Tẩy chay
Xin thú thật là người Việt Nam, tôi vốn không ưa gì Trung Quốc. Và như mọi người dân Việt, tôi đã “sôi máu” khi họ ngang nhiên biến Biển Ðông của chúng ta thành “cái hồ của Trung Quốc”, và các quần đảo trong đó có Hoàng Sa và Trường Sa thành quận huyện của họ.

Home

Lê Phan

 

 

Vài l?i nói d?u: Khi các b?n trong Ngu?i Vi?t d? ngh? tôi vi?t m?i tu?n m?t c?t cho t? báo tôi xin vi?t vào gi?a tu?n v?i cái tên r?t don gi?n n?u không nói là hoi nhà quê là Câu Chuy?n Gi?a Tu?n. Không dè Ngu?i Vi?t ch? c̣n ngày Th? Sáu là có ch? cho m?t c?t kư m?c. Thành ra Câu Chuy?n Gi?a Tu?n tr? thành Câu Chuy?n Cu?i Tu?n. Th? Sáu tuy chua ph?i là ngày cu?i tu?n nhung là lúc mà t?t c? chúng ta chu?n b? tinh th?n d? ch? ngày cu?i tu?n thành ra hy v?ng d?c gi? th? l?i khi Câu Chuy?n Cu?i Tu?n d?n vào ngày Th? Sáu.

 

 

Xin thú th?t là ngu?i Vi?t Nam, tôi v?n không ua ǵ Trung Qu?c. Và nhu m?i ngu?i dân Vi?t, tôi dă “sôi máu” khi h? ngang nhiên bi?n Bi?n Đông c?a chúng ta thành “cái h? c?a Trung Qu?c”, và các qu?n d?o trong dó có Hoàng Sa và Tru?ng Sa thành qu?n huy?n c?a h?. Nhung k? t? hôm B?c Kinh cuong quy?t b?t ch?p m?i n? l?c c?a th? gi?i, coi thu?ng du lu?n d? ti?p t?c cu?c ru?c du?c cho Th? V?n H?i B?c Kinh, tôi b?t d?u c?m th?y dă d?n lúc ph?i làm m?t cái ǵ c? th? d? ch?ng t? s? ph?n u?t. Trung Qu?c ? xa ngàn v?n d?m nên m?t nhà báo quèn ch?ng có m?y cách d? có th? gây khó khan cho Trung Qu?c. Nhân có m?y ngu?i b?n d?ng nghi?p thu?c T? Ch?c Tây T?ng T? Do, tôi email h?i h?, có ǵ có th? làm du?c d? t?o áp l?c. Sau nhi?u ngày tôi nh?n du?c hai d? ngh?, m?t là tham gia nhóm nhà báo giúp hu?ng d?n các nhà tranh d?u c?a t? ch?c “h?c h?i” v? báo chí Tây phuong, hai là t?y chay hàng Trung Qu?c.

V?n dă t? cho ḿnh là dă “v? huu m?t n?a”, và cung ng?i ph?i t́m d?n trung tâm Luân Đôn vào nh?ng ngày mà th?i ti?t c̣n l?nh l?o trong khi các công nhân h? th?ng chuyên ch? công c?ng c?a th? dô c? d?a d́nh công, tôi bèn ch?n cách t?y chay hàng Trung Qu?c.

Nhung b?t tay vào vi?c m?i th?y khó vô cùng. Tru?c tiên là g?o, c?i, m?m, mu?i. G?o th́ tôi v?n mua g?o Thái, nhung bún, ḿ th́ ph?i th?t c?n th?n. M?i l?n di ch? tôi ph?i duong m?c k?nh d?c k? xu?t x?, hàng Thái, hàng Vi?t th́ mua, hàng Tàu th́ không. Nu?c tuong cung don gi?n v́ v?n dùng nu?c tuong Nh?t B?n, an toàn hon nu?c tuong Trung Qu?c nhi?u. Nhung c̣n m?y món sauce thu?ng dùng nhu plum sauce th́ sao? Sau khi nghiên c?u k? lu?ng, tôi dành b? cu?c và tính chuy?n ph?i làm l?y sauce ô mai. Nhung ngay ô mai cung ph?i xem k?, th? nào Đài Loan th́ m?i mua. Oyster sauce là c? m?t v?n d?, thôi dành b? không dùng n?a. Chuy?n di ch? Á Đông gi? này v?t v? hon tru?c nhi?u. Ngay d?n gia v? cung th?. T́m măi trong dám ngu v? huong m?i th?y m?t gói Made in India, hy v?ng là ngu v? huong ki?u ?n Đ? cung gi?ng ngu v? huong H?ng Kông. Đ?y là dă t? an ?i, ch? ḿnh di là ch? c?a ngu?i Hoa g?c Thái Lan nên không ph?i là gián ti?p ?ng h? B?c Kinh. Và m?c d?u ? r?t xa xóm ngu?i Vi?t, chúng tôi cung c? g?ng lên d?n noi d? vào ch? “ta”, mua d? nh?p t? Vi?t Nam, m?c d?u v?n nom n?p không bi?t là có b? nh?p thêm ít b?nh d?ch hay không.

