WESTMINSTER, Calif.- Ch?c ai cung d?ng ý r?ng t?t c? nh?ng di dân d?n Hoa K? d?u ph?i h?c hi?u ti?ng Anh. Khi du?c h?i, nhi?u ngu?i còn cho r?ng di?u dó là r?t c?p thi?t n?a. Nhung v?n d? là: h? nên d?n dâu h?c d? du?c c?m th?y tho?i mái?

Ð?n v?i “Phát”, “Phú” “Kh?i” và “Trí”

Nh?ng cái tên Vi?t Nam này là c?a 4 chàng trai tr? ngu?i M? 100%. “Phát”, t?c Cody Flexhaug; “Phú”, t?c Bridger Larson; “Kh?i”, t?c Peter Watson và “Trí”, t?c Robert Skanchy. H? là nh?ng nhà truy?n giáo thu?c giáo phái Mormons. C? 4 ngu?i dang h?c thêm m?t ngo?i ng?, cùng lúc d?y các cu dân Little Saigon ti?ng Anh.

M?t bu?i t?i n?, nh?ng thanh niên ? d? tu?i 20 này h?p nhau l?i t?i m?t nhà th? dành cho nh?ng ngu?i theo giáo phái Mormon. Xung quanh h? là các h?c viên dang t?p phát âm nh?ng t? b?t d?u v?i âm “J”: “Juh, juh, juh. Jail. Jump. Jaw. Jealous”.

”'Jealous' có nghia là gì?”, m?t ngu?i dàn ông trong chi?c áo l?nh ng?n tay h?i “Trí”, t?c anh Robert Skanchy. “Là ‘ghen ghét’”, anh tr? l?i b?ng ti?ng Vi?t. Anh dã t?p nói ti?ng Vi?t trong hai tháng tru?c khi d?n d?n dây t? ti?u bang Washington. “Tôi ghen v?i Kh?i vì anh ?y ?m hon tôi”, v?a nói anh v?a ch? sang phía b?ng bên kia. M?i ngu?i cu?i ? lên, r?i h? l?i ti?p t?c t?p d?t câu.

Job. Journal. Judge. Jet. Joy. Jelly fish. Ð?c d?n dó thì h? l?i ng?ng d? “Kh?i”, t?c anh Peter Watson, ch? c?ng s? c?a mình v? hình d? m?i ngu?i có th? d? dàng hình dung ra loài sinh v?t bi?n này. T? nào các h?c viên không hi?u nghia d?u có hình minh h?a. Danh sách t? v?ng m?i c? d?n d?n dài thêm.

Ðó là nhóm nh?ng ngu?i m?i h?c.

Ð?i v?i nh?ng h?c viên ? trình d? trung bình, “Phú”, t?c Bridger Larson, hu?ng d?n h? ph?n ?ng nhanh, ch? h? nh?ng di?u nên làm trong các tru?ng h?p nguy c?p. Anh “làm” m?u m?t câu nhu th?t: “Xin giúp mau, chúng tôi b? d?ng xe, b?n tôi b?t t?nh r?i, mau giúp tôi c?u anh ?y!”

C? l?p th?c t?p, anh nh?c: “Nói to lên nào các b?n, nói to ngu?i ta m?i nghe du?c ch?”. Nh?ng h?c viên ? dây d?u d?n t? m?t n?n van hóa mà trong tu tu?ng c?a h?, vi?c kêu g?i s? chú ý c?a ngu?i khác dành cho mình du?c xem nhu m?t di?u không du?c l?ch thi?p l?m.

H? dã t?p d?c nhi?u t? v?ng ch? nh?ng s? ki?n có th? x?y ra trong d?i s?ng thu?ng nh?t nhu: b? ng?t x?u, ng?t th?, ch?y máu, b? ch?t du?i, b? ngã... Xong, h? l?i ti?p t?c chuy?n sang nh?ng t? ch? các th?m h?a nhu: bão, d?ng d?t, l?c xoáy, lu l?t...

