| Tác phẩm mới của nhà văn Nam Sơn Trần Văn Chi: Mùi rơm còn tỏa đâu đây! Người đọc bắt đầu “quen” với ngòi bút Nam Sơn Trần Văn Chi vào năm 2004 trên trang Văn Học Nghệ Thuật của Nhật Báo Người Việt. Tôi cũng bắt đầu đọc những bài viết của ông từ năm đó dù không thường lắm. Văn phong của ông nhẹ nhàng, chân chất theo kiểu Nam Kỳ Lục Tỉnh. |
|
Home
|
Bài và h́nh: Vu Đ́nh Tr?ng/Ngu?i Vi?t Ngu?i d?c b?t d?u “quen” v?i ng̣i bút Nam Son Tr?n Van Chi vào nam 2004 trên trang Van H?c Ngh? Thu?t c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t. Tôi cung b?t d?u d?c nh?ng bài vi?t c?a ông t? nam dó dù không thu?ng l?m. Van phong c?a ông nh? nhàng, chân ch?t theo ki?u Nam K? L?c T?nh. S? hi?u bi?t v? van hóa vùng d?t Đ?ng Nai-C?u Long mà ông có du?c trong nh?ng nam d?y h?c chua h?n dă mang l?i nh?ng câu chuy?n ông k? nét duyên dáng, dí d?m. Ph?i có m?t t?m ḷng v?i vùng d?t dă cuu mang ḿnh t? th?i niên thi?u, t? c?nh dói nghèo m?i cho ông m?t c?m xúc mănh li?t nhu v?y. Ph?i có m?t t́nh yêu quê huong d?m sâu m?i t?o cho bài vi?t m?t s?c s?ng trong nh?ng ngôn t? b́nh dân nhu th?. H́nh nhu nh?ng ai dă s?ng t?i mi?n Nh?ng bài vi?t trên báo Ngu?i Vi?t du?c ông t?p h?p l?i, biên so?n, hi?u dính l?i theo s? góp ư c?a d?c gi? d? xu?t b?n thành sách. Nh?ng cu?n “T́m Hi?u C?i Luong”, “T́nh Nghia Giáo Khoa Thu”, “Huong V? Ngày Xua” l?n lu?t ra d?i dă nh?n du?c nhi?u s? d?ng c?m không ch? ? h?i ngo?i. Hai cu?n m?i nh?t, “Nhân V?t Mi?n Nam M?t Th?i Vang Bóng” và “Món Ngon Mi?n Nam Xua và Nay” s? du?c ra m?t vào lúc 1 gi? trua ngày 13 Tháng Tu, 2008 t?i h?i tru?ng Nh?t Báo Ngu?i Vi?t. Cung nh? d?p ra m?t hai cu?n sách m?i này mà tôi du?c ti?p chuy?n cùng ông. Tôi có c?m tu?ng nhu trong lúc nói chuy?n, ông bày lên trên bàn gi?a hai chúng tôi d?y ng?p cái ch?t Nam K?-L?c T?nh. Ông nhu t́m v? l?ch s? v?i mong mu?n tr? l?i giá tr? dích th?c c?a nh?ng nhân v?t b? lăng quên v?i gi?ng nói sôi n?i; r?i nh? nhàng ông kéo tôi ng?i xu?ng húp m?t chén canh b?u n?u cá rô, an m?t chén chè xôi nu?c. <<Bold>> Tác ph?m “Nhân V?t Mi?n Nam M?t Th?i Vang Bóng” “Sau nam 1975, t?t c? nh?ng nhân v?t mi?n Nam t? th?i nhà Nguy?n, t?c là vào th?i Chúa Nguy?n Hi?n cho khai phá mi?n Nam, không du?c ch? d? Hà N?i xem nhu là anh hùng.” Giáo Su Tr?n Van Chi xúc d?ng cho bi?t: “Nh?ng tên tu?i nhu Nguy?n H?u C?nh, Tho?i Ng?c H?u, Lê Van Duy?t, Phan Thanh Gi?n, Truong Vinh Kư, H? Bi?u Chánh... d?u