Ghi chép c?a Tr?n Ti?n Dung/NV

Ai dó t?ng d?n nhà di, khi có d?p d?t chân tr? l?i tham nh?ng ngõ h?m ? Bình Th?nh, Phú Nhu?n, qu?n 6... d?u có chung tâm tr?ng bâng khuâng c?a ngu?i di xa nay tr? v? nhà. “Tôi di vài nam ch? m?y! V?n Sài Gòn dây. V?n...” Ông B. Vi?t ki?u, phân bua v?i bà bán nu?c mía trong m?t con h?m du?ng Phan Van Tr?. “Có sao dâu! Anh hai u?ng thêm ly nu?c mía n?a nghen, em m?i”.

Trong s? thay d?i c?a Sài Gòn hôm nay, m?t ít gia dình ph?t lên d?n s?ng ? nhà m?t ti?n, ph? vila, nhung da s? ngu?i d?n nhà kh?i nh?ng con h?m cu v?n ti?p t?c s?ng trong nh?ng ngõ h?m m?i ? các khu dô th? m?i. Vì sao nhi?u ngu?i trong s? h? l?i luôn quy?n luy?n nh?ng ngõ h?m cu c?a Sài Gòn?

Vì sao c? ph?i nh? nh?ng mái tôn, nh?ng ban-công d? bê-tông gi? c?ng d?u nhau hít th? mùi cây c?nh ngày mua, mùi d?u nh?t tháng n?ng. Không có con s? th?ng kê nào cho bi?t s? ngu?i Sài Gòn chuy?n ch? ?.

T? nh?ng tin t?c nh?ng do?n phim qu?ng cáo v? các khu dô th? m?i, ngu?i ta có th? d?t câu h?i li?u nh?ng th? dân “h?m cu” có th?t dã th?y tho?i mái khi s?ng gi?a nh?ng các phuong ti?n v?t ch?t du?c qui ho?ch dúng chu?n hi?n d?i? Ðu?ng ph? thoáng r?ng, cây xanh nhi?u hon... Có l? v?n chua d? bù-d?p-g?n-k?t ngu?i Sài Gòn v?i noi ? m?i. H? c?n nhi?u hon! C?n gì? Có l? ch? là ba ti?ng th?t thà: Tình láng gi?ng! Cái tính dân mình nhi?u khi l?, thu?ng nh? chuy?n xua không dâu!

Ch? ba Pù, ch? m?t co s? th? công mây tre lá k?: “Ông U xích lô nghèo mu?n ch?t mà chi?u nào cung g?y nh?u. H?i l?y gì nh?u thì ?ng nói t?nh bo: Th? máng x?i thi?u gì! Tôi nh? hoài cái cách ?ng kêu lu mèo hoang là “th? máng x?i”. Nh?ng con h?m k?t dính t?ng m?nh d?i bình d?, nhung cung có khi là trung tâm c?a nh?ng chuy?n xích mích không dáng: “Nó bán h? tíu mà làm gi?ng bà. M?c gì không bán cho tui, cái quân...” V?y dó, v? anh tu Ð l?i thêm n?i ti?ng vì cái chuy?n ngó lo, không ua ai thì nh?t d?nh không bán h? tíu cho h?.

V? ch?n cu, là tr? v? v?i th?t ch?t c?a chính mình, l?i th?m thía d?i mình, có ph?i dó là vi?c d? dàng dâu. Nhung m?i khi nhìn nh?ng ngõ h?m ch?ng ch?t nhu m?ch máu c?a Sài Gòn. Ai cung th?y lòng d?u xu?ng và tin tu?ng r?ng ngu?i hàng xóm c?a mình ch?c gi? dã làm an kh?m khá, con cái dã nên ngu?i...

Ông G, k? su co khí dã có công ty riêng v?n còn khoe: “Cô T - bà th?y c?o gió giác hoi xóm tôi ? tru?c! Trong xóm có ai c?m không kêu cung t?i v?y mà giúp gì cung không nh?n. Hành x? v?i láng gi?ng nhu ma-so”.

