Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Ban biên tập hiện nay
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Ban biên tập hiện nay
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời
"Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời
"Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."...
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Vào khoảng 11 giờ sáng trở đi tất cả các bộ phận của tờ báo hoạt động mạnh. Trước tiên là những lời phê bình xây dựng, đôi khi “mắng mỏ” của các độc giả gọi điện thoại đến than phiền về hình ảnh bài vở, về lỗi chính tả, về từ ngữ trong nước, về quan điểm của một bài viết nơi trang Diễn Ðàn...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn
Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn
Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình...
- 10% của 25 năm Nhật Báo Người Việt.
Quay tới quay lui mà tôi đã làm freelance với ban Biên Tập Nhật Báo Người Việt cũng vừa được 2 năm 6 tháng. Thời gian chỉ là 10% con đường Nhật báo Ngươi Việt đã đi qua.
- Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2)
"PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút.
Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."...
- Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2)
"PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút.
Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."...
- Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm
Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp.
- Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm
Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp.
- Người Việt 25 năm: Front Desk
Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết.
- Người Việt 25 năm: Front Desk
Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết.
- GẶP GỠ Ở SÂN TRƯỜNG
Sân trường đây là sân trường Văn Khoa, vào thời điểm cuối năm 1963 đến giữa năm 1967. Và cũng phải là sân trường Văn Khoa cũ, nghĩa là khu đất hình thang có chiều xéo rộng nhất của khúc đường Công Lý trông sang bên kia là dinh Gia Long.
- Viết về kinh nghiệm làm tin trang Ðịa Phương (toàn bộ)
Ngày Mồng Một Tháng Giêng năm 1966, tôi bước vào làng báo viết trong khi vẫn tiếp tục làm công việc của một phóng viên báo nói (truyền thanh). Cả hai thứ báo tôi đều mê cả. Người đưa tôi vào làng báo viết chính là “Chú Tư Cầu” tức ký giả Lê Xuyên.
- Viết về kinh nghiệm làm tin trang Ðịa Phương (toàn bộ)
Ngày Mồng Một Tháng Giêng năm 1966, tôi bước vào làng báo viết trong khi vẫn tiếp tục làm công việc của một phóng viên báo nói (truyền thanh). Cả hai thứ báo tôi đều mê cả. Người đưa tôi vào làng báo viết chính là “Chú Tư Cầu” tức ký giả Lê Xuyên.
- Xin tri ân những tấm lòng độc giả
Sau 25 năm phát triển không ngừng, từ “không đến có”, từ “nhỏ đến lớn”, đi lên từ hai bàn tay trắng với một lòng tận tụy yêu nghề vô bờ bến của nhà báo Ðỗ Ngọc Yến và rất nhiều đồng nghiệp, nhân viên khác, Nhật Báo Người Việt hôm nay đang ở tuổi 25, tuổi của một thanh niên sung mãn nhất cả về sức lực lẫn trí tuệ.
- Xin tri ân những tấm lòng độc giả
Sau 25 năm phát triển không ngừng, từ “không đến có”, từ “nhỏ đến lớn”, đi lên từ hai bàn tay trắng với một lòng tận tụy yêu nghề vô bờ bến của nhà báo Ðỗ Ngọc Yến và rất nhiều đồng nghiệp, nhân viên khác, Nhật Báo Người Việt hôm nay đang ở tuổi 25, tuổi của một thanh niên sung mãn nhất cả về sức lực lẫn trí tuệ.
- Nhân duyệt lại hành trình 25 năm của Người Việt
Năm ngoái nhân chuyến đi thăm Bức Tường Ðá Ðen tại Ðài Kỷ Niệm Chiến Tranh Việt Nam tại Washington, tình cờ được nói chuyện với một nhà báo người Mỹ gốc Cuba làm cho một tờ báo địa phương viết bằng tiếng Tây Ban Nha ở Miami. Anh cho biết anh thuộc thế hệ làm báo thứ hai trong cộng đồng người Cuba ở Miami.
- Người đọc nghĩ ra sao về Nhật Báo Người Việt (phần 1)
“Tôi phải nói rằng làm báo như tờ Người Việt là tờ báo hiền lành. Ở đất này, làm báo mà hiền lành như các anh, tôi thấy dễ bị bắt nạt”.