b? xem nhu k? có t?i. Khi chính quy?n trong nu?c làm chuong tŕnh k? ni?m 300 nam thành ph? Sài G̣n nam 1998 cung là lúc tôi b?t d?u vi?t nh?ng nhân v?t l?ch s? này. Tôi bi?t, h? ch? làm l? h?i thôi ch? v?n không cho dân chúng bi?t nh?ng s? th?t c?a l?ch s?.” Theo Giáo Su Tr?n Van Chi, quan ni?m c?a ngu?i C?ng S?n là khi h? ph? d?nh m?t ngu?i là ph? d?nh toàn b?, ch? không xem xét hai ph?n riêng bi?t, sai và dúng c?a nh?ng nhân v?t l?ch s?. Trong l?i m? d?u cu?n sách, ông vi?t: “Kh?i d?u t? Nguy?n H?u C?nh, tiêu bi?u nhu Truong T?n B?u, Nguy?n Van Nhon, Nguy?n Van Truong, Tr?nh Hoài Đ?c... d?n Tho?i Ng?c H?u, Lê Van Duy?t, Phan Thanh Gi?n, Th? Khoa Nghia, Truong Công Đ?nh... H? là l?p ngu?i có công r?t l?n trong vi?c xây d?ng n?n móng, m? mang và gi? v?ng vùng d?t phía “H? không ch? là khai qu?c công th?n c?a nhà Nguy?n, cung không ch? là nhon v?t l?ch s?, h? là nh?ng ngu?i s?ng lan l?n v?i dân, cùng dân di khai m? d?t phuong “H? th?c s? du?c dân chúng thuong m?n coi nhu 'cha m?' lúc sanh ti?n, nên khi quá văng du?c dân th? phu?ng.” “Ti?p n?i là Truong Vinh Kư, H? Bi?u Chánh, Nguy?n An Ninh, Tr?n Van Huong, T? Thu Thâu, Nguy?n Van Bông... sanh ra và l?n lên theo v?n nu?c, và h? can d? và góp ph?n xây d?ng mi?n Nam.” “Qua các th?i k? l?ch s?, b?i l?t léo chánh tr?, b?i ư th?c h?-chánh ki?n h?p ḥi khi?n cho sau nam 1975 s? c?ng hi?n c?a nhi?u nhân v?t mi?n Nam không du?c nh́n nh?n, th?m chí h? c̣n b? bu?c t?i!” “Nhung b?t ch?p, ngu?i dân mi?n Cu?n sách du?c vi?t theo d?ng s? h?c, theo Giáo Su Tr?n Van Chi, ông mu?n thay d?i quan ni?m s? c?a ngu?i C?ng S?n. Ông nói: “Tôi quan ni?m con ngu?i luôn có hai m?t dúng và sai. Có th? hôm nay h? sai nhung mai h? s?a, chúng ta ph?i nh́n c? m?t t?t c?a h?, và dó chính là s? nhân b?n. S? cung v?y thôi, m?i nhân v?t trong l?ch s? n?u nhu có công và t?i th́ ta ph?i xem xét c? hai m?t, ch? d?ng nhu ngu?i c?ng s?n. H? ph? nh?n toàn b? cái t?t c?a m?t con ngu?i d? r?i r?a x? c? m?t giai do?n l?ch s? c?a ngu?i dó, và dó chính là hành d?ng r?a x? t? tiên ḿnh.” Mu?i tám nhân v?t l?ch s? du?c gi?i thi?u nhu mu?i tám t?m guong d?o d?c c?a ti?n nhân. “Đuong nhiên là chua d?, tôi s? vi?t ti?p cu?n th? hai.” Giáo Su Tr?n Van Chi cho bi?t v? ư d?nh k? ti?p. “M?t s? nhà chính tr?, van hóa ? h?i ngo?i dă d?ng ư vi?t chung v?i tôi nhu ông Lâm L? Trinh, Bác Si Phiêu, ông Nguy?n Giang Tr?n... Có nhu th?, công vi?c m?i nhanh hon.” M?c