Sơ lược về Phong Trào Thanh Niên thập niên 1960 tại nước ta
"Nói chung, sinh viên, học sinh chỉ là một nhân tố trong phong trào thanh niên. Những nhân tố khác phải kể đến là các hội đoàn thanh niên. Trong hội đoàn này còn có hai tổ chức như Thanh Niên Chiến Ðấu thuộc hệ thống của Tổng Nha Thanh Niên do Ty Thanh Niên tổ chức. Nhóm này về số lượng người thì khá lớn nhưng không có hoạt động gì đáng kể và bị điều khiển từ chính quyền hay quân đội. Một nhân tố khác là lực lượng đông đảo là các hội hay đoàn thể tôn giáo, các hội sinh viên như Phật Giáo, Công Giáo, đại học...."

Home
Nói chuy?n v?i nhà báo Đ? Ng?c Y?n NH?NG G̀ C̉N NH? Đ? Tang Bí ghi (Bài di nhi?u k?) K? 1 Cu?i nam 1999, chúng tôi g?m nh?ng anh em t?ng làm vi?c chung v?i anh Đ? Ng?c Y?n dùng lúc nhàn t?n d? h?i tham anh v? m?t s? di?u trong nh?ng tháng nam tru?c dây chúng tôi chua rơ. Nh?ng di?u này du?c nêu ra v?i anh Y?n và anh tr? l?i nhu m?t dóng góp hi?u bi?t c?a anh. V? d? tài thanh niên, chúng tôi g?m Ph?m Phú Minh và Đ? Tang Bí, h?i tham anh v? “Phong Trào Thanh Niên t?i nu?c ta.” Nh?ng ti?u t?a do ngu?i ghi d?t d? ti?n theo dơi. B?I C?NH VÀ QUAN NI?M ĐTB - G?n dây chúng ta th?y t?i d?a phuong chúng ta m?t s? h?i doàn thanh niên Vi?t Nam có nh?ng ho?t d?ng m?nh m?, các t? ch?c, nhóm sinh viên g?c Vi?t t? ch?c sinh ho?t mang tính cách d?c thù Vi?t Nam. Nh?ng ho?t d?ng c?a thanh niên thu?ng mang tính cách tiên phong c?a nh?ng phong trào. Do dó, d? ngh? anh Y?n nói v? Phong Trào Thanh Niên t?i mi?n Nam tru?c nam 1975 v́ chúng ta cung t?ng sinh ho?t trong khung c?nh chung c?a thanh niên, sinh viên, h?c sinh lúc dó. ĐNY - Mu?n nói v? Phong Trào Thanh Niên ? nu?c t? tru?c d?n nay, tru?c h?t ph?i nói d?n cái b?i c?nh l?ch, xă h?i mà phong trào dó sinh ho?t. Nói v? b?i c?nh dó ph?i d?a trên vài d?c tính, tru?c h?t ph?i có tính cách biên niên, d? làm nh?ng cái m?c mà xem xét; th? d?n, ph?i dua d?n vài quan ni?m can b?n, và cái dó là cái n?n, ai d?ng ư th́ c? th? mà nói, mà bàn, ai không d?ng ư th́ c? th? mà ph?n bác; th? ba, ph?i so sánh du?c cái tru?c và cái sau, hay là cái ? trong và cái ? ngoài. Bây gi?, n?u nói v? anh em ḿnh, là v? phong trào thanh niên c?a th?p niên 60 - nói rơ hon là gi?a th?p niên t?c là cái nam 1965, th́ tôi nghi?m ra là tru?c dó, nh?ng phong trào thanh niên c?a các th?p niên tru?c cung d?u n?m vào kho?ng gi?a th?p niên, nhu nam 1945, ho?c nam 1925-1926 th?i dám tang Phan Chu Trinh và v? x? án Phan B?i Châu, r?i nam 1905 là v? Đông Du Duy Tân và ngay ngày m?t mi?n Nam cung vào nam 1975, sau dó s?a sai trong nu?c CSVN x?y ra nam 1985, r?i d?n nam 1995 cung n? kia. Thành ra nh?ng nam l? nhu v?y, nói chung trong th? h? mà chúng ta là ch?ng nhân rơ ràng, v?a là tác nhân v?a là ch?ng nhân, th́ là dám 1965, c̣n dàn anh c?a ḿnh là 1945, tru?c