- Người đọc nghĩ ra sao về Nhật Báo Người Việt (phần 1)
“Tôi phải nói rằng làm báo như tờ Người Việt là tờ báo hiền lành. Ở đất này, làm báo mà hiền lành như các anh, tôi thấy dễ bị bắt nạt”.
- Alan Runsfelt người cựu chiến binh “lãng tử” và bộ chữ riêng của Nhật Báo Người Việt
Các độc giả lâu năm của Nhật Báo Người Việt nếu để ý sẽ thấy trước kia trong những trang báo của Người Việt, thỉnh thoảng độc giả bắt gặp những ký hiệu F2, F3, F4, F8 còn sót lại nằm chen kẽ trong các bản tin. Ðó chính là dấu vết của bộ chữ “Lãng Tử”, thí dụ ký hiệu F3 dùng để viết chữ nghiêng, và hết đoạn văn chữ nghiêng này sẽ là ký hiệu F2 để chấm dứt.
- Ruth Talovich, Người Phụ Nữ Mỹ Trong Tòa Báo Người Việt
Mỗi buổi sáng chuyến xe buýt số 64 E từ Beach đổ xuống góc đường Bolsa và Magnolia một phụ nữ Hoa kỳ nhỏ bé giữa một khu phố xầm uất của người Á Đông.
- Nhớ mãi những ngày mới đến California
Cuối năm 1979, vào dịp trước Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving), tôi đặt chân đến đến Quận Cam của tiểu bang California, sau khi vượt biên và ở trại tỵ nạn Liem Sing (Thailand) 2 tháng. Vì một thời gian dài trước đây thiếu thông tin, nên lúc này ...
- Những gì tôi biết về Lê Ðình Ðiểu
Trong dịp sinh hoạt kỷ niệm 25 năm của Nhật Báo Người Việt, trước khi đón tiếp các quan khách và thân hữu, trong một sinh hoạt nội bộ, Nhật Báo Người Việt đã làm lễ đặt tên cho phòng sinh hoạt Nhật Báo Người Việt thành Phòng Lê Ðình Ðiểu, phòng họp chính của tòa soạn thành Phòng Trần Ðại Lộc, và phòng hội thảo thành Phòng Trần Ðình Quân.
- Ngày ấy hôm nay
Tôi cùng với gia đình đến định cư ở Hoa Kỳ vào ngày đầu của tháng 11. Năm 1990 chương trình HO vào cao điểm, từ Việt Nam hàng tuần luôn có những chuyến bay rời Sài Gòn đưa các gia đình tù nhân cải tạo đến Hoa Kỳ.
- Trần Ðại Lộc với hình ảnh không phai mờ ở báo Người Việt
Trong nhóm anh em cùng nhóm hoạt động từ hơn 30 năm trước thì Trần Ðại Lộc đến làm việc với Nhật Báo Người Việt rất trễ, nhưng lại là người ra đi sớm nhất... Sau 4 năm tái ngộ với bạn bè ở hải ngoại, Mùa Thu 1997 anh vĩnh viễn ra đi sau cơn bạo bệnh ở tuổi 55, hãy còn quá trẻ.
- NHẬT BÁO NGƯỜI VIỆT VỚI NHỮNG NGƯỜI MỚI ÐẾN ÐỊNH CƯ
Xin được lùi lại vào thời gian hơn 10 năm trước đây khi mà số anh chị em cựu quân nhân từng bị CS giam cầm từ ba năm trở lên, cùng gia đình đang ào ạt đến Mỹ trong những chương trình đã được CSVN và Hoa Kỳ thỏa thuận. Ðó là thời gian có lẽ nhật báo Người Việt đã trải qua được những khó khăn và đang trên đà phát triển. Phải nói rằng số lượng người trong các chương trình H.O.
- Niềm tin bị đánh cắp
Khi nghe Dương trả lời “Mình sẽ thi vào Ðại học An Ninh,” hầu hết đều ngạc nhiên. “Vào Ðại học An Ninh ra trường làm gì?” - “Làm công an,” Dương tự tin và hãnh diện trả lời. Mặc cho ai bàn ra tán vào, Dương vẫn nhất quyết, “làm công an.”
- Basketball: Rajon Rondo ký hợp đồng mới $55 triệu với Celtics
Boston Celtics, đội bóng rổ nhà nghề có tham vọng sẽ tái chiếm danh hiệu vô địch NBA mùa này, trong tuần qua phải đối phó với hai vấn đề còn lại: Ðó là tình trạng chấn thương đầu gối của Garnett mà cho tới nay đã có dấu hiệu tiến triển tốt đẹp.
