Từ câu chuyện con tàu bị ném đá
Bây giờ chính quyền đã bắt đầu nói đến chuyện “tiên học lễ, hậu học văn”, nhưng có lẽ hơi chậm. Tuổi nhỏ ra đời và lớn lên trong nền giáo dục “đi theo ngọn cờ XHCN” ở miền Bắc ngày nay đã là tuổi “lãnh đạo”, thanh niên miền Nam đã trên dưới ba mươi tuổi đang là tuổi “phục vụ”, gầy dựng lại cho những người này một đầu óc đạo lý, tử tế có lẽ đã quá muộn. “Cách mạng nếu đem lại những điều xấu xa, tồi tệ hơn tình trạng tiền cách mạng thì không được gọi là Cách Mạng!”

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Sòng bạc Hustler gần nhà, nhiều người thích
    Không cần phải tốn xăng lái xe nửa ngày xuyên qua sa mạc để đến Las Vegas, cư dân Nam California hiện nay đã có thể lái xe đi gần nhà, đến sòng bài Hustler để chơi các môn bài lá giải trí quen thuộc.

  •  
  • Bảo vệ những đứa trẻ ngây thơ
    Một cuộc tìm hiểu của Viện Thăm Dò Gallup mới đây cho biết là có đến 66% người lớn bày tỏ mối lo ngại của họ về việc trẻ con có thể bị xâm phạm tình dục trong cộng đồng mà họ đang sinh sống. Nỗi lo sợ của phụ huynh dựa vào việc càng ngày càng có nhiều trẻ con bị dụ dỗ bởi người mà chúng tin tưởng, hay bị bắt cóc bởi một kẻ lạ mặt, rồi sau đó bị hãm hại.

  •  
  • Những việc nên làm trước khi qua đời
    Trong tiếng Anh thành ngữ 'kick the bucket' có nghĩa là 'chết'. Tại sao lại có sự kết hợp nghĩa lạ lùng như vậy? Học tiếng Anh thì ai cũng hiểu 'kick' là 'đá, đạp', còn 'bucket' là 'cái xô, cái thùng chứa miệng tròn, đáy bằng, làm bằng gỗ, nhựa, hay kim loại, có quai xách, thông thường là dùng để lấy nước'. Như vậy thì khi hai từ này đi với nhau tại sao lại có nghĩa là ‘chết’?

  •  
  • Dụng cụ điện tử giúp báo nguy ‘đáng tin cậy, dễ dùng’
    Thị trường ngày nay đã có nhiều dụng cụ điện tử và dịch vụ trợ giúp các tình huống khẩn cấp tại nhà, theo một nguồn tin của Consumer Reports cho hay.

  •  
  • Chuyện cái điện thoại di động: "Có gì khổ nấy!”
    Tháng Tám, 2001, Cooly Godward, trong khi lái xe về nhà ở Tyson Corner, Virginia, vì mải mê nói chuyện trong điện thoại di động, đã tông phải em gái Naeun Yoon, 15 tuổi, chết ngay tại chỗ. Godward bị kết thêm tội “hit-and-run” vì cô cứ nghĩ đêm qua cô đã tông phải một con nai chạy băng qua đường. Từ nhiều năm qua, các tiểu bang New York, New Jersey, Connecticut và Washington DC đã cấm người lái xe sử dụng điện thoại di động, nhưng cho mãi đến ngày 1 Tháng Bảy năm nay, California mới cho thi hành luật này. Với luật này, người vi phạm lần đầu chỉ bị phạt $20 và mỗi lần sau là $50, theo bạn hình phạt như vậy là nhẹ hay nặng, trong khi những vi phạm luật giao thông khác ở California hiện nay, giấy phạt thường lên hơn $320.

  •  
  • Chuyện cái điện thoại di động: "Có gì khổ nấy!”
    Tháng Tám, 2001, Cooly Godward, trong khi lái xe về nhà ở Tyson Corner, Virginia, vì mải mê nói chuyện trong điện thoại di động, đã tông phải em gái Naeun Yoon, 15 tuổi, chết ngay tại chỗ. Godward bị kết thêm tội “hit-and-run” vì cô cứ nghĩ đêm qua cô đã tông phải một con nai chạy băng qua đường. Từ nhiều năm qua, các tiểu bang New York, New Jersey, Connecticut và Washington DC đã cấm người lái xe sử dụng điện thoại di động, nhưng cho mãi đến ngày 1 Tháng Bảy năm nay, California mới cho thi hành luật này. Với luật này, người vi phạm lần đầu chỉ bị phạt $20 và mỗi lần sau là $50, theo bạn hình phạt như vậy là nhẹ hay nặng, trong khi những vi phạm luật giao thông khác ở California hiện nay, giấy phạt thường lên hơn $320.