dích c?a nhà vi?t s? là di t́m s? th?t ch? không vi?t theo ki?u áp d?t chính ki?n. Chính ki?u áp d?t này dă làm cho gi?i tr? ngày nay, nh?t là gi?i tr? trong nu?c, b? h?t h?ng, hoang mang tru?c nh?ng ǵ du?c h?c. Cu?n “Nhân V?t Mi?n Nam M?t Th?i Vang Bóng” là m?t cu?n sách mang tính s? nên các b?n tr? có th? t́m d?c d? hi?u thêm, hi?u rơ hon nh?ng ngu?i dă có công r?t l?n trong vi?c xây d?ng n?n móng, m? mang và gi? v?ng vùng d?t phía Nam c?a T? Qu?c. Tác ph?m “Món Ngon Mi?n Nam Xua và Nay” “Cái tôi g?i là món an ngon th?c s? không ph?i là cao quư ǵ c?. Có th? nói, món nào gây cho ḿnh s? thích thú th́ ḿnh g?i là món ngon.” Ông b?t d?u câu chuy?n v? cu?n sách th? hai b?ng l?i gi?i thích gi?n d? nhu th?. Gi?n d? nhu món Nu?c M?m Kho Qu?t nh?ng bu?i m? ông ph?i “di xóm”. Gi?i thích v? t? “di xóm”, ông vi?t: “Nh? l?i h?i nh?, b?a nào nghe m? tôi nói bà có vi?c ph?i 'di xóm' là m?y ch? em tôi r?u l?m, không bi?t ? nhà l?y ǵ an com. Nói là di ch? th́ bi?t là ph?i ch? m? v? an com, c̣n nói di xóm là di chuy?n ǵ dó, di xóm trên xóm du?i, có th? di vay ti?n, h?n n?, th? là kh?i ch?, ? nhà m?y ch? em li?u lo an com tru?c.” Tôi nh? m? tôi th́ không nói nhu th?. Sáng nào bà c? l?ng l?ng ra kh?i nhà là chúng tôi bi?t m? tôi di... tr?n! Ông k? ti?p: “N?i com v?a tàn h?t l?a, bà ch? tôi ra mé ? nu?c sau nhà, t́m trên giàn úp xoang l?a cái xoang nào b? m?t quai m? mi?ng dùng d? kho qu?t.” “Cho vào xoang ch?ng n?a chén nu?c m?m, ch?m l?a riu riu cho nu?c m?m sôi t? t?. Đ?t h?t ch?ng vài ‘n?m rom’ dă th?y nu?c m?m nhúc nhích, n?i bong bóng ph?p ph?ng, có ti?ng kêu l?p b?p và có mùi thom, mùi khan kh?n, r?i mùi khen khét.” “Nh?c l? xoang kho qu?t d? xu?ng r?, dùng dua khu?y cho nhanh, cho d?u. Th? là có món an màu vàng s?m, có di?m chút màu tr?ng nhu mu?i, mùi khan kh?n... du?c g?i tên là nu?c m?m kho qu?t.” “Đ? xoang nu?c m?m kho qu?t trên b? ng?a, bên n?i com nóng c̣n bóc khói, th? là ba ch? em tôi có b?a com ‘ngon lành’. B?a nào di mu?n du?c mu?ng m? heo dem v? trét vào com và qu?t v?i nu?c m?m kho qu?t là m?ng l?m.” “Com nóng an v?i món kho qu?t, trét ít m? heo làm ch?y m? hôi. An xong ch?y ra lu nu?c, n?c m?t gáo nu?c mua mát l?nh mà th?y v?n chua h?t dă khát.” H́nh nhu trong gi?ng van c?a ông c̣n có mùi v?. Tôi nhu du?c hu?ng l?i cái mùi khan kh?n và cái v? m?n m?n mà m? tôi dă làm s?n cho anh em tôi an v?i chén com ngu?i tru?c khi d?n tru?ng m?i sáng. Cái th?i