- MLS Playoffs: Columbus Crew rời khỏi cuộc chơi
Bốn trận lượt về bắt đầu từ ngày Thứ Năm tuần này, 5 Tháng Mười Một, 2009 với đội Columbus Crew đón tiếp đội khách Real Salt Lake, nhưng đương kim vô địch MLS năm nay đã thật sự bị loại khỏi vòng chiến khi để thua trận thứ hai trước đội khách Real Salt Lake với tỷ số 2-3.
- Lịch sử Bức Tường Bá Linh
Là hình ảnh tiêu biểu nhất của thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, Bức Tường Bá Linh đã tồn tại trong 28 năm và sự sụp đổ đánh dấu giai đoạn kết thúc của chế độ Cộng Sản ở Ðông Âu.
- Quan Điểm của Ông Ngô Đình Nhu về Hiểm Họa Xâm Lăng của Trung Cộng (tiếp theo và hết)
Chúng ta còn nhớ, khi muốn lật đổ chính quyền Ngô Ðình Diệm, nhóm chống Tổng Thống Diệm trong Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã vận động các quốc gia Á Phi đưa vấn đề được báo chí Hoa Kỳ thời đó gọi là Ðàn Áp Phật Giáo và Vi Phạm Nhân Quyền tại Việt Nam, ra trước Ðại Hội Ðồng Liên Hiệp Quốc, chuẩn bị dư luận trước ở các quốc gia Á Phi cho việc thay đổi chính phủ tại miền Nam, trước khi âm mưu tổ chức đảo chánh ở Sài Gòn, để khỏi gây nên những ảnh hưởng tiêu cực tại các quốc gia đó đối với chính sách ngoại giao của Mỹ.
- Ngày 7 tháng 11
Tổng Thống Hoa Kỳ Lyndon B.Johnson đã gửi hai điện văn chúc mừng ông Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng Hòa, nhân dịp ông được bầu làm Quốc trưởng và nhân ngày Quốc Khánh Việt Nam.
- Bão Việt Nam: không biết bơi, ông già đeo trên cây ba ngày
Một ông 69 tuổi vì không biết bơi nên khi gặp nước lũ dâng lên do trận bão Mirinae, liền leo tót lên cây và bám trụ suốt ba ngày hai đêm.
- Linh mục gốc Việt được phong chức Giám Mục Phụ Tá ở Toronto
Một người Canada gốc Việt thuộc Tổng Giáo Phận Toronto vừa được Ðức Giáo Hoàng Benedict XVI phong chức Giám Mục Phụ Tá (Auxilliary Bishop) ở cùng địa phận nơi Cha đang phục vụ.
- Giá vàng ở Việt Nam tăng từng giờ: hơn 25 triệu đồng một lượng
Giá vàng ở Việt Nam tăng vọt từng giờ dù thị trường vàng trên thế giới không có bao nhiêu biến động trong ngày.
- Giá vàng ở Việt Nam tăng từng giờ: hơn 25 triệu đồng một lượng
Giá vàng ở Việt Nam tăng vọt từng giờ dù thị trường vàng trên thế giới không có bao nhiêu biến động trong ngày.
- Tổng thống Obama ban hành đạo luật trợ giúp thất nghiệp, người mua nhà
Tổng Thống Barack Obama đã ký ban hành một dự luật kích thích kinh tế $24 tỉ, cung cấp các khích lệ về thuế cho những người mua nhà và gia hạn các phúc lợi thất nghiệp cho những người bị mất việc lâu dài - những người đã bị bỏ lại đàng sau giữa lúc nền kinh tế hướng tới sự hồi phục.
- Tokyo: băng đảng bắn nhau, 3 người bị thương
Một người bắn bị thương ba người khác gần Tokyo hôm Thứ Sáu trước khi chạy vào ẩn náu trong một tòa nhà rồi sau đó tự sát - trong một vụ nổ súng hiếm thấy mà phía cảnh sát cho rằng có liên hệ đến băng đảng.
- Tường trình từ Berlin: Lá phiếu đầu tiên của 20 năm trước
Hai ngày nữa, đúng ngày 9 Tháng Mười Một, nước Ðức, và thế giới này, sẽ kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Bá Linh sụp đổ.