H? chia ra thành t?ng c?p, di?n t?p l?i vài tru?ng h?p ph?c t?p. H? t?p d?c di d?c l?i nh?ng do?n h?i tho?i. H? s?m vai trong tình hu?ng c? g?ng g?i xe c?u thuong d?n c?p c?u.

Liên t?c nhi?u ngày, tr?i mua dai d?ng. Bên trong trung tâm, g?n 300 các b?c cha m?, ông bà, các công nhân, th? may và các ph?c v? viên nhà hàng v?n d?n d?u d?n m?i tu?n. M?t s? d?n d? trau d?i v?n Anh ng?, s? khác h?c d? chu?n b? di thi qu?c t?ch.

M?t trong s? các h?c viên c?a trung tâm, anh Tr?n Dung, cu dân thành ph? Santa Ana, cho bi?t: “Ðây là m?t chuong trình r?t h?u ích. Tôi d? d?nh s? h?c h?t các c?p d? mà h? d?y d? ra ngoài xã h?i có th? giao ti?p du?c v?i ngu?i ta. N?u ch? s?ng vòng vòng ? dây thôi thì bi?t so so d? r?i. Nhung n?u mu?n di dây dó thì c?n ph?i h?c nhi?u hon n?a”.

Nhi?u tháng li?n, các th?y giáo c?a Dung dã d?n quen m?t nh?ng ngu?i di dân g?c Vi?t thu?ng di xe d?p trong vùng. Nh?ng thanh niên tr? này tru?c dó chua t?ng g?p ngu?i Vi?t Nam, chua t?ng an th?c an Vi?t Nam, chua t?ng nghe nh?c Vi?t Nam, “chua m?t l?n nào”, h? nh?n m?nh.

Phú k?: “Khi nh?n du?c b?c thu b?o tôi s? d?n Anaheim, ti?u bang California, và làm vi?c v?i ngu?i Vi?t Nam, tôi li?n th?c m?c: Vi?t Nam ra sao? Tôi ch?ng bi?t gì v? Vi?t Nam c?”.

Phát, t?c Cody Flexhaug, nói thêm: “Chúng tôi ch? bi?t nh?ng nu?c châu Á nói chung, ch? không bi?t nhi?u v? t?ng qu?c gia trong dó”. M?c dù v?y, nhi?u ngu?i trong b?n h? dã du?c tu du?ng t? khi còn bé ý ni?m mong mu?n truy?n bá d?c tin d?n m?i ngu?i.

Trong c?ng d?ng tôn giáo c?a h?, h? du?c khuy?n khích tham gia vào chuy?n di truy?n giáo kéo dài 2 nam sau khi t?t nghi?p trung h?c. Ð?i v?i n? thì thu?ng là m?t nam ru?i. Ð?u tiên h? ph?i d?n h?c t?i Trung Tâm Hu?n Luy?n Truy?n Giáo ? Provo, ti?u bang Utah, g?n tru?ng Ð?i h?c Brigham Young. Tru?c khi d?n nh?ng noi du?c phân công, h? ph?i h?c t?t c? nh?ng gì có th? dùng cho vi?c giao ti?p, t? ti?ng Tây Ban Nha t?i ti?ng Hàn, ti?ng B? Ðào Nha, ti?ng Vi?t Nam v.v...

“Qu? th?t r?t tuy?t khi có du?c co h?i h?c h?i l?n nhau nhu v?y”, Trí nói. Ban d?u nh?ng chàng trai này còn t? ra xa l?, gi? dây h? dã k?t thân và dang cùng hoàn thành công vi?c v?i s? ti?n luong nh? bé, cùng v?i m?t vài ki?n th?c m?i m?, ít ra h? dã hi?u thêm v? d?t nu?c Vi?t Nam và dòng l?ch s? lâu dài c?a nó.

