Tưởng nhớ đến một cựu quốc trưởng VNCH, cụ Phan Khắc Sửu
Vào ngày 24 Tháng Năm tới đây là ngày mất của cụ Phan Khắc Sửu, quốc trưởng VNCH vào thời gian mà nền chính trị của VNCH bị xáo trộn nhất sau khi nền Ðệ I Cộng Hòa bị lật đổ. Lễ giỗ sẽ được gia đình và thân hữu tổ chức tại trụ sở của Hội Ðền Hùng, góc ngã tư Magnolia và Hazard, Little Saigon vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật 25 Tháng Năm.
Home

Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

 

Vào ngày 24 Tháng Nam t?i dây là ngày m?t c?a c? Phan Kh?c S?u, qu?c tru?ng VNCH vào th?i gian mà n?n chính tr? c?a VNCH b? xáo tr?n nh?t sau khi n?n Đ? I C?ng Ḥa b? l?t d?. L? gi? s? du?c gia d́nh và thân h?u t? ch?c t?i tr? s? c?a H?i Đ?n Hùng, góc ngă tu Magnolia và Hazard, Little Saigon vào lúc 10 gi? sáng Ch? Nh?t  25 Tháng Nam. Đây là l?n th? hai l? tu?ng ni?m nhà ho?t d?ng cách m?ng Phan Kh?c S?u du?c t? ch?c tru?c c?ng d?ng ngu?i Vi?t h?i ngo?i. Nh?ng nam tru?c dó, ngày tu?ng ni?m c? thu?ng ch? di?n ra trong gia d́nh và thân t?c.

T? nam ngoái, ông Phan K? Nhon, m?t ngu?i cháu c?a c? Phan dă ph?i h?p cùng ông Cát B́nh, nguyên ch? t?ch T?ng Liên Đoàn Lao Đ?ng VNCH, ngu?i dă d?ng làm l? Qu?c Táng cho c? Phan khi c? m?t vào ngày 24 Tháng Nam nam 1970 t?i Saigon.

V?i các th? h? sau 1945 và 1954, h?u nhu ai cung du?c bi?t d?n c? Phan Kh?c S?u v́ nh?ng ho?t d?ng ch?ng th?c dân Pháp c?a c? khi th́ ? trong nu?c, khi th́ ? h?i ngo?i. Là m?t trí th?c v?i hai b?ng k? su nông h?c, c? Phan Kh?c S?u dă d?n thân ngay vào nh?ng ho?t d?ng yêu nu?c, cách m?ng. Nam 1930, c? tham gia phong trào sinh viên t?i Pháp d? ph?n d?i chính ph? thu?c d?a c?a th?c dân Pháp dă thi hành b?n án t? h́nh các nhà cách m?ng Vi?t Nam Qu?c Dân Đ?ng ? Yên Bái. Đ?n nam 1940, c? tham gia vào t? ch?c “Vi?t Nam Nhân Dân Cách M?ng Đ?ng” âm muu l?t d? chính quy?n c?a th?c dân Pháp t?i Saigon. C? b? Pháp b?t giam và b? 8 nam tù kh? sai, b? d?y ra Côn Đ?o, gia s?n b? t?ch biên.

Khi quân Nh?t d?o chánh chính quy?n th?c dân Pháp 9 Tháng Ba 1945, c? du?c th? v? tham gia ngay phong trào kháng chi?n ch?ng th?c dân Pháp t?i Liên Khu 9 Nam b?, du?c các d?ng chí b?u vào ch?c ch? t?ch d?ng Dân Ch? Xă H?i. Trong th?i gian này, c? dă nh?n rơ b? m?t x?o trá c?ng s?n nên dă tham gia vào chính ph? c?a c?u Hoàng B?o Đ?i d? thuong thuy?t v?i Pháp thành l?p chính ph? qu?c gia Vi?t Nam, nhung dă không thành công nên c? dă t? ch?c.