- Tường trình từ Berlin: Lá phiếu đầu tiên của 20 năm trước
Hai ngày nữa, đúng ngày 9 Tháng Mười Một, nước Ðức, và thế giới này, sẽ kỷ niệm 20 năm ngày bức tường Bá Linh sụp đổ.
- Tìm thấy chiếc xe mất cắp từ 35 năm
|
Nói chuy?n v?i nhà báo Đ? Ng?c Y?n
NH?NG G̀ C̉N NH?
Đ? Tang Bí ghi
(Bài di nhi?u k?)
K? 1
Cu?i nam 1999, chúng tôi g?m nh?ng anh em t?ng làm vi?c chung v?i anh Đ? Ng?c Y?n dùng lúc nhàn t?n d? h?i tham anh v? m?t s? di?u trong nh?ng tháng nam tru?c dây chúng tôi chua rơ. Nh?ng di?u này du?c nêu ra v?i anh Y?n và anh tr? l?i nhu m?t dóng góp hi?u bi?t c?a anh. V? d? tài thanh niên, chúng tôi g?m Ph?m Phú Minh và Đ? Tang Bí, h?i tham anh v? “Phong Trào Thanh Niên t?i nu?c ta.” Nh?ng ti?u t?a do ngu?i ghi d?t d? ti?n theo dơi.
B?I C?NH VÀ QUAN NI?M
ĐTB - G?n dây chúng ta th?y t?i d?a phuong chúng ta m?t s? h?i doàn thanh niên Vi?t Nam có nh?ng ho?t d?ng m?nh m?, các t? ch?c, nhóm sinh viên g?c Vi?t t? ch?c sinh ho?t mang tính cách d?c thù Vi?t Nam. Nh?ng ho?t d?ng c?a thanh niên thu?ng mang tính cách tiên phong c?a nh?ng phong trào. Do dó, d? ngh? anh Y?n nói v? Phong Trào Thanh Niên t?i mi?n Nam tru?c nam 1975 v́ chúng ta cung t?ng sinh ho?t trong khung c?nh chung c?a thanh niên, sinh viên, h?c sinh lúc dó.
ĐNY - Mu?n nói v? Phong Trào Thanh Niên ? nu?c t? tru?c d?n nay, tru?c h?t ph?i nói d?n cái b?i c?nh l?ch, xă h?i mà phong trào dó sinh ho?t. Nói v? b?i c?nh dó ph?i d?a trên vài d?c tính, tru?c h?t ph?i có tính cách biên niên, d? làm nh?ng cái m?c mà xem xét; th? d?n, ph?i dua d?n vài quan ni?m can b?n, và cái dó là cái n?n, ai d?ng ư th́ c? th? mà nói, mà bàn, ai không d?ng ư th́ c? th? mà ph?n bác; th? ba, ph?i so sánh du?c cái tru?c và cái sau, hay là cái ? trong và cái ? ngoài.
Bây gi?, n?u nói v? anh em ḿnh, là v? phong trào thanh niên c?a th?p niên 60 - nói rơ hon là gi?a th?p niên t?c là cái nam 1965, th́ tôi nghi?m ra là tru?c dó, nh?ng phong trào thanh niên c?a các th?p niên tru?c cung d?u n?m vào kho?ng gi?a th?p niên, nhu nam 1945, ho?c nam 1925-1926 th?i dám tang Phan Chu Trinh và v? x? án Phan B?i Châu, r?i nam 1905 là v? Đông Du Duy Tân và ngay ngày m?t mi?n Nam cung vào nam 1975, sau dó s?a sai trong nu?c CSVN x?y ra nam 1985, r?i d?n nam 1995 cung n? kia. Thành ra nh?ng nam l? nhu v?y, nói chung trong th? h? mà chúng ta là ch?ng nhân rơ ràng, v?a là tác nhân v?a là ch?ng nhân, th́ là dám 1965, c̣n dàn anh c?a ḿnh là 1945, tru?c dó là 1925, t? tiên là nh?ng ông 1905. C̣n dám 1975, 1985, 1995 d?u là dàn em sau này.
PHONG TRÀO THANH NIÊN TH?P NIÊN 1960 (1965)
PPM - Th?p niên 1960, hay nói theo ki?u anh Y?n nêu trên, là nh?ng nam tru?c và sau 1965, mi?n Nam Vi?t Nam qua r?t nhi?u bi?n d?ng, do dó bùng n? nhi?u sinh ho?t c?a thanh niên. Anh Y?n có th? phân tích xem nh?ng bùng n? dó g?m nh?ng ǵ? T?i sao l?i bùng n?? Và chúng ta có nên nh?c l?i nh?ng nam 1954, 1955?
