Suy thoái: Việc làm, đời sống sẽ ra sao trong những tháng sắp tới?
Đây có phải là một giai đoạn suy thoái của kinh tế Hoa Kỳ? Đời sống và việc làm sẽ ra sao trong hai năm sắp tới? Những câu hỏi này đã trở thành chủ đề chính trong suốt nửa năm qua. Hầu hết các chuyên gia kinh tế đều đồng ý là Hoa Kỳ đã bước vào thời kỳ suy thoái. Vấn đề còn lại chỉ là sự suy thoái sẽ nghiêm trọng cỡ nào và kéo dài bao lâu.

Home

Ph?m Khoa


Đây có ph?i là m?t giai do?n suy thoái c?a kinh t? Hoa K?? Đ?i s?ng và vi?c làm s? ra sao trong hai nam s?p t?i?  Nh?ng câu h?i này dă tr? thành ch? d? chính trong su?t n?a nam qua.

H?u h?t các chuyên gia kinh t? d?u d?ng ư là Hoa K? dă bu?c vào th?i k? suy thoái.  V?n d? c̣n l?i ch? là s? suy thoái s? nghiêm tr?ng c? nào và kéo dài bao lâu.

Kinh t? t? t? di xu?ng

Sau g?n m?t th?p niên “ph?ng” l?n, ti?n tŕnh x́ hoi bong bóng d?a ?c b?t d?u t? s? s?p d? th? tru?ng tín d?ng “subprime” vào d?u nam 2007.   Hon m?t nam qua, s? nhà b? ngân hàng si?t tang không ng?ng.  ? riêng mi?n Nam California, tam cá nguy?t th? nh?t nam nay có hon 65,300 can nhà b? si?t.  Trong khi cùng k? nam 2007 con s? này ch? có 26,748, và cùng k? nam 2006, con s? này ch? là 11,183.  N?u so v?i cùng k? nam 2006, lu?ng nhà b? si?t tang g?p 6 l?n.

Th? tru?ng d?a ?c theo dó xu?ng d?c.  Giá nhà r?t th?m h?i. ? mi?n Nam California, tháng Ba 2008, ch? bán du?c 12,800 can nhà, gi?m 41.4% so v?i tháng Ba 2007.  Giá trung b́nh nh?ng can nhà bán du?c ? Nam California ch? c̣n $385,000, gi?m g?n 24% so v?i tháng Ba nam 2007, khi giá trung b́nh ? m?c $505,000.

? nhi?u khu dô th? l?n, nh?t là thu?c các ti?u bang California, Michigan, Ohio và Florida, s? nhà b? si?t m?i tháng cao g?p dôi so v?i s? nhà bán du?c, làm cho lu?ng nhà m?i xây và s? nhà t?n d?ng, c?n bán, tang không ng?ng, cung vu?t xa c?u, d?y giá nhà xu?ng nhanh hon.   

Ngành xây d?ng nhà ? b? cú s?c n?ng n?: nam 2007, ngành này b? thu h?p d?n 24.5% so v?i nam tru?c dó, m?c thu h?p cao nh?t trong các ngành công ngh?, và là m?c t? nh?t c?a ngành xây d?ng nhà ? trong 27 nam qua.  T? tháng Chín 2007 d?n tháng Ba 2008, c? nu?c m?t hon 390,000 vi?c làm trong ngành xây d?ng.  Các linh v?c môi gi?i tín d?ng v? d?a ?c cung b? suy s?p.  T? tháng Ba 2007 d?n tháng Ba 2008, c? nu?c m?t hon 100,000 vi?c làm trong các linh v?c liên quan d?n môi gi?i tín d?ng.

T? d?u nam 2008, suy thoái tr? thành n?ng n? hon do giá xang d?u leo thang.  Ch? trong vài tháng d?u nam, có ít nh?t 3 t? ch?c tín d?ng dóng c?a và ít nh?t 4 hăng hàng không phá s?n.   Tam cá nguy?t th? nh?t nam 2008, Hoa K? b?t d?u nh́n th?y s? vi?c làm ngung tang tru?ng và tr? thành âm: c? nu?c gi?m hon 230,000 vi?c làm trong các linh v?c phi nông nghi?p.

Các tru?ng h?p thu h?p ho?t d?ng kinh doanh d?n d?n sa th?i hàng lo?t, v?n gi? ? m?c trung b́nh 1,100 tru?ng h?p m?i tháng trong su?t nam 2006 d?n gi?a nam 2007, dă tang d?n.  Trong ba tháng d?u nam nay con s? này dă lên d?n m?c 1,400-1,600 tru?ng h?p m?i tháng.