  •  
  • Các hãng hàng không đã thay đổi qui chế ký gởi hành lý ra sao?
    Nửa năm qua, đã có một số hãng hàng không phá sản, một số khác cắt giảm nhân lực hàng loạt và bớt cả chuyến bay. Tuần vừa qua, khoảng một chục hãng hàng không Hoa Kỳ đã cùng ký một thỉnh nguyện thư kêu gọi người tiêu dùng yêu cầu Quốc Hội có biện pháp để giải quyết tình trạng giá xăng dầu leo thang, mà nhiều người tin là phần lớn do nạn đầu cơ gây nên. Từ tháng Tư, các hãng hàng không thi nhau thay đổi chính sách về ký gởi hành lý, nhằm tạo thêm nguồn thu mới giúp tháo gỡ khó khăn tài chính.

  •  
  • Các hãng hàng không đã thay đổi qui chế ký gởi hành lý ra sao?
    Nửa năm qua, đã có một số hãng hàng không phá sản, một số khác cắt giảm nhân lực hàng loạt và bớt cả chuyến bay. Tuần vừa qua, khoảng một chục hãng hàng không Hoa Kỳ đã cùng ký một thỉnh nguyện thư kêu gọi người tiêu dùng yêu cầu Quốc Hội có biện pháp để giải quyết tình trạng giá xăng dầu leo thang, mà nhiều người tin là phần lớn do nạn đầu cơ gây nên. Từ tháng Tư, các hãng hàng không thi nhau thay đổi chính sách về ký gởi hành lý, nhằm tạo thêm nguồn thu mới giúp tháo gỡ khó khăn tài chính.

  •  
  • California là “điểm nóng” của nạn trộm xe; kẻ trộm chuộng nhất những xe gì?
    Theo Sở Theo Dõi Tội Phạm về Bảo Hiểm Quốc Gia (National Insurance Crime Bureau NICB), trong năm 2007, xe Honda Civic 1995 tiếp tục là loại xe bị mất trộm nhiều nhất trên cả nước, CNN cho biết.

  •  
  • California là “điểm nóng” của nạn trộm xe; kẻ trộm chuộng nhất những xe gì?
    Theo Sở Theo Dõi Tội Phạm về Bảo Hiểm Quốc Gia (National Insurance Crime Bureau NICB), trong năm 2007, xe Honda Civic 1995 tiếp tục là loại xe bị mất trộm nhiều nhất trên cả nước, CNN cho biết.

  •  
  • Thư cho con gái ngày đính hôn
    Tháng Sáu, những cánh hoa bông goòng bay hoang mang như tuyết lạc trong bầu trời mùa hạ. Hoa bông bay cả vào trong cửa xe, bám trên tóc trên vai áo mẹ. Lòng mẹ xôn xao bay lạc giữa những vui buồn.

  •  
  • Những xe gì hiện bán chạy nhất ở Mỹ?
    Tháng Sáu năm nay là một trong những tháng trì trệ nhất của ngành sản xuất xe hơi, nhưng các loại xe cỡ trung vẫn có một mùa thu hoạch khá lạc quan.

  •  
  • Những xe gì hiện bán chạy nhất ở Mỹ?
    Tháng Sáu năm nay là một trong những tháng trì trệ nhất của ngành sản xuất xe hơi, nhưng các loại xe cỡ trung vẫn có một mùa thu hoạch khá lạc quan.

  •  
  • Góc đời lãng quên 2
    Chừng nửa năm tôi mới lại có dịp đến thăm hai nơi an trú của quý vị đồng hương cao niên, không còn khả năng tự săn sóc mình: Garden Park thuộc thị xã Garden Grove và French Park, thị xã Santa Ana.

  •  
  • Đấm bóp là đấm bóp, không làm chuyện khác
    Người Mỹ có nhiều tuần lễ hi hữu mà ít người biết. Chẳng hạn tuần vừa qua là National Everybody Deserves a Good Massage Week (Tuần toàn quốc ai cũng xứng đáng được đấm bóp thật tuyệt).

  •  
  • Những thành phố nào đắt đỏ nhất Hoa Kỳ?
    Ngày 24 tháng Bảy 2008, hãng tư vấn nhân sự Mercer công bố bảng đánh giá những thành phố đắt đỏ nhất trên thế giới. Để xác định mức độ đắt đỏ, Mercer so sánh giá cả cùng một lượng hàng hoá ở 253 thành phố khác nhau trên thế giới. Số hàng hoá này bao gồm 200 sản phẩm, từ giá thuê một căn hộ hạng sang đến giá mua một cái hamburger.