c? nu?c an bo bo! Nh?ng trang sách c?a ông d?y mùi v? nhu th?, ông truy?n cái hoài ni?m c?a ḿnh cho ngu?i d?c khi?n ta tu?ng nhu ḿnh dang làm món dó, dang an món dó, th? là d?ch v? l?i ti?t ra! Có m?t món an t? thu? khai hoang mà khi d?c tôi th?y nó dă b? bi?n th? quá nhi?u qua nam tháng. M?t món an dân dă nay có m?t t?i h?u h?t các nhà hàng l?n nh?, ra t?i h?i ngo?i, món Cá Lóc Nu?ng Trui. Nghe ông k? m?i bi?t, cái mùi v? nguyên so thu? khai hoang là cái ǵ không thay th? du?c: “Cá lóc nu?ng trui ph?i dùng cá c̣n s?ng, nh?y soi sói, d? trên kí lô. Cá nu?ng trui không dánh v?y, d? khi g?p l?a v?y cá d?ng lên, b?t cháy cho mùi thom. Chính cái mùi v?y cá cháy khen khét, ḥa quy?n v?i mùi khói rom làn nên mùi cá lóc nu?ng trui d?c dáo!” “X? m?t que tre tuoi t? mi?ng xuyên t?n duôi con cá lóc lúc c̣n s?ng cho máu tanh c?a cá ch?y ra ngoài, gác cá lên hai c?c d?t cho thân cá cách m?t d?t d? gang tay. Đ? rom phía du?i và trên con cá, d?t l?a cháy lên ng?n, canh làm sao cho khi l?a cháy v?a h?t rôm th́ cá lóc v?a chín t?i! “Ng?i quanh d?ng l?a cháy nóng rát m?t, nghe t?ng ti?ng n? lách tách do v?y cá cháy phát ra, hít ng?i mùi khen khét c?a m? cá... ôi thôi m?i bi?t th? nào là mùi cá lóc nu?ng trui.” “‘Già l?a’ s? làm cá b? khét, ‘non l?a’ th́ con cá chín mà không thom. L?a cháy không d?u, không lên ng?n s? làm cho con cá b? hôi khói... Ph?i ‘ngh?’ m?i du?c.” “L?a cháy tàn r?i ph?i ch? m?t ch?p cho hoi nóng trong tro rom th?m vào s? th?t cá, cho cá không c̣n máu, an m?i không có mùi tanh.” “C?t tàu là chu?i tr?i trên d?t làm mâm, m?t ít d?t xoài, d?t lá di?u, lá ngh?, lá g?ng, vài trái kh? chua, chu?i chát, mu?i và ?t s?ng.” “Con cá sau khi dem ra kh?i d?ng tro, l?y m? rom s?ch quét qua quét l?i cho s?ch tro, s?ch v?y, r?i d?t nh? lên m?t lá chu?i.” Đ?c t?i dây ch?c ai cung ch?y nu?c mi?ng nhu tôi v́ mùi thom c?a rom, c?a con cá chín t?i nhu dang l?n v?n dâu dây; v? m?n c?a mu?i, v? cay c?a ?t ḥa tr?n v?i v? thom, chát, chua, riêng bi?t c?a t?ng lo?i lá kích thích v? giác t?t cùng. Cách an c?a ngu?i Nam K?-L?c T?nh ngày xua cung m?c m?c, chân t́nh. “Kính lăo d?c th?, nhu?ng b?c tru?ng thu?ng b? d? ḷng cá.” “Ông già ch?m mi?ng ru?t cá c̣n bóc khói vào mu?i, cho vào mi?ng, kèm theo m?y d?t xoài, c?n mi?ng ?t nhai t? t? trông ngon lành, di?u ngh? và ra v? tru?ng thu?ng. Lăo dua tay dón l?y ly ‘xây ch?ng’ chính hi?u ru?u d? G̣ Đen, ng?m nghe ‘cái ?c’, khà hoi