Ch? búa tuy v?y c̣n d? dàng so v?i nh?ng món hàng gia d?ng khác. Nh́n k? l?i cái computer tôi dang dùng c?a hăng Acer là c?a Đài Loan nhung không bi?t có ph?i ráp ? Trung Qu?c không? Cái cellphone là c?a Nokia nhung bên trong có c?c pin l?i là Made in China. T́m d?n ti?m h?i mu?n d?i c?c pin th́ ti?m b?o không có lo?i khác. Cái tivi Samsung ? ngoài pḥng khách cung ráp ? Trung Qu?c. Đ?n cái n?i com di?n c?a Made in China. ?y là chua dám nghi d?n chuy?n m? ra xem th́ ch?c trong nhà không có món hàng di?n t? nào là không có m?t b? ph?n Made in China.

Th? m?i hi?u n?i kh? tâm c?a nhà báo Eve Tahmincioglu c?a MSNBC khi bà ta k? v? c? g?ng t?y chay hàng Trung Qu?c. “Trên bàn gi?y c?a tôi,” bà vi?t, “c̣n m?t gói v? c?a Hanes mà tôi mua online t? m?t tu?n nay nhung tôi t? ch?i cho c?u quí t? nam tu?i c?a tôi dùng m?c d?u r?t v?a. T?i sao u? T?i v́ nó du?c làm ? Trung Qu?c.” Eve cho bi?t là m?c d?u dă nhi?u l?n email và du?c Hanes b?o d?m là s? v? này không Made in China, khi nh?n du?c nhăn hi?u rành rành ra dó. Ki?n cáo th́ Hanes tr? l?i “không th? b?o d?m làm ? noi nào v́ chúng tôi d?t hàng t? x?!”

Cung nhu Finlo Rohrer c?a dài BBC, d?ng dâu cung th?y Made in China. “Ng?i trên xe buưt d?n s? làm mà c? r? vào dâu cung th?y hàng Trung Qu?c. Nghe iPod u? Made in China. S? tay vào chi?c ch́a khóa u. Xâu ch́a khóa h?n cung là Made in China. N?u nhăn hi?u c?a cái qu?n lót dang làm b?n khó ch?u u. Ch?c là nó cung mang hàng ch? Made in China”.

Mà không ph?i không có nh?ng ngu?i không b? công b? s?c. Tôi du?c gi?i thi?u v?i Tricia Hall, m?t ngu?i dă t?y chay hàng Trung Qu?c t? nhi?u nam nay. R?t cu?c bà ph?i t́m vào các ti?m charity shops d? mua qu?n áo. Cách dây 10 nam ngành may m?c c?a Anh c̣n th?nh vu?ng, khi bà con ngu?i Vi?t t? n?n d?u s?ng nh? ngh? may, nên qu?n áo mang nhăn Made in the UK d?y d?y. Ngày nay bu?c vào m?t c?a hàng, khi h?i xu?t x? hàng này ? dâu v́ không t́m th?y ? nhăn hi?u, có h?i th́ cô bán hàng cung ch? th?n nhiên tr? l?i “Không bi?t”. Ông bà Hall thu?c h?ng cao th? v́ dă t?y chay c? ch?c nam nay r?i nhung chính bà cung tâm s? là s? di có th? làm du?c là v́ ông bà ít mua s?m.

Ông John Yelland không có cái may m?n dó. Hi?n ông không làm sao in du?c nh?ng bài ḿnh vi?t ra v́ không th? t́m du?c m?t cái printer nào mà không làm ? Trung Qu?c hay có b? ph?n làm t?i dó. “Tôi s?n sàng tr? thêm ti?n. Nhung ph?i r?t c?n th?n, h? có th? nói máy làm ? Bedfordshire nhung nh́n k? l?i th́ b? ph?n làm ? Trung Qu?c.” Và n?u tính d?n t?ng con chips, t?ng s?i dây di?n, t?ng ng?n dèn LED th́ ch?c ch?n là không th? tránh du?c Made in China.

Tim Spencer ? h?t Dorset tâm s? v?i dài BBC là k? t? khi xem m?t chuong tŕnh truy?n h́nh tài li?u v? Trung Qu?c ông ta quy?t d?nh t?y chay. Nhung ngay l?p t?c ông ta th?y có v?n d? ch?ng h?n nhu qu?n áo. “N?u di ra ph? mà t?t c? qu?n áo d?u Made in China th́ làm sao dây? Ch? l? kh?a thân sao?” K? ra n?u Tim ch?u khó chi ra thêm m?t chút th́ ? Âu Châu này v?n c̣n qu?n áo làm ? Âu Châu, nhung di nhiên là m?c hon.

Ch? trách mà Eve nói là cho là khó hoàn thành s? m?nh. Bà nói c?m th?y ḿnh nhu là m?t ngu?i tiêu th? dang b? d?n vào chân tu?ng b?i con r?ng Trung Qu?c v?n dă nu?t tr?n th? tru?ng toàn c?u.

Th? ra chúng ta dă là n?n nhân c?a toàn c?u hóa. T?y chay hàng Trung Qu?c gi? này tr? thành vô v?ng. Thôi dành di giúp nh?ng ngu?i tranh d?u cho Tây T?ng hi?u bi?t thêm v? báo chí d? h? có th? dánh d?t b? máy tuyên truy?n c?a B?c Kinh. Ít nh?t khi nói d?n truy?n thông chúng ta c̣n có th? th?ng du?c ch? c̣n nói d?n kinh t? th́ chúng ta dành d?u hàng.

Lê Phan

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here