Tạp Ghi Quỳnh Giao: Nghệ thuật bán cổ điển
Chúng ta lấy thời điểm 1938 làm cột mốc đánh dầu sự ra đời của tân nhạc hay nhạc cải cách Việt Nam. Năm ấy, sau một giai đoạn tìm tòi khai phá, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên bắt đầu diễn thuyết về nhạc cải cách và Tháng Chín năm 1938, tờ “Ngày Nay” của Nhất Linh đã phổ biến những tác phẩm đầu tiên của thể loại tân nhạc này, như “Bông Cúc Vàng” và “Kiếp Hoa” của Nguyễn Văn Tuyên, hay “Bản Ðàn Xuân” của Lê Thương, “Khúc Yêu Ðương” của Thẩm Oánh và “Bình Minh” của Nguyễn Xuân Khoát.

Home

Qu?nh Giao

 

Đ?n nay, tân nh?c Vi?t Nam là m?t chàng trai tr?, m?i có b?y muoi cái xuân xanh!

Nói là “chàng trai tr?” tru?c h?t v́ ngu?i vi?t mu?n tôn vinh ph? n?!

Trên sân kh?u th́ dù g?p ngu?i dă th?t bát tu?n mà là ngh? si n?i danh, th́ ta v?n ph?i g?i b?ng cô, là Ms., không th? g?i là bà hay c? du?c! Hăy xem Shirley MacLaine hay Tina Turner mà coi, m?t ngu?i là di?n viên dă 74, m?t ngu?i là danh ca dă th?t th?p. Lư do th? hai là d?i da s? các nh?c si c?a n?n tân nh?c Vi?t Nam d?u thu?c phái nam, nên g?i là chàng trai tr? cung không oan.

Nhung lư do chính là trong ḍng sinh m?nh c?a ngh? thu?t âm nh?c Vi?t Nam, b?y muoi nam th́ ch? là kho?nh kh?c.

Chúng ta l?y th?i di?m 1938 làm c?t m?c dánh d?u s? ra d?i c?a tân nh?c hay nh?c c?i cách Vi?t Nam. Nam ?y, sau m?t giai do?n t́m ṭi khai phá, nh?c si Nguy?n Van Tuyên b?t d?u di?n thuy?t v? nh?c c?i cách và Tháng Chín nam 1938, t? “Ngày Nay” c?a Nh?t Linh dă ph? bi?n nh?ng tác ph?m d?u tiên c?a th? lo?i tân nh?c này, nhu “Bông Cúc Vàng” và “Ki?p Hoa” c?a Nguy?n Van Tuyên, hay “B?n Đàn Xuân” c?a Lê Thuong, “Khúc Yêu Đuong” c?a Th?m Oánh và “B́nh Minh” c?a Nguy?n Xuân Khoát.

T? Tháng Chín 1938 d?n nay th́ qu? là 70 nam. Nhung, dân ta không d?i t?i khi g?p g? Tây Phuong th́ m?i... hát. Chúng ta dă hát t? m?y ngàn nam tru?c r?i và tân nh?c nhu ta g?i ch? là ngh? thu?t s? d?ng phuong ti?n m?i d? di?n d?t h?n nh?c vinh c?u c?a ḿnh. V́ v?y mà b?y muoi nam trong ḍng l?ch s? ngh? thu?t r?t dài c?a Vi?t Nam m?i ch? là m?t th?i b́nh minh.

Trong ngu?n tân nh?c ?y, chúng ta có nhi?u th? lo?i và th? tài khác nhau, nhung m?t s? nh?c si dă c? t́m t?i d?u ngu?n c?a nh?c Tây Phuong và hâm m? lo?i nh?c c? di?n c?a h?. Nh?c c? di?n ?y thu?ng là không l?i, nhung m?t s? ca khúc v?n t?n t?i, v?i nh?c thu?t r?t cao trong l?i ca d? hi?u, d? nh?. Chúng ta g?i dó là nh?c “bán c? di?n”, dánh d?u s? chuy?n hóa c?a nh?c Tây phuong t? th?i xua qua t?i th?i hi?n d?i c?a h?.

R?i các nh?c si dó c?a chúng ta cung th? nghi?m th? lo?i ?y, t?n d?ng nh?c thu?t r?t cao di cùng l?i ca th?t d?p, d? h́nh thành khuynh hu?ng vi?t nh?c c?a ḿnh, mà ḿnh cung g?i là “bán c? di?n”.

Đ?c tính c?a khuynh hu?ng này là vi?t nh?c công phu, không gi?ng lo?i nh?c ph? thông, nh?c “pop”, v?i l?i ca r?t thanh cao quư phái mà hoàn toàn chuyên ch? ư tho và l?i t? c?a Vi?t Nam.