  •  
  • Những thành phố nào đắt đỏ nhất Hoa Kỳ?
    Ngày 24 tháng Bảy 2008, hãng tư vấn nhân sự Mercer công bố bảng đánh giá những thành phố đắt đỏ nhất trên thế giới. Để xác định mức độ đắt đỏ, Mercer so sánh giá cả cùng một lượng hàng hoá ở 253 thành phố khác nhau trên thế giới. Số hàng hoá này bao gồm 200 sản phẩm, từ giá thuê một căn hộ hạng sang đến giá mua một cái hamburger.

  •  
  • Bác sĩ và bệnh nhân
    Sau khi đi đến buổi hẹn với bác sĩ, một số đông bệnh nhân ra về với cảm giác thất vọng vì cho rằng vị bác sĩ của mình không dành thì giờ cần thiết, đáng lẽ phải có với khách hàng là bệnh nhân của họ.

  •  
  • Những thị trường việc làm tăng trưởng nhanh nhất ở Hoa Kỳ
    Sắp tốt nghiệp, bạn có sẵn sàng thay đổi nơi cư trú? Nếu có, hãy xem xét những nơi có việc làm và lương bổng đang tăng. Dĩ nhiên, đừng quên so sánh không chỉ thu nhập mà còn giá sinh hoạt và giá thuê nhà.

  •  
  • Những thị trường việc làm tăng trưởng nhanh nhất ở Hoa Kỳ
    Sắp tốt nghiệp, bạn có sẵn sàng thay đổi nơi cư trú? Nếu có, hãy xem xét những nơi có việc làm và lương bổng đang tăng. Dĩ nhiên, đừng quên so sánh không chỉ thu nhập mà còn giá sinh hoạt và giá thuê nhà.

  •  
  • Những thị trường việc làm tăng trưởng nhanh nhất ở Hoa Kỳ
    Sắp tốt nghiệp, bạn có sẵn sàng thay đổi nơi cư trú? Nếu có, hãy xem xét những nơi có việc làm và lương bổng đang tăng. Dĩ nhiên, đừng quên so sánh không chỉ thu nhập mà còn giá sinh hoạt và giá thuê nhà.

  •  
  • Những điều bất như ý
    Liệu tất cả những điều bất mãn này có thể đổ hết lên đầu ông tổng thống chăng? Và thay một tổng thống có thể thay đổi hoàn toàn được cuộc sống của chúng ta không? Người Mỹ đã thay đổi từ vị tổng thống đầu tiên đến tổng thống thứ 43, dân Mỹ có càng ngày càng bình an, thịnh vượng và hạnh phúc không?

  •  
  • Những lỗi lầm trong nghề nghiệp
    Hầu như những ai đi làm việc cũng đều có thể phạm những lỗi lầm mà nhiều khi chỉ làm mình muốn chui xuống gầm bàn hay muốn “độn thổ”.

  •  
  • Con đường nhiều hoa của một nữ cảnh sát Mỹ
    Sau gần hai thập niên thực tập thiền chánh niệm, nữ huấn luyện viên cảnh sát Cheryll Maples (Wisconsin-US) đã phát biểu trong lễ truyền đăng nhận đèn giáo thọ Tháng Giêng năm 2008, tại thiền đường Nước Tĩnh, chùa Pháp Vân (Làng Mai).

  •  
  • Sài Gòn, những con đường gợi nhớ một thời
    Trước năm 1975 người Saigon, bất luận là sinh ra và lớn lên ở ngay mảnh đất này hay nhập cư từ các nơi khác đến, có lẽ đều có những con đường của “riêng mình”. Giới văn nhân nghệ sĩ của miền Nam trước năm 1975 đã gọi một số con đường bằng một nhóm chữ nghe thật thơ mộng. Những “con đường có lá me xanh”. Nhiều câu chuyện tình trẻ trung thanh khiết đã khởi đi từ đó. Nhiều bài thơ học trò cũng dệt nên hàng hàng lớp lớp lá me xanh trong ký ức “tuổi ô mai”.

  •  
  • Trẻ vị thành niên: Học vấn, Tình Dục ,Thuốc Phiện
    Những nhà xã hội học sẽ bàn cãi về việc có phải giới trẻ vị thành niên của thời đại này đang lớn lên trong một thế giới đầy những cơ hội bất ngờ, chưa từng xảy ra hay không?

  •  
  • Rong chơi trong Mùa Hè
    Nếu bạn thích một dịp nghỉ Hè ngắn hạn độ một tuần lễ thôi và bạn lại là người thích văn chương sách vở, kịch, ca vũ, thì chúng tôi xin giới thiệu bạn đến Portland, và Ashland thuộc tiểu bang Oregon.

