Thời sự Iraq: Tiến trình tái thiết khựng lại trước bạo lực gia tăng
Đoàn xe đưa một số nhân viên dân sự ngoại quốc vào phi trường Baghdad để đi khỏi Iraq. Sáng Thứ Năm, một đoàn 20 chiếc xe bus chở đầy công nhân dầu khí người Nga và Ukraine chạy hướng về phi trường quốc tế Baghdad, đợt di tản đầu tiên của số 800 công nhân mà Moscow cho lệnh rời khỏi Iraq. Tiến trình tái thiết Iraq đang chậm lại và trong một số trường hợp gần như ngừng hẳn... Theo quan niệm của CPA (Cơ quan Quyền lực Lâm thời của Hoa Kỳ và đồng minh) thì kết quả của tiến trình này là sự hồi phục hoạt động kinh tế, ổn định sinh hoạt cho dân chúng nhờ tạo ra công ăn việc làm ở một xã hội mà tỷ lệ thất nghiệp lên tới 50%, đồng thời giảm thiểu nguồn nhân lực có thể bị các tổ chức nổi dậy khai thác.

Home
Hình: – Ðoàn xe ch? m?t s? nhân viên dân s? vào phi tru?ng Baghdad d? di kh?i Iraq. – Dân quân H?i giáo Shiite ? thành ph? Najaf nhìn v? phía nhà máy g?ch, noi dóng quân c?a quân d?i Hoa K? BAGHDAD – Sáng Th? Nam, m?t doàn 20 chi?c xe bus son màu xanh tr?ng ch? d?y công nhân d?u khí ngu?i Nga và Ukraine ch?y hu?ng v? phi tru?ng qu?c t? Baghdad, d?t di t?n d?u tiên c?a s? 800 công nhân mà Moscow cho l?nh r?i kh?i Iraq. Ðó là c?nh tu?ng tiêu bi?u c?a tình th? b?p bênh t? hai tu?n l? khi b?o d?ng b?t phát m?nh m?, m?t nam sau khi chi?n s? ch?m d?t nhung an ninh chua bao gi? du?c hoàn toàn b?o d?m v?i các v? n? bom kh?ng b?, ph?c kích n? súng l? t? di?n ra t?ng ngày. Hàng ngàn nhân viên ngo?i qu?c có h?p d?ng làm vi?c hãy còn ti?p t?c công tác ? nh?ng công trình di?n l?c, ?ng d?n d?u, c?u du?ng, xây c?t,...Nhung ti?n trình tái thi?t d?t nu?c dã b? nhi?u tàn phá n?ng n? sau chi?n tranh dang ch?m l?i và trong m?t s? tru?ng h?p g?n nhu ng?ng h?n.. Nh?ng v? b?t cóc d?n d?p x?y ra dã gây s? khi?p s? cho t?p th? ngo?i ki?u thu?c nhi?u qu?c t?ch. Các phóng viên truy?n thông r?i kh?i noi cu trú ? các nhà riêng d? t?p trung v? nh?ng khách s?n du?c phòng v? c?n m?t, nh?ng nhà th?u tuy?n thêm nhân viên võ trang b?o v?, và h?u nhu t?t c? d?u h?n ch? t?i da m?i s? di chuy?n. Nhi?u ngu?i t? ý ngh? vi?c trong vài tu?n g?n dây d? tránh r?i ro b?t ng? có th? g?p trong lúc di l?i. Tình hình an ninh x?u di nhanh chóng dã tác d?ng d?n t?c dô s? d?ng nh?ng ngân kho?n mà Hoa K? và nhi?u co quan khác dành cho Iraq. Ngân kho?n 18.4 t? dollars dã du?c chu?n b? s?n sàng t? nam ngoái nhung b? ch?m l?i vì các th? t?c d?u th?u cùng s? xét duy?t, d?n nay m?i v?a b?t d?u du?c chi ra và n?u m?i chuy?n ti?n tri?n bình thu?ng thì t?i tháng 7 s? di t?i m?c tràn ng?p. Theo quan ni?m c?a CPA (Co quan Quy?n l?c Lâm th?i c?a Hoa K? và d?ng minh) thì k?t qu? c?a quá trình này là s? h?i ph?c ho?t d?ng kinh t?, ?n d?nh sinh k? cho dân chúng nh? t?o ra công an vi?c làm ? m?t xã h?i mà t? l? th?t nghi?p lên t?i 50%, d?ng th?i gi?m thi?u ngu?n nhân l?c có th? b? các t? ch?c n?i d?y khai thác. L?c lu?ng dân quân Mahdi c?a Moqtada al-Sadr g?m h?u h?t