Nh?ng ngu?i vi?t nh?c nhu v?y ph?i gi?i v? nh?c lư Tây Phuong và già d?n v? van hóa Vi?t Nam. Đi?n h́nh c?a lo?i nh?c si ph?i nói là khá hi?m hoi mà khó tính này là Duong Thi?u Tu?c, Vu Thành, là Cung Ti?n hay Lê Van Khoa. M?t s? ngh? si cung có tác ph?m cao nhă nhu v?y là Nguy?n Van Qu?, H? Đang Tín, Duong Th? (cháu Duong Thi?u Tu?c) hay Hoàng Qu?c B?o, Lê Ng?c Chân.

Chúng ta không nên ng?c nhiên hay ng? ngàng n?u ít bi?t v? các nh?c si trên v́ các ca khúc bán c? di?n ch?ng nh?ng dă kén ngu?i hát, ngu?i nghe, mà c̣n ḍi h?i ngh? thu?t ḥa âm và ph?i khí r?t công phu, t?n kém. Khi tŕnh bày, ngu?i ta cung c?n m?t dàn nh?c công th?t s? quy t? các nh?c si, ch? không th? là m?t lo?i “one man band”. Trong trào luu chung c?a n?n van hóa “fast food”, cái ǵ cung mu?n có ngay d? an li?n, th́ lo?i tác ph?m dó ít có co h?i xu?t hi?n.

V́ v?y, chúng ta ít du?c nghe. Đôi khi, cung d? vuon t?i cơi nh?c dó, nhi?u ban t? ch?c dă nói t?i “dàn nh?c thính pḥng” v?i s? l?m d?ng, ho?c hi?u l?m. Nhung thà là c? g?ng nhu v?y cung c̣n hon không và ḿnh không nên phi?n hà chuy?n dó.

Trong th? lo?i bán c? di?n c?a Vi?t Nam, Duong Thi?u Tu?c là ngôi sao B?c Đ?u và cung là ngh? si du?c quen bi?t nh?t, nên ngu?i vi?t xin kh?i nh?c l?i. Bên c?nh ông là Vu Thành, nh?c tru?ng, nh?c si và ngu?i ḥa âm thu?c lo?i khó tính nh?t, tác gi? c?a “G?i Áng Mây Hàng”, “Gió Tho?ng Huong Duyên” hay “Nh?t Cánh Sao Roi”, “Nh? B?n”.... Xin du?c ghi l?i ? dây d? n?u có th?y tŕnh bày nh?c Vu Thành, ta bi?t ngay r?ng dó là lo?i tác ph?m “vàng mu?i”, tuy?t d?p!

V? th? h? n?i ti?p, chúng ta có Cung Ti?n mà nhi?u ngu?i c? mu?n dóng dinh vào tác ph?m “Thu Vàng” ông vi?t t? khi c̣n bé. “Huong Xua”, “Nguy?t C?m” hay “L? Đá Xanh”, “Đi Núi” và c? “Hoàng H?c Lâu” sau này m?i là lo?i ca khúc ngh? thu?t trong ḍng nh?c “bán c? di?n” c?a Vi?t Nam.

N?u nh? l?i t? kh?i di?m 1938 t?i nay, khi nh?ng Duong Thi?u Tu?c hay Vu Thành dă không c̣n ? v?i chúng ta n?a, Cung Ti?n không c̣n vi?t n?a, có m?t ngu?i v?n b?c m?t nh?p c?u và boi ngu?c ḍng nh?c d? n?i k?t nh?c c? di?n v?i tâm h?n Vi?t. Đó là Lê Van Khoa, v?i “G?i Nh?” du?c sáng tác cách dây tṛn ba muoi nam, và nhi?u tác ph?m khác v?n c̣n dang xu?t hi?n.

N?u Lê Thuong ngày xua là nh?c si da tài da di?n và da ngh? nh?t (ông là nhà giáo v? s? d?a, vi?t nh?c v? l?ch s? Vi?t Nam và c̣n là k?ch si, di?n viên) th́ ngày nay ta c̣n Lê Van Khoa. Ông cung có tâm h?n c?a nhà giáo, c̣n là tay nhi?p ?nh có tài và có công, d?ng th?i v?n sáng tác, vi?t ḥa âm, và th?c hi?n nhi?u công tŕnh không th? mai m?t cho n?n tân nh?c Vi?t Nam. Ông cung là ngu?i vi?t nh?c c? di?n nh?t trong m?t th? gi?i mà nh?c “pop” và các vu di?u tŕnh di?n khi hát m?i là s?n ph?m an khách.

Chúng ta nên quư tr?ng cái tài và nh?t là cái tâm c?a Lê Van Khoa. N?u th?y ông xu?t hi?n, trong s? c?n cù và nghiêm túc, Qu?nh Giao tin là m?t dóa hoa d?p s? n? trong ngôi vu?n tân nh?c Vi?t Nam.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here