  •  
  • Lễ Vu Lan với dân tộc Việt
    Lễ Vu Lan với người Việt còn gọi là Tết Trung Nguyên nhằm vào ngày rằm Tháng Bẩy Âm lịch. Tinh thần của ngày lễ này là “xá tội vong nhân”. Người ta tin rằng vào ngày này bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ đều được tha tội. Cho nên ở trên dương thế mọi gia đình đều làm cỗ bàn cúng gia tiên, đốt vàng mã. Nhiều gia đình có người thân mới mất còn mời tăng ni tới làm chay tụng kinh cầu siêu thoát cho người mới mất đồng thời cũng cúng “cô hồn các đảng” qua việc cúng “cháo thí” để cầu cho cha mẹ được bình an, hưởng phúc.

  •  
  • Lễ Vu Lan với dân tộc Việt
    Lễ Vu Lan với người Việt còn gọi là Tết Trung Nguyên nhằm vào ngày rằm Tháng Bẩy Âm lịch. Tinh thần của ngày lễ này là “xá tội vong nhân”. Người ta tin rằng vào ngày này bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ đều được tha tội. Cho nên ở trên dương thế mọi gia đình đều làm cỗ bàn cúng gia tiên, đốt vàng mã. Nhiều gia đình có người thân mới mất còn mời tăng ni tới làm chay tụng kinh cầu siêu thoát cho người mới mất đồng thời cũng cúng “cô hồn các đảng” qua việc cúng “cháo thí” để cầu cho cha mẹ được bình an, hưởng phúc.

  •  
  • Cúng Cô Hồn Tháng Bảy – Xưa và Nay
    Vu Lan hay còn gọi là Tết Trung Nguyên (vì rơi vào ngày Rằm Tháng Bảy Âm Lịch) là một trong những ngày lễ chính của Phật Giáo, còn được hiểu là Lễ Báo Hiếu.

  •  
  • Venezuela: T.T. Chavez lại muốn được tái ứng cử vô hạn định
    Tổng Thống Hugo Chavez hôm Chủ Nhật 30 Tháng Mười Một đã kêu gọi những người hậu thuẫn ông hãy đưa ra dự luật tu chính hiến pháp để ông có thể tái ứng cử vô hạn định hầu có đủ thời giờ để xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ở Venezuela.

  •  
  • Kinh tế suy thoái kéo dài, thị trường New York mất 680 điểm
    Thị trường chứng khoán đã tụt giảm mạnh trước những tin xấu về nền kinh tế Mỹ, sau năm ngày lên giá. Ngày hôm qua, chỉ số Dow Jones của thị trường New York đã mất 680 điểm, các cổ phiếu đã giảm mất gần 9% giá trị. Ðây là số sụt giảm lớn thứ tư trong lịch sử; trước đây thị trường đã sụt mạnh sau ngày 11 Tháng Chín năm 2001, và trong các ngày 29 Tháng Chín và 15 Tháng Mười năm nay.

  •  
  • Trung Quốc: Có đến 294,000 trẻ em bị bệnh vì sữa có melamine
    Trung Quốc cho biết hôm 1 Tháng Mười Hai là có đến 294,000 trẻ em đã bị bệnh vì đã tiêu thụ các sản phẩm từ sữa bị pha với loại hóa chất kỹ nghệ melamine, trong đó có 154 trẻ em vẫn còn đang ở trong tình trạng nguy kịch.

  •  
  • Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược”
    Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu.

  •  
  • Little Saigon Thanksgiving Cup kết thúc với trận chung kết “ngựa về ngược”
    Giải Little Saigon Thanksgiving 2008 kéo dài trong ba ngày cuối tuần Lễ Tạ Ơn vừa qua đã kết thúc bằng một trận chung kết “ngựa về ngược” sau khi đội Ontario-Toronto (Canada) dù bị Nguyễn Huệ-Texas dẫn trước 1-0 cuối cùng thắng lại 2-1 chỉ trong vòng 10 phút trong 25 phút cuối của trận đấu.

  •  
  • Thuế Vụ Trong Đời Sống
    Hiện đã có một số các ấn bản thuế vụ giúp người thọ thuế hiểu được ảnh hưởng của thuế lên những thay đổi quan trọng của đời sống.

  •  
  • Kinh tế xuống: Nam thích lên giường, nữ muốn tâm sự
    Mặc dù tình hình tài chánh khó khăn đang khiến cho một số người phải thắt lưng buộc bụng, tiết kiệm tối đa, nhiều người Anh lại thích tháo dây lưng quần và nhảy lên giường để giải trí. Một kết quả thăm dò ý kiến đã cho thấy như vậy vào ngày Thứ Hai vừa qua.

