? giúp ông McCain thành công trên du?ng ti?n vào Tòa B?ch ?c, nhung bu?c ông Obama h?y b? chuong trình v?n d?ng ? nhi?u noi d? d?n n? l?c cho nh?ng ti?u bang có s? d?i c? tri (electoral votes) mà các c? v?n chính tr? c?a ông tin “ph?i th?ng” d? tr? thành v? t?ng th?ng da den d?u tiên c?a nu?c M?.

“Khí th? c?a Ð?ng C?ng Hòa bây gi? m?nh hon nhi?u, ngay c? thành ph?n b?o th? tru?c dây không hài lòng v?i ông McCain cung b?t d?u nh?p cu?c”, theo nh?n xét c?a ông John Zogby, m?t chuyên gia tham dò b?u c?. Ông Zogby tin s? ki?n x?y ra trong nh?ng tu?n l? v?a r?i “d?u có l?i cho phía C?ng Hòa” và m?i ngu?i dang ch? xem “bên ông Obama có th? l?t ngu?c du?c tình th? hay không”.

Chuyên gia tham dò b?u c? n?i ti?ng c?a Hoa K? dua thí d? “d?ng quên t? th?i T?ng Th?ng Abraham Lincoln d?n gi?, t?t c? các ?ng viên C?ng Hòa d?u ph?i th?ng Ohio m?i vào du?c Tòa B?ch ?c” và “tr?n chi?n b?u c? v?n ngang ng?a, không bi?t cu?i cùng chi?n th?ng s? l?t vào tay ai”. Ðua tay ch? vào b?n d? nu?c M?, ông trình bày ti?p: “tính t? cu?c b?u ch?n T?ng Th?ng 1960 d?n gi?, Pennsylvania, Ohio và Florida luôn luôn chi?m v? tr? r?t cao: t?t c? các ?ng viên th?ng c? d?u ph?i thành công ? ít nh?t 2 trong 3 ti?u bang v?a nói. Nam nay có thêm Michigan, cu?c b?u c? dang t?o sôi n?i l?i càng sôi n?i hon”.

Nh?ng di?m ông Zogby dua ra cung là di?u ?y Ban V?n Ð?ng Tranh C? Obama ph?i nghi d?n. Qua di?n tho?i, m?t viên ch?c thân c?n v?i Ngh? Si Obama xác nh?n v?i di?u ki?n không du?c nêu danh tánh: “k? ho?ch v?n d?ng lúc ban d?u dã thay d?i hoàn toàn”, dua thí d? ti?u bang Georgia “không còn n?m trong danh sách nh?ng di?m quan tr?ng”, kho?n ti?n tru?c dây t?ng du?c d? tính dành d? m? cu?c v?n d?ng ? Georgia gi? “s? du?c dùng ? nh?ng ti?u bang c?n thi?t hon”. Nói rõ hon: tru?c dây ?y Ban V?n Ð?ng c?a ông Obama t?ng tin “v?n có th? chi?m du?c Georgia” vì có s? c? tri d?c l?p và thi?u s? dông d?o, bây gi? th?y “không nh?t thi?t ph?i b? ti?n vào nh?ng noi chua ch?c th?ng”. Thay vào dó, thì gi? và ti?n b?c s? du?c dành cho nh?ng “ti?u bang b?n l?” (swing states), noi lá phi?u c?a c? tri có th? nghiêng v? phía Dân Ch?, cung có th? ng? v? phía C?ng Hòa.

Xác nh?n c?a viên ch?c cao c?p dang làm vi?c v?i ông Obama du?c di kèm v?i nh?ng b?ng ch?ng c? th?, di?n hình t?i ti?u bang Ohio là noi các nhà quan sát b?u c? chú ý d?n. Ch? trong vòng 10 ngày qua, ông Obama xu?t hi?n ? ti?u bang “b?n l?” Ohio t?i 5 l?n, bà Michelle v? ông cung ghé tham ti?u bang da s? c? tri chua quy?t d?nh s? b? phi?u cho ai, Th? Nam v?a r?i “ông phó” Joseph Biden du?c phái d?n ti?u bang này d? d? l? tu?ng ni?m 7 nam ngày bi?n c? 11 Tháng Chín. Trong nh?ng ngày cu?i tu?n, bà Ngh? Si Hillary Clinton cung s? d?n dây kêu g?i các n? c? tri t?ng ?ng h? bà ? vòng b?u so b? b? phi?u dua ông Obama vào Tòa B?ch ?c. M?t k? ho?ch tuong t? cung du?c áp d?ng ? nh?ng bang khác, trong dó có c? Pennsylvania, Florida, Iowa và Michigan. Nh?ng ti?u bang có tên k? trên t?ng n?m quy?t d?nh th?ng b?i cho 2 cu?c b?u c? t?ng th?ng h?i nam 2000 và 2004, và du?c d? doán s? ti?p t?c là y?u t? quy?t d?nh th?ng b?i cho cu?c b?u c? nam nay.

