Hoa K? và nhi?u nu?c s?n sàng vào c?u tr? nhung chua du?c phép

YANGON, Myanmar (AP) - Ph?m v?t c?u tr? c?a Liên Hi?p Qu?c b?t d?u du?c dua t?i Myanmar hôm Th? Nam 8 Tháng Nam, tuy nhiên các phi co quân s? Hoa K? ch?t d?y hàng hóa c?u tr? v?n chua du?c phép c?a ch? d? cai tr? qu?c gia này d? bay vào, nam ngày sau khi x?y ra m?t v? l?c xoáy có th? làm thi?t m?ng d?n 100,000 ngu?i.

H?i d?ng quân nhân cai tr? Myanmar cung ti?p t?c trì tr? trong vi?c c?p chi?u khán cho các toán c?u tr? Liên Hi?p Qu?c mu?n vào t?n noi d? b?o d?m r?ng hàng hóa c?u tr? du?c giao d?n n?n nhân thiên tai v?n dang c?n th?c ph?m và nu?c u?ng.

Hai chi?c phi co tr? bánh khô có ch?t dinh du?ng cao, thu?c men và các hàng hóa khác dã d?n phi tru?ng Yangon và s? có hai chi?c khác di theo sau dó. Các phi co này dã ph?i d?i hai ngày trong khi Liên Hi?p Qu?c thuong th?o v?i ch? d? quân s? d? h? cho phép dua hàng hóa vào Myanmar.

T?i Yangon, nhà c?a lãnh t? d?i l?p Aung San Suu Kyi dã b? tr?c nóc và bà dang ph?i s?ng trong t?i tam vì du?ng dây di?n d?n vào nhà b? d?t, theo l?i m?t hàng xóm.

Bà Suu Kyi ph?i dùng dèn c?y vào bu?i t?i vì không có máy phát di?n trong nhà, noi bà dang b? qu?n thúc.

Ð?i s? Hoa K? t?i Thái Lan, ông Eric John, cho báo chí hay r?ng gi?i ch?c Hoa K? và Thái Lan tru?c dó nghi r?ng h? có phép c?a chính quy?n Myanmar d? các phi co quân s? lo?i C-130 c?a Hoa K? h? cánh. Nhung sau dó phía Myanmar dã ph? nh?n di?u này.

Ông John cho hay hi?n không rõ là phía Myanmar thay d?i quy?t d?nh tru?c dó hay dây là s? hi?u l?m.

Th? Tu?ng Thái Lan Samak Sundaravej d? ngh? d?ng ra d?i di?n Washington d? thuy?t ph?c h?i d?ng quân nhân Myanmar ch?p nh?n s? tr? giúp c?a Hoa K?.

Quân d?i Hoa K? trong khi dó ti?p t?c dua thêm các hàng c?u tr? d?n m?t d?a di?m t?p trung ? Thái Lan, nu?c láng gi?ng c?a Myanmar. M?t phi co v?n t?i lo?i C-17 v?i nu?c u?ng và th?c ph?m dã d?n noi hôm Th? Nam 8 Tháng Nam, h?p cùng v?i hai chi?c C-130 có m?t tru?c dó, theo l?i n? phát ngôn viên không quân Hoa K? Megan Orton, cho hay t?i Ngu Giác Ðài.

M?t chi?c phi co C-130 khác ch? d?y hàng hóa c?u tr? cung dang trên du?ng d?n Thái Lan.

H?i quân Hoa K?, hi?n có ba chi?n h?m tham d? m?t cu?c thao du?t trong V?nh Thái Lan cung có th? tr? giúp trong n? l?c c?u tr?, k? c? m?t hàng không m?u h?m lo?i d? b? v?i 23 tr?c thang trên tàu.

Chi?n h?m USS Essex d? trù s? chuy?n các phi co tr?c thang co h?u vào d?a di?m t?p trung ? Thái Lan, theo l?i m?t viên ch?c qu?c phòng Hoa K? hôm Th? Nam. Sau dó, chi?c Essex và chi?n h?m USS Juneau s? di chuy?n t?i vùng bán d?o Malay Peninsula d? ? vào v? trí g?n Myanmar hon.