ĐNY - Nam 1965 là nam M? khai chi?n ? Vi?t Nam. Cu?i tháng 07 nam 1965, T?ng Th?ng Johnson d?c di?n van t?i Đ?i H?c John Hawkings. Sau này s? gia c?a ông Johnson công nh?n ngày d?c di?n van dó là ngày ông ?y tuyên chi?n. C̣n tru?c dó m?t nam, tháng 08 nam 1964, khi Qu?c H?i M? bi?u quy?t Ngh? Quy?t V?nh B?c B?: Cho phép ông hành d?ng, nhung th?c ra th́ chua có hành d?ng nào nhi?u, v? c? th? th́ M? ch? oanh t?c có m?t l?n, ch? chua dánh nhau. Ph?i d?n nam 1965 m?i dánh nhau. Ho?t d?ng c?a thanh niên nhu th? coi nhu cung b?t d?u bùng n? vào nam 1965, nhung c? th? dă có chu?n b? t? nam 1963, l?n d?u tiên có m?t phong trào thanh niên sau th?i k? 1954-1955.
Nam 1954 x?y ra cu?c di cu c?a g?n m?t tri?u ngu?i mi?n B?c vào Nam. Đ?n nam 1955 x?y ra chuy?n thanh niên sinh viên h?c sinh t?n công khách s?n Metropolle, Majestic, nên nam ?y n?y lên phong trào thanh niên trong nu?c, m?t phong trào ng?n g?n, d?p và chính ph? lúc dó v?n d?ng thành phong trào nhân dân d? dánh du?i anh c?ng s?n mi?n B?c, t? dó di t?i chuy?n t? ch?i t?ng tuy?n c? m?t nam sau. Nam 1956 ông Ngô Đ́nh Di?m có c? và có s? tin tu?ng hoàn toàn d? tr? l?i “Không” d?i v?i thu d? ngh? c?a ông Ph?m Van Đ?ng. Đ?u nam 1956, ông Ph?m Van Đ?ng g?i thu cho th? tu?ng mi?n Nam, nh?c v? v? thi hành di?u kho?n trong hi?p d?nh Genève r?ng hai nam sau khi kư th́ t?ng tuy?n c?, yêu c?u s?p x?p... Và ông Ngô Đ́nh Di?m dă tr? l?i m?nh m? r?ng xin l?i ông, không có chuy?n dó, chúng tôi có kư dâu mà chúng tôi thi hành? R?i bên M? l?i ra tuyên cáo nói r?ng M? ?ng h? Vi?t Nam... M? cung không b? ràng bu?c. Nhu th? phong trào thanh niên lúc này n?i lên là hành d?ng d?t khoát phá v? v?n d? ?y H?i Qu?c T? d́nh chi?n. Phong trào thanh niên này ch? b?c phát trong ṿng m?t tu?n l?. Hi?n nay v?n c̣n nhi?u ngu?i là ch?ng nhân, mà ch?ng nhân rơ ràng nh?t là ông Nguy?n M?nh Cu?ng, v́ trong v? này ông dă b? d?p d?u vào tu?ng, và có th? b? diên, “thân tàn ma d?i” sau này v? chuy?n dó. Lúc này chính ph? cung làm h́nh th?c là dua các ông này ra ṭa v? v? phá phách khách s?n noi phái doàn Hà N?i ?, d? che m?t ?y h?i qu?c t?. Bên trong th́ cung c?p lu?t su, r?i tham vi?ng, nhung cho bi?t r?ng d?n dó là thôi, chính ph? ch? y?m tr? thanh niên d?n m?c dó. Nhóm ông Tr?n Minh Công cung có dính dáng d?n phong trào thanh niên lúc dó.