là thanh niên thành ph? và dân th?t nghi?p. CPA u?c lu?ng cho t?i d?u tháng 7 các công tác th?c hi?n t?i Iraq dã chi ra 5 t? dollars và t?o thêm kho?ng 50,000 vi?c làm. Nhung v?i tình hình b?o l?c dang leo thang d?n m?c cao nh?t, ngu?i ta lo ng?i r?ng t?t c? m?i k? v?ng v? an ninh và ?n d?nh sinh ho?t d?u tr? v? du?i kh?i di?m. Tuy v?y nhu gi?i thích c?a Ð?i úy Bruce Cole, phát ngôn viên Van phòng Ði?u hành Chuong trình thu?c CPA ph? trách giám sát vi?c s? d?ng nh?ng tài kho?n, thì: “B?o d?ng có th? làm ti?n trình ch?m l?i, khó khan và t?n kém hon, nhung chúng ta không th? d? b? ch?n d?ng vì nhu th? chúng ta m?t di phuong ti?n chính trong vi?c c?i thi?n an ninh”. V?n d?ng du?c phuong ti?n nhu th? không ph?i là don gi?n và th?c t? cho th?y càng lúc càng khó khan hon. Ð?ng d? v?i quân du kích c?a H?i giáo Sunni ? Fallujah, tr?n áp cu?c n?i d?y c?a dân quân H?i giáo Shiite theo giáo si Moqtada al-Sadr t?i Najaf và các thành ph? mi?n nam; nh?ng hành d?ng thu?n túy quân s? ?y không hy v?ng d?t t?i k?t qu? nhanh chóng và d?t khoát mà l?i càng làm gia tang tâm lý ch?ng ngo?i bang c?a ngu?i Iraq. Hôm Th? Nam, Bagdad thêm cang th?ng v?i truy?n don c?a “L?c lu?ng Kháng chi?n H?i giáo” (Mujahideen Forces) de d?a t?ng công kích trong vòng m?t tu?n l? n?a và kêu g?i các tru?ng h?c, ti?m buôn dóng c?a. S? ra di c?a các công nhân Nga khi?n cho thành ph? mang b?u không khí h?i h?p lo âu hon. Khalil Naimi, m?t nhân viên ngo?i giao Iran b? b?n ch?t khi dang lái xe g?n s? quán Iran ? Baghdad, dúng vào th?i gian m?t phái doàn Iran có m?t t?i Iraq v?i hy v?ng làm trung gian di?u gi?i gi?a quân d?i Hoa K? và dân quân H?i giáo Shiite.. Trong tháng 4, dã có hon 50 nhân viên ngo?i qu?c b? sát h?i, 40 ngu?i b? b?t làm con tin. Trên 20 ngu?i dã du?c phóng thích sau nh?ng l?i de d?a kinh hoàng, trong dó có các công dân Nam Hàn, Trung Qu?c, Ukraine, Nga, Anh, Pháp và m?i nh?t là 3 ngu?i Nh?t, nhung m?t nhân viên b?o v? an ninh ngu?i Ý dã là n?n nhân d?u tiên b? nhóm b?t cóc hành quy?t. Thêm 2 phóng viên Nh?t b? b?t cóc khi du?c d? ra kh?i Bagdad d? quay phim m?t tr?c thang r?t. 6 nhân viên c?a KBR (Kellogg, Brown and Root), công ty có tr? s? ? Houston, TX, v?n còn m?t tích t? Th? Sáu tu?n tru?c khi doàn xe ch? nhiên li?u cho quân d?i Hoa K? b? ph?c kích g?n Fallujah. KBR là m?t phân b? c?a d?i công ty Halliburton th?c hiên nh?ng h?p d?ng th?u tr? giá 15 t? dollars, s? d?ng 20,000 nhân công ? Iraq và Kuwait. Nhi?u công nhân dã b? vi?c vì s? ph?i di chuy?n qua nh?ng do?n du?ng quá nguy hi?m, tuy nhiên CPA nói r?ng chua có s? gián do?n dáng k? trong công tác c?a nh?ng hãng th?u. M?t s? các t? ch?c phi chính ph? (NGO) cung dang r?i kh?i Iraq nhung cho bi?t ch? là t?m th?i. Theo CPA, s? nhân viên dã ra di m?i ch? là con s? nh?. M?t phát ngôn viên c?a CPA nói r?ng: “Trong tình th? hi?n nay, nhi?u nhà th?u v?n còn th?y nh?ng co h?i và l?i ích dáng k?”