trông r?t cung cách.” “T?i lu?t m?y chàng thanh niên, m?i ngu?i t? tay b?c mi?ng cá nu?ng trui, kèm vài ng?n rau nhai ‘ng?n ngo?n’, nói cu?i rôm r? c? góc vu?n, du?i n?ng vàng hoe trong con gió chu?ng se se l?nh.” Ông nói v?i tôi là khi vi?t, ông d?t n?ng v? hoài ni?m, d? nh?ng ngu?i dă t?ng s?ng ? mi?n Nam khi d?c có th? th?y du?c ḿnh trong t?ng món an dân dă. Tôi nghi không h?n th?, cu?n sách c?n l?m cho l?p tr? sinh sau d? mu?n; l?p tr? b? d?t ĺa kh?i quê huong ngay t?i quê nhà, hay l?p tr? mà khi sinh ra dă mang m?t qu?c t?ch khác. Hi?u v? nét d?p c?a van hóa ?m th?c Vi?t Nam s? th?y quê huong g?n gui v?i ḿnh hon, và qua dó m?i hi?u du?c l?ch s? nu?c nhà. Mu?i tám món ngon mi?n Nam trong cu?n sách không th? g?i là d?, nhung l?i cho tôi r?t nhi?u n?i nh?... nhu ông! M?t s? l?i nh?n xét v? tác gi? Nam Son Tr?n Van Chi “Nam Son Tr?n Van Chi có l?i vi?t nhu k? chuy?n: vui tuoi c?a Vuong H?ng S?n, Son Nam, và ? nh?ng ch? c?n thi?t th́ nghiêm trang nhu Đông H?, Nguy?n Van H?u. Hai m?t này lôi cu?n ngu?i d?c, d?c lâu không m?t. Càng d?c càng thích.” Nhà xu?t b?n Van M?i, California, USA “Vùng d?t càng m?i càng có nhi?u chuy?n ph?i làm... M? d?t d?ng làng, m? ch?, xây c?u, khai thác m?t ngành ngh? cho d?n noi d?n ch?n, b?o v? k? y?u ch?ng v?i k? m?nh t?i cùng nhu ông già Ba Tri cung là nhân v?t ki?t xu?t... Tôi mu?n th?y t?ng m?nh d?i c?a nh?ng nhon v?t dáng quí tr?ng trên du?c vi?t và vi?t dúng, vi?t v?i nhi?t huy?t và tâm h?n nhu quy?n sách trên tay quí v?.” B?t c?a nhà van Nguy?n Van Sâm “Đ?ng Nai-C?u Long có m?t n?n van hóa d?c thù, r?t ít du?c d? c?p d?n trong sách v?, n?u có th́ nhi?u khi du?i cái nh́n phi?m di?n, không chính xác...! Tác gi? vi?t tác ph?m v?i tâm t́nh m?t ngu?i yêu quê huong L?c T?nh và yêu các nhân v?t mi?n Nam. Tác ph?m này r?t x?ng dáng du?c d?t trong t? sách nghiên c?u c?a gia d́nh và các thu vi?n c?a các tru?ng h?c.” Gi?i thi?u c?a Ti?n Si Nguy?n Van Bon, Nhóm Nghiên C?u Van Hóa Đ?ng Nai-C?u Long, Úc Châu Bu?i ra m?t hai tác ph?m “Nhân V?t Mi?n Nam M?t Th?i Vang Bóng” và “Món Ngon Mi?n Nam Xua và Nay” c?a tác gi? Nam Son Tr?n Van Chi du?c t? ch?c vào lúc: Th?i gian: 1 gi? trua Ch? Nh?t, 13 Tháng Tu nam 2008. Đ?a di?m: Pḥng sinh ho?t Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, 14711 Moran Street, Westminster, CA 92683. Liên l?c: (858) 231-5811; (310) 493-0682. |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here