  •  
  • Nga và Venezuela khởi đầu cuộc tập trận hải quân hỗn hợp
    Hải quân Nga và Hải quân Venezuela hôm Thứ Hai đã khởi sự cuộc tập trận trong hai ngày ngoài khơi Nam Mỹ. Đây là lần đầu tiên một hải đội Hải quân Nga được triển khai đến vùng biển Caribbean.

  •  
  • Thủ tướng Somchai bị lật đổ theo phán quyết của Tòa Hiến Pháp Thái Lan
    Tòa Hiến Pháp Thái Lan hôm Thứ Ba đã phán quyết giải tán 3 chính đảng trong liên minh 6 đảng đang cầm quyền với lý do gian lận bầu cử và cấm một số nhà lãnh đạo đảng trong đó có Thủ tướng Somchai Wongsawat tham gia hoạt động chính trị 5 năm.

  •  
  • Phúc trình của CDC: Nhiều người Mỹ không thể hạ thấp áp huyết cao
    Ðây là một trong những lời nhắc nhở thông thường nhất về sức khỏe: Nếu quí vị có áp huyết cao thì hãy thi hành những biện pháp để hạ thấp nó xuống nhằm ngăn ngừa lên cơn đột quị và những bệnh tim mạch.

  •  
  • Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc
    Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai.

  •  
  • Nhờ chạy lẹ, tàu du lịch Mỹ thoát tay hải tặc
    Bọn hải tặc rượt đuổi và bắn vào một chiếc tàu du lịch Mỹ trên có chở hơn 1,000 người nhưng đã không cướp được tàu này khi đang đi trên một hải lộ do các chiến hạm quốc tế tuần tiễu, theo một viên chức hàng hải thế giới cho hay hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai.

  •  
  • Thái Lan: Tòa án tuyên bố giải tán ba đảng trong liên minh cầm quyền, thủ tướng từ chức
    Thủ tướng Thái Lan tuyên bố từ chức hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai sau nhiều tùân lễ xảy ra các cuộc biểu tình phản đối làm tê liệt chính phủ của ông và đóng cửa hai phi trường lớn ở thủ đô. Các chuyến bay vận tải hàng hóa đã được tái tục và thành phần chống đối hứa sẽ chấm dứt việc phong tỏa phi trường vào ngày thứ Tư.

  •  
  • Thái Lan: Tòa án tuyên bố giải tán ba đảng trong liên minh cầm quyền, thủ tướng từ chức
    Thủ tướng Thái Lan tuyên bố từ chức hôm thứ Ba ngày 2 tháng Mười Hai sau nhiều tùân lễ xảy ra các cuộc biểu tình phản đối làm tê liệt chính phủ của ông và đóng cửa hai phi trường lớn ở thủ đô. Các chuyến bay vận tải hàng hóa đã được tái tục và thành phần chống đối hứa sẽ chấm dứt việc phong tỏa phi trường vào ngày thứ Tư.

  •  
  • Những trường với học phí thấp nhưng “rất đáng” học
    Sau bài “Học phí những trường nào cao nhất nước Mỹ”, chúng tôi đã nhận được thư một số độc giả thắc mắc về việc tại sao không giới thiêu những trường có học phí thấp. Tuy thắc mắc này có vẻ hợp lý song không thể không quan tâm đến tương quan giữa học phí với lợi ích sau khi tốt nghiệp do chất lượng đào tạo của trường, mức độ thừa nhận của xã hội và… chi phí thật.

  •  

Huy Phuong

 

Tháng Ba, 1982, sau khi ra tù, tôi tr? v? Saigon “an” m?t cái T?t ? v?i gia d́nh, sau dó ra Hu? tham m? già và dua bà vào vào Saigon b?ng xe l?a. Sau b?y nam du?c “gi?i phóng”, phuong ti?n di chuy?n c?a dân chúng càng ngày càng “xu?ng c?p” t?i t? và x?y ra nhi?u c?nh tu?ng r?t dau ḷng. Lúc xe l?a qua vùng d?t Khánh Ḥa vào lúc tr?i dă t?i, s?p d?n ga Nha Trang, d?t nhiên nghe có ti?ng g?ch dá va vào thân tàu rào rào và ti?ng hành khách la hét: “Kéo c?a xu?ng, kéo c?a xu?ng! Chúng nó ném dá!” Nhung dă quá ch?m, tôi nghe ti?ng m? tôi hét lên, m?t c?c dá dă ném trúng d?u g?i bà trong lúc bà dang n?m trên chi?c vơng c?t gi?a hai dăy gh? hành khách. M?t hành khách khác cùng toa b? trúng vào vai; may không ai trúng ph?i d?u, n?u không dă x?y ra án m?ng. Tôi không trách nh?ng d?a tr? s?ng hai bên du?ng tàu, ch?ng trách nh?ng gia d́nh ? d?a phuong không bi?t d?y d? con cái, nhung c?m th?y có m?t di?u ǵ dó dă x?y ra du?i ch? d? này, dó là xă h?i ch? nghia ch? d?y cho ngu?i ta ḷng thù h?n, bi?t ph?c ṭng nhà nu?c và d?ng, nhung không d?y cho ngu?i ta bi?t s?ng t? t? v?i nhau.

