Quí Châu

(Theo Paul Quinn-Judge - TIME)

Muqtada! Muqtada! Muqtada! ti?ng hô c?a nh?ng tín d? cu?ng nhi?t át c? ti?ng súng trong cu?c giao tranh dang di?n ra quanh khu v?c d?n th? H?i Giáo (Mosque) t?i Kufa.

T?i khu d?n thánh này, trong bu?i l? c?u nguy?n ngày Th? Sáu, hàng ngàn ngu?i dã t? t?p d? nghe Muqtada Al Sadr là v? ch?c s?c tôn giáo n?i ti?ng, d?u não c?a quân n?i lo?n hu?ng d?n bu?i l?.

? m?t cây c?u g?n dó, chi?n cu?c dang di?n ra ác li?t gi?a l?c lu?ng c?a Muqtada Al Sadr và l?c lu?ng Hoa K?.

M?t tr?n chi?n khác cung dang di?n ra t?i Najaf là thành ph? quê huong c?a Al Sadr trong lúc qu?n chúng trong khu d?n có v? b?t c?n d? ý t?i tình hình chi?n s? nghiêm tr?ng vì máy phóng thanh c?a khu d?n th? ti?p t?c loan tin t?c v? nh?ng chi?n th?ng ch?ng xe tang M?.

M?t tín d? bình tinh cho bi?t: “Th? Sáu nào lính M? cung làm nhu v?y, h? mu?n kh?ng b? d? chúng tôi không di c?u kinh”.

Trong 6 tu?n l? v?a qua, Kufa và hai thành ph? có d?n thiêng c?a ngu?i H?i Giáo ? Shias t?i Najaf, Kufa, và Karbala dã tr? thành trung tâm c?a cu?c n?i lo?n và nh?ng nghia quân võ trang nói r?ng h? dang b?o v? d?n thiêng ch?ng l?i l?c lu?ng Hoa k? dang bao vây nhung thành ph? nói trên.

Nh?ng gi?i ch?c ch? huy quân s? Hoa K? d?u v?y, v?n n?ng n?c cho r?ng Al Sadr ch? là m?t de d?a không dáng k?, ch? khuy?n d? du?c m?t s? nh? nh?ng thanh niên ô h?p và b?t mãn, nhung n?u ngu?i ta nhìn vào s? ngu?i di l? và m?c cu?ng nhi?t c?a nhóm tín d? chen vai thích cánh trong ngôi d?n H?i Giáo ? Kufa, thì có l? phía Hoa K? dã dánh giá quá nh? ngu?i lãnh d?o l?c lu?ng n?i lo?n.

Th?t v?y, theo nh?ng tham dò m?i nh?t thì ngu?i M? càng chia h?ng súng vào Al Sadr thì duong s? càng du?c s? ?ng h? c?a qu?n chúng và t?i hi?n nay thì uy tín c?a ông ta ch? thua d?i ch?c s?c Ayatullah Ali Husaini Sistani là v? lãnh d?o tinh th?n cao c?p nh?t c?a ngu?i H?i Giáo h? phái Shiite.

Al Sadr t?n d?ng kh? nang quen thu?c d?a hình d?a v?t d?a phuong d? qua m?t ngu?i M?. Th? dô Baghdad cách Kufa 90 d?m v? phía nam nhung nh?ng ngu?i ?ng h? ông ta v?n lu lu?t kéo t?i dây trong ngày Th? Sáu d? c?u nguy?n tru?c khi l?c lu?ng Hoa k? ngan ch?n du?c con du?ng xâm nh?p c?a tín d? này ngay ? khu ngo?i ô thành ph?.

Ð? d?i phó, dân d?a phuong tìm cách v?y nh?ng xe dang trên du?ng ti?n t?i Kufa d? ch? cho h? là có tr?m gác ? phía tru?c và phuong cách d? tránh nút ch?n ki?m soát này b?ng cách theo nh?ng con du?ng nh? di vòng qua tr?m.

Sau dó khi lính M? phong t?a con du?ng chính t?i Kufa thì nh?ng tín d? di c?u nguy?n l?i len l?i qua nh?ng con ph? nh? phía sau ho?c nh?ng con du?ng mòn b?i b?m bang ngang qua m?t bãi rác kh?ng l? khi?n xe c? có th? an toàn l?n vào Kufa k?p gi? c?u nguy?n.

Nam nay Al Sadar kho?ng 30 tu?i, guong m?t b? b?m, xanh tái, và khi ông ta xu?t hi?n, khu nhà nguy?n nhu ch?t bùng v?.

Ð?ng trên tòa gi?ng, ph? lên ngu?i m?t t?m “v?i rèm” nhu m?t bi?u tu?ng ý chí quy?t ch?t cho d?c tin c?a mình, d?u cúi th?p, th?nh tho?ng hoi l?c lu, Al Sadr cao gi?ng d?c bài hi?u tri?u c?a mình.

