Bài và hình: Nguyên Huy/Ngu?i Vi?t

WESTMINSTER, California (NV).- Vào chi?u hôm Th? B?y 20 tháng 9 tu?n qua, t?i phòng sinh ho?t nh?t báo Ngu?i Vi?t, hai nhà tho Huy Trâm và Nguy?n Th? M?t Nâu dã t? ch?c m?t bu?i ra m?t t?p tho chung có t?a d? “Tho Vi?t Chua Xong Gi?a Cu?c Ð?i”.

Có kho?ng trên m?t tram thân h?u và d?c gi?, trong dó có khá dông anh ch? em trong ngành lu?t c?a VNCH tru?c 1975, dã d?n chia vui v?i nhà tho Huy Trâm.

Ngay trong nh?ng phút d?u bu?i ra m?t tho, nhà tho Huy Trâm dã thi?t tha tâm s? v? c?nh cô don c?a m?t ngu?i v?a l? b?n. Nhà tho nói: “C?nh v? già mà l?i d?c thân n?a, th?t bu?n vô cùng nên xin chúc m?ng b?n bè thân quy?n còn nguyên v? ch?ng”.

Ð? c?p d?n vi?c vi?t chung v?i Nguy?n Th? M?t Nâu trong t?p tho này, Huy Trâm cho bi?t: “Ðây là m?t tr?c nghi?m khi tho c?a chúng tôi mang hai n?i dung khác nhau. N?u nhu anh bu?n s?u thì tôi v?n di vào cu?c d?i bình thu?ng d? tìm nh?ng thú dau thuong trong dó”.

Ð?n dây thì nhà tho nói lên m?t tâm tr?ng ch?c cung dã làm cho ông suy nghi r?t nhi?u. Ðó là “sao c? in tho hoài v?y. Tho có mang l?i l?i l?c gì trong xã h?i này không”. Nhà tho Huy Trâm xác nh?n, dây là cu?n th? 9 mà ông dã ra m?t d?c gi? và ông tha thi?t nh?n nh? r?ng “chúng ta không nên d? kích vi?c ra m?t tho”. Ông tâm s?: “Ðu?c b?n bè thân h?u và d?c gi? d?n tham d? là các v? dã mang l?i h?nh phúc cho tôi vì du?c nói d?n tuong quan gi?a ngu?i d?c và ngu?i vi?t, khi?n trong tôi ngu?n c?m h?ng nhu du?c khoi ngu?n. R?t mong r?ng chúng ta s? gi? mãi m?i tuong quan này”.

Chúng tôi không mu?n h?i nhà tho sau m?i l?n in tho thì s? bán du?c có d? trang tr?i ?n phí hay không, vì qua nh?ng nhà sách mà chúng tôi có d?p tìm hi?u thì nh?ng t?p tho d?y hay m?ng h?u nhu không bán du?c nên nhi?u nhà sách dã không dám mua ho?c nh?n mua d? b?y bán. M?t di?u cung khá ngh?ch thu?ng là chúng ta thu?ng nghe nói “m?i ngu?i Vi?t Nam là m?t nhà tho” th? mà nh?ng t?p tho du?c in ra l?i không bán du?c. Hay là dã là nhà tho r?i thì không c?n ph?i d?c tho n?a chang.

T? th?c t? “sinh d?ng” ?y, vi?c ra m?t tho “hoài hoài” c?a nhà tho Huy Trâm ph?i k? nhu m?t hành d?ng van h?c dáng quý c?a ông vì ông dã có can d?m “mang tho di gi?a cu?c d?i”.

Tr? l?i v?i bu?i sinh ho?t tho này nhà tho Uyên Chi dã gi?i thi?u ti?u s? c?a hai tác gi?. C? hai d?u là nh?ng ngu?i vi?t du?c khá nhi?u d?c gi? theo dõi và dã làm cho “tho di vào lòng ngu?i”. C? hai d?u dã có nh?ng tác ph?m van xuôi. V?i Huy Trâm, ông dã xu?t b?n trên hai ch?c tác ph?m d? lo?i t? van chuong tho phú cho d?n biên kh?o. Tác ph?m c?a ông t?ng du?c gi?i “Van Chuong Toàn Qu?c” nam 1969. Ðó là t?p biên kh?o v? tho có t?a d? là “Nh?ng hàng châu ng?c trong thi ca hi?n d?i”.