GDP tang r?t ch?m trong 6 tháng qua.  Tam cá nguy?t v?a qua, m?c tang GDP ch? có 0.6%, tuong t? m?c tang c?a 3 tháng cu?i nam 2007.  Các chuyên gia kinh t? c?a liên bang tiên doán m?c tang GDP có th? s? t? hon trong tam cá nguy?t th? nh́.

Các chuyên gia d? doán th? nào?

Trong m?t cu?c h?p c?a Ngân Hàng Trung Uong Hoa K? tháng Tu 2008, các viên ch?c c?a FED lo r?ng n?n kinh t? dang ? trong m?t t́nh tr?ng dáng báo d?ng, có th? kéo dài d?n nam 2009.  H? lo r?ng các v?n d? c?a ngành d?a ?c ngày càng nghiêm tr?ng hon.

Th?t ra, m?c dù Nhà Tr?ng cho d?n cách dây vài tháng v?n ph? nh?n t́nh tr?ng suy thoái, t? nam 2005-2006 m?t s? chuyên gia kinh t? n?i ti?ng dă tiên doán d?t suy thoái này.

Chuyên viên tài chính John Rubino, tác gi? c?a nhi?u cu?n sách v? tài chính và d?a ?c, cung là ngu?i v?n hành DollarCollapse.com, m?t trang web du?c gi?i tài chính tín nhi?m, tiên doán giá d?a ?c s? xu?ng d?n “bottom” vào nam 2012.

T? nam 2006, chuyên gia kinh t? Nouriel Roubini dă c?nh báo r?ng d?a ?c dang chu?n b? “roi t? do” và s? kéo các thành ph?n kinh t? khác xu?ng theo, cu?i cùng s? d?n d?n suy thoái kinh t? k? t? nam 2007.

Joseph Stiglitz, chuyên gia kinh t? dă do?t gi?i Nobel nam 2001, d?ng ư và nh?n xét r?ng giá nhà gi?m có th? s? d?n d?n suy thoái kinh t?.

Warren Brussee, tác gi? c?a nhi?u cu?n sách v? kinh t?, trong dó có “Th?i k? Đ?i Suy Thoái Th? Hai” nói v? t́nh tr?ng hi?n t?i và tuong lai c?a kinh t? Hoa K?, nh?n xét, giá nhà s? ph?i gi?m ti?p kho?ng 25% m?i xu?ng d?n “bottom.” N?u m?c t?t gi?m giá trung b́nh c?a c? nu?c là 25% th́ m?c t?t gi?m ? nhi?u noi t?i California ph?i trên 50%.

Tóm l?i, t́nh tr?ng suy thoái có th? s? kéo dài d?n h?t nam nay, và cung có kh? nang lan sang nam t?i.  Đi?u có v? g?n nhu ch?c ch?n là m?c tang GDP cung nhu t? l? th?t nghi?p trong 3 tháng t?i s? t? hon bây gi?. 

Th?i gian h?i ph?c c?a giá nhà có th? lâu hon. Các chuyên gia kinh t? cho r?ng giá nhà có th? chua xu?ng d?n “bottom” cho d?n nam 2009 ho?c th?m chí nam 2012.  Trong cu?c kh?ng ho?ng 1990-1991, m?c dù kinh t? h?i ph?c t? nam 1992, giá nhà v?n ti?p t?c xu?ng d?n nam 1998.  Qui lu?t các chuyên gia kinh t? dúc k?t là giá nhà ph?i di?u ch?nh t? t? cho d?n khi nó tuong x?ng v?i thu nh?p trung b́nh th́ m?i có th? lên tr? l?i.

Trong b?i c?nh khá ?m d?m nhu v?y, tin vui dáng k? là th? h? “baby boomers” c?a Hoa K? dang d?n tu?i v? huu.  Nghia là, trong th?p niên này, vi?c làm, nh?t là cho nhân s? chuyên môn và c?p du?c dào t?o d?i h?c, du?c b? sung khá nhi?u do nhu c?u thay th?  dông d?o l?p ngu?i s?p v? huu thu?c th? h? “baby boomers.”  Nhu c?u này s? bù d?p t́nh tr?ng m?t vi?c làm do các tru?ng h?p thu h?p kinh doanh, ngo?i tr? trong các linh v?c b? m?t cân d?i quá l?n do liên quan d?n tín d?ng và d?a ?c.