H? dang quen d?n v?i nh?ng ti?ng lóng cung nhu các món an d?a phuong – t? “h?t v?t l?n” d?n h?u h?t các lo?i mì, h? tíu – khi truy?n d?o và d?y ti?ng Anh. M?i khi nói chuy?n v?i m?t ngu?i d?n t? Vi?t Nam, h? còn có th? xác d?nh ngu?i dó nói gi?ng c?a ngu?i mi?n B?c, mi?n Nam hay mi?n Trung c?a d?t nu?c nhi?t d?i chúng ta n?a. Kh?i nói: “Tôi th?y ngu?i Vi?t Nam th?t gi?i. Cách h? d?n dây, s? dung c?m, và vi?c b?t d?u cu?c s?ng ? Hoa K? v?i bàn tay tr?ng c?a h? th?t dáng du?c ngu?ng m?”.

Trí còn d? ý th?y r?ng: “Thông thu?ng, sau khi dùng món d? gì r?i thì ngu?i M? s? b? nó di. Còn ngu?i Vi?t Nam thì khác, h? dùng r?i, l?i dùng l?i, và tìm cách t?n d?ng h?t công d?ng c?a nó. H? th?t khôn ngoan và khéo léo”.

Hai n?n van hóa h?p l?i di nhiên s? dem d?n m?i l?i cho c? dôi bên, và cung giúp cho vi?c truy?n giáo c?a h? r?t nhi?u. Phát, ngu?i l?n lên ? Edmonton, Canada, cu?i r?t tuoi khi cho chúng tôi bi?t các h?c viên dã có th? hi?u b?n anh d? dàng hon t? khi có chuong trình này.

Các h?c viên còn m?i h? d?n nhà d? cùng n?u an, r?i h? chia s? v?i nhau nh?ng hi?u bi?t hay kinh nghi?m c?a b?n thân. H? còn ch? nhau nh?ng bu?c nh?y. H? dã h?p s?c làm m?t con lân n?ng 16 lbs d? bi?u di?n vào d?p T?t âm l?ch c? truy?n.

“Chúa oi! Lúc dó vui quá! Nhung nó cung n?ng l?m”, Kh?i nói.

Nh?ng k? ni?m và s? g?n bó dó s? v?n còn d?ng mãi trong lòng m?i ngu?i.

Ben Hamatake, d?n t? ti?u bang Utah, ngu?i du?c d?t cho cái tên Vi?t Nam là “Phuong” cho bi?t: “Tôi th?t s? th?y mình r?t h?p v?i c?ng d?ng này”. Hi?n anh dang s?ng v?i m?t gia dình ngu?i Vi?t và là liên l?c viên gi?a ngu?i Vi?t v?i Willmore Elementary ? Westminster.

Anh r?t có ?n tu?ng v?i tính hào phóng c?a nh?ng di dân noi dây.

“R?t nhi?u, r?t nhi?u l?n, khi tôi và các d?ng s? th?y dói b?ng, khát nu?c, và m?i ngu?i t? dâu dó l?i d?n, gi?a nh?ng ngày hè nóng n?c, d? m?i chúng tôi di an t?i hay m?i chúng tôi u?ng nu?c. H? mang d?n cho chúng tôi c?m giác hài lòng v?i công vi?c mình dang theo du?i.

“Chúng tôi d?n dây không ph?i d? lôi kéo m?i ngu?i thay d?i tôn giáo c?a h?, mà ch? mu?n gi?i thi?u d?n h? m?t tôn giáo khác. Tôi dã có tình c?m v?i con ngu?i, và c? v?i ngôn ng? ? dây, và chính tình c?m ?y, tình c?m ?y s? giúp chúng tôi g?n l?i v?i nhau hon n?a”.

Th?t don thu?n, và dó là ni?m hi v?ng cho s? n?i k?t gi?a các n?n van hóa.

(Hình: Benjamin Vu)