Nhu th? d?n nam 1955 dă có phong trào thanh niên dánh c?ng s?n trong nu?c nhung măi d?n nam 1963 m?i có phong trào thanh niên chính th?c, t?i sao? V́ v? Ph?t Giáo. Sau này l?ch s? nh?c l?i v? vi?c dàn áp Ph?t Giáo trong nam 1963 không ph?i là d?ng co chính d? ch?m d?t m?t nu?c C?ng Ḥa, mà ph?i k? d?n các lư do v? s? b?t d?ng du?ng l?i gi?a các v? lănh d?o mi?n Nam không nh?n cho quân M? vào Vi?t Nam khi?n chi?n thu?t c?a M? ph?i thay d?i, và v? Ph?t Giáo thành cái c? - khó ḷng mà d?y di xa t?i ch? nói r?ng là nó d? ra v? Ph?t Giáo - nhung có th? lư lu?n du?c r?ng chính ph? M? v?n d?ng v?n d? Ph?t Giáo vào m?c tiêu ch?m d?t n?n Đ? Nh?t C?ng Ḥa, dó là m?t di?m d?n bây gi? b?t d?u du?c nh?c d?n trong không khí tranh lu?n v?a dân ch? v?a ph?c t?p. Trong th?i gian s?p t?i b?t bu?c ph?i làm sáng t? chuy?n dó, nh?t là khi có nh?ng tài li?u m?i và khi nh?ng s? tranh ch?p gi?a Ph?t Giáo và Công Giáo c?a ngu?i Vi?t Nam v?i nhau du?c dua lên b́nh di?n l?ch s? và chính qui hon.
Nam 1963 là nam gi?i t?a s?c m?nh c?a thanh niên, vi?c này n? bùng vào ngày 25 tháng 08, t?c là sau m?y ngày v? dàn áp Ph?t Giáo b? t?n công vào chùa Xá L?i (20-08). R?i m?t nam sau dó, 1964, có m?t bu?i k? ni?m 1 nam d?u tranh c?a sinh viên d? dua d?n v? h? b? ông Nguy?n Khánh. N?u không có cái ngày k? ni?m này th́ cung khó ḷng t?p h?p dân chúng.
Trong nam 1964 th́ phong trào thanh niên g?m m?t s? doàn th? sau:
S? doàn th? thanh niên chính th?c du?c dang kư trong T?ng Nha Thanh Niên vào cu?i nam 1963 vào kho?ng 8 d?n 11 doàn th?, v́ th?i ông Di?m dă không cho m?t doàn th? nào ra d?i. Nh?ng doàn th? lúc dó là doàn th? v? tôn giáo: Sinh Viên Ph?t giáo; Tin Lành; các h?i nhu H?i Thanh Niên H?ng Th?p T?, H?i Thanh Niên Thi?n Chí c?a qu?c t?, hay t? ch?c lâu d?i và qu?c t? n?ng v? giáo d?c là Hu?ng Đ?o... Công giáo lúc dó th́ có Hùng Tâm Dung Chí, Thanh Sinh Công (là h?c sinh trung h?c), Thanh Niên Đ?i H?c Công Giáo (ngu?i di h?p h?i ngh? qu?c t? c?a Thanh Sinh Công lúc dó r?i l?p ra h?i dó là Nguy?n H?u An, h?c Tabert.)
Sáu tháng sau, tháng 03 nam 1964, sau khi ông Di?m b? ám sát, cái list c?a h?i doàn thanh niên trong B? Thanh Niên lúc dó lên kho?ng 40-50 doàn th?, nhung th?t s? nó ch? g?p dôi s? cu là có t? ch?c thôi.
ĐTB - Anh v?a di?m qua nh?ng doàn th? thanh niên c?a th?i Đ? Nh?t C?ng Ḥa. Nhung c̣n m?t l?c lu?ng thanh niên có t? lâu d?i, t? 1945 d?n nay, dă nhi?u l?n dóng góp nh?ng ho?t d?ng m?nh m? có, lăng m?ng có, ki?u nhu “Sinh viên hành khúc” c?a Luu H?u Phu?c. Đó là l?c lu?ng sinh viên d?i h?c, và ngay c? h?c sinh trung h?c nhu chính anh nh?ng nam 1954, 1955. Anh có th? mô t? ho?t d?ng c?a l?p thanh niên này?
Đ NY - Đúng v?y, lúc dó có m?t l?c lu?ng quan tr?ng không ph?i thanh niên mà là phong trào sinh viên. Nhung trong l?c lu?ng sinh viên không ph?i lúc nào cung thu?n nh?t. Có nhi?u khác bi?t gi?a tru?ng này tru?ng kia, vùng này vùng kia. Th?c ra, sinh viên dâu có ph?i là m?t doàn th?, m?t t? ch?c.