Nh́n dám tr? em theo cha m? tr? v? hay vào chi?m c? mi?n Nam sau ngày 30 Tháng Tu, 1975, chúng ta m?i th?y cái xót xa x?u h? v? cái g?i là “giáo d?c công dân” c?a ch? d? C?ng S?n mi?n B?c. Tr? em an thô nói t?c, h?n hào vô phép, ngu?i l?n ng?i “xe con” v?t v? chu?i, cùi b?p ra công l?, dem rác nhà ḿnh b? sang thùng rác nhà hàng xóm, công an khu v?c x?ng x?c di vào nhà ngu?i dân nhu vào nhà ḿnh, hai tài x? xe “b? d?i” lái ngu?c chi?u ngang nhiên d?ng l?i gi?a ḷng du?ng nói chuy?n v?i nhau. Nh?ng di?u này không qua n?i con m?t nh?n xét cay d?ng c?a nhân gian, nên m?i có thành ng? “t? nhiên nhu ngu?i Hà N?i”, m?t thành ng? làm xúc ph?m, x?u h? con ngu?i Hà N?i thanh l?ch c?a “Hà N?i 36 ph? phu?ng” nam xua.

Chúng ta dă l?n lên du?i m?t ch? d? mà, trong các nhà tru?ng d?u có môn công dân giáo d?c, không ch? d?y cho ngu?i ta bi?t b?n ph?n c?a ngu?i dân ph?i làm ǵ, dóng thu?, di lính, ph?i bi?t tôn tr?ng pháp lu?t, bi?t gi? ǵn c?a công, mà c̣n bi?t c? vi?c giúp d? ngu?i khác, có b?n ph?n d?i v?i ông bà t? tiên, anh em h? hàng, ngu?i già c?, b?nh t?t...

N?n giáo d?c g?i là “khai phóng, nhân b?n” tru?c khi Vi?t Nam b? th?m n?n C?ng S?n, chúng ta không có giáo di?u hay l?nh l?c. T?t c? nh?ng di?u khuyên b?o, làm guong t?t d?u bàng b?c trong nh?ng bài t?p d?c, chính t? hay h?c thu?c ḷng. B? Qu?c Van Giáo Khoa Thu l?p So Đ?ng (1948) l?p D? B? (1949) và Luân Lư Giáo Khoa Thu l?p Đ?ng ?u (1939) do các ông Tr?n Tr?ng Kim, Nguy?n Van Ng?c, Đ?ng Đ́nh Phu?c và Đ? Th?n h?p so?n, do Nha H?c Chánh Đông Pháp xu?t b?n (duong nhiên du?i th?i Pháp thu?c) mà không có m?t bài, m?t câu nào ca t?ng nu?c Pháp hay b?t ngu?i ta ph?i bi?t on “m?u qu?c”, nhu du?i ch? d? C?ng S?n Vi?t Nam, tr? con ph?i bi?t d?n “nu?c Trung Qu?c và Liên Xô vi d?i”. Chúng ta cung nh? l?i câu ca dao di?n h́nh nh?t trong th?i k? ca t?ng b? d? nh?ng nu?c anh em xă h?i ch? nghia này h?t l?i, m?t cách vô liêm s? nhu “d?ng h? Liên Xô t?t hon d?ng h? Th?y Si, trang Trung Qu?c tṛn hon trang nu?c M?!” và nh?ng câu tho dă tr? thành giáo di?u trong các tru?ng h?c mi?n B?c mà T? H?u dă rên si?t khi Staline, “ông n?i” c?a y qua d?i vào Tháng Ba, 1953.

