Tạp ghi văn nghệ: Ở bên tê, nhớ bên ni
Có lần, khi nhà thơ Trần Hồng Châu (tức Giáo Sư Nguyễn Khắc Hoạch) còn sinh tiền, ông đã cho tôi xem bộ tạp chí “Thế Kỷ Hai Mươi” mà ông còn giữ, trong đó có đăng truyện “Thương Hoài Ngàn Năm” của ông Võ với nét tranh độc đáo của họa sĩ Ngọc Dũng.
Home
 M?t bu?i di xa v?, g?n d?n nhà, ng?i mùi nu?c bi?n m?n m?n, nh́n th?y hàng rào cao b?ng lu?i B40 giang ngang khu quân s? M? tru?c m?t, ḷng tôi l?i d?u h?n di nhu m?t ngu?i v?a v? d?n t? ?m c?a ḿnh. Dung không, l?i nghi v? con du?ng Duy Tân c?a b? bi?n Nha Trang thu? nào. Cung con du?ng d?c b? bi?n, m?t bên là băi cát ch?y ra t?i bi?n, m?t bên là hàng rào B40 c?a can c? Không Quân. Đi xa hon n?a t?i tru?ng H?i Quân r?i C?u Đá, H?i H?c Vi?n. Th?i gian ?y có l? dă qua lâu r?i mà sao gây l?i m?t chút nào xúc d?ng. Nh?t là bu?i chi?u hôm nay, tr?i chuy?n ḿnh nhu tôi dang chuy?n suy tu v? m?nh d?t nào dă th?t xa, nhung không khu?t bi?t... S?ng ? dây, không ph?i là noi chôn nhau c?t r?n, mà sao noi ch?n này l?i gây quy?n luy?n cho tôi d?n th?. Hon hai ch?c nam s?ng ? x? ngu?i, th?i gian ?y có l? d? d? nh?ng c?m xúc bén r?, d? ngu?i luu l?c dành t?m nh?n noi dây là quê huong. M?i di xa vài ngày mà nh? phu?ng ph?, nh? ngôi nhà dang ?, nh? t? ?m mà m?i ngày tr? v? th?y tho?i mái nhu b? quên nh?ng h? l?y ngoài kia. Cung nhu, tâm tr?ng c?a nhà van Mai Th?o khi tr? v? nhà sau chuy?n di xa: “Đi v?ng t? xa tr? l?i nhà. B? d? cu m?c, ?m trà pha. T?a lung vào vách tu?ng thân thu?c. Trong cơi riêng bu?n th?y l?i ta”. Câu tho b́nh d? nhung th?t s?ng d?ng v? l?i m?t cu?c s?ng tuy cô don nhung không thi?u ch?t d?m ?m. Bài tho ?y tôi dă d?c t? m?t do?n tác c?a nhà van Vơ Phi?n trích l?i trong “Khách Xá Qui Tâm”. Ông Vơ cung chia s? n?i ni?m v?i ông Mai Th?o. Ch?c có l? cùng “m?t l?a bên tr?i lân d?n” chang? Cung nhu Gi? Đ?o ngày xua “Đ? Tang Càn” mà ông Vơ dă chuy?n ng?: “Tinh Châu luu l?c mu?i nam Ngày dêm mo tu?ng v? Hàm Duong xua Tang Càn v?a m?i d?m qua Tinh châu l?i nh? nhu là nh? quê.” H́nh nhu truy?n ng?n c?a ông Vơ d?n tôi d?n nh?ng phuong tr?i b?t ng? mà n?i c?m xúc c? len lén di vào tâm trí nhu nh?ng bu?c chân c?a m?t thu? không gian th?i gian nào xa xua. Tôi nh?, m?y ch?c nam v? tru?c, m?t bu?i t?i cu?i tu?n ? cu xá d?c thân ? Nha Trang tôi d?c “Thu nhà” và dung không th?y nh?ng ngu?i nh?ng c?nh cùng nh?ng t́nh ti?t nhu m?n m?t hi?n ra trong tâm tu?ng. Bây gi?, d?c l?i, c?m giác thu? xua nhu s?ng l?i, và, k? l? thay, c? chút bùi ngùi l?n chút bâng khuâng. Trong nh?ng hàng ch?, th?y l?i cái chi?u dài mênh mông c?a cu?c nhân sinh và, trong c?m quan riêng bi?t c?a ḿnh th́ th?i gian dù có khác nhung suy tu c?m nh?n v?n c̣n d?ng nh?t. Hay là, tôi mu?ng tu?ng du?c chân dung con ngu?i muôn thu? qua phác th?o c?a ông Vơ chang? Có l?n, khi nhà tho Tr?n H?ng Châu (t?c Giáo Su Nguy?n Kh?c Ho?ch) c̣n sinh ti?n, ông dă cho tôi xem b? t?p chí “Th? K? Hai Muoi” mà ông c̣n gi?, trong dó có dang truy?n “Thuong Hoài Ngàn Nam” c?a ông Vơ v?i nét tranh d?c dáo c?a h?a si Ng?c Dung. T? nhiên, lúc ?y tôi ng?n ngu?i h?i lâu. Có k? ni?m t? nh?ng trang sách, gi? ra m?t th?i k? mo m?ng. Tôi, hay ai dă s?ng l?i nh?ng xa xua ?y? Nh?ng con mua, oi nh?ng bu?i trua mua ào ?t trên mái nhà c?a m?t thành ph? nào dă m?t hút hon hai muoi nam chua tr? l?i. Mua thuong hoài ngàn nam d? trong cái dêm khuya vô cùng c?a m?t ngu?i con gái xôn xao nh? l?i cái c?m giác d?ng ch?m d?u tiên v?i ngu?i khác phái mà ông Vơ dă th?m th́ k? l?i m?t cách th?t lăng m?n nhung sâu s?c th?t thà. Đ?c “Khách Xá Qui Tâm” t? nhiên tôi d? ư d?n nh?ng hàng cây g?i lo l?ng tr?i xanh mà ông Vơ dă nh?c d?n v?i nhi?u tŕu m?n. Và, l? lùng quá, c?m giác tôi có y boong nhu ông Vơ t?. “...C? th?, s?ng gi?a m?t kh?i láng gi?ng t? x?, nay th? món này mai khám phá ra món an kia, s?m chi?u di di v? v? nh?ng con du?ng cu k? n?t n?, m?t du?ng ch?ng ch?t nét h?c ín ch?p vá nhu h́nh mai rùa, di v? m?t cái xóm v?i nh?ng nhà g?c Hoa ph?p ph?i d? d?c phoi d?y sân d?y vu?n, v?i nh?ng b? tu?ng ngu?ch ngo?c d?y nét ch? c?a tr? con g?c M? v.v.. di v? nhu th? trong m?t nam r?i hai nam, r?i ba nam, r?t cu?c sau này c? m?i l?n lái xe taxi ra kh?i xa l? 110 trông th?y d?t ng?t d?ng lên ngay tru?c m?t vài ba ch?c ng?n cây g?i trên du?ng Figueroa, hay m?i l?n ng?i xe buưt v? t?i du?ng Monte Vista, ch?y gi?a hai hàng cây g?i cao ḷng kḥng, t? dung ông Nguy?n th?y tho?i mái, nh? h?n ngu?i ra. G?n nhu ngày xua v? t?i d?u làng. Ngu?i v? d?u làng nghi t?i s? ch? d?i ? nhà. Và h́nh nhu trong ông Nguy?n - l?ng nghe k? - cung loáng thoáng có m?t ư nghi v? s? ch? d?i nào dó...” Trong hành tŕnh di t́m ki?m chân dung tâm h?n con ngu?i, tôi th?y ḿnh nhu ngu?i di theo tác gi? “Khách Xá Qui Tâm” m?t cách t? nhiên. Không ph?i là nh?ng ḍng van hoa trau chu?t mà cái gi?ng van có nhi?u t? ng? b́nh thu?ng c?a m?i ngày. Th? mà, cái ph?n sâu th?m nhu du?c c?m nh?n m?t cách b?t ng? k? thú. Có nh?ng tác ph?m, gây sôi n?i m?t th?i, r?i th?i gian qua, không c̣n t?n t?i n?a cái c?m xúc dă có. Nhung có nh?ng tác ph?m, qua sàng l?c t? nhiên c?a nam tháng, d?c l?i v?n c̣n thú v?. Truy?n c?a ông Vơ Phi?n, bây gi? d?c l?i, tôi v?n c̣n th?y khoái và không chán. Qu? th?t, sao nh?ng nhân v?t th?i ?y l?i có nh?ng suy tu tr? trung ngh?ch ng?m nhu v?y. Tôi nghi d?n m?t m?u ngu?i lúc nào cung s?n sàng m?t n? cu?i n?a mi?ng mà cơi nhân sinh nhu m?t tu?ng k?ch mà m?i ngu?i dóng vai tṛ c?a ḿnh m?t cách s?ng d?ng. Truy?n ng?n, không ph?i là phác h?a nhân v?t mà có khuynh hu?ng gi?i ph?u d?n t?n ng?n ngành nh?ng ph?n tâm th?c ?n khu?t. Đ?c l?i nh?ng trang sách, t?n ng?n nghi d?n nh?ng khung tr?i xua. Bu?i chi?u, nh́n ra bi?n sau nhà th?y nh?ng con chim chao lu?n, d?c d? nh? l?i nh?ng góc ph? bu?i ch?ng v?ng có nh?ng con chim én bay thao thi?t thu? tru?c. Mà, cu?c s?ng ?y, b́nh thu?ng dâu có ǵ khác l? mà sao l?i gây bâng khuâng d?n th?. Th? gi?i ?y là c?a “m?t con nh?n du dua ? d?u m?t s?i dây to th? l?ng lo gi?a nhà”. Hay là “m?t con ong b?u bay qu?n vài ṿng r?i chui vào cái l? khoét ? ḷng chính.” Ho?c “m?t con chu?t nh? th?y im v?ng ch?y ra d?n gi?a n?n nhà, r?i ng?p ng?ng d?ng l?i, quo cái duôi nh?n m?t cách e ng?i...” Th? mà, t?t c? nh?ng cái ?y k?t thành m?t liên tu?ng d?n th? gi?i riêng c?a nh?ng ngày tháng nào m?t hút nhung g?i l?i nhi?u c?m xúc... Có ph?i là nh?ng bu?c chân tr? v? t́m ki?m l?i th?i gian dă m?t... Nguy?n M?nh Trinh
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here