Làm ǵ d? b?o v? túi ti?n c?a b?n?

Tru?c h?t, d?ng quá lo âu.  Suy thoái kinh t? di?n ra theo chu k?, và dó là m?t qui lu?t t?t nhiên c?a m?i n?n kinh t?.  Thông thu?ng m?i th?p niên kinh t? Hoa k? có m?t d?t suy thoái.  Th?i gian tŕ tr? có th? dài hon, nhung “bottom” c?a suy thoái, th?i gian th?c s? nghiêm tr?ng, thu?ng ch? dài n?a nam d?n m?t nam.  Vi?c tang giá xang d?u và luong th?c có th? làm b?n ph?i h?n ch? chi tiêu.  Tuy nhiên, ngoài di?u này ra, chua ch?c t́nh tr?ng suy thoái s? có tác h?i dáng k? lên cu?c s?ng c?a b?n. 

Nên nh? r?ng, tuy t?c d? nhà b? ngân hàng si?t dang tang d?n chóng m?t, th?t ra s? nhà b? si?t nam 2007 -- 2.2 tri?u --  ch? b?ng kho?ng 3% t?ng s? nhà ngu?i M? s? h?u.  S? ngu?i th?t nghi?p tang, nhung m?c tang thêm 434,000 ngu?i th?t nghi?p tháng Ba v?a qua th?c s? không dáng k? n?u so v?i t?ng s? hon 150 tri?u ngu?i ? tu?i lao d?ng c?a c? nu?c. 

Nh?ng bu?c c?n tr?ng nên làm d? b?o v? túi ti?n c?a b?n trong th?i gian suy thoái là:

• Ng?ng d?u tu d?a ?c, hoăn mua nhà cho d?n khi th? tru?ng có nh?ng tiên doán th?c s? l?c quan;

• N?u g?i ti?n ti?t ki?m nhi?u, hăy s? d?ng nh?ng ngân hàng l?n.  Cung nên gi? ti?t ki?m b?ng vàng, kim cuong và luôn gi? m?t s? ti?n m?t d? d? tiêu dùng cho vài tu?n pḥng khi có tr?c tr?c kinh t? t?m th?i t? phía ngân hàng ngan c?n vi?c s? d?ng th? và vi?c rút ti?n;

• Rút lui kh?i th? tru?ng ch?ng khoán, tr? khi b?n tin ḿnh là m?t chuyên gia. Ngay c? khi b?n là m?t chuyên gia, hăy chia nh? r?i ro, d?ng b? toàn b? s? tr?ng dang có vào m?t gi?, ch?ng h?n d?u tu m?t ph?n ra nu?c ngoài và d?u tu vào m?t s? ngành khác nhau;

• N?u b?n dang s? h?u nhà, ch? nên vay thêm ti?n t? kho?n th? ch?p nhà.  H?n ch? d?n m?c có th? vi?c tang s? n? trên kho?n th? ch?p nhà, v́ khi nhà xu?ng giá, n? c?a b?n càng l?n r?i ro nhà b? si?t càng l?n;

• H?n ch? vay n?, k? c? n? th? tín d?ng;

• Các qu? d?u tu cho huu trí hăy chuy?n sang d?ng d?u tu lăi ít nhung ?n d?nh, an toàn;

• N?u b?n không th? cu?ng n?i nhu c?u mua nhà, hăy nghiên c?u c?n th?n và tránh nh?ng vùng có t? l? nhà b? si?t quá cao ho?c t? l? th?t nghi?p quá cao.  Đó là nh?ng vùng có nhi?u r?i ro v́ giá gi?m nghiêm tr?ng và kéo dài;

• M? r?ng các quan h? và ngu?n thông tin v? khuynh hu?ng công ngh?; nh?ng di?u này có th? giúp m?t co h?i vi?c làm m?i khi c?n;

• Nên nh? r?ng, Hoa K? v?n có m?t s? khá l?n các khu dô th? v?n phát tri?n trong d?t suy thoái, và, khi c?n vi?c làm m?i, n?u b?n s?n ḷng d?i ch? ?, b?n có th? có nhi?u co h?i hon.

Ghi chú: các ch? s? v? kinh t? d?n  trong bài can c? vào s? li?u c?a B? Lao Đ?ng Hoa K?, Pḥng Th?ng Kê Liên Bang và DataQuick.com.
 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here