V? nhà tho Nguy?n Th? M?t Nâu thì d?c gi? bi?t d?n van xuôi c?a bà nhi?u hon. Bà dã xu?t b?n t?i ba t?p truy?n ? h?i ngo?i, dó là “M?u Chi?u Ðã T?t”, “Loài Ngu?i Cô Ðon” và “Ngu?i Cu?i Chân Mây”. Ðây là tác ph?m d?u tiên v? tho mà bà vi?t chung v?i nhà tho Huy Trâm.

Nh?n xét v? cu?n tho vi?t chung này c?a Huy Trâm và Nguy?n Th? M?t Nâu, nhà van Bùi Bích Hà cho r?ng “nhà tho Huy Trâm có dáng v? ít chú tâm d?n cu?c d?i mà nhà tho l?i luôn rào r?t d?i ch?. Tho c?a ông thì ‘m?c m?c chân phuong, thu?ng toát lên n?i bu?n thân th? nhung dã t? l? m?t c?t cách t? t?’”. Sau m?i nh?n xét, nhà van Bùi Bích Hà dã trích d?n khá nhi?u nh?ng do?n tho trong 30 bài tho du?c in trong t?p tho này d? minh ch?ng cho nh?ng nh?n xét c?a mình.

V? nhà tho M?t Nâu thì qua 49 bài tho in chung v?i Huy Trâm, bà Bùi Bích Hà th?y r?ng “nhà tho M?t Nâu dã nh?c d?n s?u bu?n trong m?i trang tho. Bà vi?t nhi?u d? tài t? xót thuong quê huong, xót xa tu?i xuân nhung dã ngây ng?t trong thú dau thuong. Qua tho c?a M?t Nâu thì ngày tr? v? v?i quê huong dã nhu ngu?i l? khách. M?i bài tho c?a bà toát lên nh?ng bu?n vui c?a m?t ngu?i ph? n? di gi?a cu?c d?i cô don. Nhung v?i 5 bài tho cu?i, ngu?i d?c l?i nh?n ra du?c là M?t Nâu dã tìm du?c noi trú ?n, dó là B?n B? Viên Giác”. T?t nhiên là nh?ng nh?n xét này cung du?c nhà van Bùi Bích Hà minh ch?ng qua nh?ng do?n tho du?c trích t? t?p tho M?t Nâu vi?t chung v?i Huy Trâm.

Nói v? M?t Nâu, nhà van Bùi Bích Hà còn nh?c d?n van phong nh? nhàng, có nhi?u tình ti?t éo le trong cu?c s?ng qua nh?ng truy?n ng?n c?a M?t Nâu mà qua bu?i ra m?t tho này, Nguy?n Th? M?t Nâu cung gi?i thi?u tuy?n t?p truy?n ng?n “Ngu?i Cu?i Chân Mây” do nhà xu?t b?n Huong Van xu?t b?n và phát hành nam 2008.

Bu?i ra m?t tho c?a hai nhà tho Huy Trâm và Nguy?n Th? M?t Nâu du?c m?t s? ngh? si thân h?u d?n giúp vui v?i nhi?u ti?t m?c van ngh? khá d?c s?c. Nhu Huong Xuân hát m?t ca khúc m?i c?a nhà van Tr?n Si Lâm, bài “H?t N?ng Bo Vo”, nhu Khánh Hòa hát “N?i Lòng Ngu?i Ði”, nhu Thúy Anh hát “Thu Vàng” khi?n cho bu?i sinh ho?t nhi?u lúc có không khí nhu m?t bu?i sinh ho?t van ngh? thính phòng cho nh?ng ai yêu van chuong ngh? thu?t. (N.H.)