Cách nói c?a ông ta không lên b?ng xu?ng tr?m, không van v? v?i nh?ng kêu g?i gi? d?i nhung di th?ng ngay vào d?ng tâm c?a mình t?c là t?n công m?nh vào ngay cái h? th?ng th? quy?n c?a ngu?i Shiite vì các ch?c s?c Shiite dã rút l?i s? ?ng h? cu?c n?i d?y c?a ông ta.

“Khi tôi ch?t... d?ng d? cái ch?t c?a tôi làm dình tr? cu?c kháng chi?n... hãy ti?p t?c chi?n d?u và d?ng bao gi? gi?i tán l?c lu?ng Mahdi...” Sadar nói th?.

Al Sadr có v? nhu mu?n du?c ch?t du?i tay ngu?i M? vì bi?t r?ng, hon b?t c? lý do nào, cái ch?t c?a ông ta s? là bùng n? cu?c n?i lo?n r?ng l?n c?a ngu?i Shiite. Nh?ng tín d? theo Al Sadr coi ông ta là Shahid hay thánh s?ng t? d?o. Ch? nhi?m m?t t? báo thân Al Sadr là t? Ishraqatal Sadr cho bi?t:

“N?u ngu?i M? tìm cách gi?t Al Sadr thì h? s? ph?i d?i d?u v?i m?t cu?c cách m?ng không bao gi? ch?m d?t và nh?ng ngu?i ?ng h?? Al Sadr s? gi?t m?i ngu?i M? b?t k? dân s? hay cái gì di chang n?a”.

Khi Al Sadr nói trên tòa gi?ng, dám dông c?n v? canh gác c?n m?t trên nh?ng v?ng canh cao trong sân khu nhà nguy?n m?c dù tr?i nóng gay g?t. H?u nhu m?i ngu?i dàn ông trong thành ph? này, k? c? nh?ng ngu?i bán d? an th?c u?ng bên ngoài b? tu?ng c?a khu nhà nguy?n d?u th?y có mang võ khí.

Khi bu?i thánh l? ch?m d?t, ti?ng súng và ngay c? nh?ng ti?ng n? l?n nghe nhu ngày m?t g?n hon và ngay sau dó, dám quân dân võ trang phóng m?t lo?t h?a ti?n B40 vào m?t khu can c? M? cách dó chua d?y m?t d?m.

Khi Al Sadr v?t ra doàn xe c?a ông, m?t ngu?i mang súng ra l?nh cho dám nhà báo quay lung l?i khu nhà nguy?n vì ngu?i l? không du?c nhìn Al Sadr s? d?ng xe nào trong doàn xe.

Ðoàn xe cho Al Sadr và dám h? v? v?t mau kh?i khu v?c. M?t trong nh?ng c?n v? cung là m?t ch?c s?c có quàng m?t khan dài và áo chùng c?a d?o giáo, tay c?m súng, cúi d?u chào khi Al Sadr di ngang qua. Sau dó dám dông gi?i tán và máy phóng thanh c?a nhà nguy?n kêu g?i m?i ngu?i hi?n máu.

M?t vài tháng tru?c, ông ta ch? là m?t phi?n ph?c nh? cho l?c lu?ng chi?m dóng nhung t? lúc khoi d?y cu?c n?i lo?n h?i tháng 4 v?a qua, dám quân dân võ trang c?a ông ta dã bi?n mi?n Nam Iraq thành m?t v? d?i d?u khó nu?t d?i v?i d?i l?c lu?ng m?nh m? g?p b?i c?a liên quân.

L?c lu?ng Hoa K? u?c tính quân n?i d?y Mahdi ch? có kho?ng 5,000 tay súng trên toàn qu?c nhung s? th?c thì trong bu?i l? c?u nguy?n ngày Th? Sáu v?a qua thì riêng t?i Kufa cung dã có g?n 5,000 và m?t s? lu?ng tuong t? t?i thành ph? Najaf cách dó kho?ng 6 miles.

Chi?n thu?t c?a l?c lu?ng Mahdi khá don gi?n nhung hi?u qu?. Hajji Ali m?t c?u giáo su s? h?c t?i thành ph? Sadr (m?t c? di?m phòng ng? kiên c? c?a Al Sadr t?i Baghdad) cho bi?t ông ta ch? huy m?t toán nh? khoáng 10 dân quân Mahdi và du?c v? ch? huy khu v?c trao nhi?m v? phòng th? m?t khu v?c trong thành ph?... “Khi quân M? t?n công qu?y r?i, chúng tôi rút lui và tìm cách ch?ng tr? t? nh?ng v? trí m?i, n?u l?c lu?ng d?ch quá m?nh chúng tôi liên l?c xin y?m tr?”.