Ai có m?t ph?n d?i s?ng trong h?m cu s? có co h?i hi?u th?u nh?ng giá tr? có khi k? c?c mà sâu s?c. Ông M, m?t ngu?i dã quá n?a cu?c d?i quen mi?ng xung hô v?i v? con ch? v?i hai ti?ng: mày-tao nhung cái chuy?n tích c?c “dòm ngó nh?c nh?” xóm gi?ng ph?i nh? khóa c?a m?i dêm thì ông là ngu?i d?u dàng d? thuong h?t s?c. Cái chuy?n bà C, m?t cô giáo v? huu, sáng m? tr?i là xách cà-men di mua h? tíu-ph? cho “ông” con trai, m?t k? su di?n dã có v? d?p con ngoan, r?i sau dó bà C xách ch?i quét su?t h?t c? con h?m. Bà không thích ai khen, hôm nào bà b?nh ho?c có vi?c nhà h? tr?ng n?u có ai dó quét thay, bà s? luôn mi?ng chê bai h? quét do, quét không s?ch. Có ngu?i không ua tánh khí dó c?a bà nhung v?n nh?t trí vi?c bà t? phong cho mình là công dân guong m?u nh?t.

S?ng gi?a nh?ng ngu?i hàng xóm có tâm tính r?t da d?ng, ? dó b?n s? th?u rõ th? nào là tình láng gi?ng không gi?i h?n ? m?t góc h?m có tên ho?c không tên. M?t vài cô dang an quà v?t ho?c bê nguyên cái tô com t? ch?ng ng?i an ngay c?a nhà ch? v?n may c?n con t? m?y th?ng nh? bán gi?y dò x? s?. Nh?ng quán nh?u bán m?i khô, ?c b?t d?u kê bàn ra hiên dón nh?ng chàng trai “ít ti?n” trên du?ng di làm v?. Có khi chính ? con h?m này h? b?t duyên thành v? thành ch?ng, nghèo nhu nghia tình tho-nh?c “d?p mà kh? th?y m?” ho?c “ham giàu ph? r?y” dôi ng? chia ly.

Nhung v?i tình láng gi?ng t? nh?ng ngõ h?m, tính cách Sài Gòn l?i hòa h?p t?o nên dòng ch?y b?t t?n c?a nh?p s?ng Sài Gòn, m?t th? tình c?m m?nh m? d? s?c gi? cho con ngu?i hít th? ngày ngày không khí dô th? mà v?n không lãnh c?m nhu nh?ng kh?i bê-tông. Ch? tôi, v? t? Canada, m?i c? gia dình xem cu?n phim quay c?nh s?ng gia dình c?a ch? ? m?t khu thu?c thành ph? Toronto. Khung hình chuy?n d?ng t? nhà ra du?ng, t? du?ng vào nhà, nhân v?t ch? là hai v? ch?ng hai d?a con, cây xanh, hoa và v?t d?ng. Phim dài hon m?t gi? mà không dính hình m?t ngu?i hàng xóm hay khách vãng lai nào. Coi xong ba tôi thi?t thà h?i: “Ch? con s?ng không có láng gi?ng sao? Lúc t?i l?a t?t dèn bi?t trông c?y ai h? con”. Ch? tôi nói: “Có ch? ba” r?i ch? vào cái máy di?n tho?i.

? m?t h?m trên du?ng H?u Giang, qu?n 6. Chi?u nào anh v? b?n tôi cung “ng?i lê” v?i hàng xóm. Có ngu?i h?i: Mày là Vi?t ki?u sao không di an choi. M?c gì c? l?n qu?n ? cái h?m này cho phí thì gi??” Ông anh ? x? Tây hon 40 nam cu?i h? h?, nói nhu ngu?i b?nh m?ng du: “La cà nói chuy?n v?i bà con cho tuoi l?i r?i di v?y mà!”

Sài Gòn r?i s? d?t t?i t?m vóc c?a m?t dô th? l?n hi?n d?i. Nh?ng h?m cu r?i s? l?ng l? bi?n m?t! Ph?i v?y thôi. Tuy nhiên da ph?n ngu?i Sài Gòn dã g?i tr?n cu?c d?i trong tình xóm gi?ng, m?t th? tình có huong v? h?m nóng c?a s? chung d?ng nuong t?a. ? dó m?i ngu?i không ph?i t? b? gì c?, không th? che d?u hay ph?i mang m?t n? xã giao. ? dó chúng ta cùng nhìn cái t?t l?n cái x?u c?a t?ng ngu?i trong ý nghia tr?n v?n c?a s? kiên nh?n d? yêu thuong, ch? c?n kiên nh?n chúng ta s? r?ng mi?ng cu?i và nh?n l?i nh?ng n? cu?i luôn d?y ?p tình ngu?i nhân h?u.

Tr?n Ti?n Dung