Duong v?n h?m USS Harpers Ferry và khu tr?c h?m USS Mustin cung d? trù s? di chuy?n d?n g?n b? bi?n Myanmar vào ngày Th? Sáu 9 Tháng Nam, theo ngu?n tin này.

Các tu?ng lãnh Myanmar, t? tru?c d?n nay v?n lo s? v? ?nh hu?ng ngo?i qu?c, dã dua ra l?i kêu g?i qu?c t? tr? giúp sau khi tr?n bão x?y ra hôm Th? B?y tu?n tru?c. T? dó d?n nay h? dã trì tr? trong vi?c c?p chi?u khán cho các nhân viên c?u tr? qu?c t? d?n giúp dù r?ng trong lúc dó nh?ng ngu?i s?ng sót sau con bão ph?i ch?u c?nh dói kém, b?nh t?t và không có noi t?m trú.

Ngo?i Tru?ng Pháp Bernard Kouchner và Ngo?i Tru?ng Anh David Miliband kêu g?i h?i d?ng tu?ng lãnh Myanmar hãy “tháo g? m?i gi?i h?n v? vi?c phân ph?i ph?m v?t c?u tr?.” Liên Hi?p Qu?c cung kêu g?i chính quy?n nu?c này cho hàng hóa và nhân viên c?u tr? vào trong nu?c.

Hi?p H?i Các Qu?c Gia Ðông Nam Á (Association of Southeast Nations - ASEAN) kêu g?i c?ng d?ng qu?c t? ti?p t?c g?i ph?m v?t c?u tr? qua ng? Thái Lan.

Các co quan truy?n thông nhà nu?c Myanmar cho hay cu?ng phong Nargis làm thi?t m?ng ít nh?t 22,980 ngu?i và có 42,119 ngu?i m?t tích, ph?n l?n ? vùng châu th? sông Irrawaddy, v?a lúa c?a Myanmar.

Bà Shari Villarosa, ngu?i d?ng d?u Tòa Ð?i S? Hoa K? t?i Yangon cho hay con s? ngu?i ch?t có th? lên t?i hon 100,000 ngu?i vì không có d? th?c ph?m và nu?c s?ch trong lúc tình tr?ng thi?u v? sinh dang lan r?ng.

? ngay g?n Yangon, thành ph? l?n nh?t Myanmar, dân chúng than phi?n là h? không nh?n du?c s? tr? giúp nào t? chính ph? và ph?i trông d?i vào s? giúp d? c?a các chùa trong vùng.

Ngay c? Trung Qu?c, d?ng minh thân c?n nh?t c?a Myanmar, cung kêu g?i h?i d?ng tu?ng lãnh h?p tác v?i c?ng d?ng qu?c t?. Phát ngôn viên B? Ngo?i Giao Trung Qu?c, nói r?ng qu?c gia này s? c?p thêm 4.3 tri?u M? kim vi?n tr? sau khi dã h?a giúp d?t d?u là 1 tri?u M? kim.

T? ch?c nhân quy?n Amnesty International có tr? s? d?t t?i London, Anh Qu?c, cho hay m?t s? t? ch?c và qu?c gia c?p viên dang ng?n ng?i g?i ph?m v?t c?u tr? vì s? s? b? c?t xén b?t d? chuy?n cho quân d?i.

Giám d?c khu v?c Á Châu c?a t? ch?c World Food Program (WFP), ông Anthony Banbury, cho hay Liên Hi?p Qu?c cung có nh?ng lo ng?i tuong t?.

“Chúng tôi s? không ch? mang hàng hóa c?u tr? d?n phi tru?ng, d? xu?ng dó r?i bay di,” ông nói. “Ðây là lý do t?i sao có s? ch?m tr?, vì chúng tôi không ch? mang vào hàng hóa nhung mang c? nh?ng kh? nang phân ph?i d?n các n?n nhân.”

Hi?n có t? 30 d?n 40 don xin chi?u khán c?a các nhân viên c?u tr? qu?c t? dang ch? d?i s? ch?p thu?n c?a chính quy?n Myanmar. (V.Giang)