Trong tháng qua, 3 ngu?i trong toán c?a ông t? thuong và 5 ngu?i bi thuong. M?t s? tay súng khác cho bi?t h? du?c s? giúp d? và c? v?n c?a nh?ng c?u quân nhân trong ch? d? Saddam nhung nh?n m?nh là h? không nh?n tr? giúp c?a dám lính cu?ng tín trong ch? d? cu là nh?ng ngu?i dã sát h?i ngu?i Shiite trong cu?c n?i d?y th?t b?i nam 1991.

Nh?ng tay súng ki?u nhu anh chàng Ali nói trên xu?t thân t? nhi?u t?ng l?p trong xã h?i Iraq. H? có th? là nh?ng thuong nhân, nh?ng tay d? t?, nông dân, sinh viên nhung ph?n l?n d?u th?t nghi?p. Ph?n l?n nh?ng dân quân võ trang c?a l?c lu?ng Mahdi d?u s?n sàng ch?t cho Al Sadr vì cho r?ng ông ta là ngu?i duy nh?t dám d?ng d?y tranh d?u cho tín d? H?i Giáo ch?ng l?i ngu?i M?.

Thân ph? Al Sadr là m?t ngu?i r?t du?c kính tr?ng và ông ta cung có m?t ngu?i c?u, hai ngu?i em b? Saddam sát h?i tuy nhiên trong m?t vài tháng v?a qua, Al Sadr d?t nhiên dua ra m?t du?ng l?i riêng và tr? thành d?i di?n m?nh m? c?a hàng tri?u ngu?i Shiites nghèo dói cung là thành ph?n cho r?ng h? v?n b? áp b?c và còn th?t v?ng sau m?t nam chi?m dóng c?a l?c lu?ng liên qu?c.

Ali cho bi?t: “T? khi ngu?i M? t?i, dân chúng m?t c? nh?ng ti?n nghi công c?ng, không di?n không nu?c, không vi?c làm”.

Th? Sáu v?a qua, khi quân l?c M? th?c sâu vào khu trung tâm thành ph?, m?t nhóm dân quân t? t?p nh?y múa an m?ng. H? la l?i ?n ào và hãnh di?n báo cáo v?i c?p ch? huy là v?a tiêu h?y hai chi?n xa M?.

Phía l?c lu?ng Hoa K? cho bi?t là không có t?n th?t nào trong khu v?c nhung dám dân quân v?n ti?p t?c cho loan truy?n tin chi?n th?ng này. H? nói r?ng sau dó phía Hoa K? có hàng ch?c ngu?i bi h? khi tìm cách kéo xác nhung xe tang kh?i khu v?c và thuy?t ph?c các ký gi? r?ng dó là lý do t?i sao không tìm du?c d?u v?t nào c?a nh?ng chi?n xa b? h?.

Ð? câu chuy?n h?p d?n hon h? nói:

“Ngu?i M? mang t?i nh?ng máy móc kh?ng l? d? hút s?ch nh?ng b? ph?n vuong vãi vì th? không còn th?y gì c?”.

Cách dó không xa, khu nhà nguy?n Ima ? trong trung tâm thành ph? v?n yên tinh, m?t ph? tá cao c?p c?a Al Sadr dang bàn cãi v? tri?n v?ng ngh? hòa v?i Hoa K?. Ông ta cho r?ng:

“Th?c tình tôi nghi khó mà chúng tôi có th? d?t du?c m?t th?a thu?n v?i ngu?i M?. H? t?i dây nhu nh?ng ngu?i di chi?m dóng, h? gi?t ngu?i Iraq, hi?p dàn bà và an c?p c?a c?i c?a chúng tôi”.

V?i m?t v? m?t m?i,ông ta cung ch?i b? nh?ng l?i k?t án Al Sadr dã ch? tâm sinh s? d? Hoa K? t?n công vào khu nhà nguy?n thiêng liêng nh?m khoi d?y m?t cu?c n?i lo?n trên toàn qu?c.

Ông ta nói ti?p:

“Chúng tôi mu?n b?o v? ch? không ph?i mu?n tiêu h?y nh?ng d?n thánh”.

Bu?i chi?u, nh?ng v? giao tranh bên ngoài dã ng?ng h?n và bây gi? là lúc dám dân quân t? t?p d? trao d?i nh?ng câu chuy?n v? các tr??n dánh trong ngày. M?t gã dân quân b? thuong nh? d?ng trong m?t con h?m d?n t?i khu t?ng hành dinh c?a Al Nadr nói:

“M?t qu? súng c?i roi n? ngay bên c?nh chúng tôi nhung nh? on thuong d?.... không ai b? thuong n?ng...”

Trong lúc anh ta k? chi?n tích thì m?t dám ngu?i mang t?i m?t quan tài phía trên có ph? lá c? Iraq. Ðây là thánh t? vì d?o d?u tiên trong ngày du?c mang di chôn”.