LTS.- Nh?t báo Ngu?i Vi?t nh?n du?c bài ph?ng v?n sau dây do nhà báo Chu T?t Ti?n th?c hi?n ngày 3 Tháng Mu?i v?a qua. Chúng tôi xin dang t?i h?u d?c gi?.

Chu T?t Ti?n: Thua bà, Liên Hi?p Qu?c là m?t t? ch?c du?c thành l?p d? duy trì nh?ng tuong quan qu?c t? trong hòa bình, và d?ng th?i cung là m?t t? ch?c d? cao giá tr? nhân quy?n. Xin bà cho bi?t, khi v? Thái Hà x?y ra, Vi?t Nam có vi ph?m Hi?n Chuong Liên Hi?p Qu?c hay không?

Loretta Sanchez: Trong ph?n m? d?u c?a b?n Hi?n Chuong, Liên Hi?p Qu?c dã trình bày m?t cách rõ ràng: “Chúng tôi, các dân t?c thu?c Liên Hi?p Qu?c tái xác nh?n ni?m tin vào nh?ng quy?n can b?n c?a con ngu?i, vào ph?m giá và giá tr? c?a m?i ngu?i, vào các quy?n bình d?ng c?a nam và n? và c?a các qu?c gia l?n cung nhu nh?.” Nhân quy?n chính là m?t ph?n can b?n mà Liên Hi?p Qu?c dang d?i di?n. D?a vào Hi?n Chuong Liên Hi?p Qu?c, nh?ng s? vi ph?m nhân quy?n dang di?n ra ? Vi?t Nam là không th? ch?p nh?n du?c d?i v?i Liên Hi?p Qu?c và v?i c?ng d?ng qu?c t?, d?c bi?t là v?i Hoa K?. S? ki?n Thái Hà ch?ng t? cho c?ng d?ng th? gi?i bi?t r?ng nhà c?m quy?n Vi?t Nam không tuân th? b?n Hi?p U?c Qu?c T? v? Dân S? và Quy?n Chính Tr? (The International Covenants on Civil and Political Rights) mà Vi?t Nam dã t?ng ký k?t.

Chu T?t Ti?n: Khi Nguy?n T?n Dung qua tham Hoa K?, bà có lên ti?ng v? nh?ng v? vi ph?m nhân quy?n do Vi?t Nam ch? d?ng hay không?

Loretta Sanchez: Khi tôi nghe tin Th? Tu?ng Nguy?n T?n Dung chu?n b? sang vi?ng tham Hoa K?, tôi và m?t s? d?ng vi?n trong Qu?c H?i dã vi?t thu cho T?ng Th?ng Geoge W. Bush thúc gi?c ông dua v?n d? tình tr?ng nhân quy?n t?i Vi?t Nam b? suy tr?m khi ông g?p g? Th? Tu?ng Vi?t Nam. Trong lá thu, chúng tôi m?nh m? yêu c?u Vi?t Nam ph?i du?c dua tr? l?i vào danh sách nh?ng nu?c c?n quan tâm d?c bi?t (Countries of Particular Concern). ?y Ban T? Do Tôn Giáo Qu?c T? c?a Hoa K? dã d? ngh? tên Vi?t Nam ph?i du?c ghi vào danh sách này t? nam 2001.

Chu T?t Ti?n: V?i s? ki?n Thái Hà, nhà c?m quy?n Vi?t Nam dã th? hi?n di?u gì?

Loretta Sanchez: Dân Vi?t Nam ph?i du?c th?c thi quy?n t? do phát bi?u, t? do tôn giáo, và t? do di?n t?. Ðây là m?t s? báo d?ng có tính cách toàn di?n khi th?y r?ng nhà c?m quy?n Vi?t Nam s? d?ng võ l?c nhu m?t phuong ti?n d? t? ch?i nh?ng quy?n can b?n c?a con ngu?i. Trong Tháng B?y, 2008, nhà c?m quy?n Vi?t Nam dã h?n ch? các noi th? ph?ng Ph?t Giáo làm l? kính nh? c? Ð?i Lão Hòa Thu?ng Thích Huy?n Quang. Trong Tháng Chín, sinh viên Vi?t Nam và nh?ng ngu?i thi?t l?p di?n dàn trên m?ng lu?i di?n t? b? qu?y nhi?u và b? b?t gi? ch? vì h? dã t? t?p và c?t lên ti?ng nói c?a h?. Trong v? bi?u duong m?t cách hòa bình ? Thái Hà, công an Hà N?i dã qu?y nhi?u hon 3,000 giáo dân b?ng cung cách s? d?ng b?o l?c. Dân Vi?t Nam còn ph?i ch?u d?ng nh?ng c?nh d?n dau này bao lâu n?a?

Chu T?t Ti?n: Chúng tôi du?c bi?t bà là m?t ngu?i b?n r?t thân thi?t c?a c?ng d?ng Vi?t Nam không nh?ng ? h?i ngo?i, mà còn t?i Vi?t Nam n?a. Xin bà chia s? m?t l?i cu?i tru?c khi chúng ta chia tay.

Loretta Sanchez: V?i tu cách m?t dân bi?u liên bang, tôi dã làm vi?c v?i h?t s?c mình, không nh?ng ch? trình bày nh?ng s? quan tâm v? nh?ng tru?ng h?p nghiêm tr?ng này, mà còn kêu g?i d?ng vi?n cùng c?t ti?ng nói ch?ng l?i nh?ng k? áp b?c. V?i tu cách m?t ngu?i d?ng Ch? T?ch ?y Ban Vi?t Nam, tôi luôn luôn trao d?i v?i c?ng d?ng Vi?t Nam d? xem có th? làm du?c di?u gì giúp c?i thi?n tình tr?ng Vi?t Nam. Tôi dã vi?t nhi?u thu cho nhà c?m quy?n Vi?t Nam, cho h? bi?t s? b?t bình c?a tôi d?i v?i vi?c xâm ph?m nhân quy?n ? Vi?t Nam. Tôi cung vi?t nhi?u thu d?n các v? lãnh d?o Hoa K?, m?nh m? thúc d?y h? tang cu?ng áp l?c v?i nhà c?m quy?n Vi?t Nam d? thay d?i tình tr?ng vi ph?m nhân quy?n. Và m?t l?n n?a, tôi l?p l?i r?ng nhà c?m quy?n Vi?t Nam ph?i ngung vi ph?m h?u duy trì quan h? không nh?ng ch? v?i Hoa K? mà v?i toàn th? th? gi?i.