Đ?n khi n?n Đ? I C?ng Ḥa du?c thành l?p, c? cung du?c m?i làm t?ng tru?ng canh nông và c?i cách di?n d?a, r?i c? tranh c? và d?c c? vào Qu?c H?i VNCH. Nhung ch? ít lâu sau dó khi c? cùng v?i lănh t? Qu?c Dân Đ?ng Nguy?n Tu?ng Tam thành l?p M?t Tr?n Đ?i Đoàn K?t Qu?c Dân d? ch?ng l?i ch? d? c?a T?ng Th?ng Ngô Đ́nh Di?m và c? v?n Ngô Đ́nh Nhu th́ c? l?i b? b?t giam t?i 8 nam c?m c?. Chính bi?n 1 Tháng Mu?i M?t c? m?i ra kh?i nhà tù c?a chính quy?n qu?c gia.

Qua d?n nam 1964, c? du?c b?u vào Thu?ng H?i Đ?ng Qu?c Gia và du?c c? vào ch?c qu?c tru?ng. Nhung d?n Tháng Nam nam 1965, cu?c kh?ng ho?ng chính tr? dă x?y ra v́ nh?ng b?t d?ng gi?a c?, qu?c tru?ng VNCH và Bác Si Phan Huy Quát, th? tu?ng nên dă d?n d?n vi?c quân d?i ph?i d?ng ra lănh d?o d?t nu?c và ngày 19 Tháng Sáu du?c công nh?n là Ngày Quân L?c, ngày quân d?i nh?n lănh trách nhi?m lănh d?o d?t nu?c.

Cho d?n khi m?t, c? Phan Kh?c S?u tuy không gây d?ng du?c co d? v́ h?t b? th?c dân Pháp b?t giam l?i d?n d?c tài c?m c?, nhung c? dă d? l?i trong ḷng ngu?i dân mi?n Nam ni?m thuong kính ḷng yêu nu?c thuong dân c?a c?. L?ch s? Đông Tây kim c? dă ch?ng minh r?ng ngu?i làm cách m?ng thu?ng không làm du?c chính tr?. B?i v́ làm cách m?ng là xu?t phát t? ḷng yêu nu?c nhi?t thành, thuong dân r?ng l?n. C? Phan cung nhu ph?n l?n nh?ng nhà ho?t d?ng cách m?ng qu?c gia dă không thành công và thu?ng d? m?t co h?i cung chính v́ ch? làm cách m?ng nên tin tu?ng r?ng khi cách m?ng thành công th́ qu?n chúng s? d? dàng tin theo không c?n d?n muu mô th? do?n.

Tu?ng ni?m d?n m?t qu?c tru?ng c?a VNCH trong giai do?n l?ch s? c?n d?i l?i ph?i tu?ng nh? d?n nh?ng hy sinh c?a m?t th? h? tru?c m?t giai do?n l?ch s? quá khe kh?t v?i m?t nu?c nhu?c ti?u. Nh?ng Vu H?ng Khanh, Nguy?n H?i Th?n, Nguy?n Tu?ng Tam, Phan Kh?c S?u, Nguy?n Tôn Hoàn v.v... dă t?ng là nh?ng ng?n du?c soi du?ng cho t?ng l?p thanh niên sinh viên yêu nu?c, nhung dă ch?ng có ai n?m du?c chính quy?n d? th?c hi?n ḷng yêu nu?c thuong dân c?a ḿnh, mà ch? nh?ng nhân v?t “cáo già” chính tr? nhu H? Chí Minh là n?m du?c chính quy?n d? dua d?t nu?c vào ṿng chi?n tranh ṛng ră su?t m?y ch?c nam tr?i, nu?ng h?t c? hai ba th? h? d? sau cùng d?t nu?c v?n không có d?c l?p, t? do và d?i da s? ngu?i dân v?n chua ra kh?i ṿng nghèo dói d?n không c̣n nhân ph?m. (N.H.)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here