. Không ch? nhân viên ngo?i qu?c, ngu?i Iraq làm vi?c cho Hoa K? và d?ng minh cung b? nguy hi?m cùng s? de d?a t? lâu.T?i can c? quân s? Numaniyah g?n thành ph? Al Kut phía nam Bagdad, phân n?a trong s? 2,000 công nhân làm vi?c trong h?p d?ng tr? giá 65 tri?u dollars c?a Earth Tech Inc. dã b? vi?c vì trình hình b?t an ? thành ph?. Cu?i tháng 3, Andy Bearpark, Tru?ng ban công tác xây d?ng h? t?ng co s? c?a CPA, nói r?ng nhi?u h?p d?ng dã du?c gi?i ngân và d? doán nh?ng công trình xây d?ng s? du?c mau chóng ti?n hành, s? d?ng s? lu?ng l?n nhân s?, và các kho?n ti?n l?n s? di vào thúc d?y ho?t d?ng c?a n?n kinh t?. Chi?n s? ? Fallujah dã làm gián do?n tr?c l? giao thông chính d?n d?n Jordan và ngan tr? vi?c ti?p t? v?t li?u trang thi?t b?. Các công ty d?u ph?i gia tang chi phí an ninh mà theo u?c lu?ng c?a Van phòng Ði?u hành Chuong trình c?a CPA thì có th? chi?m t?i 10% công tác ? Iraq nghia là kho?ng 1.2 t? dollars. M?t s? hãng cung c?p nhân viên b?o v? nói r?ng ti?n luong tr? cho h? dã tang cao vì m?c d? nguy hi?m khi làm vi?c t?i Iraq. Hai tu?n l? b?o d?ng và d? máu ? Iraq dã khi?n quân l?c Hoa K? bu?c ph?i ph?n ?ng m?nh m?.nhung chính s? ki?n này dã khoi sâu thêm xa cách quan h? gi?a Hoa K? và Âu Châu trong dó có c? d?ng minh g?n bó nh?t là Anh. Các quan sát viên tin r?ng trong cu?c g?p g? t?i Washington ngày Th? Sáu, l?n tr?c di?n d?u tiên t? 5 tháng qua, Th? tu?ng Tony Blair s? ph?i th?o lu?n v?i T?ng th?ng George Bush v? nh?ng khác bi?t rõ ràng hi?n nay c?a dôi bên trong ch? truong gìn gi? hòa bình và tái xây d?ng Iraq. David Mepham, chuyên gia thu?c co quan nghiên c?u chi?n lu?c IPPR ? London, nói r?ng: “B? ngoài, hai bên s? nói r?ng không có s? b?t d?ng, nhung h?u tru?ng l?i khác”. Theo ông, Anh qu?c không tán thành v??c Hoa K? s? d?ng s?c m?nh quân s? quá m?c t?o nên khó khan cho s? hòa gi?i, tái thi?t và trao tr? ch? quy?n ngu?i Iraq. Các gi?i chính tr? cung nhu quân s? Anh d?u tin là các cu?c t?n công làm hàng tram thu?ng dân thi?t m?ng s? t?o thêm tâm lý thù ngh?ch t? ngu?i d?a phuong cung nhu c?ng d?ng qu?c t?, di?u b?t l?i và gây khó khan cho thành công c?a vi?c chuy?n giao quy?n l?c. Truy?n th?ng và kinh nghi?m ? các thu?c d?a c?a ngu?i Anh là d?i phó m?m d?o và linh ho?t trong nh?ng tình hu?ng nhu th?. T?i Hoa K?, ngu?i v?n m?nh m? d? kích du?ng l?i c?a chính quy?n Bush ? Iraq là ?ng c? viên T?ng th?ng d?ng Dân Ch? John Kerry. Nhung v?i hoàn c?nh t? nh? hi?n nay khi quân l?c Hoa K? dang chi?n d?u ? Iraq, ông t? ra th?n tr?ng khi dua ra nh?ng nh?n d?nh và ý ki?n, nh?t th?i né tránh các va ch?m gai góc b?t ng?. Trong b?a ti?c gây qu? tranh c? thâu 6.5 tri?u dollars dêm Th? Tu và trong bu?i an sáng thâu 2.4 tri?u dollars cho d?ng Dân Ch? t?i thành ph? New York, Thu?ng Ngh? Si Kerry ch? dua ra l?i lên án T?ng th?ng Bush “dã lèo lái n?i lo s? c?a dân chúng Hoa K? v? an ninh và n?n kh?ng b? d? ph?c v? cho m?c tiêu chính tr? c?a ông ta”. (HC)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here