Phong trào sinh viên ? t?i Sài G̣n chia ra hai h? th?ng:
(1) H? th?ng r?t ít ngu?i nhung r?t ch?n l?c ? Phú Th?. H? th?ng Phú Th? tuy nh? nhu có d?n 7-8 tru?ng nhu tru?ng Công Chánh, Hóa H?c, K? Ngh?, Hàng H?i... l?y b?ng b?n nam nhung m?i nam ch? có vài ba ch?c thanh niên, nhung h? dă thành l?p m?t H?i Đ?ng Sinh Viên t?i dây.
(2) T?ng H?i Sinh Viên ? s? 4 Duy Tân. Vào th?i di?m tru?c sau 1963, ? T?ng H?i Sinh Viên cung có sinh ho?t c?a m?y ông Phú Th?, nhung d?a vào 7 tru?ng d?i h?c chính ngoài này, dông nh?t là ba tru?ng Khoa H?c, Van Khoa, Lu?t Khoa, nh?ng tru?ng ít hon là tru?ng Y Khoa, Du?c Khoa, và có m?t tru?ng không thu?c l?c lu?ng nào là tru?ng Ki?n Trúc.
Nhu v?y nh?ng tru?ng ? Duy Tân dó c?ng v?i các tru?ng ? Phú Th? thành m?t t? ch?c sinh viên Sài G̣n g?i là H?i Đ?ng Sinh Viên 14 d?i di?n, 14 lá phi?u ngang nhau, t?t nhiên là khi b?u c? nh?ng ban d?i di?n do thành ph?n tru?ng du?i này th?ng c? v́ lá phi?u phía Duy Tân dông hon và t? dó cung t?o nên m?t m?m m?ng phân ly. M?t nam sau khi dă phát tri?n và phân hóa th́ phía Phú Th? di v? m?t phía, phe Duy Tân di m?t phía.
Đ?n s? phân ly th? hai là gi?a Sài G̣n và mi?n Trung. Tru?c dó các t?ng h?i ? Vi?n Đ?i H?c Đà L?t - Sài G̣n - Hu?, ba vi?n này h?p l?i thành m?t T?ng H?i Qu?c Gia. T?ng h?i qu?c gia này làm du?c hai vi?c:
(1) Đi h?p Đ?i H?i Sinh Viên Qu?c T? nhóm k? th? 9 (?)t?i Tân Tây Lan, do ông Lê Đ́nh Đi?u và m?t anh n?a là Vinh Kha hay anh nào dó, có th? là anh Hoàng ? Đà L?t. Sau dó t? ch?c m?t tr?i sinh viên qu?c gia ? Đà L?t, dă nh?n du?c tr? s? do ông Nguy?n Khánh giao là tr? s? s? 2 du?ng Th?ng Nh?t, sau này là tru?ng Cao Đ?ng Qu?c Pḥng. Tr? s? này r?ng mênh mông có m?y ch?c pḥng, nhung ch? du?c m?y tháng th́ b? l?y l?i. Nhung vi?c k?t h?p gi?a Sài G̣n và Hu? là hai trung tâm chính b? tan v́ ? Hu? tr? thành phong trào d?u tranh ly khai.
Nói chung, sinh viên, h?c sinh ch? là m?t nhân t? trong phong trào thanh niên. Nh?ng nhân t? khác ph?i k? d?n là các h?i doàn thanh niên. Trong h?i doàn này c̣n có hai t? ch?c nhu Thanh Niên Chi?n Đ?u (t? ch?c sau này gi?ng Nhân Dân T? V? hay Xây D?ng Nông Thôn ? c?p qu?n, các t?nh) thu?c h? th?ng c?a T?ng Nha Thanh Niên do Ty Thanh Niên t? ch?c. G?i là Thanh Niên Chi?n Đ?u v́ h? có vơ trang. Nhóm này v? s? lu?ng ngu?i th́ khá l?n nhung không có ho?t d?ng ǵ dáng k? và b? di?u khi?n t? chính quy?n hay quân d?i. M?t nhân t? khác là l?c lu?ng dông d?o là các h?i hay doàn th? tôn giáo, các h?i sinh viên nhu Ph?t Giáo, Công Giáo, d?i h?c. Đó là l?c lu?ng có hành d?ng chính tr?, nhung không dùng vơ trang mà ch? d?u tranh nhu cang bi?u ng?, xu?ng du?ng...
|