Trong Luân Lư Giáo Khoa Thu l?p Đ?ng ?u, ch? có hai b?n ph?n d?i v?i gia t?c và d?i v?i h?c du?ng. Trong bài “Đ?a Cháu Ngoan”, sau khi k? chuy?n anh Ng? san sóc, h?u h? ông bà, ? cu?i bài ch? có m?t câu in d?m: “Có ông bà m?i có cha m?”. Trong chuy?n Th?y T? L? d?i g?o nuôi cha m? già, khi công thành, danh to?i, th́ cha m? dă qua d?i, ông l?y làm bu?n r?u, ân h?n. ? cu?i bài ghi câu: “Con ph?i h?t ḷng th? ph?ng cha m?.” Nhung nh?ng câu chuy?n ?y dă th?m sâu vào tâm h?n c? m?t th? h?, tôi cho là th? h? c̣n bi?t tôn tr?ng nhân nghia, làm vi?c ǵ cùng d?n do, xem có h?p v?i l? ph?i, có làm t?n thuong d?n danh d? c?a cha m?, t? tiên hay không?

Khi làm “cách m?ng” ngu?i ta mu?n phá tan cái khuôn m?u dó và lư lu?n r?ng dó là nh?ng ràng bu?c c?a phong ki?n, thu?c d?a, quan liêu. Nhung khi dă hoàn thành nhi?m v? cách m?ng th́ xă h?i thành m?t m? ḅng bong, h?n quan h?n quân, l?n l?n trên du?i, công tu, x?u d?p. Th? d?o d?c du?c h?c t?p, ph? bi?n trong th?i k? này g?i là “d?o d?c xă h?i ch? nghia”, khác xa v?i th? d?o d?c c?a cha ông ngày xua. Th? d?o d?c ch? nghia ch? làm l?i cho d?ng, cho nhà nu?c và c? c?p lănh d?o, cho nên d?ng có th? giàu mà dân v?n nghèo kh?. N?u ph?i d?u t?, gi?t ngu?i nhu trong v? c?i cách ru?ng d?t d? cho d?ng m?nh thêm, th́ cung không t? nan.

V́ sao ngu?i ta cho nh?ng c? ch? cúi d?u ṿng tay c?a tr? em tru?c m?t th?y cô giáo, tru?c cha m? hay ngu?i l?n tu?i là thái d? c?a nô l?, phong ki?n th?i nát, trong khi ngu?i ta d?y d? ran de công chúng ph?i ph?c ṭng, tôn kính c?p lănh d?o và bóng ma c?a d?ng m?t cách mê tín và ngu mu?i. Trên bàn th? c?a m?i gia d́nh h́nh ?nh c?a ông bà, t? tiên du?c thay th? b?ng chân dung lănh t?. Trong xă h?i C?ng S?n, dó là H? Chí Minh, Kim Nh?t Thành, Mao Tr?ch Đông hay Staline... “Nhân dân” tr? thành nh?ng con c?u non du?c lùa di ngoan ngoăn du?i ng?n c? c?a d?ng và h́nh ?nh bao trùm c?a lănh t? c? trong nh?ng b?a an, gi?c ng?.

? c?p ti?u h?c, nh?ng bài toán th́ l?y s? lính M? b? gi?t d? làm tính c?ng tr? nhân chia, bài t?p d?c th́ th?y toàn Phan Đ́nh Giót, B? Van Đàn hay Kim Đ?ng, Lê Van Tám. Sách v?, tho van v?n là nh?ng th? mang ?n tu?ng d?u d?i cho tu?i tho, ch? th?y toàn màu c? d? máu và các lănh t? nhi?u râu.

Ai d?nh nghia “công dân giáo d?c” th? nào th́ m?c, ph?n tôi, tôi cho dây là vi?c giáo d?c cho công dân tr? thành nh?ng ngu?i t? t?. ? d?i làm ngu?i t? t? không ph?i d?, v? h́nh th?c ngôn ng? th́ không an thô nói t?c, v? l?i s?ng th́ làm sao lúc n?m xu?ng ngu?i ta c̣n có th? li?ng m?t cành hoa xu?ng m? ch? không ph?i là m?t băi nu?c b?t. T?i nghia trang Mai D?ch ? Hà N?i là noi chôn c?t các viên ch?c cao c?p c?a chính quy?n C?ng S?n Hà N?i dă có ngu?i dem phân ngu?i trét lên bia m? nh?ng tên ác ôn c?a ch? d?. Bao nhiêu bia dá cung s? phai ṃn theo th?i gian, nhung bia mi?ng c̣n d? l?i muôn d?i.