dó là 1925, t? tiên là nh?ng ông 1905. C̣n dám 1975, 1985, 1995 d?u là dàn em sau này. PHONG TRÀO THANH NIÊN TH?P NIÊN 1960 (1965) PPM - Th?p niên 1960, hay nói theo ki?u anh Y?n nêu trên, là nh?ng nam tru?c và sau 1965, mi?n Nam Vi?t Nam qua r?t nhi?u bi?n d?ng, do dó bùng n? nhi?u sinh ho?t c?a thanh niên. Anh Y?n có th? phân tích xem nh?ng bùng n? dó g?m nh?ng ǵ? T?i sao l?i bùng n?? Và chúng ta có nên nh?c l?i nh?ng nam 1954, 1955? ĐNY - Nam 1965 là nam M? khai chi?n ? Vi?t Nam. Cu?i tháng 07 nam 1965, T?ng Th?ng Johnson d?c di?n van t?i Đ?i H?c John Hawkings. Sau này s? gia c?a ông Johnson công nh?n ngày d?c di?n van dó là ngày ông ?y tuyên chi?n. C̣n tru?c dó m?t nam, tháng 08 nam 1964, khi Qu?c H?i M? bi?u quy?t Ngh? Quy?t V?nh B?c B?: Cho phép ông hành d?ng, nhung th?c ra th́ chua có hành d?ng nào nhi?u, v? c? th? th́ M? ch? oanh t?c có m?t l?n, ch? chua dánh nhau. Ph?i d?n nam 1965 m?i dánh nhau. Ho?t d?ng c?a thanh niên nhu th? coi nhu cung b?t d?u bùng n? vào nam 1965, nhung c? th? dă có chu?n b? t? nam 1963, l?n d?u tiên có m?t phong trào thanh niên sau th?i k? 1954-1955. Nam 1954 x?y ra cu?c di cu c?a g?n m?t tri?u ngu?i mi?n B?c vào Nam. Đ?n nam 1955 x?y ra chuy?n thanh niên sinh viên h?c sinh t?n công khách s?n Metropolle, Majestic, nên nam ?y n?y lên phong trào thanh niên trong nu?c, m?t phong trào ng?n g?n, d?p và chính ph? lúc dó v?n d?ng thành phong trào nhân dân d? dánh du?i anh c?ng s?n mi?n B?c, t? dó di t?i chuy?n t? ch?i t?ng tuy?n c? m?t nam sau. Nam 1956 ông Ngô Đ́nh Di?m có c? và có s? tin tu?ng hoàn toàn d? tr? l?i “Không” d?i v?i thu d? ngh? c?a ông Ph?m Van Đ?ng. Đ?u nam 1956, ông Ph?m Van Đ?ng g?i thu cho th? tu?ng mi?n Nam, nh?c v? v? thi hành di?u kho?n trong hi?p d?nh Genève r?ng hai nam sau khi kư th́ t?ng tuy?n c?, yêu c?u s?p x?p... Và ông Ngô Đ́nh Di?m dă tr? l?i m?nh m? r?ng xin l?i ông, không có chuy?n dó, chúng tôi có kư dâu mà chúng tôi thi hành? R?i bên M? l?i ra tuyên cáo nói r?ng M? ?ng h? Vi?t Nam... M? cung không b? ràng bu?c. Nhu th? phong trào thanh niên lúc này n?i lên là hành d?ng d?t khoát phá v? v?n d? ?y H?i Qu?c T? d́nh chi?n. Phong trào thanh niên này ch? b?c phát trong ṿng m?t tu?n l?. Hi?n nay v?n c̣n nhi?u ngu?i là ch?ng nhân, mà ch?ng nhân rơ ràng nh?t là ông Nguy?n M?nh Cu?ng, v́ trong v? này ông dă b? d?p d?u vào tu?ng, và có th? b? diên, “thân tàn ma d?i” sau này v? chuy?n dó. Lúc này chính ph? cung làm h́nh th?c là dua các ông này ra ṭa v? v? phá phách khách s?n noi phái doàn Hà N?i ?, d? che m?t ?y h?i qu?c t?. Bên trong th́ cung c?p lu?t su, r?i tham vi?ng, nhung cho bi?t r?ng d?n dó là thôi, chính ph? ch? y?m tr? thanh niên d?n m?c dó. Nhóm ông Tr?n Minh Công cung có dính dáng d?n phong trào thanh niên lúc dó. Nhu th? d?n nam 1955 dă có phong trào thanh