Nh?ng gì phía ông Obama th?y, ?y Ban V?n Ð?ng cho ông McCain cung nhìn ra. Trong thu e-mail g?i cho các nhà báo dua tin b?u c?, ông ph? tá Tucker Bounds vi?t r?t rõ: ? cu?c b?u ch?n t?ng th?ng 2004 ông George W. Bush th?ng Ngh? Si John Kerry t?i Ohio v?i t? l? phi?u th?t khít khao 51-49, nhung 20 phi?u d?i c? tri c?a ti?u bang này dã giúp ông Bush ? l?i Tòa B?ch ?c thêm m?t nhi?m k? n?a, và phía ông McCain duong nhiên ph?i tìm m?i cách d? Ohio ti?p t?c là “c? d?a c?a d?ng C?ng Hòa”.

Bên McCain cung dua b?ng ch?ng d? xác d?nh “luôn luôn dánh giá cao Ohio”. Hai tu?n tru?c dây Ngh? Si John McCain ch?n Ohio là noi d? loan báo quy?t d?nh ch?n bà Th?ng Ð?c Sarah Palin d?ng chung liên danh, sau khi Ð?i H?i Ð?ng C?ng Hòa k?t thúc ông và bà Palin tr? l?i ngay ti?u bang này d? v?n d?ng. Bu?i xu?t hi?n d?u tiên có 10,000 ngu?i tham d?, bu?i th? nhì s? ngu?i ?ng h? tang lên thành 16,000 ngu?i. Thu email c?a ông Tucker Bounds k?t lu?n: “Chúng tôi tin tu?ng liên danh McCain-Palin s? thay d?i khuôn m?t chính tr? c?a Washington D.C và s? ?ng h? viên k? l?c liên danh có du?c s? t?o thành bi?n chuy?n cho cu?c b?u c? vào Mùa Thu nam nay”.

Cách dây 3 tu?n ? Ð?i H?i Ð?ng Dân Ch? t? ch?c ? Denver, ông David Plouffe - Tru?ng Ban V?n Ð?ng Tranh C? Obama - báo “s? thành công ? nh?ng ti?u bang t?ng b? phi?u cho Ngh? Si John Kerry h?i 2004” t?c chi?m du?c 251/270 phi?u d?i c? tri c?n có d? chi?n th?ng. Ông Plouffe tin s? thành công ? Iowa và New Mexico d? chi?m thêm 13 phi?u n?a và cu?i cùng ch? c?n th?ng 1 trong nh?ng ti?u bang g?m Colorado, Indiana, Virginia, Nevada, Nebraska ho?c Florida. Ông b?o khi nhìn vào b?n d? tranh c? “tôi hài lòng v?i nh?ng gì dã d?t du?c ngay lúc này”.

Phía Ð?ng C?ng Hòa không tin chuy?n s? x?y ra “d? dàng” nhu bên Dân Ch? suy tính. Bà Lynn Thomas, m?t chi?n lu?c gia C?ng Hòa nh?c nh? “t?t c? nh?ng ti?u bang bên ông Obama nh?m d?n d?u là thành trì c?a d?ng C?ng Hòa trong su?t bao nhiêu cu?c b?u c? T?ng Th?ng và chua th?y có lý do gì d? c? tri các noi này b? phi?u ?ng h? ông Obama”. Cung theo bà Thomas, “ông Obama chua ch?c gì dã th?ng n?i ? Pennsylvania và Michigan dâu” vì s? phi?u c? tri hai ti?u bang này ?ng h? ông Obama hon s? phi?u dành cho ông McCain ch? có 1% ho?c 2%.