Trong các tru?ng h?c ? Hoa K? không có môn công dân giáo d?c d? d?y hay khuyên ngu?i ta làm vi?c ph?i nhung có nh?ng di?u lu?t n?u làm trái chính ph? có th? b?t vào nhà tù. Có c? tri?u di?u lu?t: gi?t ngu?i, xâm ph?m t́nh d?c, tr?m c?p, k? th?, x? rác noi công c?ng, xúc ph?m ngu?i khác, ch?ng l?i các co quan công l?c có th? di tù, nhung không có di?u lu?t nào b?t ngu?i ta ph?i kính tr?ng ngu?i già, an ? cho t? t? v?i ngu?i khác. Đi?u dó h?c du?ng trao l?i cho gia d́nh, cho cha m? giáo d?c con cái hay làm guong t?t d? con cái noi theo, nhung tr? em du?c h?c h?i t? nh?ng bài t?p d?c, nh?ng câu chuy?n t?t d?p trong d?i s?ng h?ng ngày nhu lo?i sách “Chicken Soup” dành cho t?t c? m?i l?a tu?i. Nh? s? giáo d?c ngay trong gia d́nh lúc tho ?u hay nh?ng l?i d?n ḍ lúc con tr? m?i vào tru?ng, tuy không có van b?n, nhung dă th?m nhu?n vào tâm h?n nh?ng d?a tr? t? tu?i ?u tho. Do v?y, tr? con s?m h?c du?c s? ngay th?ng, th?t thà, không h? bi?t d?n chuy?n k? th? màu da, chê ngu?i tàn t?t, phá ho?i c?a công, x? rác hay v? b?y...

Ngu?i xua trong vi?c giáo d?c dă nói “kh?u giáo không b?ng thân giáo”, d?y con b?ng mi?ng không b?ng làm guong cho con. Ti?c r?ng nhi?u b?c cha m? khi dem con sang các nu?c van minh, t? do nhu Hoa K?, Canada... c̣n b? l? thói xua, d?y con thói quen nói d?i, nhu lúc có ngu?i di?n tho?i d?n nhà g?p th́ b?o con “m? di v?ng”, hay vào nhà hàng an “all you can eat” th́ nói d?i tu?i con, trong khi d?a tr? kh?ng khái tr? l?i: “Không, con 8 tu?i ch? không ph?i 6 tu?i!”

Hôm nay ? Vi?t Nam, chính quy?n C?ng S?n cung dă b?t d?u th?y nh?ng khuy?t di?m c?a m?t n?n giáo d?c, van hóa “d?ng tr?”, th?y ḿnh qu? dào t?o ra nh?ng con ngu?i thi?u van hóa, van minh làm “b? m?t” ch? d?. Nh?ng vi?c nhu d?i x? v?i nhân viên ngo?i giao, vi?c t?ng giám d?c hàng không Vi?t Nam tr? l?i v?i m?t phóng viên báo chí, qu?n chúng chua quen vi?c xin l?i và c?m on, ngoài ch? công c?ng c̣n chen l?n, không bi?t x?p hàng, không bi?t tuân theo lu?t l? giao thông, không bi?t tôn tr?ng ngu?i già y?u, tàn t?t và nh?t là t? n?n h?i l? và nh?n h?i l?, xem nhu dó là m?t di?u duong nhiên mà không h? bi?t x?u h?. Con ngu?i trong xă h?i này, chúng ta dă th?y m?c dích c?a cu?c s?ng là l?i nhu?n, dù ph?i c?a c? k? khác, dù ph?i d?i trá lu?ng g?t, dù ph?i bán trinh con hay ch? v? di khách. Do dó, ngu?i con gái làm m?i dâm không th?y t?i h?, mi?n có nhà cao xe d?p; viên ch?c phe cánh, tham ô v?n hănh di?n v? s? muu mô, lu?n lách d? giàu có hon ngu?i. Chúng ta có th? v?c d?y m?t d?t nu?c trong t́nh tr?ng nghèo dói, nhung làm sao v?i m?t d?t nu?c có n?n d?o lư suy d?i.

Bây gi? chính quy?n dă b?t d?u nói d?n chuy?n “tiên h?c l?, h?u h?c van”, nhung có l? hoi ch?m. Tu?i nh? ra d?i và l?n lên trong n?n giáo d?c “di theo ng?n c? XHCN” ? mi?n B?c ngày nay dă là tu?i “lănh d?o”, thanh niên mi?n Nam dă trên du?i ba muoi tu?i dang là tu?i “ph?c v?”, g?y d?ng l?i cho nh?ng ngu?i này m?t d?u óc d?o lư, t? t? có l? dă quá mu?n. “Cách m?ng n?u dem l?i nh?ng di?u x?u xa, t?i t? hon t́nh tr?ng ti?n cách m?ng th́ không du?c g?i là Cách M?ng!”

Sau th?i k? qu?c n?n C?ng S?n, dù ? dâu trên th? gi?i, con ngu?i ph?i b? bao nhiêu nam n?a d? dào t?o l?i con ngu?i.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here