niên dánh c?ng s?n trong nu?c nhung măi d?n nam 1963 m?i có phong trào thanh niên chính th?c, t?i sao? V́ v? Ph?t Giáo. Sau này l?ch s? nh?c l?i v? vi?c dàn áp Ph?t Giáo trong nam 1963 không ph?i là d?ng co chính d? ch?m d?t m?t nu?c C?ng Ḥa, mà ph?i k? d?n các lư do v? s? b?t d?ng du?ng l?i gi?a các v? lănh d?o mi?n Nam không nh?n cho quân M? vào Vi?t Nam khi?n chi?n thu?t c?a M? ph?i thay d?i, và v? Ph?t Giáo thành cái c? - khó ḷng mà d?y di xa t?i ch? nói r?ng là nó d? ra v? Ph?t Giáo - nhung có th? lư lu?n du?c r?ng chính ph? M? v?n d?ng v?n d? Ph?t Giáo vào m?c tiêu ch?m d?t n?n Đ? Nh?t C?ng Ḥa, dó là m?t di?m d?n bây gi? b?t d?u du?c nh?c d?n trong không khí tranh lu?n v?a dân ch? v?a ph?c t?p. Trong th?i gian s?p t?i b?t bu?c ph?i làm sáng t? chuy?n dó, nh?t là khi có nh?ng tài li?u m?i và khi nh?ng s? tranh ch?p gi?a Ph?t Giáo và Công Giáo c?a ngu?i Vi?t Nam v?i nhau du?c dua lên b́nh di?n l?ch s? và chính qui hon. Nam 1963 là nam gi?i t?a s?c m?nh c?a thanh niên, vi?c này n? bùng vào ngày 25 tháng 08, t?c là sau m?y ngày v? dàn áp Ph?t Giáo b? t?n công vào chùa Xá L?i (20-08). R?i m?t nam sau dó, 1964, có m?t bu?i k? ni?m 1 nam d?u tranh c?a sinh viên d? dua d?n v? h? b? ông Nguy?n Khánh. N?u không có cái ngày k? ni?m này th́ cung khó ḷng t?p h?p dân chúng. Trong nam 1964 th́ phong trào thanh niên g?m m?t s? doàn th? sau: S? doàn th? thanh niên chính th?c du?c dang kư trong T?ng Nha Thanh Niên vào cu?i nam 1963 vào kho?ng 8 d?n 11 doàn th?, v́ th?i ông Di?m dă không cho m?t doàn th? nào ra d?i. Nh?ng doàn th? lúc dó là doàn th? v? tôn giáo: Sinh Viên Ph?t giáo; Tin Lành; các h?i nhu H?i Thanh Niên H?ng Th?p T?, H?i Thanh Niên Thi?n Chí c?a qu?c t?, hay t? ch?c lâu d?i và qu?c t? n?ng v? giáo d?c là Hu?ng Đ?o... Công giáo lúc dó th́ có Hùng Tâm Dung Chí, Thanh Sinh Công (là h?c sinh trung h?c), Thanh Niên Đ?i H?c Công Giáo (ngu?i di h?p h?i ngh? qu?c t? c?a Thanh Sinh Công lúc dó r?i l?p ra h?i dó là Nguy?n H?u An, h?c Tabert.) Sáu tháng sau, tháng 03 nam 1964, sau khi ông Di?m b? ám sát, cái list c?a h?i doàn thanh niên trong B? Thanh Niên lúc dó lên kho?ng 40-50 doàn th?, nhung th?t s? nó ch? g?p dôi s? cu là có t? ch?c thôi. ĐTB - Anh v?a di?m qua nh?ng doàn th? thanh niên c?a th?i Đ? Nh?t C?ng Ḥa. Nhung c̣n m?t l?c lu?ng thanh niên có t? lâu d?i, t? 1945 d?n nay, dă nhi?u l?n dóng góp nh?ng ho?t d?ng m?nh m? có, lăng m?ng có, ki?u nhu “Sinh viên hành khúc” c?a Luu H?u Phu?c. Đó là l?c lu?ng sinh viên d?i h?c, và ngay c? h?c sinh trung h?c nhu chính anh nh?ng nam 1954, 1955. Anh có th? mô t? ho?t d?ng c?a l?p thanh niên này? Đ NY - Đúng v?y, lúc dó có m?t l?c lu?ng quan tr?ng không ph?i thanh niên mà là phong trào sinh viên. Nhung trong l?c lu?ng sinh viên không ph?i lúc nào cung thu?n nh?t. Có nhi?u khác bi?t gi?a tru?ng này tru?ng kia, vùng này vùng kia. Th?c ra, sinh viên dâu có ph?i là m?t doàn th?, m?t t? ch?c. Phong trào sinh viên ? t?i Sài G̣n chia ra hai h? th?ng: (1) H? th?ng r?t ít ngu?i nhung r?t ch?n l?c ? Phú Th?. H? th?ng Phú Th? tuy nh? nhu có d?n 7-8 tru?ng nhu tru?ng Công Chánh, Hóa H?c, K? Ngh?, Hàng H?i... l?y b?ng b?n nam nhung m?i nam ch? có vài ba ch?c thanh niên, nhung h? dă thành l?p m?t H?i Đ?ng Sinh Viên t?i dây. (2) T?ng H?i Sinh Viên ? s? 4 Duy Tân. Vào th?i di?m tru?c sau 1963, ? T?ng H?i Sinh Viên cung có sinh ho?t c?a m?y ông Phú Th?, nhung d?a vào 7 tru?ng d?i h?c chính ngoài này, dông nh?t là ba tru?ng Khoa H?c, Van Khoa, Lu?t Khoa, nh?ng tru?ng ít hon là tru?ng Y Khoa, Du?c Khoa, và có m?t tru?ng không thu?c l?c lu?ng nào là tru?ng Ki?n Trúc. Nhu v?y nh?ng tru?ng ? Duy Tân dó c?ng v?i các tru?ng ? Phú Th? thành m?t t? ch?c sinh viên Sài G̣n g?i là H?i Đ?ng Sinh Viên 14 d?i di?n, 14 lá phi?u ngang nhau, t?t nhiên là khi b?u c? nh?ng ban d?i di?n do thành ph?n tru?ng du?i này th?ng c? v́ lá phi?u phía Duy Tân dông hon và t? dó cung t?o nên m?t m?m m?ng phân ly. M?t nam sau khi dă phát tri?n và phân hóa th́ phía Phú Th? di v? m?t phía, phe Duy Tân di m?t phía. Đ?n s? phân ly th? hai là gi?a Sài G̣n và mi?n Trung. Tru?c dó các t?ng h?i ? Vi?n Đ?i H?c Đà L?t - Sài G̣n - Hu?, ba vi?n này h?p l?i thành m?t T?ng H?i Qu?c Gia. T?ng h?i qu?c gia này làm du?c hai vi?c: (1) Đi h?p Đ?i H?i Sinh Viên Qu?c T? nhóm k? th? 9 (?)t?i Tân Tây Lan, do ông Lê Đ́nh Đi?u và m?t anh n?a là Vinh Kha hay anh nào dó, có th? là anh Hoàng ? Đà L?t. Sau dó t? ch?c m?t tr?i sinh viên qu?c gia ? Đà L?t, dă nh?n du?c tr? s? do ông Nguy?n Khánh giao là tr? s? s? 2 du?ng Th?ng Nh?t, sau này là tru?ng Cao Đ?ng Qu?c Pḥng. Tr? s? này r?ng mênh mông có m?y ch?c pḥng, nhung ch? du?c m?y tháng th́ b? l?y l?i. Nhung vi?c k?t h?p gi?a Sài G̣n và Hu? là hai trung tâm chính b? tan v́ ? Hu? tr? thành phong trào d?u tranh ly khai. Nói chung, sinh viên, h?c sinh ch? là m?t nhân t? trong phong trào thanh niên. Nh?ng nhân t? khác ph?i k? d?n là các h?i doàn thanh niên. Trong h?i doàn này c̣n có hai t? ch?c nhu Thanh Niên Chi?n Đ?u (t? ch?c sau này gi?ng Nhân Dân T? V? hay Xây D?ng Nông Thôn ? c?p qu?n, các t?nh) thu?c h? th?ng c?a T?ng Nha Thanh Niên do Ty Thanh Niên t? ch?c. G?i là Thanh Niên Chi?n Đ?u v́ h? có vơ trang. Nhóm này v? s? lu?ng ngu?i th́ khá l?n nhung không có ho?t d?ng ǵ dáng k? và b? di?u khi?n t? chính quy?n hay quân d?i. M?t nhân t? khác là l?c lu?ng dông d?o là các h?i hay doàn th? tôn giáo, các h?i sinh viên nhu Ph?t Giáo, Công Giáo, d?i h?c. Đó là l?c lu?ng có hành d?ng chính tr?, nhung không dùng vơ trang mà ch? d?u tranh nhu cang bi?u ng?, xu?ng du?ng...
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here